১. আসীৱিসোপমসুত্তং

২৩৮. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, চত্তাৰো আসীৱিসা উগ্গতেজা ঘোৰৱিসা. অথ পুৰিসো আগচ্ছেয্য জীৱিতুকামো অমৰিতুকামো সুখকামো দুক্খপ্পটিকূলো. তমেনং এৱং ৱদেয্যুং – ‘ইমে তে, অম্ভো পুৰিস, চত্তাৰো আসীৱিসা উগ্গতেজা ঘোৰৱিসা কালেন কালং ৱুট্ঠাপেতব্বা, কালেন কালং ন্হাপেতব্বা, কালেন কালং ভোজেতব্বা, কালেন কালং সংৱেসেতব্বা [পৱেসেতব্বা (স্যা. কং. পী. ক.)]. যদা চ খো তে, অম্ভো পুৰিস, ইমেসং চতুন্নং আসীৱিসানং উগ্গতেজানং ঘোৰৱিসানং অঞ্ঞতৰো ৱা অঞ্ঞতৰো ৱা কুপ্পিস্সতি, ততো ত্ৱং, অম্ভো পুৰিস, মৰণং ৱা নিগচ্ছসি, মৰণমত্তং ৱা দুক্খং. যং তে, অম্ভো পুৰিস, কৰণীযং তং কৰোহী’’’তি.

‘‘অথ খো সো, ভিক্খৱে, পুৰিসো ভীতো চতুন্নং আসীৱিসানং উগ্গতেজানং ঘোৰৱিসানং যেন ৱা তেন ৱা পলাযেথ. তমেনং এৱং ৱদেয্যুং – ‘ইমে খো, অম্ভো পুৰিস, পঞ্চ ৱধকা পচ্চত্থিকা পিট্ঠিতো পিট্ঠিতো অনুবন্ধা, যত্থেৱ নং পস্সিস্সাম তত্থেৱ জীৱিতা ৱোৰোপেস্সামাতি. যং তে, অম্ভো পুৰিস, কৰণীযং তং কৰোহী’’’তি.

‘‘অথ খো সো, ভিক্খৱে, পুৰিসো ভীতো চতুন্নং আসীৱিসানং উগ্গতেজানং ঘোৰৱিসানং, ভীতো পঞ্চন্নং ৱধকানং পচ্চত্থিকানং যেন ৱা তেন ৱা পলাযেথ. তমেনং এৱং ৱদেয্যুং – ‘অযং তে, অম্ভো পুৰিস, ছট্ঠো অন্তৰচৰো ৱধকো উক্খিত্তাসিকো পিট্ঠিতো পিট্ঠিতো অনুবন্ধো যত্থেৱ নং পস্সিস্সামি তত্থেৱ সিৰো পাতেস্সামীতি. যং তে, অম্ভো পুৰিস, কৰণীযং তং কৰোহী’’’তি.

‘‘অথ খো সো, ভিক্খৱে, পুৰিসো ভীতো চতুন্নং আসীৱিসানং উগ্গতেজানং ঘোৰৱিসানং, ভীতো পঞ্চন্নং ৱধকানং পচ্চত্থিকানং, ভীতো ছট্ঠস্স অন্তৰচৰস্স ৱধকস্স উক্খিত্তাসিকস্স যেন ৱা তেন ৱা পলাযেথ. সো পস্সেয্য সুঞ্ঞং গামং. যঞ্ঞদেৱ ঘৰং পৱিসেয্য ৰিত্তকঞ্ঞেৱ পৱিসেয্য তুচ্ছকঞ্ঞেৱ পৱিসেয্য সুঞ্ঞকঞ্ঞেৱ পৱিসেয্য. যঞ্ঞদেৱ ভাজনং পৰিমসেয্য ৰিত্তকঞ্ঞেৱ পৰিমসেয্য তুচ্ছকঞ্ঞেৱ পৰিমসেয্য সুঞ্ঞকঞ্ঞেৱ পৰিমসেয্য. তমেনং এৱং ৱদেয্যুং – ‘ইদানি, অম্ভো পুৰিস, ইমং সুঞ্ঞং গামং চোৰা গামঘাতকা পৱিসন্তি [ৱধিস্সন্তি (সী. পী.)]. যং তে, অম্ভো পুৰিস, কৰণীযং তং কৰোহী’’’তি.

‘‘অথ খো সো, ভিক্খৱে, পুৰিসো ভীতো চতুন্নং আসীৱিসানং উগ্গতেজানং ঘোৰৱিসানং, ভীতো পঞ্চন্নং ৱধকানং পচ্চত্থিকানং, ভীতো ছট্ঠস্স অন্তৰচৰস্স ৱধকস্স উক্খিত্তাসিকস্স, ভীতো চোৰানং গামঘাতকানং যেন ৱা তেন ৱা পলাযেথ. সো পস্সেয্য মহন্তং উদকণ্ণৱং ওৰিমং তীৰং সাসঙ্কং সপ্পটিভযং, পাৰিমং তীৰং খেমং অপ্পটিভযং. ন চস্স নাৱা সন্তাৰণী উত্তৰসেতু ৱা অপাৰা পাৰং গমনায. অথ খো, ভিক্খৱে, তস্স পুৰিসস্স এৱমস্স – ‘অযং খো মহাউদকণ্ণৱো ওৰিমং তীৰং সাসঙ্কং সপ্পটিভযং, পাৰিমং তীৰং খেমং অপ্পটিভযং, নত্থি চ [ন চস্স (সী. ক.), নত্থস্স (স্যা. কং.)] নাৱা সন্তাৰণী উত্তৰসেতু ৱা অপাৰা পাৰং গমনায. যংনূনাহং তিণকট্ঠসাখাপলাসং সংকড্ঢিত্ৱা কুল্লং বন্ধিত্ৱা তং কুল্লং নিস্সায হত্থেহি চ পাদেহি চ ৱাযমমানো সোত্থিনা পাৰং গচ্ছেয্য’’’ন্তি.

‘‘অথ খো সো, ভিক্খৱে, পুৰিসো তিণকট্ঠসাখাপলাসং সংকড্ঢিত্ৱা কুল্লং বন্ধিত্ৱা তং কুল্লং নিস্সায হত্থেহি চ পাদেহি চ ৱাযমমানো সোত্থিনা পাৰং গচ্ছেয্য, তিণ্ণো পাৰঙ্গতো [পাৰগতো (সী. স্যা. কং.)] থলে তিট্ঠতি ব্ৰাহ্মণো.

‘‘উপমা খো ম্যাযং, ভিক্খৱে, কতা অত্থস্স ৱিঞ্ঞাপনায. অযঞ্চেত্থ [অযং চেৱেত্থ (সী.)] অত্থো – চত্তাৰো আসীৱিসা উগ্গতেজা ঘোৰৱিসাতি খো, ভিক্খৱে, চতুন্নেতং মহাভূতানং অধিৱচনং – পথৱীধাতুযা, আপোধাতুযা, তেজোধাতুযা, ৱাযোধাতুযা.

‘‘পঞ্চ ৱধকা পচ্চত্থিকাতি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চন্নেতং উপাদানক্খন্ধানং অধিৱচনং, সেয্যথিদং – ৰূপুপাদানক্খন্ধস্স, ৱেদনুপাদানক্খন্ধস্স, সঞ্ঞুপাদানক্খন্ধস্স, সঙ্খাৰুপাদানক্খন্ধস্স, ৱিঞ্ঞাণুপাদানক্খন্ধস্স.

‘‘ছট্ঠো অন্তৰচৰো ৱধকো উক্খিত্তাসিকোতি খো, ভিক্খৱে, নন্দীৰাগস্সেতং অধিৱচনং.

‘‘সুঞ্ঞো গামোতি খো, ভিক্খৱে, ছন্নেতং অজ্ঝত্তিকানং আযতনানং অধিৱচনং. চক্খুতো চেপি নং, ভিক্খৱে, পণ্ডিতো ব্যত্তো মেধাৱী উপপৰিক্খতি ৰিত্তকঞ্ঞেৱ খাযতি, তুচ্ছকঞ্ঞেৱ খাযতি, সুঞ্ঞকঞ্ঞেৱ খাযতি…পে… জিৱ্হাতো চেপি নং, ভিক্খৱে…পে… মনতো চেপি নং, ভিক্খৱে, পণ্ডিতো ব্যত্তো মেধাৱী উপপৰিক্খতি ৰিত্তকঞ্ঞেৱ খাযতি, তুচ্ছকঞ্ঞেৱ খাযতি, সুঞ্ঞকঞ্ঞেৱ খাযতি.

‘‘চোৰা গামঘাতকাতি খো, ভিক্খৱে, ছন্নেতং বাহিৰানং আযতনানং অধিৱচনং. চক্খু, ভিক্খৱে, হঞ্ঞতি মনাপামনাপেসু ৰূপেসু; সোতং, ভিক্খৱে…পে… ঘানং, ভিক্খৱে…পে… জিৱ্হা, ভিক্খৱে, হঞ্ঞতি মনাপামনাপেসু ৰসেসু; কাযো, ভিক্খৱে…পে… মনো, ভিক্খৱে, হঞ্ঞতি মনাপামনাপেসু ধম্মেসু.

‘‘মহা উদকণ্ণৱোতি খো, ভিক্খৱে, চতুন্নেতং ওঘানং অধিৱচনং – কামোঘস্স, ভৱোঘস্স, দিট্ঠোঘস্স, অৱিজ্জোঘস্স.

‘‘ওৰিমং তীৰং সাসঙ্কং সপ্পটিভযন্তি খো, ভিক্খৱে, সক্কাযস্সেতং অধিৱচনং.

‘‘পাৰিমং তীৰং খেমং অপ্পটিভযন্তি খো, ভিক্খৱে, নিব্বানস্সেতং অধিৱচনং.

‘‘কুল্লন্তি খো, ভিক্খৱে, অৰিযস্সেতং অট্ঠঙ্গিকস্স মগ্গস্স অধিৱচনং, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি.

‘‘তস্স হত্থেহি চ পাদেহি চ ৱাযামোতি খো, ভিক্খৱে, ৱীৰিযাৰম্ভস্সেতং অধিৱচনং.

‘‘তিণ্ণো পাৰঙ্গতো থলে তিট্ঠতি ব্ৰাহ্মণোতি খো, ভিক্খৱে, অৰহতো এতং অধিৱচন’’ন্তি. পঠমং.