১০. ভিক্খুনুপস্সযসুত্তং
৩৭৬. অথ খো আযস্মা আনন্দো পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খুনুপস্সযো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. অথ খো সম্বহুলা ভিক্খুনিযো যেনাযস্মা আনন্দো তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং আনন্দং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্না খো তা ভিক্খুনিযো আযস্মন্তং আনন্দং এতদৱোচুং –
‘‘ইধ, ভন্তে আনন্দ, সম্বহুলা ভিক্খুনিযো চতূসু সতিপট্ঠানেসু সুপ্পতিট্ঠিতচিত্তা [সুপট্ঠিতচিত্তা (সী. পী. ক.)] ৱিহৰন্তিযো উড়াৰং পুব্বেনাপৰং ৱিসেসং সঞ্জানন্তী’’তি [সম্পজানন্তীতি (ক.)]. ‘‘এৱমেতং, ভগিনিযো, এৱমেতং, ভগিনিযো! যো হি কোচি, ভগিনিযো, ভিক্খু ৱা ভিক্খুনী ৱা চতূসু সতিপট্ঠানেসু সুপ্পতিট্ঠিতচিত্তো ৱিহৰতি, তস্সেতং পাটিকঙ্খং – ‘উড়াৰং পুব্বেনাপৰং ৱিসেসং সঞ্জানিস্সতী’’’তি.
অথ খো আযস্মা আনন্দো তা ভিক্খুনিযো ধম্মিযা কথায সন্দস্সেত্ৱা সমাদপেত্ৱা সমুত্তেজেত্ৱা সম্পহংসেত্ৱা উট্ঠাযাসনা পক্কামি. অথ খো আযস্মা আনন্দো সাৱত্থিযং পিণ্ডায চৰিত্ৱা পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপটিক্কন্তো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিং; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদিং. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা আনন্দো ভগৱন্তং এতদৱোচ –
‘‘ইধাহং, ভন্তে, পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খুনুপস্সযো তেনুপসঙ্কমিং; উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদিং. অথ খো, ভন্তে, সম্বহুলা ভিক্খুনিযো যেনাহং তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা মং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্না খো, ভন্তে, তা ভিক্খুনিযো মং এতদৱোচুং – ‘ইধ, ভন্তে আনন্দ, সম্বহুলা ভিক্খুনিযো চতূসু সতিপট্ঠানেসু সুপ্পতিট্ঠিতচিত্তা ৱিহৰন্তিযো উড়াৰং পুব্বেনাপৰং ৱিসেসং সঞ্জানন্তী’তি. এৱং ৱুত্তাহং, ভন্তে, তা ভিক্খুনিযো এতদৱোচং – ‘এৱমেতং, ভগিনিযো, এৱমেতং, ভগিনিযো! যো হি কোচি, ভগিনিযো, ভিক্খু ৱা ভিক্খুনী ৱা চতূসু সতিপট্ঠানেসু সুপ্পতিট্ঠিতচিত্তো ৱিহৰতি, তস্সেতং পাটিকঙ্খং – উড়াৰং পুব্বেনাপৰং ৱিসেসং সঞ্জানিস্সতী’’’তি.
‘‘এৱমেতং, আনন্দ, এৱমেতং, আনন্দ! যো হি কোচি, আনন্দ, ভিক্খু ৱা ভিক্খুনী ৱা চতূসু সতিপট্ঠানেসু সুপ্পতিট্ঠিতচিত্তো ৱিহৰতি, তস্সেতং পাটিকঙ্খং – ‘উড়াৰং পুব্বেনাপৰং ৱিসেসং সঞ্জানিস্সতি’’’ [সঞ্জানিস্সতীতি (বহূসু)].
‘‘কতমেসু চতূসু? ইধানন্দ, ভিক্খু কাযে কাযানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. তস্স কাযে কাযানুপস্সিনো ৱিহৰতো কাযাৰম্মণো ৱা উপ্পজ্জতি কাযস্মিং পৰিড়াহো, চেতসো ৱা লীনত্তং, বহিদ্ধা ৱা চিত্তং ৱিক্খিপতি. তেনানন্দ [তেনহানন্দ (সী.)], ভিক্খুনা কিস্মিঞ্চিদেৱ পসাদনীযে নিমিত্তে চিত্তং পণিদহিতব্বং. তস্স কিস্মিঞ্চিদেৱ পসাদনীযে নিমিত্তে চিত্তং পণিদহতো পামোজ্জং জাযতি. পমুদিতস্স পীতি জাযতি. পীতিমনস্স কাযো পস্সম্ভতি. পস্সদ্ধকাযো সুখং ৱেদযতি [ৱেদিযতি (সী.)]. সুখিনো চিত্তং সমাধিযতি. সো ইতি পটিসঞ্চিক্খতি – ‘যস্স খ্ৱাহং অত্থায চিত্তং পণিদহিং, সো মে অত্থো অভিনিপ্ফন্নো. হন্দ, দানি পটিসংহৰামী’তি. সো পটিসংহৰতি চেৱ ন চ ৱিতক্কেতি ন চ ৱিচাৰেতি. ‘অৱিতক্কোম্হি অৱিচাৰো, অজ্ঝত্তং সতিমা সুখমস্মী’তি পজানাতি’’.
‘‘পুন চপৰং, আনন্দ, ভিক্খু ৱেদনাসু…পে… চিত্তে…পে… ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. তস্স ধম্মেসু ধম্মানুপস্সিনো ৱিহৰতো ধম্মাৰম্মণো ৱা উপ্পজ্জতি কাযস্মিং পৰিড়াহো, চেতসো ৱা লীনত্তং, বহিদ্ধা ৱা চিত্তং ৱিক্খিপতি. তেনানন্দ, ভিক্খুনা কিস্মিঞ্চিদেৱ পসাদনীযে নিমিত্তে চিত্তং পণিদহিতব্বং. তস্স কিস্মিঞ্চিদেৱ পসাদনীযে নিমিত্তে চিত্তং পণিদহতো পামোজ্জং জাযতি. পমুদিতস্স পীতি জাযতি. পীতিমনস্স কাযো পস্সম্ভতি. পস্সদ্ধকাযো সুখং ৱেদযতি. সুখিনো চিত্তং সমাধিযতি. সো ইতি পটিসঞ্চিক্খতি – ‘যস্স খ্ৱাহং অত্থায চিত্তং পণিদহিং, সো মে অত্থো অভিনিপ্ফন্নো. হন্দ, দানি পটিসংহৰামী’তি. সো পটিসংহৰতি চেৱ ন চ ৱিতক্কেতি ন চ ৱিচাৰেতি. ‘অৱিতক্কোম্হি অৱিচাৰো, অজ্ঝত্তং সতিমা সুখমস্মী’তি পজানাতি. এৱং খো, আনন্দ, পণিধায ভাৱনা হোতি.
‘‘কথঞ্চানন্দ, অপ্পণিধায ভাৱনা হোতি? বহিদ্ধা, আনন্দ, ভিক্খু চিত্তং অপ্পণিধায ‘অপ্পণিহিতং মে বহিদ্ধা চিত্ত’ন্তি পজানাতি. অথ পচ্ছাপুৰে ‘অসংখিত্তং ৱিমুত্তং অপ্পণিহিত’ন্তি পজানাতি. অথ চ পন ‘কাযে কাযানুপস্সী ৱিহৰামি আতাপী সম্পজানো সতিমা সুখমস্মী’তি পজানাতি. বহিদ্ধা, আনন্দ, ভিক্খু চিত্তং অপ্পণিধায ‘অপ্পণিহিতং মে বহিদ্ধা চিত্ত’ন্তি পজানাতি. অথ পচ্ছাপুৰে ‘অসংখিত্তং ৱিমুত্তং অপ্পণিহিত’ন্তি পজানাতি. অথ চ পন ‘ৱেদনাসু ৱেদনানুপস্সী ৱিহৰামি আতাপী সম্পজানো সতিমা সুখমস্মী’তি পজানাতি. বহিদ্ধা, আনন্দ, ভিক্খু চিত্তং অপ্পণিধায ‘অপ্পণিহিতং মে বহিদ্ধা চিত্ত’ন্তি পজানাতি. অথ পচ্ছাপুৰে ‘অসংখিত্তং ৱিমুত্তং অপ্পণিহিত’ন্তি পজানাতি. অথ চ পন ‘চিত্তে চিত্তানুপস্সী ৱিহৰামি আতাপী সম্পজানো সতিমা সুখমস্মী’তি পজানাতি. বহিদ্ধা, আনন্দ, ভিক্খু চিত্তং অপ্পণিধায ‘অপ্পণিহিতং মে বহিদ্ধা চিত্ত’ন্তি পজানাতি. অথ পচ্ছাপুৰে ‘অসংখিত্তং ৱিমুত্তং অপ্পণিহিত’ন্তি পজানাতি. অথ চ পন ‘ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৱিহৰামি আতাপী সম্পজানো সতিমা সুখমস্মী’তি পজানাতি. এৱং খো, আনন্দ, অপ্পণিধায ভাৱনা হোতি.
‘‘ইতি খো, আনন্দ, দেসিতা মযা পণিধায ভাৱনা, দেসিতা অপ্পণিধায ভাৱনা. যং, আনন্দ, সত্থাৰা কৰণীযং সাৱকানং হিতেসিনা অনুকম্পকেন অনুকম্পং উপাদায, কতং ৱো তং মযা. এতানি, আনন্দ, ৰুক্খমূলানি, এতানি সুঞ্ঞাগাৰানি! ঝাযথানন্দ, মা পমাদত্থ; মা পচ্ছা ৱিপ্পটিসাৰিনো অহুৱত্থ! অযং ৱো অম্হাকং অনুসাসনী’’তি.
ইদমৱোচ ভগৱা. অত্তমনো আযস্মা আনন্দো ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দীতি. দসমং.
অম্বপালিৱগ্গো পঠমো.
তস্সুদ্দানং –
অম্বপালি সতো ভিক্খু, সালা কুসলৰাসি চ;
সকুণগ্ধি মক্কটো সূদো, গিলানো ভিক্খুনুপস্সযোতি.