২. গাৰৱসুত্তং

১৭৩. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা উৰুৱেলাযং ৱিহৰতি নজ্জা নেৰঞ্জৰায তীৰে অজপালনিগ্ৰোধমূলে পঠমাভিসম্বুদ্ধো. অথ খো ভগৱতো ৰহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৱং চেতসো পৰিৱিতক্কো উদপাদি – ‘‘দুক্খং খো অগাৰৱো ৱিহৰতি অপ্পতিস্সো, কং নু খ্ৱাহং সমণং ৱা ব্ৰাহ্মণং ৱা সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা [গৰুকত্ৱা (সী. স্যা. কং. পী.)] উপনিস্সায ৱিহৰেয্য’’ন্তি?

অথ খো ভগৱতো এতদহোসি – ‘‘অপৰিপুণ্ণস্স খো সীলক্খন্ধস্স পাৰিপূৰিযা অঞ্ঞং সমণং ৱা ব্ৰাহ্মণং ৱা সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা উপনিস্সায ৱিহৰেয্যং. ন খো পনাহং পস্সামি সদেৱকে লোকে সমাৰকে সব্ৰহ্মকে সস্সমণব্ৰাহ্মণিযা পজায সদেৱমনুস্সায অত্তনা সীলসম্পন্নতৰং অঞ্ঞং সমণং ৱা ব্ৰাহ্মণং ৱা, যমহং সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা উপনিস্সায ৱিহৰেয্যং.

‘‘অপৰিপুণ্ণস্স খো সমাধিক্খন্ধস্স পাৰিপূৰিযা অঞ্ঞং সমণং ৱা ব্ৰাহ্মণং ৱা সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা উপনিস্সায ৱিহৰেয্যং. ন খো পনাহং পস্সামি সদেৱকে লোকে…পে… অত্তনা সমাধিসম্পন্নতৰং অঞ্ঞং সমণং ৱা ব্ৰাহ্মণং ৱা, যমহং সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা উপনিস্সায ৱিহৰেয্যং.

‘‘অপৰিপুণ্ণস্স পঞ্ঞাক্খন্ধস্স পাৰিপূৰিযা অঞ্ঞং সমণং ৱা ব্ৰাহ্মণং ৱা সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা উপনিস্সায ৱিহৰেয্যং. ন খো পনাহং পস্সামি সদেৱকে…পে… অত্তনা পঞ্ঞাসম্পন্নতৰং অঞ্ঞং সমণং ৱা ব্ৰাহ্মণং ৱা, যমহং সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা উপনিস্সায ৱিহৰেয্যং.

‘‘অপৰিপুণ্ণস্স খো ৱিমুত্তিক্খন্ধস্স পাৰিপূৰিযা অঞ্ঞং সমণং ৱা ব্ৰাহ্মণং ৱা সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা উপনিস্সায ৱিহৰেয্যং. ন খো পনাহং পস্সামি সদেৱকে…পে… অত্তনা ৱিমুত্তিসম্পন্নতৰং অঞ্ঞং সমণং ৱা ব্ৰাহ্মণং ৱা, যমহং সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা উপনিস্সায ৱিহৰেয্যং.

‘‘অপৰিপুণ্ণস্স খো ৱিমুত্তিঞাণদস্সনক্খন্ধস্স পাৰিপূৰিযা অঞ্ঞং সমণং ৱা ব্ৰাহ্মণং ৱা সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা উপনিস্সায ৱিহৰেয্যং. ন খো পনাহং পস্সামি সদেৱকে লোকে সমাৰকে সব্ৰহ্মকে সস্সমণব্ৰাহ্মণিযা পজায সদেৱমনুস্সায অত্তনা ৱিমুত্তিঞাণদস্সনসম্পন্নতৰং অঞ্ঞং সমণং ৱা ব্ৰাহ্মণং ৱা, যমহং সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা উপনিস্সায ৱিহৰেয্যং. যংনূনাহং য্ৱাযং ধম্মো মযা অভিসম্বুদ্ধো তমেৱ ধম্মং সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা উপনিস্সায ৱিহৰেয্য’’ন্তি.

অথ খো ব্ৰহ্মা সহম্পতি ভগৱতো চেতসা চেতোপৰিৱিতক্কমঞ্ঞায – সেয্যথাপি নাম বলৱা পুৰিসো সমিঞ্জিতং ৱা বাহং পসাৰেয্য পসাৰিতং ৱা বাহং সমিঞ্জেয্য এৱমেৱ – ব্ৰহ্মলোকে অন্তৰহিতো ভগৱতো পুৰতো পাতুৰহোসি. অথ খো ব্ৰহ্মা সহম্পতি একংসং উত্তৰাসঙ্গং কৰিত্ৱা যেন ভগৱা তেনঞ্জলিং পণামেত্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘এৱমেতং, ভগৱা, এৱমেতং, সুগত! যেপি তে, ভন্তে, অহেসুং অতীতমদ্ধানং অৰহন্তো সম্মাসম্বুদ্ধা, তেপি ভগৱন্তো ধম্মঞ্ঞেৱ সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা উপনিস্সায ৱিহৰিংসু; যেপি তে, ভন্তে, ভৱিস্সন্তি অনাগতমদ্ধানং অৰহন্তো সম্মাসম্বুদ্ধা তেপি ভগৱন্তো ধম্মঞ্ঞেৱ সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা উপনিস্সায ৱিহৰিস্সন্তি. ভগৱাপি, ভন্তে, এতৰহি অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো ধম্মঞ্ঞেৱ সক্কত্ৱা গৰুং কত্ৱা উপনিস্সায ৱিহৰতূ’’তি. ইদমৱোচ ব্ৰহ্মা সহম্পতি, ইদং ৱত্ৱা অথাপৰং এতদৱোচ –

‘‘যে চ অতীতা সম্বুদ্ধা, যে চ বুদ্ধা অনাগতা;

যো চেতৰহি সম্বুদ্ধো, বহূনং [বহুন্নং (সী. স্যা. কং. পী.)] সোকনাসনো.

‘‘সব্বে সদ্ধম্মগৰুনো, ৱিহংসু [ৱিহৰিংসু (সী. স্যা. কং. পী.)] ৱিহৰন্তি চ;

তথাপি ৱিহৰিস্সন্তি, এসা বুদ্ধান ধম্মতা.

‘‘তস্মা হি অত্তকামেন [অত্থকামেন (সী. পী. ক.)], মহত্তমভিকঙ্খতা;

সদ্ধম্মো গৰুকাতব্বো, সৰং বুদ্ধান সাসন’’ন্তি.