১. লোকচিন্তাসুত্তং

১১১১. একং সমযং ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. তত্ৰ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভূতপুব্বং, ভিক্খৱে, অঞ্ঞতৰো পুৰিসো ৰাজগহা নিক্খমিত্ৱা ‘লোকচিন্তং চিন্তেস্সামী’তি যেন সুমাগধা পোক্খৰণী তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা সুমাগধায পোক্খৰণিযা তীৰে নিসীদি লোকচিন্তং চিন্তেন্তো. অদ্দসা খো, ভিক্খৱে, সো পুৰিসো সুমাগধায পোক্খৰণিযা তীৰে চতুৰঙ্গিনিং সেনং [চতুৰঙ্গিনিসেনং (ক.)] ভিসমুড়ালং [ভিসমূলালং (পী. ক.)] পৱিসন্তং. দিস্ৱানস্স এতদহোসি – ‘উম্মত্তোস্মি নামাহং, ৱিচেতোস্মি নামাহং! যং লোকে নত্থি তং মযা দিট্ঠ’’’ন্তি.

‘‘অথ খো সো, ভিক্খৱে, পুৰিসো নগৰং পৱিসিত্ৱা মহাজনকাযস্স আৰোচেসি – ‘উম্মত্তোস্মি নামাহং, ভন্তে, ৱিচেতোস্মি নামাহং, ভন্তে! যং লোকে নত্থি তং মযা দিট্ঠ’’’ন্তি. ‘‘কথং পন ত্ৱং, অম্ভো পুৰিস, উম্মত্তো কথং ৱিচেতো? কিঞ্চ লোকে নত্থি যং তযা দিট্ঠ’’ন্তি? ‘‘ইধাহং, ভন্তে, ৰাজগহা নিক্খমিত্ৱা ‘লোকচিন্তং চিন্তেস্সামী’তি যেন সুমাগধা পোক্খৰণী তেনুপসঙ্কমিং; উপসঙ্কমিত্ৱা সুমাগধায পোক্খৰণিযা তীৰে নিসীদিং লোকচিন্তং চিন্তেন্তো. অদ্দসং খ্ৱাহং, ভন্তে, সুমাগধায পোক্খৰণিযা তীৰে চতুৰঙ্গিনিং সেনং ভিসমুড়ালং পৱিসন্তং. এৱং খ্ৱাহং, ভন্তে, উম্মত্তো এৱং ৱিচেতো. ইদঞ্চ লোকে নত্থি যং মযা দিট্ঠ’’ন্তি. ‘‘তগ্ঘ ত্ৱং, অম্ভো পুৰিস, উম্মত্তো তগ্ঘ ৱিচেতো. ইদঞ্চ লোকে নত্থি যং তযা দিট্ঠ’’ন্তি.

‘‘তং খো পন, ভিক্খৱে, সো পুৰিসো ভূতংযেৱ অদ্দস, নো অভূতং. ভূতপুব্বং, ভিক্খৱে, দেৱাসুৰসঙ্গামো সমুপব্যূড়্হো অহোসি. তস্মিং খো পন, ভিক্খৱে, সঙ্গামে দেৱা জিনিংসু, অসুৰা পৰাজিনিংসু. পৰাজিতা চ খো, ভিক্খৱে, অসুৰা ভীতা ভিসমুড়ালেন অসুৰপুৰং পৱিসিংসু দেৱানংযেৱ মোহযমানা.

‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৱে, মা লোকচিন্তং চিন্তেথ – ‘সস্সতো লোকো’তি ৱা ‘অসস্সতো লোকো’তি ৱা, ‘অন্তৱা লোকো’তি ৱা ‘অনন্তৱা লোকো’তি ৱা, ‘তং জীৱং তং সৰীৰ’ন্তি ৱা ‘অঞ্ঞং জীৱং অঞ্ঞং সৰীৰ’ন্তি ৱা, ‘হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা ‘ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা, ‘হোতি চ ন চ হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা, ‘নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা. তং কিস্স হেতু? নেসা, ভিক্খৱে, চিন্তা অত্থসংহিতা নাদিব্ৰহ্মচৰিযকা ন নিব্বিদায ন ৱিৰাগায ন নিৰোধায ন উপসমায ন অভিঞ্ঞায ন সম্বোধায ন নিব্বানায সংৱত্ততি.

‘‘চিন্তেন্তা খো তুম্হে, ভিক্খৱে, ‘ইদং দুক্খ’ন্তি চিন্তেয্যাথ…পে… ‘অযং দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা’তি চিন্তেয্যাথ. তং কিস্স হেতু? এসা, ভিক্খৱে, চিন্তা অত্থসংহিতা এসা আদিব্ৰহ্মচৰিযকা এসা নিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায উপসমায অভিঞ্ঞায সম্বোধায নিব্বানায সংৱত্ততি.

‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৱে, ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যোগো কৰণীযো…পে… ‘অযং দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা’তি যোগো কৰণীযো’’তি. পঠমং.