২. মালুক্যপুত্তসুত্তং
৯৫. অথ খো আযস্মা মালুক্যপুত্তো [মালুঙ্ক্যপুত্তো (সী.)] যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা মালুক্যপুত্তো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘সাধু মে, ভন্তে, ভগৱা সংখিত্তেন ধম্মং দেসেতু, যমহং ভগৱতো ধম্মং সুত্ৱা একো ৱূপকট্ঠো অপ্পমত্তো আতাপী পহিতত্তো ৱিহৰেয্য’’ন্তি.
‘‘এত্থ দানি, মালুক্যপুত্ত, কিং দহৰে ভিক্খূ ৱক্খাম! যত্ৰ হি নাম ত্ৱং, ভিক্খু, জিণ্ণো ৱুদ্ধো মহল্লকো অদ্ধগতো ৱযোঅনুপ্পত্তো সংখিত্তেন ওৱাদং যাচসী’’তি.
‘‘কিঞ্চাপাহং, ভন্তে, জিণ্ণো ৱুদ্ধো মহল্লকো অদ্ধগতো ৱযোঅনুপ্পত্তো. দেসেতু মে, ভন্তে, ভগৱা সংখিত্তেন ধম্মং, দেসেতু সুগতো সংখিত্তেন ধম্মং, অপ্পেৱ নামাহং ভগৱতো ভাসিতস্স অত্থং আজানেয্যং. অপ্পেৱ নামাহং ভগৱতো ভাসিতস্স দাযাদো অস্স’’ন্তি.
‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, মালুক্যপুত্ত, যে তে চক্খুৱিঞ্ঞেয্যা ৰূপা অদিট্ঠা অদিট্ঠপুব্বা, ন চ পস্সসি, ন চ তে হোতি পস্সেয্যন্তি? অত্থি তে তত্থ ছন্দো ৱা ৰাগো ৱা পেমং ৱা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.
‘‘যে তে সোতৱিঞ্ঞেয্যা সদ্দা অস্সুতা অস্সুতপুব্বা, ন চ সুণাসি, ন চ তে হোতি সুণেয্যন্তি? অত্থি তে তত্থ ছন্দো ৱা ৰাগো ৱা পেমং ৱা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.
‘‘যে তে ঘানৱিঞ্ঞেয্যা গন্ধা অঘাযিতা অঘাযিতপুব্বা, ন চ ঘাযসি, ন চ তে হোতি ঘাযেয্যন্তি? অত্থি তে তত্থ ছন্দো ৱা ৰাগো ৱা পেমং ৱা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.
‘‘যে তে জিৱ্হাৱিঞ্ঞেয্যা ৰসা অসাযিতা অসাযিতপুব্বা, ন চ সাযসি, ন চ তে হোতি সাযেয্যন্তি? অত্থি তে তত্থ ছন্দো ৱা ৰাগো ৱা পেমং ৱা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.
‘‘যে তে কাযৱিঞ্ঞেয্যা ফোট্ঠব্বা অসম্ফুট্ঠা অসম্ফুট্ঠপুব্বা, ন চ ফুসসি, ন চ তে হোতি ফুসেয্যন্তি? অত্থি তে তত্থ ছন্দো ৱা ৰাগো ৱা পেমং ৱা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.
‘‘যে তে মনোৱিঞ্ঞেয্যা ধম্মা অৱিঞ্ঞাতা অৱিঞ্ঞাতপুব্বা, ন চ ৱিজানাসি, ন চ তে হোতি ৱিজানেয্যন্তি? অত্থি তে তত্থ ছন্দো ৱা ৰাগো ৱা পেমং ৱা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.
‘‘এত্থ চ তে, মালুক্যপুত্ত, দিট্ঠসুতমুতৱিঞ্ঞাতব্বেসু ধম্মেসু দিট্ঠে দিট্ঠমত্তং ভৱিস্সতি, সুতে সুতমত্তং ভৱিস্সতি, মুতে মুতমত্তং ভৱিস্সতি, ৱিঞ্ঞাতে ৱিঞ্ঞাতমত্তং ভৱিস্সতি. যতো খো তে, মালুক্যপুত্ত, দিট্ঠসুতমুতৱিঞ্ঞাতব্বেসু ধম্মেসু দিট্ঠে দিট্ঠমত্তং ভৱিস্সতি, সুতে সুতমত্তং ভৱিস্সতি, মুতে মুতমত্তং ভৱিস্সতি, ৱিঞ্ঞাতে ৱিঞ্ঞাতমত্তং ভৱিস্সতি; ততো ত্ৱং, মালুক্যপুত্ত, ন তেন. যতো ত্ৱং, মালুক্যপুত্ত, ন তেন; ততো ত্ৱং, মালুক্যপুত্ত, ন তত্থ. যতো ত্ৱং, মালুক্যপুত্ত, ন তত্থ; ততো ত্ৱং, মালুক্যপুত্ত, নেৱিধ, ন হুৰং, ন উভযমন্তৰেন. এসেৱন্তো দুক্খস্সা’’তি.
‘‘ইমস্স খ্ৱাহং, ভন্তে, ভগৱতা সংখিত্তেন ভাসিতস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানামি –
‘‘ৰূপং দিস্ৱা সতি মুট্ঠা, পিযং নিমিত্তং মনসি কৰোতো;
সাৰত্তচিত্তো ৱেদেতি, তঞ্চ অজ্ঝোস [অজ্ঝোসায (সী.)] তিট্ঠতি.
‘‘তস্স ৱড্ঢন্তি ৱেদনা, অনেকা ৰূপসম্ভৱা;
অভিজ্ঝা চ ৱিহেসা চ, চিত্তমস্সূপহঞ্ঞতি;
এৱং আচিনতো দুক্খং, আৰা নিব্বানমুচ্চতি.
‘‘সদ্দং সুত্ৱা সতি মুট্ঠা, পিযং নিমিত্তং মনসি কৰোতো;
সাৰত্তচিত্তো ৱেদেতি, তঞ্চ অজ্ঝোস তিট্ঠতি.
‘‘তস্স ৱড্ঢন্তি ৱেদনা, অনেকা সদ্দসম্ভৱা;
অভিজ্ঝা চ ৱিহেসা চ, চিত্তমস্সূপহঞ্ঞতি;
এৱং আচিনতো দুক্খং, আৰা নিব্বানমুচ্চতি.
‘‘গন্ধং ঘত্ৱা সতি মুট্ঠা, পিযং নিমিত্তং মনসি কৰোতো;
সাৰত্তচিত্তো ৱেদেতি, তঞ্চ অজ্ঝোস তিট্ঠতি.
‘‘তস্স ৱড্ঢন্তি ৱেদনা, অনেকা গন্ধসম্ভৱা;
অভিজ্ঝা চ ৱিহেসা চ, চিত্তমস্সূপহঞ্ঞতি;
এৱং আচিনতো দুক্খং, আৰা নিব্বানমুচ্চতি.
‘‘ৰসং ভোত্ৱা সতি মুট্ঠা, পিযং নিমিত্তং মনসি কৰোতো;
সাৰত্তচিত্তো ৱেদেতি, তঞ্চ অজ্ঝোস তিট্ঠতি.
‘‘তস্স ৱড্ঢন্তি ৱেদনা, অনেকা ৰসসম্ভৱা;
অভিজ্ঝা চ ৱিহেসা চ, চিত্তমস্সূপহঞ্ঞতি;
এৱং আচিনতো দুক্খং, আৰা নিব্বানমুচ্চতি.
‘‘ফস্সং ফুস্স সতি মুট্ঠা, পিযং নিমিত্তং মনসি কৰোতো;
সাৰত্তচিত্তো ৱেদেতি, তঞ্চ অজ্ঝোস তিট্ঠতি.
‘‘তস্স ৱড্ঢন্তি ৱেদনা, অনেকা ফস্সসম্ভৱা;
অভিজ্ঝা চ ৱিহেসা চ, চিত্তমস্সূপহঞ্ঞতি;
এৱং আচিনতো দুক্খং, আৰা নিব্বানমুচ্চতি.
‘‘ধম্মং ঞত্ৱা সতি মুট্ঠা, পিযং নিমিত্তং মনসি কৰোতো;
সাৰত্তচিত্তো ৱেদেতি, তঞ্চ অজ্ঝোস তিট্ঠতি.
‘‘তস্স ৱড্ঢন্তি ৱেদনা, অনেকা ধম্মসম্ভৱা;
অভিজ্ঝা চ ৱিহেসা চ, চিত্তমস্সূপহঞ্ঞতি;
এৱং আচিনতো দুক্খং, আৰা নিব্বানমুচ্চতি.
‘‘ন সো ৰজ্জতি ৰূপেসু, ৰূপং দিস্ৱা পটিস্সতো;
ৱিৰত্তচিত্তো ৱেদেতি, তঞ্চ নাজ্ঝোস তিট্ঠতি.
‘‘যথাস্স পস্সতো ৰূপং, সেৱতো চাপি ৱেদনং;
খীযতি নোপচীযতি, এৱং সো চৰতী সতো;
এৱং অপচিনতো দুক্খং, সন্তিকে নিব্বানমুচ্চতি.
‘‘ন সো ৰজ্জতি সদ্দেসু, সদ্দং সুত্ৱা পটিস্সতো;
ৱিৰত্তচিত্তো ৱেদেতি, তঞ্চ নাজ্ঝোস তিট্ঠতি.
‘‘যথাস্স সুণতো সদ্দং, সেৱতো চাপি ৱেদনং;
খীযতি নোপচীযতি, এৱং সো চৰতী সতো;
এৱং অপচিনতো দুক্খং, সন্তিকে নিব্বানমুচ্চতি.
‘‘ন সো ৰজ্জতি গন্ধেসু, গন্ধং ঘত্ৱা পটিস্সতো;
ৱিৰত্তচিত্তো ৱেদেতি, তঞ্চ নাজ্ঝোস তিট্ঠতি.
‘‘যথাস্স ঘাযতো গন্ধং, সেৱতো চাপি ৱেদনং;
খীযতি নোপচীযতি, এৱং সো চৰতী সতো;
এৱং অপচিনতো দুক্খং, সন্তিকে নিব্বানমুচ্চতি.
‘‘ন সো ৰজ্জতি ৰসেসু, ৰসং ভোত্ৱা পটিস্সতো;
ৱিৰত্তচিত্তো ৱেদেতি, তঞ্চ নাজ্ঝোস তিট্ঠতি.
‘‘যথাস্স সাযতো ৰসং, সেৱতো চাপি ৱেদনং;
খীযতি নোপচীযতি, এৱং সো চৰতী সতো;
এৱং অপচিনতো দুক্খং, সন্তিকে নিব্বানমুচ্চতি.
‘‘ন সো ৰজ্জতি ফস্সেসু, ফস্সং ফুস্স পটিস্সতো;
ৱিৰত্তচিত্তো ৱেদেতি, তঞ্চ নাজ্ঝোস তিট্ঠতি.
‘‘যথাস্স ফুসতো ফস্সং, সেৱতো চাপি ৱেদনং;
খীযতি নোপচীযতি, এৱং সো চৰতী সতো;
এৱং অপচিনতো দুক্খং, সন্তিকে নিব্বানমুচ্চতি.
‘‘ন সো ৰজ্জতি ধম্মেসু, ধম্মং ঞত্ৱা পটিস্সতো;
ৱিৰত্তচিত্তো ৱেদেতি, তঞ্চ নাজ্ঝোস তিট্ঠতি.
‘‘যথাস্স জানতো ধম্মং, সেৱতো চাপি ৱেদনং;
খীযতি নোপচীযতি, এৱং সো চৰতী সতো;
এৱং অপচিনতো দুক্খং, সন্তিকে নিব্বানমুচ্চতী’’তি.
‘‘ইমস্স খ্ৱাহং, ভন্তে, ভগৱতা সংখিত্তেন ভাসিতস্স এৱং ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানামী’’তি. ‘‘সাধু সাধু, মালুক্যপুত্ত! সাধু খো ত্ৱং, মালুক্যপুত্ত, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানাসি –
‘‘ৰূপং দিস্ৱা সতি মুট্ঠা, পিযং নিমিত্তং মনসি কৰোতো;
সাৰত্তচিত্তো ৱেদেতি, তঞ্চ অজ্ঝোস তিট্ঠতি.
‘‘তস্স ৱড্ঢন্তি ৱেদনা, অনেকা ৰূপসম্ভৱা;
অভিজ্ঝা চ ৱিহেসা চ, চিত্তমস্সূপহঞ্ঞতি;
এৱং আচিনতো দুক্খং, আৰা নিব্বানমুচ্চতি.…পে….
‘‘ন সো ৰজ্জতি ধম্মেসু, ধম্মং ঞত্ৱা পটিস্সতো;
ৱিৰত্তচিত্তো ৱেদেতি, তঞ্চ নাজ্ঝোস তিট্ঠতি.
‘‘যথাস্স ৱিজানতো ধম্মং, সেৱতো চাপি ৱেদনং;
খীযতি নোপচীযতি, এৱং সো চৰতী সতো;
এৱং অপচিনতো দুক্খং, সন্তিকে নিব্বানমুচ্চতী’’তি.
‘‘ইমস্স খো, মালুক্যপুত্ত, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স এৱং ৱিত্থাৰেন অত্থো দট্ঠব্বো’’তি.
অথ খো আযস্মা মালুক্যপুত্তো ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দিত্ৱা অনুমোদিত্ৱা উট্ঠাযাসনা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা পক্কামি. অথ খো আযস্মা মালুক্যপুত্তো একো ৱূপকট্ঠো অপ্পমত্তো আতাপী পহিতত্তো ৱিহৰন্তো নচিৰস্সেৱ – যস্সত্থায কুলপুত্তা সম্মদেৱ অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজন্তি তদনুত্তৰং ব্ৰহ্মচৰিযপৰিযোসানং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহাসি. ‘‘খীণা জাতি, ৱুসিতং ব্ৰহ্মচৰিযং, কতং কৰণীযং, নাপৰং ইত্থত্তাযা’’তি অব্ভঞ্ঞাসি. অঞ্ঞতৰো চ পনাযস্মা মালুক্যপুত্তো অৰহতং অহোসীতি. দুতিযং.