৩. সূচিলোমসুত্তং
২৩৭. একং সমযং ভগৱা গযাযং ৱিহৰতি টঙ্কিতমঞ্চে সূচিলোমস্স যক্খস্স ভৱনে. তেন খো পন সমযেন খৰো চ যক্খো সূচিলোমো চ যক্খো ভগৱতো অৱিদূৰে অতিক্কমন্তি. অথ খো খৰো যক্খো সূচিলোমং যক্খং এতদৱোচ – ‘‘এসো সমণো’’তি! ‘‘নেসো সমণো, সমণকো এসো’’. ‘‘যাৱ জানামি যদি ৱা সো সমণো যদি ৱা পন সো সমণকো’’তি.
অথ খো সূচিলোমো যক্খো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱতো কাযং উপনামেসি. অথ খো ভগৱা কাযং অপনামেসি. অথ খো সূচিলোমো যক্খো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘ভাযসি মং সমণা’’তি? ‘‘ন খ্ৱাহং তং, আৱুসো, ভাযামি; অপি চ তে সম্ফস্সো পাপকো’’তি. ‘‘পঞ্হং তং, সমণ পুচ্ছিস্সামি. সচে মে ন ব্যাকৰিস্সসি, চিত্তং ৱা তে খিপিস্সামি, হদযং ৱা তে ফালেস্সামি, পাদেসু ৱা গহেত্ৱা পাৰগঙ্গায [পাৰং গঙ্গায (ক.)] খিপিস্সামী’’তি. ‘‘ন খ্ৱাহং তং, আৱুসো, পস্সামি সদেৱকে লোকে সমাৰকে সব্ৰহ্মকে সস্সমণব্ৰাহ্মণিযা পজায সদেৱমনুস্সায, যো মে চিত্তং ৱা খিপেয্য হদযং ৱা ফালেয্য পাদেসু ৱা গহেত্ৱা পাৰগঙ্গায খিপেয্য; অপি চ ত্ৱং, আৱুসো, পুচ্ছ যদা কঙ্খসী’’তি. অথ খো সূচিলোমো যক্খো ভগৱন্তং গাথায অজ্ঝভাসি – ( ) [(অথ খো সূচিলোমো যক্খো ভগৱন্তং গাথায অজ্ঝভাসি.) (সী.)]
‘‘ৰাগো চ দোসো চ কুতোনিদানা,
অৰতী ৰতী লোমহংসো কুতোজা;
কুতো সমুট্ঠায মনোৱিতক্কা,
কুমাৰকা ধঙ্কমিৱোস্সজন্তী’’তি.
‘‘ৰাগো চ দোসো চ ইতোনিদানা,
অৰতী ৰতী লোমহংসো ইতোজা;
ইতো সমুট্ঠায মনোৱিতক্কা,
কুমাৰকা ধঙ্কমিৱোস্সজন্তি.
‘‘স্নেহজা অত্তসম্ভূতা, নিগ্ৰোধস্সেৱ খন্ধজা;
পুথূ ৱিসত্তা কামেসু, মালুৱাৱ ৱিততা [ৱিত্থতা (স্যা. কং.)] ৱনে.
‘‘যে নং পজানন্তি যতোনিদানং,
তে নং ৱিনোদেন্তি সুণোহি যক্খ;
তে দুত্তৰং ওঘমিমং তৰন্তি,
অতিণ্ণপুব্বং অপুনব্ভৱাযা’’তি.