৩. কুম্মোপমসুত্তং
২৪০. ‘‘ভূতপুব্বং, ভিক্খৱে, কুম্মো কচ্ছপো সাযন্হসমযং অনুনদীতীৰে গোচৰপসুতো অহোসি. সিঙ্গালোপি [সিগালোপি (সী. স্যা. কং. পী.)] খো, ভিক্খৱে, সাযন্হসমযং অনুনদীতীৰে গোচৰপসুতো অহোসি. অদ্দসা খো, ভিক্খৱে, কুম্মো কচ্ছপো সিঙ্গালং দূৰতোৱ গোচৰপসুতং. দিস্ৱান সোণ্ডিপঞ্চমানি অঙ্গানি সকে কপালে সমোদহিত্ৱা অপ্পোস্সুক্কো তুণ্হীভূতো সঙ্কসাযতি. সিঙ্গালোপি খো, ভিক্খৱে, অদ্দস কুম্মং কচ্ছপং দূৰতোৱ গোচৰপসুতং. দিস্ৱান যেন কুম্মো কচ্ছপো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা কুম্মং কচ্ছপং পচ্চুপট্ঠিতো অহোসি – ‘যদাযং কুম্মো কচ্ছপো সোণ্ডিপঞ্চমানং অঙ্গানং অঞ্ঞতৰং ৱা অঞ্ঞতৰং ৱা অঙ্গং অভিনিন্নামেস্সতি, তত্থেৱ নং গহেত্ৱা উদ্দালিত্ৱা খাদিস্সামী’তি. যদা খো, ভিক্খৱে, কুম্মো কচ্ছপো সোণ্ডিপঞ্চমানং অঙ্গানং অঞ্ঞতৰং ৱা অঞ্ঞতৰং ৱা অঙ্গং ন অভিনিন্নামি, অথ সিঙ্গালো কুম্মম্হা নিব্বিজ্জ পক্কামি, ওতাৰং অলভমানো.
‘‘এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, তুম্হেপি মাৰো পাপিমা সততং সমিতং পচ্চুপট্ঠিতো – ‘অপ্পেৱ নামাহং ইমেসং চক্খুতো ৱা ওতাৰং লভেয্যং…পে… জিৱ্হাতো ৱা ওতাৰং লভেয্যং…পে… মনতো ৱা ওতাৰং লভেয্য’ন্তি. তস্মাতিহ, ভিক্খৱে, ইন্দ্ৰিযেসু গুত্তদ্ৱাৰা ৱিহৰথ. চক্খুনা ৰূপং দিস্ৱা মা নিমিত্তগ্গাহিনো অহুৱত্থ, মা অনুব্যঞ্জনগ্গাহিনো. যত্ৱাধিকৰণমেনং চক্খুন্দ্ৰিযং অসংৱুতং ৱিহৰন্তং অভিজ্ঝাদোমনস্সা পাপকা অকুসলা ধম্মা অন্ৱাস্সৱেয্যুং, তস্স সংৱৰায পটিপজ্জথ, ৰক্খথ চক্খুন্দ্ৰিযং, চক্খুন্দ্ৰিযে সংৱৰং আপজ্জথ. সোতেন সদ্দং সুত্ৱা… ঘানেন গন্ধং ঘাযিত্ৱা… জিৱ্হায ৰসং সাযিত্ৱা… কাযেন ফোট্ঠব্বং ফুসিত্ৱা… মনসা ধম্মং ৱিঞ্ঞায মা নিমিত্তগ্গাহিনো অহুৱত্থ, মা অনুব্যঞ্জনগ্গাহিনো. যত্ৱাধিকৰণমেনং মনিন্দ্ৰিযং অসংৱুতং ৱিহৰন্তং অভিজ্ঝাদোমনস্সা পাপকা অকুসলা ধম্মা অন্ৱাস্সৱেয্যুং, তস্স সংৱৰায পটিপজ্জথ, ৰক্খথ মনিন্দ্ৰিযং, মনিন্দ্ৰিযে সংৱৰং আপজ্জথ. যতো তুম্হে, ভিক্খৱে, ইন্দ্ৰিযেসু গুত্তদ্ৱাৰা ৱিহৰিস্সথ, অথ তুম্হেহিপি মাৰো পাপিমা নিব্বিজ্জ পক্কমিস্সতি, ওতাৰং অলভমানো – কুম্মম্হাৱ সিঙ্গালো’’তি.
‘‘কুম্মো অঙ্গানি সকে কপালে,
সমোদহং ভিক্খু মনোৱিতক্কে;
অনিস্সিতো অঞ্ঞমহেঠযানো,
পৰিনিব্বুতো নূপৱদেয্য কঞ্চী’’তি. ততিযং;