৯. সুন্দৰিকসুত্তং
১৯৫. একং সমযং ভগৱা কোসলেসু ৱিহৰতি সুন্দৰিকায নদিযা তীৰে. তেন খো পন সমযেন সুন্দৰিকভাৰদ্ৱাজো ব্ৰাহ্মণো সুন্দৰিকায নদিযা তীৰে অগ্গিং জুহতি, অগ্গিহুত্তং পৰিচৰতি. অথ খো সুন্দৰিকভাৰদ্ৱাজো ব্ৰাহ্মণো অগ্গিং জুহিত্ৱা অগ্গিহুত্তং পৰিচৰিত্ৱা উট্ঠাযাসনা সমন্তা চতুদ্দিসা অনুৱিলোকেসি – ‘‘কো নু খো ইমং হব্যসেসং ভুঞ্জেয্যা’’তি? অদ্দসা খো সুন্দৰিকভাৰদ্ৱাজো ব্ৰাহ্মণো ভগৱন্তং অঞ্ঞতৰস্মিং ৰুক্খমূলে সসীসং পাৰুতং নিসিন্নং. দিস্ৱান ৱামেন হত্থেন হব্যসেসং গহেত্ৱা দক্খিণেন হত্থেন কমণ্ডলুং গহেত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি. অথ খো ভগৱা সুন্দৰিকভাৰদ্ৱাজস্স ব্ৰাহ্মণস্স পদসদ্দেন সীসং ৱিৱৰি. অথ খো সুন্দৰিকভাৰদ্ৱাজো ব্ৰাহ্মণো ‘মুণ্ডো অযং ভৱং, মুণ্ডকো অযং ভৱ’ন্তি ততোৱ পুন নিৱত্তিতুকামো অহোসি. অথ খো সুন্দৰিকভাৰদ্ৱাজস্স ব্ৰাহ্মণস্স এতদহোসি – ‘মুণ্ডাপি হি ইধেকচ্চে ব্ৰাহ্মণা ভৱন্তি; যংনূনাহং তং উপসঙ্কমিত্ৱা জাতিং পুচ্ছেয্য’ন্তি.
অথ খো সুন্দৰিকভাৰদ্ৱাজো ব্ৰাহ্মণো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘কিংজচ্চো ভৱ’ন্তি?
‘‘মা জাতিং পুচ্ছ চৰণঞ্চ পুচ্ছ,
কট্ঠা হৱে জাযতি জাতৱেদো;
নীচাকুলীনোপি মুনি ধিতিমা,
আজানীযো হোতি হিৰীনিসেধো.
‘‘সচ্চেন দন্তো দমসা উপেতো,
ৱেদন্তগূ ৱুসিতব্ৰহ্মচৰিযো;
যঞ্ঞোপনীতো তমুপৱ্হযেথ,
কালেন সো জুহতি দক্খিণেয্যে’’তি.
‘‘অদ্ধা সুযিট্ঠং সুহুতং মম যিদং,
যং তাদিসং ৱেদগুমদ্দসামি;
তুম্হাদিসানঞ্হি অদস্সনেন,
অঞ্ঞো জনো ভুঞ্জতি হব্যসেস’’ন্তি.
‘‘ভুঞ্জতু ভৱং গোতমো. ব্ৰাহ্মণো ভৱ’’ন্তি.
‘‘গাথাভিগীতং মে অভোজনেয্যং,
সম্পস্সতং ব্ৰাহ্মণ নেস ধম্মো;
গাথাভিগীতং পনুদন্তি বুদ্ধা,
ধম্মে সতি ব্ৰাহ্মণ ৱুত্তিৰেসা.
‘‘অঞ্ঞেন চ কেৱলিনং মহেসিং,
খীণাসৱং কুক্কুচ্চৱূপসন্তং;
অন্নেন পানেন উপট্ঠহস্সু,
খেত্তঞ্হি তং পুঞ্ঞপেক্খস্স হোতী’’তি.
‘‘অথ কস্স চাহং, ভো গোতম, ইমং হব্যসেসং দম্মী’’তি? ‘‘ন খ্ৱাহং, ব্ৰাহ্মণ, পস্সামি সদেৱকে লোকে সমাৰকে সব্ৰহ্মকে সস্সমণব্ৰাহ্মণিযা পজায সদেৱমনুস্সায যস্সেসো হব্যসেসো ভুত্তো সম্মা পৰিণামং গচ্ছেয্য অঞ্ঞত্ৰ, ব্ৰাহ্মণ, তথাগতস্স ৱা তথাগতসাৱকস্স ৱা. তেন হি ত্ৱং, ব্ৰাহ্মণ, তং হব্যসেসং অপ্পহৰিতে ৱা ছড্ডেহি অপ্পাণকে ৱা উদকে ওপিলাপেহী’’তি.
অথ খো সুন্দৰিকভাৰদ্ৱাজো ব্ৰাহ্মণো তং হব্যসেসং অপ্পাণকে উদকে ওপিলাপেসি. অথ খো সো হব্যসেসো উদকে পক্খিত্তো চিচ্চিটাযতি চিটিচিটাযতি সন্ধূপাযতি সম্পধূপাযতি. সেয্যথাপি নাম ফালো [লোহো (ক.)] দিৱসংসন্তত্তো [দিৱসসন্তত্তো (সী. স্যা. কং. পী.)] উদকে পক্খিত্তো চিচ্চিটাযতি চিটিচিটাযতি সন্ধূপাযতি সম্পধূপাযতি; এৱমেৱ সো হব্যসেসো উদকে পক্খিত্তো চিচ্চিটাযতি চিটিচিটাযতি সন্ধূপাযতি সম্পধূপাযতি.
অথ খো সুন্দৰিকভাৰদ্ৱাজো ব্ৰাহ্মণো সংৱিগ্গো লোমহট্ঠজাতো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতং খো সুন্দৰিকভাৰদ্ৱাজং ব্ৰাহ্মণং ভগৱা গাথাহি অজ্ঝভাসি –
‘‘মা ব্ৰাহ্মণ দাৰু সমাদহানো,
সুদ্ধিং অমঞ্ঞি বহিদ্ধা হি এতং;
ন হি তেন সুদ্ধিং কুসলা ৱদন্তি,
যো বাহিৰেন পৰিসুদ্ধিমিচ্ছে.
‘‘হিত্ৱা অহং ব্ৰাহ্মণ দাৰুদাহং
অজ্ঝত্তমেৱুজ্জলযামি [অজ্ঝত্তমেৱ জলযামি (সী. স্যা. কং. পী.)] জোতিং;
নিচ্চগ্গিনী নিচ্চসমাহিতত্তো,
অৰহং অহং ব্ৰহ্মচৰিযং চৰামি.
‘‘মানো হি তে ব্ৰাহ্মণ খাৰিভাৰো,
কোধো ধুমো ভস্মনি মোসৱজ্জং;
জিৱ্হা সুজা হদযং জোতিঠানং,
অত্তা সুদন্তো পুৰিসস্স জোতি.
‘‘ধম্মো ৰহদো ব্ৰাহ্মণ সীলতিত্থো,
অনাৱিলো সব্ভি সতং পসত্থো;
যত্থ হৱে ৱেদগুনো সিনাতা,
অনল্লগত্তাৱ [অনল্লীনগত্তাৱ (সী. পী. ক.)] তৰন্তি পাৰং.
‘‘সচ্চং ধম্মো সংযমো ব্ৰহ্মচৰিযং,
মজ্ঝে সিতা ব্ৰাহ্মণ ব্ৰহ্মপত্তি;
স তুজ্জুভূতেসু নমো কৰোহি,
তমহং নৰং ধম্মসাৰীতি ব্ৰূমী’’তি.
এৱং ৱুত্তে, সুন্দৰিকভাৰদ্ৱাজো ব্ৰাহ্মণো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অভিক্কন্তং, ভো গোতম…পে… অঞ্ঞতৰো চ পনাযস্মা ভাৰদ্ৱাজো অৰহতং অহোসী’’তি.