৫. মাৰধীতুসুত্তং

১৬১. অথ খো মাৰো পাপিমা ভগৱতো সন্তিকে ইমা নিব্বেজনীযা গাথাযো অভাসিত্ৱা তম্হা ঠানা অপক্কম্ম ভগৱতো অৱিদূৰে পথৱিযং পল্লঙ্কেন নিসীদি তুণ্হীভূতো মঙ্কুভূতো পত্তক্খন্ধো অধোমুখো পজ্ঝাযন্তো অপ্পটিভানো কট্ঠেন ভূমিং ৱিলিখন্তো. অথ খো তণ্হা চ অৰতি চ ৰগা চ মাৰধীতৰো যেন মাৰো পাপিমা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা মাৰং পাপিমন্তং গাথায অজ্ঝভাসিংসু –

‘‘কেনাসি দুম্মনো তাত, পুৰিসং কং নু সোচসি;

মযং তং ৰাগপাসেন, আৰঞ্ঞমিৱ কুঞ্জৰং;

বন্ধিত্ৱা আনযিস্সাম, ৱসগো তে ভৱিস্সতী’’তি.

‘‘অৰহং সুগতো লোকে, ন ৰাগেন সুৱানযো;

মাৰধেয্যং অতিক্কন্তো, তস্মা সোচামহং ভুস’’ন্তি.

অথ খো তণ্হা চ অৰতি চ ৰগা চ মাৰধীতৰো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচুং – ‘‘পাদে তে, সমণ, পৰিচাৰেমা’’তি. অথ খো ভগৱা ন মনসাকাসি, যথা তং অনুত্তৰে উপধিসঙ্খযে ৱিমুত্তো.

অথ খো তণ্হা চ অৰতি চ ৰগা চ মাৰধীতৰো একমন্তং অপক্কম্ম এৱং সমচিন্তেসুং – ‘‘উচ্চাৱচা খো পুৰিসানং অধিপ্পাযা. যংনূন মযং একসতং একসতং কুমাৰিৱণ্ণসতং অভিনিম্মিনেয্যামা’’তি. অথ খো তণ্হা চ অৰতি চ ৰগা চ মাৰধীতৰো একসতং একসতং কুমাৰিৱণ্ণসতং অভিনিম্মিনিত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচুং – ‘‘পাদে তে, সমণ, পৰিচাৰেমা’’তি. তম্পি ভগৱা ন মনসাকাসি, যথা তং অনুত্তৰে উপধিসঙ্খযে ৱিমুত্তো.

অথ খো তণ্হা চ অৰতি চ ৰগা চ মাৰধীতৰো একমন্তং অপক্কম্ম এৱং সমচিন্তেসুং – ‘‘উচ্চাৱচা খো পুৰিসানং অধিপ্পাযা. যংনূন মযং একসতং একসতং অৱিজাতৱণ্ণসতং অভিনিম্মিনেয্যামা’’তি. অথ খো তণ্হা চ অৰতি চ ৰগা চ মাৰধীতৰো একসতং একসতং অৱিজাতৱণ্ণসতং অভিনিম্মিনিত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচুং – ‘‘পাদে তে, সমণ, পৰিচাৰেমা’’তি. তম্পি ভগৱা ন মনসাকাসি, যথা তং অনুত্তৰে উপধিসঙ্খযে ৱিমুত্তো.

অথ খো তণ্হা চ…পে… যংনূন মযং একসতং একসতং সকিং ৱিজাতৱণ্ণসতং অভিনিম্মিনেয্যামাতি. অথ খো তণ্হা চ…পে… সকিং ৱিজাতৱণ্ণসতং অভিনিম্মিনিত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচুং – ‘‘পাদে তে, সমণ, পৰিচাৰেমা’’তি. তম্পি ভগৱা ন মনসাকাসি, যথা তং অনুত্তৰে উপধিসঙ্খযে ৱিমুত্তো.

অথ খো তণ্হা চ…পে… যংনূন মযং একসতং একসতং দুৱিজাতৱণ্ণসতং অভিনিম্মিনেয্যামাতি. অথ খো তণ্হা চ…পে… দুৱিজাতৱণ্ণসতং অভিনিম্মিনিত্ৱা যেন ভগৱা…পে… যথা তং অনুত্তৰে উপধিসঙ্খযে ৱিমুত্তো. অথ খো তণ্হা চ…পে… মজ্ঝিমিত্থিৱণ্ণসতং অভিনিম্মিনেয্যামাতি. অথ খো তণ্হা চ…পে… মজ্ঝিমিত্থিৱণ্ণসতং অভিনিম্মিনিত্ৱা…পে… অনুত্তৰে উপধিসঙ্খযে ৱিমুত্তো.

অথ খো তণ্হা চ…পে… মহিত্থিৱণ্ণসতং অভিনিম্মিনেয্যামাতি. অথ খো তণ্হা চ…পে… মহিত্থিৱণ্ণসতং অভিনিম্মিনিত্ৱা যেন ভগৱা…পে… অনুত্তৰে উপধিসঙ্খযে ৱিমুত্তো. অথ খো তণ্হা চ অৰতি চ ৰগা চ মাৰধীতৰো একমন্তং অপক্কম্ম এতদৱোচুং – সচ্চং কিৰ নো পিতা অৱোচ –

‘‘অৰহং সুগতো লোকে, ন ৰাগেন সুৱানযো;

মাৰধেয্যং অতিক্কন্তো, তস্মা সোচামহং ভুস’’ন্তি.

‘‘যঞ্হি মযং সমণং ৱা ব্ৰাহ্মণং ৱা অৱীতৰাগং ইমিনা উপক্কমেন উপক্কমেয্যাম হদযং ৱাস্স ফলেয্য, উণ্হং লোহিতং ৱা মুখতো উগ্গচ্ছেয্য, উম্মাদং ৱা পাপুণেয্য চিত্তক্খেপং ৱা. সেয্যথা ৱা পন নড়ো হৰিতো লুতো উস্সুস্সতি ৱিসুস্সতি মিলাযতি; এৱমেৱ উস্সুস্সেয্য ৱিসুস্সেয্য মিলাযেয্যা’’তি.

অথ খো তণ্হা চ অৰতি চ ৰগা চ মাৰধীতৰো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা একমন্তং অট্ঠংসু. একমন্তং ঠিতা খো তণ্হা মাৰধীতা ভগৱন্তং গাথায অজ্ঝভাসি –

‘‘সোকাৱতিণ্ণো নু ৱনম্হি ঝাযসি,

ৱিত্তং নু জীনো উদ পত্থযানো;

আগুং নু গামস্মিমকাসি কিঞ্চি,

কস্মা জনেন ন কৰোসি সক্খিং;

সক্খী ন সম্পজ্জতি কেনচি তে’’তি.

‘‘অত্থস্স পত্তিং হদযস্স সন্তিং,

জেত্ৱান সেনং পিযসাতৰূপং;

একোহং [একাহং (স্যা. কং. পী. ক.)] ঝাযং সুখমনুবোধিং,

তস্মা জনেন ন কৰোমি সক্খিং;

সক্খী ন সম্পজ্জতি কেনচি মে’’তি.

অথ খো অৰতি [অৰতি চ (ক.)] মাৰধীতা ভগৱন্তং গাথায অজ্ঝভাসি –

‘‘কথং ৱিহাৰীবহুলোধ ভিক্খু,

পঞ্চোঘতিণ্ণো অতৰীধ ছট্ঠং;

কথং ঝাযিং [কথং ঝাযং (স্যা. কং. পী.), কথজ্ঝাযং (ক.)] বহুলং কামসঞ্ঞা,

পৰিবাহিৰা হোন্তি অলদ্ধ যো ত’’ন্তি.

‘‘পস্সদ্ধকাযো সুৱিমুত্তচিত্তো,

অসঙ্খৰানো সতিমা অনোকো;

অঞ্ঞায ধম্মং অৱিতক্কঝাযী,

ন কুপ্পতি ন সৰতি ন থিনো [ন কুপ্পতী নস্সৰতী ন থীনো (সী.)].

‘‘এৱংৱিহাৰীবহুলোধ ভিক্খু,

পঞ্চোঘতিণ্ণো অতৰীধ ছট্ঠং;

এৱং ঝাযিং বহুলং কামসঞ্ঞা,

পৰিবাহিৰা হোন্তি অলদ্ধ যো ত’’ন্তি.

অথ খো ৰগা [ৰগাচ (ক.)] মাৰধীতা ভগৱতো সন্তিকে গাথায অজ্ঝভাসি –

‘‘অচ্ছেজ্জ তণ্হং গণসঙ্ঘচাৰী,

অদ্ধা চৰিস্সন্তি [তৰিস্সন্তি (সী.)] বহূ চ সদ্ধা;

বহুং ৱতাযং জনতং অনোকো,

অচ্ছেজ্জ নেস্সতি মচ্চুৰাজস্স পাৰ’’ন্তি.

‘‘নযন্তি ৱে মহাৱীৰা, সদ্ধম্মেন তথাগতা;

ধম্মেন নযমানানং, কা উসূযা ৱিজানত’’ন্তি.

অথ খো তণ্হা চ অৰতি চ ৰগা চ মাৰধীতৰো যেন মাৰো পাপিমা তেনুপসঙ্কমিংসু. অদ্দসা খো মাৰো পাপিমা তণ্হঞ্চ অৰতিঞ্চ ৰগঞ্চ মাৰধীতৰো দূৰতোৱ আগচ্ছন্তিযো. দিস্ৱান গাথাহি অজ্ঝভাসি –

‘‘বালা কুমুদনাড়েহি, পব্বতং অভিমত্থথ [অভিমন্থথ (সী.)];

গিৰিং নখেন খনথ, অযো দন্তেহি খাদথ.

‘‘সেলংৱ সিৰসূহচ্চ [সিৰসি ঊহচ্চ (সী.), সিৰসি ওহচ্চ (স্যা. কং.)], পাতালে গাধমেসথ;

খাণুংৱ উৰসাসজ্জ, নিব্বিজ্জাপেথ গোতমা’’তি.

‘‘দদ্দল্লমানা আগঞ্ছুং, তণ্হা চ অৰতী ৰগা;

তা তত্থ পনুদী সত্থা, তূলং ভট্ঠংৱ মালুতো’’তি.

ততিযো ৱগ্গো.

তস্সুদ্দানং –

সম্বহুলা সমিদ্ধি চ, গোধিকং সত্তৱস্সানি;

ধীতৰং দেসিতং বুদ্ধ, সেট্ঠেন ইমং মাৰপঞ্চকন্তি.

মাৰসংযুত্তং সমত্তং.