১০. পচ্চযসুত্তং
২০. সাৱত্থিযং ৱিহৰতি…পে… ‘‘পটিচ্চসমুপ্পাদঞ্চ ৱো, ভিক্খৱে, দেসেস্সামি পটিচ্চসমুপ্পন্নে চ ধম্মে. তং সুণাথ, সাধুকং মনসি কৰোথ, ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ –
‘‘কতমো চ, ভিক্খৱে, পটিচ্চসমুপ্পাদো? জাতিপচ্চযা, ভিক্খৱে, জৰামৰণং. উপ্পাদা ৱা তথাগতানং অনুপ্পাদা ৱা তথাগতানং, ঠিতাৱ সা ধাতু ধম্মট্ঠিততা ধম্মনিযামতা ইদপ্পচ্চযতা. তং তথাগতো অভিসম্বুজ্ঝতি অভিসমেতি. অভিসম্বুজ্ঝিত্ৱা অভিসমেত্ৱা আচিক্খতি দেসেতি পঞ্ঞাপেতি পট্ঠপেতি ৱিৱৰতি ৱিভজতি উত্তানীকৰোতি. ‘পস্সথা’তি চাহ – ‘জাতিপচ্চযা, ভিক্খৱে, জৰামৰণং’’’.
‘‘ভৱপচ্চযা, ভিক্খৱে, জাতি…পে… উপাদানপচ্চযা, ভিক্খৱে, ভৱো… তণ্হাপচ্চযা, ভিক্খৱে, উপাদানং… ৱেদনাপচ্চযা, ভিক্খৱে, তণ্হা… ফস্সপচ্চযা, ভিক্খৱে, ৱেদনা… সড়াযতনপচ্চযা, ভিক্খৱে, ফস্সো… নামৰূপপচ্চযা, ভিক্খৱে, সড়াযতনং… ৱিঞ্ঞাণপচ্চযা, ভিক্খৱে, নামৰূপং… সঙ্খাৰপচ্চযা, ভিক্খৱে, ৱিঞ্ঞাণং… অৱিজ্জাপচ্চযা, ভিক্খৱে, সঙ্খাৰা উপ্পাদা ৱা তথাগতানং অনুপ্পাদা ৱা তথাগতানং, ঠিতাৱ সা ধাতু ধম্মট্ঠিততা ধম্মনিযামতা ইদপ্পচ্চযতা. তং তথাগতো অভিসম্বুজ্ঝতি অভিসমেতি. অভিসম্বুজ্ঝিত্ৱা অভিসমেত্ৱা আচিক্খতি দেসেতি পঞ্ঞাপেতি পট্ঠপেতি ৱিৱৰতি ৱিভজতি উত্তানীকৰোতি. ‘পস্সথা’তি চাহ ‘অৱিজ্জাপচ্চযা, ভিক্খৱে, সঙ্খাৰা’. ইতি খো, ভিক্খৱে, যা তত্ৰ তথতা অৱিতথতা অনঞ্ঞথতা ইদপ্পচ্চযতা – অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, পটিচ্চসমুপ্পাদো.
‘‘কতমে চ, ভিক্খৱে, পটিচ্চসমুপ্পন্না ধম্মা? জৰামৰণং, ভিক্খৱে, অনিচ্চং সঙ্খতং পটিচ্চসমুপ্পন্নং খযধম্মং ৱযধম্মং ৱিৰাগধম্মং নিৰোধধম্মং. জাতি, ভিক্খৱে, অনিচ্চা সঙ্খতা পটিচ্চসমুপ্পন্না খযধম্মা ৱযধম্মা ৱিৰাগধম্মা নিৰোধধম্মা. ভৱো, ভিক্খৱে, অনিচ্চো সঙ্খতো পটিচ্চসমুপ্পন্নো খযধম্মো ৱযধম্মো ৱিৰাগধম্মো নিৰোধধম্মো. উপাদানং ভিক্খৱে…পে… তণ্হা, ভিক্খৱে… ৱেদনা, ভিক্খৱে… ফস্সো, ভিক্খৱে… সড়াযতনং, ভিক্খৱে… নামৰূপং, ভিক্খৱে… ৱিঞ্ঞাণং, ভিক্খৱে… সঙ্খাৰা, ভিক্খৱে… অৱিজ্জা, ভিক্খৱে, অনিচ্চা সঙ্খতা পটিচ্চসমুপ্পন্না খযধম্মা ৱযধম্মা ৱিৰাগধম্মা নিৰোধধম্মা. ইমে ৱুচ্চন্তি, ভিক্খৱে, পটিচ্চসমুপ্পন্না ধম্মা.
‘‘যতো খো, ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকস্স ‘অযঞ্চ পটিচ্চসমুপ্পাদো, ইমে চ পটিচ্চসমুপ্পন্না ধম্মা’ যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায সুদিট্ঠা হোন্তি, সো ৱত পুব্বন্তং ৱা পটিধাৱিস্সতি – ‘অহোসিং নু খো অহং [নু খ্ৱাহং (স্যা. কং. পী. ক.)] অতীতমদ্ধানং, ননু খো অহোসিং অতীতমদ্ধানং, কিং নু খো অহোসিং অতীতমদ্ধানং, কথং নু খো অহোসিং অতীতমদ্ধানং, কিং হুত্ৱা কিং অহোসিং নু খো অহং অতীতমদ্ধান’ন্তি; অপৰন্তং ৱা উপধাৱিস্সতি [অপধাৱিস্সতি (ক.)] – ‘ভৱিস্সামি নু খো অহং অনাগতমদ্ধানং, ননু খো ভৱিস্সামি অনাগতমদ্ধানং, কিং নু খো ভৱিস্সামি অনাগতমদ্ধানং, কথং নু খো ভৱিস্সামি অনাগতমদ্ধানং, কিং হুত্ৱা কিং ভৱিস্সামি নু খো অহং অনাগতমদ্ধান’ন্তি; এতৰহি ৱা পচ্চুপ্পন্নং অদ্ধানং অজ্ঝত্তং কথংকথী ভৱিস্সতি – ‘অহং নু খোস্মি, নো নু খোস্মি, কিং নু খোস্মি, কথং নু খোস্মি, অযং নু খো সত্তো কুতো আগতো, সো কুহিং গমিস্সতী’তি – নেতং ঠানং ৱিজ্জতি. তং কিস্স হেতু? তথাহি, ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকস্স অযঞ্চ পটিচ্চসমুপ্পাদো ইমে চ পটিচ্চসমুপ্পন্না ধম্মা যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায সুদিট্ঠা’’তি. দসমং.
আহাৰৱগ্গো দুতিযো.
তস্সুদ্দানং –
আহাৰং ফগ্গুনো চেৱ, দ্ৱে চ সমণব্ৰাহ্মণা;
কচ্চানগোত্তো ধম্মকথিকং, অচেলং তিম্বৰুকেন চ;
বালপণ্ডিততো চেৱ, দসমো পচ্চযেন চাতি.