১. কসিভাৰদ্ৱাজসুত্তং

১৯৭. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা মগধেসু ৱিহৰতি দক্খিণাগিৰিস্মিং একনাড়াযং ব্ৰাহ্মণগামে. তেন খো পন সমযেন কসিভাৰদ্ৱাজস্স [কসিকভাৰদ্ৱাজস্স (ক.)] ব্ৰাহ্মণস্স পঞ্চমত্তানি নঙ্গলসতানি পযুত্তানি হোন্তি ৱপ্পকালে. অথ খো ভগৱা পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন কসিভাৰদ্ৱাজস্স ব্ৰাহ্মণস্স কম্মন্তো তেনুপসঙ্কমি.

তেন খো পন সমযেন কসিভাৰদ্ৱাজস্স ব্ৰাহ্মণস্স পৰিৱেসনা ৱত্ততি. অথ খো ভগৱা যেন পৰিৱেসনা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা একমন্তং অট্ঠাসি. অদ্দসা খো কসিভাৰদ্ৱাজো ব্ৰাহ্মণো ভগৱন্তং পিণ্ডায ঠিতং. দিস্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অহং খো, সমণ, কসামি চ ৱপামি চ, কসিত্ৱা চ ৱপিত্ৱা চ ভুঞ্জামি. ত্ৱম্পি, সমণ, কসস্সু চ ৱপস্সু চ, কসিত্ৱা চ ৱপিত্ৱা চ ভুঞ্জস্সূ’’তি. ‘‘অহম্পি খো, ব্ৰাহ্মণ, কসামি চ ৱপামি চ, কসিত্ৱা চ ৱপিত্ৱা চ ভুঞ্জামী’’তি. ন খো মযং পস্সাম ভোতো গোতমস্স যুগং ৱা নঙ্গলং ৱা ফালং ৱা পাচনং ৱা বলীবদ্দে ৱা, অথ চ পন ভৱং গোতমো এৱমাহ – ‘‘অহম্পি খো, ব্ৰাহ্মণ, কসামি চ ৱপামি চ, কসিত্ৱা চ ৱপিত্ৱা চ ভুঞ্জামী’’তি. অথ খো কসিভাৰদ্ৱাজো ব্ৰাহ্মণো ভগৱন্তং গাথায অজ্ঝভাসি –

‘‘কস্সকো পটিজানাসি, ন চ পস্সামি তে কসিং;

কস্সকো পুচ্ছিতো ব্ৰূহি, কথং জানেমু তং কসি’’ন্তি.

‘‘সদ্ধা বীজং তপো ৱুট্ঠি, পঞ্ঞা মে যুগনঙ্গলং;

হিৰী ঈসা মনো যোত্তং, সতি মে ফালপাচনং.

‘‘কাযগুত্তো ৱচীগুত্তো, আহাৰে উদৰে যতো;

সচ্চং কৰোমি নিদ্দানং, সোৰচ্চং মে পমোচনং.

‘‘ৱীৰিযং মে ধুৰধোৰয্হং, যোগক্খেমাধিৱাহনং;

গচ্ছতি অনিৱত্তন্তং, যত্থ গন্ত্ৱা ন সোচতি.

‘‘এৱমেসা কসী কট্ঠা, সা হোতি অমতপ্ফলা;

এতং কসিং কসিত্ৱান, সব্বদুক্খা পমুচ্চতী’’তি.

‘‘ভুঞ্জতু ভৱং গোতমো. কস্সকো ভৱং. যঞ্হি ভৱং গোতমো অমতপ্ফলম্পি কসিং কসতী’’তি [ভাসতীতি (ক.)].

‘‘গাথাভিগীতং মে অভোজনেয্যং,

সম্পস্সতং ব্ৰাহ্মণ নেস ধম্মো;

গাথাভিগীতং পনুদন্তি বুদ্ধা,

ধম্মে সতি ব্ৰাহ্মণ ৱুত্তিৰেসা.

‘‘অঞ্ঞেন চ কেৱলিনং মহেসিং,

খীণাসৱং কুক্কুচ্চৱূপসন্তং;

অন্নেন পানেন উপট্ঠহস্সু,

খেত্তঞ্হি তং পুঞ্ঞপেক্খস্স হোতী’’তি.

এৱং ৱুত্তে, কসিভাৰদ্ৱাজো ব্ৰাহ্মণো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অভিক্কন্তং, ভো গোতম…পে… অজ্জতগ্গে পাণুপেতং সৰণং গত’’ন্তি.