৩. অট্ঠসতপৰিযাযৱগ্গো

১. সীৱকসুত্তং

২৬৯. একং সমযং ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. অথ খো মোড়িযসীৱকো পৰিব্বাজকো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱতা সদ্ধিং সম্মোদি. সম্মোদনীযং কথং সাৰণীযং ৱীতিসাৰেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো মোড়িযসীৱকো পৰিব্বাজকো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘সন্তি, ভো গোতম, একে সমণব্ৰাহ্মণা এৱংৱাদিনো এৱংদিট্ঠিনো – ‘যং কিঞ্চাযং পুৰিসপুগ্গলো পটিসংৱেদেতি সুখং ৱা দুক্খং ৱা অদুক্খমসুখং ৱা সব্বং তং পুব্বেকতহেতূ’তি. ইধ [ইধ পন (স্যা. কং. পী. ক.)] ভৱং গোতমো কিমাহা’’তি?

‘‘পিত্তসমুট্ঠানানিপি খো, সীৱক, ইধেকচ্চানি ৱেদযিতানি উপ্পজ্জন্তি. সামম্পি খো এতং, সীৱক, ৱেদিতব্বং [এৱং ৱেদিতব্বং (স্যা. কং. ক.)] যথা পিত্তসমুট্ঠানানিপি ইধেকচ্চানি ৱেদযিতানি উপ্পজ্জন্তি; লোকস্সপি খো এতং, সীৱক, সচ্চসম্মতং যথা পিত্তসমুট্ঠানানিপি ইধেকচ্চানি ৱেদযিতানি উপ্পজ্জন্তি. তত্ৰ, সীৱক, যে তে সমণব্ৰাহ্মণা এৱংৱাদিনো এৱংদিট্ঠিনো – ‘যং কিঞ্চাযং পুৰিসপুগ্গলো পটিসংৱেদেতি সুখং ৱা দুক্খং ৱা অদুক্খমসুখং ৱা সব্বং তং পুব্বেকতহেতূ’তি. যঞ্চ সামং ঞাতং তঞ্চ অতিধাৱন্তি, যঞ্চ লোকে সচ্চসম্মতং তঞ্চ অতিধাৱন্তি. তস্মা তেসং সমণব্ৰাহ্মণানং মিচ্ছাতি ৱদামি.

‘‘সেম্হসমুট্ঠানানিপি খো, সীৱক…পে… ৱাতসমুট্ঠানানিপি খো, সীৱক…পে… সন্নিপাতিকানিপি খো, সীৱক…পে… উতুপৰিণামজানিপি খো, সীৱক…পে… ৱিসমপৰিহাৰজানিপি খো, সীৱক…পে… ওপক্কমিকানিপি খো, সীৱক…পে… কম্মৱিপাকজানিপি খো, সীৱক, ইধেকচ্চানি ৱেদযিতানি উপ্পজ্জন্তি. সামম্পি খো এতং, সীৱক, ৱেদিতব্বং. যথা কম্মৱিপাকজানিপি ইধেকচ্চানি ৱেদযিতানি উপ্পজ্জন্তি; লোকস্সপি খো এতং, সীৱক, সচ্চসম্মতং. যথা কম্মৱিপাকজানিপি ইধেকচ্চানি ৱেদযিতানি উপ্পজ্জন্তি; তত্ৰ, সীৱক, যে তে সমণব্ৰাহ্মণা এৱংৱাদিনো এৱংদিট্ঠিনো – ‘যং কিঞ্চাযং পুৰিসপুগ্গলো পটিসংৱেদেতি সুখং ৱা দুক্খং ৱা অদুক্খমসুখং ৱা সব্বং তং পুব্বেকতহেতূ’তি. যঞ্চ সামং ঞাতং তঞ্চ অতিধাৱন্তি যঞ্চ লোকে সচ্চসম্মতং তঞ্চ অতিধাৱন্তি. তস্মা তেসং সমণব্ৰাহ্মণানং মিচ্ছাতি ৱদামীতি. এৱং ৱুত্তে, মোড়িযসীৱকো পৰিব্বাজকো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘অভিক্কন্তং, ভো গোতম, অভিক্কন্তং, ভো গোতম …পে… উপাসকং মং ভৱং গোতমো ধাৰেতু অজ্জতগ্গে পাণুপেতং সৰণং গত’’’ন্তি.

‘‘পিত্তং সেম্হঞ্চ ৱাতো চ, সন্নিপাতা উতূনি চ;

ৱিসমং ওপক্কমিকং, কম্মৱিপাকেন অট্ঠমী’’তি. পঠমং;

২. অট্ঠসতসুত্তং

২৭০. ‘‘অট্ঠসতপৰিযাযং ৱো, ভিক্খৱে, ধম্মপৰিযাযং দেসেস্সামি. তং সুণাথ. কতমো চ, ভিক্খৱে, অট্ঠসতপৰিযাযো, ধম্মপৰিযাযো? দ্ৱেপি মযা, ভিক্খৱে, ৱেদনা ৱুত্তা পৰিযাযেন; তিস্সোপি মযা ৱেদনা ৱুত্তা পৰিযাযেন; পঞ্চপি মযা ৱেদনা ৱুত্তা পৰিযাযেন; ছপি মযা ৱেদনা ৱুত্তা পৰিযাযেন; অট্ঠাৰসাপি মযা ৱেদনা ৱুত্তা পৰিযাযেন; ছত্তিংসাপি মযা ৱেদনা ৱুত্তা পৰিযাযেন; অট্ঠসতম্পি মযা ৱেদনা ৱুত্তা পৰিযাযেন. ‘‘কতমা চ, ভিক্খৱে, দ্ৱে ৱেদনা? কাযিকা চ চেতসিকা চ – ইমা ৱুচ্চন্তি, ভিক্খৱে, দ্ৱে ৱেদনা. কতমা চ, ভিক্খৱে, তিস্সো ৱেদনা? সুখা ৱেদনা, দুক্খা ৱেদনা, অদুক্খমসুখা ৱেদনা – ইমা ৱুচ্চন্তি, ভিক্খৱে, তিস্সো ৱেদনা. কতমা চ, ভিক্খৱে, পঞ্চ ৱেদনা? সুখিন্দ্ৰিযং, দুক্খিন্দ্ৰিযং, সোমনস্সিন্দ্ৰিযং, দোমনস্সিন্দ্ৰিযং, উপেক্খিন্দ্ৰিযং – ইমা ৱুচ্চন্তি, ভিক্খৱে, পঞ্চ ৱেদনা. কতমা চ, ভিক্খৱে, ছ ৱেদনা? চক্খুসম্ফস্সজা ৱেদনা…পে… মনোসম্ফস্সজা ৱেদনা – ইমা ৱুচ্চন্তি, ভিক্খৱে, ছ ৱেদনা. কতমা চ, ভিক্খৱে, অট্ঠাৰস ৱেদনা? ছ সোমনস্সূপৱিচাৰা, ছ দোমনস্সূপৱিচাৰা, ছ উপেক্খূপৱিচাৰা – ইমা ৱুচ্চন্তি, ভিক্খৱে, অট্ঠাৰস ৱেদনা. কতমা চ, ভিক্খৱে, ছত্তিংস ৱেদনা? ছ গেহসিতানি [গেহস্সিতানি (অট্ঠ.)] সোমনস্সানি, ছ নেক্খম্মসিতানি [নেক্খম্মস্সিতানি (অট্ঠ.)] সোমনস্সানি, ছ গেহসিতানি দোমনস্সানি, ছ নেক্খম্মসিতানি দোমনস্সানি, ছ গেহসিতা উপেক্খা, ছ নেক্খম্মসিতা উপেক্খা – ইমা ৱুচ্চন্তি, ভিক্খৱে, ছত্তিংস ৱেদনা. কতমঞ্চ, ভিক্খৱে, অট্ঠসতং ৱেদনা? অতীতা ছত্তিংস ৱেদনা, অনাগতা ছত্তিংস ৱেদনা, পচ্চুপ্পন্না ছত্তিংস ৱেদনা – ইমা ৱুচ্চন্তি, ভিক্খৱে, অট্ঠসতং ৱেদনা. অযং, ভিক্খৱে, অট্ঠসতপৰিযাযো ধম্মপৰিযাযো’’তি. দুতিযং.

৩. অঞ্ঞতৰভিক্খুসুত্তং

২৭১. অথ খো অঞ্ঞতৰো ভিক্খু যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো সো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কতমা নু খো, ভন্তে, ৱেদনা, কতমো ৱেদনাসমুদযো, কতমা ৱেদনাসমুদযগামিনী পটিপদা? কতমো ৱেদনানিৰোধো, কতমা ৱেদনানিৰোধগামিনী পটিপদা? কো ৱেদনায অস্সাদো, কো আদীনৱো, কিং নিস্সৰণ’’ন্তি?

‘‘তিস্সো ইমা, ভিক্খু, ৱেদনা – সুখা ৱেদনা, দুক্খা ৱেদনা, অদুক্খমসুখা ৱেদনা. ইমা ৱুচ্চন্তি, ভিক্খু, ৱেদনা. ফস্সসমুদযা ৱেদনাসমুদযো. তণ্হা ৱেদনাসমুদযগামিনী পটিপদা. ফস্সনিৰোধা ৱেদনানিৰোধো. অযমেৱ অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো ৱেদনানিৰোধগামিনী পটিপদা, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি. যং ৱেদনং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি সুখং সোমনস্সং, অযং ৱেদনায অস্সাদো; যা ৱেদনা অনিচ্চা দুক্খা ৱিপৰিণামধম্মা, অযং ৱেদনায আদীনৱো; যো ৱেদনায ছন্দৰাগৱিনযো ছন্দৰাগপ্পহানং, ইদং ৱেদনায নিস্সৰণ’’ন্তি. ততিযং.

৪. পুব্বসুত্তং

২৭২. ‘‘পুব্বেৱ মে, ভিক্খৱে, সম্বোধা অনভিসম্বুদ্ধস্স বোধিসত্তস্সেৱ সতো এতদহোসি – ‘কতমা নু খো ৱেদনা, কতমো ৱেদনাসমুদযো, কতমা ৱেদনাসমুদযগামিনী পটিপদা, কতমো ৱেদনানিৰোধো, কতমা ৱেদনানিৰোধগামিনী পটিপদা? কো ৱেদনায অস্সাদো, কো আদীনৱো, কিং নিস্সৰণ’ন্তি? তস্স ময্হং, ভিক্খৱে, এতদহোসি – ‘তিস্সো ইমা ৱেদনা – সুখা ৱেদনা, দুক্খা ৱেদনা, অদুক্খমসুখা ৱেদনা. ইমা ৱুচ্চন্তি ৱেদনা. ফস্সসমুদযা ৱেদনাসমুদযো. তণ্হা ৱেদনাসমুদযগামিনী পটিপদা…পে… যো ৱেদনায ছন্দৰাগৱিনযো ছন্দৰাগপ্পহানং. ইদং ৱেদনায নিস্সৰণ’’’ন্তি. চতুত্থং.

৫. ঞাণসুত্তং

২৭৩. ‘‘‘ইমা ৱেদনা’তি মে, ভিক্খৱে, পুব্বে অননুস্সুতেসু ধম্মেসু চক্খুং উদপাদি, ঞাণং উদপাদি, পঞ্ঞা উদপাদি, ৱিজ্জা উদপাদি, আলোকো উদপাদি. ‘অযং ৱেদনাসমুদযো’তি মে, ভিক্খৱে, পুব্বে অননুস্সুতেসু ধম্মেসু চক্খুং উদপাদি…পে… আলোকো উদপাদি. ‘অযং ৱেদনাসমুদযগামিনী পটিপদা’তি মে, ভিক্খৱে, পুব্বে অননুস্সুতেসু ধম্মেসু চক্খুং উদপাদি…পে… ‘অযং ৱেদনানিৰোধো’তি মে, ভিক্খৱে, পুব্বে অননুস্সুতেসু ধম্মেসু চক্খুং উদপাদি …পে… ‘অযং ৱেদনানিৰোধগামিনী পটিপদা’তি মে, ভিক্খৱে, পুব্বে অননুস্সুতেসু ধম্মেসু চক্খুং উদপাদি…পে… ‘অযং ৱেদনায অস্সাদো’তি মে, ভিক্খৱে, পুব্বে অননুস্সুতেসু ধম্মেসু…পে… ‘অযং ৱেদনায আদীনৱো’তি মে, ভিক্খৱে, পুব্বে অননুস্সুতেসু ধম্মেসু…পে… ‘ইদং খো নিস্সৰণ’ন্তি মে, ভিক্খৱে, পুব্বে অননুস্সুতেসু ধম্মেসু চক্খুং উদপাদি, ঞাণং উদপাদি, পঞ্ঞা উদপাদি, ৱিজ্জা উদপাদি, আলোকো উদপাদী’’তি. পঞ্চমং.

৬. সম্বহুলভিক্খুসুত্তং

২৭৪. অথ খো সম্বহুলা ভিক্খূ যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা…পে… একমন্তং নিসিন্না খো তে ভিক্খূ ভগৱন্তং এতদৱোচুং – ‘‘কতমা নু খো, ভন্তে, ৱেদনা, কতমো ৱেদনাসমুদযো, কতমা ৱেদনাসমুদযগামিনী পটিপদা? কতমো ৱেদনানিৰোধো, কতমা ৱেদনানিৰোধগামিনী পটিপদা? কো ৱেদনায অস্সাদো, কো আদীনৱো, কিং নিস্সৰণ’’ন্তি? ‘‘তিস্সো ইমা, ভিক্খৱে, ৱেদনা – সুখা ৱেদনা, দুক্খা ৱেদনা, অদুক্খমসুখা ৱেদনা. ইমা ৱুচ্চন্তি, ভিক্খৱে, ৱেদনা. ফস্সসমুদযা ৱেদনাসমুদযো. তণ্হা ৱেদনাসমুদযগামিনী পটিপদা. ফস্সনিৰোধা…পে… যো ৱেদনায ছন্দৰাগৱিনযো ছন্দৰাগপ্পহানং. ইদং ৱেদনায নিস্সৰণ’’ন্তি. ছট্ঠং.

৭. পঠমসমণব্ৰাহ্মণসুত্তং

২৭৫. ‘‘তিস্সো ইমা, ভিক্খৱে, ৱেদনা. কতমা তিস্সো? সুখা ৱেদনা, দুক্খা ৱেদনা, অদুক্খমসুখা ৱেদনা. যে হি কেচি, ভিক্খৱে, সমণা ৱা ব্ৰাহ্মণা ৱা ইমাসং তিস্সন্নং ৱেদনানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং নপ্পজানন্তি. ন মে তে, ভিক্খৱে, সমণা ৱা ব্ৰাহ্মণা ৱা সমণেসু ৱা সমণসম্মতা ব্ৰাহ্মণেসু ৱা ব্ৰাহ্মণসম্মতা, ন চ পন তে আযস্মন্তো সামঞ্ঞত্থং ৱা ব্ৰহ্মঞ্ঞত্থং ৱা দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰন্তি. যে চ খো কেচি, ভিক্খৱে, সমণা ৱা ব্ৰাহ্মণা ৱা ইমাসং তিস্সন্নং ৱেদনানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱং চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং পজানন্তি. তে খো মে, ভিক্খৱে, সমণা ৱা ব্ৰাহ্মণা ৱা সমণেসু চেৱ সমণসম্মতা ব্ৰাহ্মণেসু চ ব্ৰাহ্মণসম্মতা. তে চ পনাযস্মন্তো সামঞ্ঞত্থঞ্চ ব্ৰহ্মঞ্ঞত্থঞ্চ, দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰন্তী’’তি. সত্তমং.

৮. দুতিযসমণব্ৰাহ্মণসুত্তং

২৭৬. ‘‘তিস্সো ইমা, ভিক্খৱে, ৱেদনা. কতমা তিস্সো? সুখা ৱেদনা, দুক্খা ৱেদনা, অদুক্খমসুখা ৱেদনা. যে হি কেচি, ভিক্খৱে, সমণা ৱা ব্ৰাহ্মণা ৱা ইমাসং তিস্সন্নং ৱেদনানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং নপ্পজানন্তি…পে… পজানন্তি…পে… সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰন্তী’’তি. অট্ঠমং.

৯. ততিযসমণব্ৰাহ্মণসুত্তং

২৭৭. ‘‘যে হি কেচি, ভিক্খৱে, সমণা ৱা ব্ৰাহ্মণা ৱা ৱেদনং নপ্পজানন্তি, ৱেদনাসমুদযং নপ্পজানন্তি, ৱেদনানিৰোধং নপ্পজানন্তি, ৱেদনানিৰোধগামিনিং পটিপদং নপ্পজানন্তি…পে… পজানন্তি…পে… সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰন্তী’’তি. নৱমং.

১০. সুদ্ধিকসুত্তং

২৭৮. ‘‘তিস্সো ইমা, ভিক্খৱে, ৱেদনা. কতমা তিস্সো? সুখা ৱেদনা, দুক্খা ৱেদনা, অদুক্খমসুখা ৱেদনা – ইমা খো, ভিক্খৱে, তিস্সো ৱেদনা’’তি. দসমং.

১১. নিৰামিসসুত্তং

২৭৯. ‘‘অত্থি, ভিক্খৱে, সামিসা পীতি, অত্থি নিৰামিসা পীতি, অত্থি নিৰামিসা নিৰামিসতৰা পীতি; অত্থি সামিসং সুখং, অত্থি নিৰামিসং সুখং, অত্থি নিৰামিসা নিৰামিসতৰং সুখং; অত্থি সামিসা উপেক্খা, অত্থি নিৰামিসা উপেক্খা, অত্থি নিৰামিসা নিৰামিসতৰা উপেক্খা; অত্থি সামিসো ৱিমোক্খো, অত্থি নিৰামিসো ৱিমোক্খো, অত্থি নিৰামিসা নিৰামিসতৰো ৱিমোক্খো. কতমা চ, ভিক্খৱে, সামিসা পীতি? পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, কামগুণা. কতমে পঞ্চ? চক্খুৱিঞ্ঞেয্যা ৰূপা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযৰূপা কামূপসংহিতা ৰজনীযা…পে… কাযৱিঞ্ঞেয্যা ফোট্ঠব্বা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযৰূপা কামূপসংহিতা ৰজনীযা. ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ কামগুণা. যা খো, ভিক্খৱে, ইমে পঞ্চ কামগুণে পটিচ্চ উপ্পজ্জতি পীতি, অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, সামিসা পীতি.

‘‘কতমা চ, ভিক্খৱে, নিৰামিসা পীতি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি ৱিৱিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৱিতক্কং সৱিচাৰং ৱিৱেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. ৱিতক্কৱিচাৰানং ৱূপসমা অজ্ঝত্তং সম্পসাদনং চেতসো একোদিভাৱং অৱিতক্কং অৱিচাৰং সমাধিজং পীতিসুখং দুতিযং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, নিৰামিসা পীতি.

‘‘কতমা চ, ভিক্খৱে, নিৰামিসা নিৰামিসতৰা পীতি? যা খো, ভিক্খৱে, খীণাসৱস্স ভিক্খুনো ৰাগা চিত্তং ৱিমুত্তং পচ্চৱেক্খতো, দোসা চিত্তং ৱিমুত্তং পচ্চৱেক্খতো, মোহা চিত্তং ৱিমুত্তং পচ্চৱেক্খতো উপ্পজ্জতি পীতি, অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, নিৰামিসা নিৰামিসতৰা পীতি.

‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৱে, সামিসং সুখং? পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, কামগুণা. কতমে পঞ্চ? চক্খুৱিঞ্ঞেয্যা ৰূপা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযৰূপা কামূপসংহিতা ৰজনীযা…পে… কাযৱিঞ্ঞেয্যা ফোট্ঠব্বা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযৰূপা কামূপসংহিতা ৰজনীযা. ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ কামগুণা. যং খো, ভিক্খৱে, ইমে পঞ্চ কামগুণে পটিচ্চ উপ্পজ্জতি সুখং সোমনস্সং, ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, সামিসং সুখং.

‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৱে, নিৰামিসং সুখং? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি ৱিৱিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৱিতক্কং সৱিচাৰং ৱিৱেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. ৱিতক্কৱিচাৰানং ৱূপসমা অজ্ঝত্তং সম্পসাদনং চেতসো একোদিভাৱং অৱিতক্কং অৱিচাৰং সমাধিজং পীতিসুখং দুতিযং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. পীতিযা চ ৱিৰাগা উপেক্খকো চ ৱিহৰতি সতো চ সম্পজানো সুখঞ্চ কাযেন পটিসংৱেদেতি, যং তং অৰিযা আচিক্খন্তি – ‘উপেক্খকো সতিমা সুখৱিহাৰী’তি ততিযং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, নিৰামিসং সুখং.

‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৱে, নিৰামিসা নিৰামিসতৰং সুখং? যং খো, ভিক্খৱে, খীণাসৱস্স ভিক্খুনো ৰাগা চিত্তং ৱিমুত্তং পচ্চৱেক্খতো, দোসা চিত্তং ৱিমুত্তং পচ্চৱেক্খতো, মোহা চিত্তং ৱিমুত্তং পচ্চৱেক্খতো উপ্পজ্জতি সুখং সোমনস্সং, ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, নিৰামিসা নিৰামিসতৰং সুখং.

‘‘কতমা চ, ভিক্খৱে, সামিসা উপেক্খা? পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, কামগুণা. কতমে পঞ্চ? চক্খুৱিঞ্ঞেয্যা ৰূপা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযৰূপা কামূপসংহিতা ৰজনীযা…পে… কাযৱিঞ্ঞেয্যা ফোট্ঠব্বা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযৰূপা কামূপসংহিতা ৰজনীযা. ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ কামগুণা. যা খো, ভিক্খৱে, ইমে পঞ্চ কামগুণে পটিচ্চ উপ্পজ্জতি উপেক্খা, অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, সামিসা উপেক্খা.

‘‘কতমা চ, ভিক্খৱে, নিৰামিসা উপেক্খা? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু সুখস্স চ পহানা, দুক্খস্স চ পহানা, পুব্বেৱ সোমনস্সদোমনস্সানং অত্থঙ্গমা, অদুক্খমসুখং উপেক্খাসতিপাৰিসুদ্ধিং চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, নিৰামিসা উপেক্খা.

‘‘কতমা চ, ভিক্খৱে, নিৰামিসা নিৰামিসতৰা উপেক্খা? যা খো, ভিক্খৱে, খীণাসৱস্স ভিক্খুনো ৰাগা চিত্তং ৱিমুত্তং পচ্চৱেক্খতো, দোসা চিত্তং ৱিমুত্তং পচ্চৱেক্খতো, মোহা চিত্তং ৱিমুত্তং পচ্চৱেক্খতো উপ্পজ্জতি উপেক্খা, অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, নিৰামিসা নিৰামিসতৰা উপেক্খা.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৱে, সামিসো ৱিমোক্খো? ৰূপপ্পটিসংযুত্তো ৱিমোক্খো সামিসো ৱিমোক্খো.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৱে, নিৰামিসো ৱিমোক্খো? অৰূপপ্পটিসংযুত্তো ৱিমোক্খো নিৰামিসো ৱিমোক্খো.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৱে, নিৰামিসা নিৰামিসতৰো ৱিমোক্খো? যো খো, ভিক্খৱে, খীণাসৱস্স ভিক্খুনো ৰাগা চিত্তং ৱিমুত্তং পচ্চৱেক্খতো, দোসা চিত্তং ৱিমুত্তং পচ্চৱেক্খতো, মোহা চিত্তং ৱিমুত্তং পচ্চৱেক্খতো উপ্পজ্জতি ৱিমোক্খো, অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, নিৰামিসা নিৰামিসতৰো ৱিমোক্খো’’তি. একাদসমং.

অট্ঠসতপৰিযাযৱগ্গো ততিযো.

তস্সুদ্দানং –

সীৱকঅট্ঠসতং ভিক্খু, পুব্বে ঞাণঞ্চ ভিক্খুনা;

সমণব্ৰাহ্মণা তীণি, সুদ্ধিকঞ্চ নিৰামিসন্তি.

ৱেদনাসংযুত্তং সমত্তং.