১০. পংসুধোৱকসুত্তৱণ্ণনা

১০২. দসমে অনীহতদোসন্তি অনপনীতথূলকাড়কং. অনপনীতকসাৱন্তি অনপগতসুখুমকাড়কং. পহটমত্তন্তি আহটমত্তং.

দসকুসলকম্মপথৱসেন উপ্পন্নং চিত্তং চিত্তমেৱ, ৱিপস্সনাপাদকঅট্ঠসমাপত্তিচিত্তং ৱিপস্সনাচিত্তঞ্চ ততো চিত্ততো অধিকং চিত্তন্তি অধিচিত্তন্তি আহ ‘‘অধিচিত্তন্তি সমথৱিপস্সনাচিত্ত’’ন্তি. অনুযুত্তস্সাতি অনুপ্পন্নস্স উপ্পাদনৱসেন উপ্পন্নস্স পটিব্ৰূহনৱসেন অনু অনু যুত্তস্স, তত্থ যুত্তপ্পযুত্তস্সাতি অত্থো. এত্থ চ পুৰেভত্তং পিণ্ডায চৰিত্ৱা পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপ্পটিক্কন্তো নিসীদনং আদায ‘‘অসুকস্মিং ৰুক্খমূলে ৱা ৱনসণ্ডে ৱা পব্ভাৰে ৱা সমণধম্মং কৰিস্সামী’’তি নিক্খমন্তোপি তত্থ গন্ত্ৱা হত্থেহি ৱা পাদেহি ৱা নিসজ্জট্ঠানতো তিণপণ্ণানি অপনেন্তোপি অধিচিত্তং অনুযুত্তোযেৱ. নিসীদিত্ৱা পন হত্থপাদে ধোৱিত্ৱা মূলকম্মট্ঠানং গহেত্ৱা ভাৱনং অনুযুঞ্জন্তো ভাৱনায অপ্পনং অপ্পত্তাযপি অধিচিত্তমনুযুত্তোযেৱ তদত্থেনপি তংসদ্দৱোহাৰতো. চিত্তসম্পন্নোতি ধম্মচিত্তস্স সমন্নাগতত্তা সম্পন্নচিত্তো. পণ্ডিতজাতিকোতি পণ্ডিতসভাৱো.

কামে আৰব্ভাতি ৱত্থুকামে আৰব্ভ. কামৰাগসঙ্খাতেন ৱা কামেন পটিসংযুত্তো ৱিতক্কো কামৱিতক্কো. ব্যাপজ্জতি চিত্তং এতেনাতি ব্যাপাদো, দোসো. ৱিহিংসন্তি এতায সত্তে, ৱিহিংসনং ৱা তেসং এতন্তি ৱিহিংসা, পৰেসং ৱিহেঠনাকাৰেন পৱত্তস্স কৰুণাপটিপক্খস্স পাপধম্মস্সেতং অধিৱচনং. ঞাতকে আৰব্ভ উপ্পন্নো ৱিতক্কোতি ঞাতকে আৰব্ভ গেহস্সিতপেমৱসেন উপ্পন্নো ৱিতক্কো. জনপদমাৰব্ভ উপ্পন্নো ৱিতক্কোতি এত্থাপি এসেৱ নযো. অহো ৱত মং…পে… উপ্পন্নো ৱিতক্কোতি ‘‘অহো ৱত মং পৰে ন অৱজানেয্যুং, ন হেট্ঠা কত্ৱা মঞ্ঞেয্যুং, পাসাণচ্ছত্তং ৱিয গৰুং কৰেয্যু’’ন্তি এৱং উপ্পন্নৱিতক্কো. দসৱিপস্সনুপক্কিলেসৱিতক্কাতি ওভাসাদিদসৱিপস্সনুপক্কিলেসে আৰব্ভ উপ্পন্নৱিতক্কা.

অৱসিট্ঠা ধম্মৱিতক্কা এতস্সাতি অৱসিট্ঠধম্মৱিতক্কো, ৱিপস্সনাসমাধি. ন একগ্গভাৱপ্পত্তো ন একগ্গতং পত্তো. একং উদেতীতি হি একোদি, পটিপক্খেহি অনভিভূতত্তা অগ্গং সেট্ঠং হুত্ৱা উদেতীতি অত্থো. সেট্ঠোপি হি লোকে একোতি ৱুচ্চতি, একস্মিং আৰম্মণে সমাধানৱসেন পৱত্তচিত্তস্সেতং অধিৱচনং. একোদিস্স ভাৱো একোদিভাৱো, একগ্গতাযেতং অধিৱচনং.

নিযকজ্ঝত্তন্তি অত্তসন্তানস্সেতং অধিৱচনং. গোচৰজ্ঝত্তন্তি ইধ নিব্বানং অধিপ্পেতং. তেনাহ ‘‘একস্মিং নিব্বানগোচৰেযেৱ তিট্ঠতী’’তি. সুট্ঠু নিসীদতীতি সমাধিপটিপক্খে কিলেসে সন্নিসীদেন্তো সুট্ঠু নিসীদতি. একগ্গং হোতীতি অব্যগ্গভাৱপ্পত্তিযা একগ্গং হোতি. সম্মা আধিযতীতি যথা আৰম্মণে সুট্ঠু অপ্পিতং হোতি, এৱং সম্মা সম্মদেৱ আধিযতি.

অভিঞ্ঞা সচ্ছিকৰণীযস্সাতি এত্থ ‘‘অভিঞ্ঞায সচ্ছিকৰণীযস্সা’’তি ৱত্তব্বে ‘‘অভিঞ্ঞা’’তি য-কাৰলোপেন পন পুন কালকিৰিযানিদ্দেসো কতোতি আহ ‘‘অভিজানিত্ৱা পচ্চক্খং কাতব্বস্সা’’তি. অভিঞ্ঞায ইদ্ধিৱিধাদিঞাণেন সচ্ছিকিৰিযং ইদ্ধিৱিধপচ্চনুভৱনাদিকং অভিঞ্ঞাসচ্ছিকৰণীযন্তি এৱং ৱা এত্থ অত্থো দট্ঠব্বো. সক্খিভব্বতং পাপুণাতীতি এত্থ পন যস্স পচ্চক্খং অত্থি, সো সক্খী, সক্খিনো ভব্বতা সক্খিভব্বতা, সক্খিভৱনন্তি ৱুত্তং হোতি. সক্খী চ সো ভব্বো চাতি সক্খিভব্বো. অযঞ্হি ইদ্ধিৱিধাদীনং ভব্বো তত্থ চ সক্খীতি সক্খিভব্বো, তস্স ভাৱো সক্খিভব্বতা, তং পাপুণাতীতি অত্থো.

অভিঞ্ঞাপাদকজ্ঝানাদিভেদেতি এত্থ অভিঞ্ঞাপাদা চ অভিঞ্ঞাপাদকজ্ঝানঞ্চ অভিঞ্ঞাপাদকজ্ঝানানি. আদি-সদ্দেন অৰহত্তঞ্চ অৰহত্তস্স ৱিপস্সনা চ সঙ্গহিতাতি দট্ঠব্বং. তেনেৱ মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথাযং (ম. নি. অট্ঠ. ২.১৯৮) –

‘‘সতি সতিআযতনেতি সতি সতিকাৰণে. কিঞ্চেত্থ কাৰণং? অভিঞ্ঞা ৱা অভিঞ্ঞাপাদকজ্ঝানং ৱা, অৱসানে পন অৰহত্তং ৱা কাৰণং অৰহত্তস্স ৱিপস্সনা ৱাতি ৱেদিতব্ব’’ন্তি ৱুত্তং.

যঞ্হি তং তত্ৰ তত্ৰ সক্খিভব্বতাসঙ্খাতং ইদ্ধিৱিধপচ্চনুভৱনাদি, তস্স অভিঞ্ঞা কাৰণং. অথ ইদ্ধিৱিধপচ্চনুভৱনাদি অভিঞ্ঞা, এৱং সতি অভিঞ্ঞাপাদকজ্ঝানং কাৰণং. অৱসানে ছট্ঠাভিঞ্ঞায পন অৰহত্তং, অৰহত্তস্স ৱিপস্সনা ৱা কাৰণং. অৰহত্তঞ্হি ‘‘কুদাস্সু নামাহং তদাযতনং উপসম্পজ্জ ৱিহৰিস্সামি, যদৰিযা এতৰহি উপসম্পজ্জ ৱিহৰন্তী’’তি (ম. নি. ১.৪৬৫; ৩.৩০৭) অনুত্তৰেসু ৱিমোক্খেসু পিহং উপট্ঠপেত্ৱা অভিঞ্ঞা নিব্বত্তেন্তস্স কাৰণং. ইদঞ্চ সাধাৰণং ন হোতি, সাধাৰণৱসেন পন অৰহত্তস্স ৱিপস্সনা কাৰণং. ইমস্মিঞ্হি সুত্তে অৰহত্তফলৱসেন ছট্ঠাভিঞ্ঞা ৱুত্তা. তেনেৱাহ ‘‘আসৱানং খযাতিআদি চেত্থ ফলসমাপত্তিৱসেন ৱুত্তন্তি ৱেদিতব্ব’’ন্তি.

পংসুধোৱকসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.