২. অনাথপিণ্ডিকৱগ্গো
১. চন্দিমসসুত্তং
৯২. সাৱত্থিনিদানং. অথ খো চন্দিমসো [চন্দিমাসো (ক.)] দেৱপুত্তো অভিক্কন্তায ৰত্তিযা অভিক্কন্তৱণ্ণো কেৱলকপ্পং জেতৱনং ওভাসেত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতো খো চন্দিমসো দেৱপুত্তো ভগৱতো সন্তিকে ইমং গাথং অভাসি –
‘‘তে হি সোত্থিং গমিস্সন্তি, কচ্ছে ৱামকসে মগা;
ঝানানি উপসম্পজ্জ, একোদি নিপকা সতা’’তি.
‘‘তে হি পাৰং গমিস্সন্তি, ছেত্ৱা জালংৱ অম্বুজো;
ঝানানি উপসম্পজ্জ, অপ্পমত্তা ৰণঞ্জহা’’তি.
২. ৱেণ্ডুসুত্তং
৯৩. একমন্তং ঠিতো খো ৱেণ্ডু [ৱেণ্হু (সী.)] দেৱপুত্তো ভগৱতো সন্তিকে ইমং গাথং অভাসি –
‘‘সুখিতাৱ তে [সুখিতা ৱত তে (সী. স্যা. কং.)] মনুজা, সুগতং পযিৰুপাসিয;
যুঞ্জং [যুজ্জ (সী.), যুঞ্জ (স্যা. কং. পী.)] গোতমসাসনে, অপ্পমত্তা নু সিক্খৰে’’তি.
‘‘যে মে পৱুত্তে সিট্ঠিপদে [সত্থিপদে (সী. স্যা. কং. পী.)] (ৱেণ্ডূতি ভগৱা),
অনুসিক্খন্তি ঝাযিনো;
কালে তে অপ্পমজ্জন্তা,
ন মচ্চুৱসগা সিযু’’ন্তি.
৩. দীঘলট্ঠিসুত্তং
৯৪. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. অথ খো দীঘলট্ঠি দেৱপুত্তো অভিক্কন্তায ৰত্তিযা অভিক্কন্তৱণ্ণো কেৱলকপ্পং ৱেড়ুৱনং ওভাসেত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতো খো দীঘলট্ঠি দেৱপুত্তো ভগৱতো সন্তিকে ইমং গাথং অভাসি –
‘‘ভিক্খু সিযা ঝাযী ৱিমুত্তচিত্তো,
আকঙ্খে চে হদযস্সানুপত্তিং;
লোকস্স ঞত্ৱা উদযব্বযঞ্চ,
সুচেতসো অনিস্সিতো তদানিসংসো’’তি.
৪. নন্দনসুত্তং
৯৫. একমন্তং ঠিতো খো নন্দনো দেৱপুত্তো ভগৱন্তং গাথায অজ্ঝভাসি –
‘‘পুচ্ছামি তং গোতম ভূৰিপঞ্ঞ,
অনাৱটং ভগৱতো ঞাণদস্সনং;
কথংৱিধং সীলৱন্তং ৱদন্তি,
কথংৱিধং পঞ্ঞৱন্তং ৱদন্তি;
কথংৱিধো দুক্খমতিচ্চ ইৰিযতি,
কথংৱিধং দেৱতা পূজযন্তী’’তি.
‘‘যো সীলৱা পঞ্ঞৱা ভাৱিতত্তো,
সমাহিতো ঝানৰতো সতীমা;
সব্বস্স সোকা ৱিগতা পহীনা,
খীণাসৱো অন্তিমদেহধাৰী.
‘‘তথাৱিধং সীলৱন্তং ৱদন্তি,
তথাৱিধং পঞ্ঞৱন্তং ৱদন্তি;
তথাৱিধো দুক্খমতিচ্চ ইৰিযতি,
তথাৱিধং দেৱতা পূজযন্তী’’তি.
৫. চন্দনসুত্তং
৯৬. একমন্তং ঠিতো খো চন্দনো দেৱপুত্তো ভগৱন্তং গাথায অজ্ঝভাসি –
‘‘কথংসু [কোসুধ (সী.)] তৰতি ওঘং, ৰত্তিন্দিৱমতন্দিতো;
অপ্পতিট্ঠে অনালম্বে, কো গম্ভীৰে ন সীদতী’’তি.
‘‘সব্বদা সীলসম্পন্নো, পঞ্ঞৱা সুসমাহিতো;
আৰদ্ধৱীৰিযো পহিতত্তো, ওঘং তৰতি দুত্তৰং.
‘‘ৱিৰতো কামসঞ্ঞায, ৰূপসংযোজনাতিগো;
নন্দীৰাগপৰিক্খীণো, সো গম্ভীৰে ন সীদতী’’তি.
৬. ৱাসুদত্তসুত্তং
৯৭. একমন্তং ঠিতো খো ৱাসুদত্তো দেৱপুত্তো ভগৱতো সন্তিকে ইমং গাথং অভাসি –
‘‘সত্তিযা ৱিয ওমট্ঠো, ডয্হমানোৱ [ডয্হমানেৱ (সব্বত্থ)] মত্থকে;
কামৰাগপ্পহানায, সতো ভিক্খু পৰিব্বজে’’তি.
‘‘সত্তিযা ৱিয ওমট্ঠো, ডয্হমানোৱ মত্থকে;
সক্কাযদিট্ঠিপ্পহানায, সতো ভিক্খু পৰিব্বজে’’তি.
৭. সুব্ৰহ্মসুত্তং
৯৮. একমন্তং ঠিতো খো সুব্ৰহ্মা দেৱপুত্তো ভগৱন্তং গাথায অজ্ঝভাসি –
‘‘নিচ্চং উত্ৰস্তমিদং চিত্তং, নিচ্চং উব্বিগ্গমিদং [উব্বিগ্গিদং (মহাসতিপট্ঠানসুত্তৱণ্ণনাযং)] মনো;
অনুপ্পন্নেসু কিচ্ছেসু [কিচ্চেসু (বহূসু)], অথো উপ্পতিতেসু চ;
সচে অত্থি অনুত্ৰস্তং, তং মে অক্খাহি পুচ্ছিতো’’তি.
‘‘নাঞ্ঞত্ৰ বোজ্ঝা তপসা [বোজ্ঝঙ্গতপসা (সী. স্যা. কং. পী.)], নাঞ্ঞত্ৰিন্দ্ৰিযসংৱৰা;
নাঞ্ঞত্ৰ সব্বনিস্সগ্গা, সোত্থিং পস্সামি পাণিন’’ন্তি.
‘‘ইদমৱোচ…পে… তত্থেৱন্তৰধাযী’’তি.
৮. ককুধসুত্তং
৯৯. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সাকেতে ৱিহৰতি অঞ্জনৱনে মিগদাযে. অথ খো ককুধো দেৱপুত্তো অভিক্কন্তায ৰত্তিযা অভিক্কন্তৱণ্ণো কেৱলকপ্পং অঞ্জনৱনং ওভাসেত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতো খো ককুধো দেৱপুত্তো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘নন্দসি, সমণা’’তি? ‘‘কিং লদ্ধা, আৱুসো’’তি? ‘‘তেন হি, সমণ, সোচসী’’তি? ‘‘কিং জীযিত্থ, আৱুসো’’তি? ‘‘তেন হি, সমণ, নেৱ নন্দসি ন চ [নেৱ (সী. স্যা. কং.)] সোচসী’’তি? ‘‘এৱমাৱুসো’’তি.
‘‘কচ্চি ত্ৱং অনঘো [অনিঘো (সব্বত্থ)] ভিক্খু, কচ্চি নন্দী [নন্দি (সী. স্যা. কং.)] ন ৱিজ্জতি;
কচ্চি তং একমাসীনং, অৰতী নাভিকীৰতী’’তি.
‘‘অনঘো ৱে অহং যক্খ, অথো নন্দী ন ৱিজ্জতি;
অথো মং একমাসীনং, অৰতী নাভিকীৰতী’’তি.
‘‘কথং ত্ৱং অনঘো ভিক্খু, কথং নন্দী ন ৱিজ্জতি;
কথং তং একমাসীনং, অৰতী নাভিকীৰতী’’তি.
‘‘অঘজাতস্স ৱে নন্দী, নন্দীজাতস্স ৱে অঘং;
অনন্দী অনঘো ভিক্খু, এৱং জানাহি আৱুসো’’তি.
‘‘চিৰস্সং ৱত পস্সামি, ব্ৰাহ্মণং পৰিনিব্বুতং;
অনন্দিং অনঘং ভিক্খুং, তিণ্ণং লোকে ৱিসত্তিক’’ন্তি.
৯. উত্তৰসুত্তং
১০০. ৰাজগহনিদানং. একমন্তং ঠিতো খো উত্তৰো দেৱপুত্তো ভগৱতো সন্তিকে ইমং গাথং অভাসি –
‘‘উপনীযতি জীৱিতমপ্পমাযু,
জৰূপনীতস্স ন সন্তি তাণা;
এতং ভযং মৰণে পেক্খমানো,
পুঞ্ঞানি কযিৰাথ সুখাৱহানী’’তি.
‘‘উপনীযতি জীৱিতমপ্পমাযু,
জৰূপনীতস্স ন সন্তি তাণা;
এতং ভযং মৰণে পেক্খমানো,
লোকামিসং পজহে সন্তিপেক্খো’’তি.
১০. অনাথপিণ্ডিকসুত্তং
১০১. একমন্তং ঠিতো খো অনাথপিণ্ডিকো দেৱপুত্তো ভগৱতো সন্তিকে ইমা গাথাযো অভাসি –
‘‘ইদঞ্হি তং জেতৱনং, ইসিসঙ্ঘনিসেৱিতং;
আৱুত্থং ধম্মৰাজেন, পীতিসঞ্জননং মম.
‘‘কম্মং ৱিজ্জা চ ধম্মো চ, সীলং জীৱিতমুত্তমং;
এতেন মচ্চা সুজ্ঝন্তি, ন গোত্তেন ধনেন ৱা.
‘‘তস্মা হি পণ্ডিতো পোসো, সম্পস্সং অত্থমত্তনো;
যোনিসো ৱিচিনে ধম্মং, এৱং তত্থ ৱিসুজ্ঝতি.
‘‘সাৰিপুত্তোৱ পঞ্ঞায, সীলেন উপসমেন চ;
যোপি পাৰঙ্গতো ভিক্খু, এতাৱপৰমো সিযা’’তি.
ইদমৱোচ অনাথপিণ্ডিকো দেৱপুত্তো. ইদং ৱত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা তত্থেৱন্তৰধাযীতি.
অথ খো ভগৱা তস্সা ৰত্তিযা অচ্চযেন ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ইমং, ভিক্খৱে, ৰত্তিং অঞ্ঞতৰো দেৱপুত্তো অভিক্কন্তায ৰত্তিযা অভিক্কন্তৱণ্ণো কেৱলকপ্পং জেতৱনং ওভাসেত্ৱা যেনাহং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা মং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতো খো, ভিক্খৱে, সো দেৱপুত্তো মম সন্তিকে ইমা গাথাযো অভাসি –
‘‘ইদঞ্হি তং জেতৱনং, ইসিসঙ্ঘনিসেৱিতং;
আৱুত্থং ধম্মৰাজেন, পীতিসঞ্জননং মম.
‘‘কম্মং ৱিজ্জা চ ধম্মো চ, সীলং জীৱিতমুত্তমং;
এতেন মচ্চা সুজ্ঝন্তি, ন গোত্তেন ধনেন ৱা.
‘‘তস্মা হি পণ্ডিতো পোসো, সম্পস্সং অত্থমত্তনো;
যোনিসো ৱিচিনে ধম্মং, এৱং তত্থ ৱিসুজ্ঝতি.
‘‘সাৰিপুত্তোৱ পঞ্ঞায, সীলেন উপসমেন চ;
যোপি পাৰঙ্গতো ভিক্খু, এতাৱপৰমো সিযা’’তি.
‘‘ইদমৱোচ, ভিক্খৱে, সো দেৱপুত্তো. ইদং ৱত্ৱা মং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা তত্থেৱন্তৰধাযী’’তি.
এৱং ৱুত্তে, আযস্মা আনন্দো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘সো হি নূন, ভন্তে, অনাথপিণ্ডিকো দেৱপুত্তো ভৱিস্সতি. অনাথপিণ্ডিকো গহপতি আযস্মন্তে সাৰিপুত্তে অভিপ্পসন্নো অহোসী’’তি. ‘‘সাধু সাধু, আনন্দ, যাৱতকং খো, আনন্দ, তক্কায পত্তব্বং অনুপ্পত্তং তং তযা. অনাথপিণ্ডিকো হি সো, আনন্দ, দেৱপুত্তো’’তি.
অনাথপিণ্ডিকৱগ্গো দুতিযো.
তস্সুদ্দানং –
চন্দিমসো [চন্দিমাসো (পী. ক.)] চ ৱেণ্ডু [ৱেণ্হু (সী. ক.)] চ, দীঘলট্ঠি চ নন্দনো;
চন্দনো ৱাসুদত্তো চ, সুব্ৰহ্মা ককুধেন চ;
উত্তৰো নৱমো ৱুত্তো, দসমো অনাথপিণ্ডিকোতি.