৭. নড়কলাপীসুত্তং
৬৭. একং সমযং আযস্মা চ সাৰিপুত্তো আযস্মা চ মহাকোট্ঠিকো [মহাকোট্ঠিতো (সী. স্যা. কং. পী.)] বাৰাণসিযং ৱিহৰন্তি ইসিপতনে মিগদাযে. অথ খো আযস্মা মহাকোট্ঠিকো সাযন্হসমযং পটিসল্লানা ৱুট্ঠিতো যেনাযস্মা সাৰিপুত্তো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মতা সাৰিপুত্তেন সদ্ধিং সম্মোদি. সম্মোদনীযং কথং সাৰণীযং ৱীতিসাৰেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা মহাকোট্ঠিকো আযস্মন্তং সাৰিপুত্তং এতদৱোচ – ‘‘কিং নু খো, আৱুসো সাৰিপুত্ত, সযংকতং জৰামৰণং, পৰংকতং জৰামৰণং, সযংকতঞ্চ পৰংকতঞ্চ জৰামৰণং, উদাহু অসযংকাৰং অপৰংকাৰং অধিচ্চসমুপ্পন্নং জৰামৰণ’’ন্তি? ‘‘ন খো, আৱুসো কোট্ঠিক, সযংকতং জৰামৰণং, ন পৰংকতং জৰামৰণং, ন সযংকতঞ্চ পৰংকতঞ্চ জৰামৰণং, নাপি অসযংকাৰং অপৰংকাৰং অধিচ্চসমুপ্পন্নং জৰামৰণং. অপি চ, জাতিপচ্চযা জৰামৰণ’’ন্তি.
‘‘কিং নু খো, আৱুসো সাৰিপুত্ত, সযংকতা জাতি, পৰংকতা জাতি, সযংকতা চ পৰংকতা চ জাতি, উদাহু অসযংকাৰা অপৰংকাৰা অধিচ্চসমুপ্পন্না জাতী’’তি? ‘‘ন খো, আৱুসো কোট্ঠিক, সযংকতা জাতি, ন পৰংকতা জাতি, ন সযংকতা চ পৰংকতা চ জাতি, নাপি অসযংকাৰা অপৰংকাৰা অধিচ্চসমুপ্পন্না জাতি. অপি চ, ভৱপচ্চযা জাতী’’তি.
‘‘কিং নু খো, আৱুসো সাৰিপুত্ত, সযংকতো ভৱো…পে… সযংকতং উপাদানং… সযংকতা তণ্হা… সযংকতা ৱেদনা… সযংকতো ফস্সো… সযংকতং সড়াযতনং… সযংকতং নামৰূপং, পৰংকতং নামৰূপং, সযংকতঞ্চ পৰংকতঞ্চ নামৰূপং, উদাহু অসযংকাৰং অপৰংকাৰং অধিচ্চসমুপ্পন্নং নামৰূপ’’ন্তি? ‘‘ন খো, আৱুসো কোট্ঠিক, সযংকতং নামৰূপং, ন পৰংকতং নামৰূপং, ন সযংকতঞ্চ পৰংকতঞ্চ নামৰূপং, নাপি অসযংকাৰং অপৰংকাৰং, অধিচ্চসমুপ্পন্নং নামৰূপং. অপি চ, ৱিঞ্ঞাণপচ্চযা নামৰূপ’’ন্তি.
‘‘কিং নু খো, আৱুসো সাৰিপুত্ত, সযঙ্কতং ৱিঞ্ঞাণং, পৰঙ্কতং ৱিঞ্ঞাণং, সযংকতঞ্চ পৰংকতঞ্চ ৱিঞ্ঞাণং, উদাহু অসযংকাৰং অপৰংকাৰং অধিচ্চসমুপ্পন্নং ৱিঞ্ঞাণ’’ন্তি? ‘‘ন খো, আৱুসো কোট্ঠিক, সযংকতং ৱিঞ্ঞাণং, ন পৰংকতং ৱিঞ্ঞাণং ন সযংকতঞ্চ পৰংকতঞ্চ ৱিঞ্ঞাণং, নাপি অসযংকাৰং অপৰংকাৰং অধিচ্চসমুপ্পন্নং ৱিঞ্ঞাণং. অপি চ, নামৰূপপচ্চযা ৱিঞ্ঞাণ’’ন্তি.
‘‘ইদানেৱ খো মযং আযস্মতো সাৰিপুত্তস্স ভাসিতং এৱং আজানাম – ‘ন খ্ৱাৱুসো কোট্ঠিক, সযংকতং নামৰূপং, ন পৰংকতং নামৰূপং, ন সযংকতঞ্চ পৰংকতঞ্চ নামৰূপং, নাপি অসযংকাৰং অপৰংকাৰং অধিচ্চসমুপ্পন্নং নামৰূপং. অপি চ, ৱিঞ্ঞাণপচ্চযা নামৰূপ’’’ন্তি.
‘‘ইদানেৱ চ পন মযং আযস্মতো সাৰিপুত্তস্স ভাসিতং এৱং আজানাম – ‘ন খ্ৱাৱুসো কোট্ঠিক, সযংকতং ৱিঞ্ঞাণং, ন পৰংকতং ৱিঞ্ঞাণং, ন সযংকতঞ্চ পৰংকতঞ্চ ৱিঞ্ঞাণং, নাপি অসযংকাৰং অপৰংকাৰং অধিচ্চসমুপ্পন্নং ৱিঞ্ঞাণং. অপি চ, নামৰূপপচ্চযা ৱিঞ্ঞাণ’’’ন্তি.
‘‘যথা কথং পনাৱুসো সাৰিপুত্ত, ইমস্স ভাসিতস্স অত্থো দট্ঠব্বো’’তি? ‘‘তেনহাৱুসো, উপমং তে কৰিস্সামি. উপমাযপিধেকচ্চে ৱিঞ্ঞূ পুৰিসা ভাসিতস্স অত্থং জানন্তি. সেয্যথাপি, আৱুসো, দ্ৱে নড়কলাপিযো অঞ্ঞমঞ্ঞং নিস্সায তিট্ঠেয্যুং. এৱমেৱ খো, আৱুসো, নামৰূপপচ্চযা ৱিঞ্ঞাণং; ৱিঞ্ঞাণপচ্চযা নামৰূপং; নামৰূপপচ্চযা সড়াযতনং; সড়াযতনপচ্চযা ফস্সো…পে… এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতি. তাসং চে, আৱুসো, নড়কলাপীনং একং আকড্ঢেয্য, একা পপতেয্য; অপৰং চে আকড্ঢেয্য, অপৰা পপতেয্য. এৱমেৱ খো, আৱুসো, নামৰূপনিৰোধা ৱিঞ্ঞাণনিৰোধো; ৱিঞ্ঞাণনিৰোধা নামৰূপনিৰোধো; নামৰূপনিৰোধা সড়াযতননিৰোধো; সড়াযতননিৰোধা ফস্সনিৰোধো…পে… এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স নিৰোধো হোতী’’তি. ‘‘অচ্ছৰিযং, আৱুসো সাৰিপুত্ত; অব্ভুতং, আৱুসো সাৰিপুত্ত! যাৱসুভাসিতং চিদং আযস্মতা সাৰিপুত্তেন. ইদঞ্চ পন মযং আযস্মতো সাৰিপুত্তস্স ভাসিতং ইমেহি ছত্তিংসায ৱত্থূহি অনুমোদাম – ‘জৰামৰণস্স চে, আৱুসো, ভিক্খু নিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায ধম্মং দেসেতি, ধম্মকথিকো ভিক্খূতি অলং ৱচনায. জৰামৰণস্স চে, আৱুসো, ভিক্খু নিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায পটিপন্নো হোতি, ধম্মানুধম্মপ্পটিপন্নো ভিক্খূতি অলং ৱচনায. জৰামৰণস্স চে, আৱুসো, ভিক্খু নিব্বিদা ৱিৰাগা নিৰোধা অনুপাদা ৱিমুত্তো হোতি, দিট্ঠধম্মনিব্বানপ্পত্তো ভিক্খূতি অলং ৱচনায. জাতিযা চে… ভৱস্স চে… উপাদানস্স চে… তণ্হায চে… ৱেদনায চে… ফস্সস্স চে… সড়াযতনস্স চে… নামৰূপস্স চে… ৱিঞ্ঞাণস্স চে… সঙ্খাৰানং চে… অৱিজ্জায চে, আৱুসো, ভিক্খু নিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায ধম্মং দেসেতি, ধম্মকথিকো ভিক্খূতি অলং ৱচনায. অৱিজ্জায চে, আৱুসো, ভিক্খু নিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায পটিপন্নো হোতি, ধম্মানুধম্মপ্পটিপন্নো ভিক্খূতি অলং ৱচনায. অৱিজ্জায চে, আৱুসো, ভিক্খু নিব্বিদা ৱিৰাগা নিৰোধা অনুপাদা ৱিমুত্তো হোতি, দিট্ঠধম্মনিব্বানপ্পত্তো ভিক্খূতি অলং ৱচনাযা’’’তি. সত্তমং.