৪. লোকসমুদযসুত্তং
১০৭. ‘‘লোকস্স, ভিক্খৱে, সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ দেসেস্সামি. তং সুণাথ. কতমো চ, ভিক্খৱে, লোকস্স সমুদযো? চক্খুঞ্চ পটিচ্চ ৰূপে চ উপ্পজ্জতি চক্খুৱিঞ্ঞাণং. তিণ্ণং সঙ্গতি ফস্সো. ফস্সপচ্চযা ৱেদনা; ৱেদনাপচ্চযা তণ্হা; তণ্হাপচ্চযা উপাদানং; উপাদানপচ্চযা ভৱো; ভৱপচ্চযা জাতি; জাতিপচ্চযা জৰামৰণং সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা সম্ভৱন্তি. অযং খো, ভিক্খৱে, লোকস্স সমুদযো …পে… জিৱ্হঞ্চ পটিচ্চ ৰসে চ উপ্পজ্জতি জিৱ্হাৱিঞ্ঞাণং…পে… মনঞ্চ পটিচ্চ ধম্মে চ উপ্পজ্জতি মনোৱিঞ্ঞাণং. তিণ্ণং সঙ্গতি ফস্সো. ফস্সপচ্চযা ৱেদনা; ৱেদনাপচ্চযা তণ্হা; তণ্হাপচ্চযা উপাদানং; উপাদানপচ্চযা ভৱো; ভৱপচ্চযা জাতি; জাতিপচ্চযা জৰামৰণং সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা সম্ভৱন্তি. অযং খো, ভিক্খৱে, লোকস্স সমুদযো.
‘‘কতমো চ, ভিক্খৱে, লোকস্স অত্থঙ্গমো? চক্খুঞ্চ পটিচ্চ ৰূপে চ উপ্পজ্জতি চক্খুৱিঞ্ঞাণং. তিণ্ণং সঙ্গতি ফস্সো. ফস্সপচ্চযা ৱেদনা; ৱেদনাপচ্চযা তণ্হা. তস্সাযেৱ তণ্হায অসেসৱিৰাগনিৰোধা উপাদাননিৰোধো; উপাদাননিৰোধা ভৱনিৰোধো; ভৱনিৰোধা জাতিনিৰোধো; জাতিনিৰোধা জৰামৰণং সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা নিৰুজ্ঝন্তি. এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স নিৰোধো হোতি. অযং খো, ভিক্খৱে, লোকস্স অত্থঙ্গমো…পে… জিৱ্হঞ্চ পটিচ্চ ৰসে চ উপ্পজ্জতি…পে… মনঞ্চ পটিচ্চ ধম্মে চ উপ্পজ্জতি মনোৱিঞ্ঞাণং. তিণ্ণং সঙ্গতি ফস্সো. ফস্সপচ্চযা ৱেদনা; ৱেদনাপচ্চযা তণ্হা. তস্সাযেৱ তণ্হায অসেসৱিৰাগনিৰোধা উপাদাননিৰোধো; উপাদাননিৰোধা…পে… এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স নিৰোধো হোতি. অযং খো, ভিক্খৱে, লোকস্স অত্থঙ্গমো’’তি. চতুত্থং.