৩. গোধিকসুত্তং

১৫৯. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. তেন খো পন সমযেন আযস্মা গোধিকো ইসিগিলিপস্সে ৱিহৰতি কাড়সিলাযং. অথ খো আযস্মা গোধিকো অপ্পমত্তো আতাপী পহিতত্তো ৱিহৰন্তো সামযিকং চেতোৱিমুত্তিং ফুসি. অথ খো আযস্মা গোধিকো তম্হা সামযিকায চেতোৱিমুত্তিযা পৰিহাযি. দুতিযম্পি খো আযস্মা গোধিকো অপ্পমত্তো আতাপী পহিতত্তো ৱিহৰন্তো সামযিকং চেতোৱিমুত্তিং ফুসি. দুতিযম্পি খো আযস্মা গোধিকো তম্হা সামযিকায চেতোৱিমুত্তিযা পৰিহাযি. ততিযম্পি খো আযস্মা গোধিকো অপ্পমত্তো আতাপী পহিতত্তো ৱিহৰন্তো সামযিকং চেতোৱিমুত্তিং ফুসি. ততিযম্পি খো আযস্মা গোধিকো তম্হা…পে… পৰিহাযি. চতুত্থম্পি খো আযস্মা গোধিকো অপ্পমত্তো…পে… ৱিমুত্তিং ফুসি. চতুত্থম্পি খো আযস্মা গোধিকো তম্হা…পে… পৰিহাযি. পঞ্চমম্পি খো আযস্মা গোধিকো…পে… চেতোৱিমুত্তিং ফুসি. পঞ্চমম্পি খো আযস্মা…পে… ৱিমুত্তিযা পৰিহাযি. ছট্ঠম্পি খো আযস্মা গোধিকো অপ্পমত্তো আতাপী পহিতত্তো ৱিহৰন্তো সামযিকং চেতোৱিমুত্তিং ফুসি. ছট্ঠম্পি খো আযস্মা গোধিকো তম্হা সামযিকায চেতোৱিমুত্তিযা পৰিহাযি. সত্তমম্পি খো আযস্মা গোধিকো অপ্পমত্তো আতাপী পহিতত্তো ৱিহৰন্তো সামযিকং চেতোৱিমুত্তিং ফুসি.

অথ খো আযস্মতো গোধিকস্স এতদহোসি – ‘‘যাৱ ছট্ঠং খ্ৱাহং সামযিকায চেতোৱিমুত্তিযা পৰিহীনো. যংনূনাহং সত্থং আহৰেয্য’’ন্তি. অথ খো মাৰো পাপিমা আযস্মতো গোধিকস্স চেতসা চেতোপৰিৱিতক্কমঞ্ঞায যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং গাথাহি অজ্ঝভাসি –

‘‘মহাৱীৰ মহাপঞ্ঞ, ইদ্ধিযা যসসা জল;

সব্বৱেৰভযাতীত, পাদে ৱন্দামি চক্খুম.

‘‘সাৱকো তে মহাৱীৰ, মৰণং মৰণাভিভূ;

আকঙ্খতি চেতযতি, তং নিসেধ জুতিন্ধৰ.

‘‘কথঞ্হি ভগৱা তুয্হং, সাৱকো সাসনে ৰতো;

অপ্পত্তমানসো সেক্খো, কালং কযিৰা জনেসুতা’’তি.

তেন খো পন সমযেন আযস্মতো গোধিকেন সত্থং আহৰিতং হোতি. অথ খো ভগৱা ‘‘মাৰো অযং পাপিমা’’ ইতি ৱিদিত্ৱা মাৰং পাপিমন্তং গাথায অজ্ঝভাসি –

‘‘এৱঞ্হি ধীৰা কুব্বন্তি, নাৱকঙ্খন্তি জীৱিতং;

সমূলং তণ্হমব্বুয্হ, গোধিকো পৰিনিব্বুতো’’তি.

অথ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘আযাম, ভিক্খৱে, যেন ইসিগিলিপস্সং কাড়সিলা তেনুপসঙ্কমিস্সাম যত্থ গোধিকেন কুলপুত্তেন সত্থং আহৰিত’’ন্তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং.

অথ খো ভগৱা সম্বহুলেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং যেন ইসিগিলিপস্সং কাড়সিলা তেনুপসঙ্কমি. অদ্দসা খো ভগৱা আযস্মন্তং গোধিকং দূৰতোৱ মঞ্চকে ৱিৱত্তক্খন্ধং সেমানং [সেয্যমানং (স্যা. কং.), সোপ্পমানং (ক.)]. তেন খো পন সমযেন ধূমাযিতত্তং তিমিৰাযিতত্তং গচ্ছতেৱ পুৰিমং দিসং, গচ্ছতি পচ্ছিমং দিসং, গচ্ছতি উত্তৰং দিসং, গচ্ছতি দক্খিণং দিসং, গচ্ছতি উদ্ধং, গচ্ছতি অধো, গচ্ছতি অনুদিসং.

অথ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘পস্সথ নো তুম্হে, ভিক্খৱে, এতং ধূমাযিতত্তং তিমিৰাযিতত্তং গচ্ছতেৱ পুৰিমং দিসং, গচ্ছতি পচ্ছিমং দিসং, গচ্ছতি উত্তৰং দিসং, গচ্ছতি দক্খিণং দিসং, গচ্ছতি উদ্ধং, গচ্ছতি অধো, গচ্ছতি অনুদিস’’ন্তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘এসো খো, ভিক্খৱে, মাৰো পাপিমা গোধিকস্স কুলপুত্তস্স ৱিঞ্ঞাণং সমন্ৱেসতি – ‘কত্থ গোধিকস্স কুলপুত্তস্স ৱিঞ্ঞাণং পতিট্ঠিত’ন্তি? অপ্পতিট্ঠিতেন চ, ভিক্খৱে, ৱিঞ্ঞাণেন গোধিকো কুলপুত্তো পৰিনিব্বুতো’’তি. অথ খো মাৰো পাপিমা বেলুৱপণ্ডুৱীণং আদায যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং গাথায অজ্ঝভাসি –

‘‘উদ্ধং অধো চ তিৰিযং, দিসা অনুদিসা স্ৱহং;

অন্ৱেসং নাধিগচ্ছামি, গোধিকো সো কুহিং গতো’’তি.

‘‘যো [সো (সী. পী.)] ধীৰো ধিতিসম্পন্নো, ঝাযী ঝানৰতো সদা;

অহোৰত্তং অনুযুঞ্জং, জীৱিতং অনিকামযং.

‘‘জেত্ৱান মচ্চুনো [ভেত্ৱা নমুচিনো (সী.)] সেনং, অনাগন্ত্ৱা পুনব্ভৱং;

সমূলং তণ্হমব্বুয্হ, গোধিকো পৰিনিব্বুতো’’তি.

‘‘তস্স সোকপৰেতস্স, ৱীণা কচ্ছা অভস্সথ;

ততো সো দুম্মনো যক্খো, তত্থেৱন্তৰধাযথা’’তি [তত্থেৱন্তৰধাযিথাতি (স্যা. কং.), তত্থেৱ অন্তৰধাযীতি (ক.)].