১০. যক্খসংযুত্তং

১. ইন্দকসুত্তং

২৩৫. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ইন্দকূটে পব্বতে, ইন্দকস্স যক্খস্স ভৱনে. অথ খো ইন্দকো যক্খো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং গাথায অজ্ঝভাসি –

‘‘ৰূপং ন জীৱন্তি ৱদন্তি বুদ্ধা, কথং ন্ৱযং ৱিন্দতিমং সৰীৰং;

কুতস্স অট্ঠীযকপিণ্ডমেতি, কথং ন্ৱযং সজ্জতি গব্ভৰস্মি’’ন্তি.

‘‘পঠমং কললং হোতি, কললা হোতি অব্বুদং;

অব্বুদা জাযতে পেসি, পেসি নিব্বত্ততী ঘনো;

ঘনা পসাখা জাযন্তি, কেসা লোমা নখাপি চ.

‘‘যঞ্চস্স ভুঞ্জতী মাতা, অন্নং পানঞ্চ ভোজনং;

তেন সো তত্থ যাপেতি, মাতুকুচ্ছিগতো নৰো’’তি.

২. সক্কনামসুত্তং

২৩৬. একং সমযং ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি গিজ্ঝকূটে পব্বতে. অথ খো সক্কনামকো যক্খো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং গাথায অজ্ঝভাসি –

‘‘সব্বগন্থপ্পহীনস্স, ৱিপ্পমুত্তস্স তে সতো;

সমণস্স ন তং সাধু, যদঞ্ঞমনুসাসসী’’তি [যদঞ্ঞমনুসাসতীতি (সী. স্যা. কং. পী.)].

‘‘যেন কেনচি ৱণ্ণেন, সংৱাসো সক্ক জাযতি;

ন তং অৰহতি সপ্পঞ্ঞো, মনসা অনুকম্পিতুং.

‘‘মনসা চে পসন্নেন, যদঞ্ঞমনুসাসতি;

ন তেন হোতি সংযুত্তো, যানুকম্পা [সানুকম্পা (সী. পী.)] অনুদ্দযা’’তি.

৩. সূচিলোমসুত্তং

২৩৭. একং সমযং ভগৱা গযাযং ৱিহৰতি টঙ্কিতমঞ্চে সূচিলোমস্স যক্খস্স ভৱনে. তেন খো পন সমযেন খৰো চ যক্খো সূচিলোমো চ যক্খো ভগৱতো অৱিদূৰে অতিক্কমন্তি. অথ খো খৰো যক্খো সূচিলোমং যক্খং এতদৱোচ – ‘‘এসো সমণো’’তি! ‘‘নেসো সমণো, সমণকো এসো’’. ‘‘যাৱ জানামি যদি ৱা সো সমণো যদি ৱা পন সো সমণকো’’তি.

অথ খো সূচিলোমো যক্খো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱতো কাযং উপনামেসি. অথ খো ভগৱা কাযং অপনামেসি. অথ খো সূচিলোমো যক্খো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘ভাযসি মং সমণা’’তি? ‘‘ন খ্ৱাহং তং, আৱুসো, ভাযামি; অপি চ তে সম্ফস্সো পাপকো’’তি. ‘‘পঞ্হং তং, সমণ পুচ্ছিস্সামি. সচে মে ন ব্যাকৰিস্সসি, চিত্তং ৱা তে খিপিস্সামি, হদযং ৱা তে ফালেস্সামি, পাদেসু ৱা গহেত্ৱা পাৰগঙ্গায [পাৰং গঙ্গায (ক.)] খিপিস্সামী’’তি. ‘‘ন খ্ৱাহং তং, আৱুসো, পস্সামি সদেৱকে লোকে সমাৰকে সব্ৰহ্মকে সস্সমণব্ৰাহ্মণিযা পজায সদেৱমনুস্সায, যো মে চিত্তং ৱা খিপেয্য হদযং ৱা ফালেয্য পাদেসু ৱা গহেত্ৱা পাৰগঙ্গায খিপেয্য; অপি চ ত্ৱং, আৱুসো, পুচ্ছ যদা কঙ্খসী’’তি. অথ খো সূচিলোমো যক্খো ভগৱন্তং গাথায অজ্ঝভাসি – ( ) [(অথ খো সূচিলোমো যক্খো ভগৱন্তং গাথায অজ্ঝভাসি.) (সী.)]

‘‘ৰাগো চ দোসো চ কুতোনিদানা,

অৰতী ৰতী লোমহংসো কুতোজা;

কুতো সমুট্ঠায মনোৱিতক্কা,

কুমাৰকা ধঙ্কমিৱোস্সজন্তী’’তি.

‘‘ৰাগো চ দোসো চ ইতোনিদানা,

অৰতী ৰতী লোমহংসো ইতোজা;

ইতো সমুট্ঠায মনোৱিতক্কা,

কুমাৰকা ধঙ্কমিৱোস্সজন্তি.

‘‘স্নেহজা অত্তসম্ভূতা, নিগ্ৰোধস্সেৱ খন্ধজা;

পুথূ ৱিসত্তা কামেসু, মালুৱাৱ ৱিততা [ৱিত্থতা (স্যা. কং.)] ৱনে.

‘‘যে নং পজানন্তি যতোনিদানং,

তে নং ৱিনোদেন্তি সুণোহি যক্খ;

তে দুত্তৰং ওঘমিমং তৰন্তি,

অতিণ্ণপুব্বং অপুনব্ভৱাযা’’তি.

৪. মণিভদ্দসুত্তং

২৩৮. একং সমযং ভগৱা মগধেসু ৱিহৰতি মণিমালিকে চেতিযে মণিভদ্দস্স যক্খস্স ভৱনে. অথ খো মণিভদ্দো যক্খো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱতো সন্তিকে ইমং গাথং অভাসি –

‘‘সতীমতো সদা ভদ্দং, সতিমা সুখমেধতি;

সতীমতো সুৱে সেয্যো, ৱেৰা চ পৰিমুচ্চতী’’তি.

‘‘সতীমতো সদা ভদ্দং, সতিমা সুখমেধতি;

সতীমতো সুৱে সেয্যো, ৱেৰা ন পৰিমুচ্চতি.

‘‘যস্স সব্বমহোৰত্তং [ৰত্তিং (স্যা. কং. ক.)], অহিংসায ৰতো মনো;

মেত্তং সো সব্বভূতেসু, ৱেৰং তস্স ন কেনচী’’তি.

৫. সানুসুত্তং

২৩৯. একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰিস্সা উপাসিকায সানু নাম পুত্তো যক্খেন গহিতো হোতি. অথ খো সা উপাসিকা পৰিদেৱমানা তাযং ৱেলাযং ইমা গাথাযো অভাসি –

‘‘চাতুদ্দসিং পঞ্চদসিং, যা চ পক্খস্স অট্ঠমী;

পাটিহাৰিযপক্খঞ্চ, অট্ঠঙ্গসুসমাগতং.

‘‘উপোসথং উপৱসন্তি, ব্ৰহ্মচৰিযং চৰন্তি যে;

ন তেহি যক্খা কীড়ন্তি, ইতি মে অৰহতং সুতং;

সা দানি অজ্জ পস্সামি, যক্খা কীড়ন্তি সানুনা’’তি.

‘‘চাতুদ্দসিং পঞ্চদসিং, যা চ পক্খস্স অট্ঠমী;

পাটিহাৰিযপক্খঞ্চ, অট্ঠঙ্গসুসমাগতং;

উপোসথং উপৱসন্তি, ব্ৰহ্মচৰিযং চৰন্তি যে.

‘‘ন তেহি যক্খা কীড়ন্তি, সাহু তে অৰহতং সুতং;

সানুং পবুদ্ধং ৱজ্জাসি, যক্খানং ৱচনং ইদং;

মাকাসি পাপকং কম্মং, আৱি ৱা যদি ৱা ৰহো.

‘‘সচে চ [সচেৱ (স্যা. কং. পী. ক.), যঞ্চেৱ (সী.)] পাপকং কম্মং, কৰিস্সসি কৰোসি ৱা;

ন তে দুক্খা পমুত্যত্থি, উপ্পচ্চাপি পলাযতো’’তি.

‘‘মতং ৱা অম্ম ৰোদন্তি, যো ৱা জীৱং ন দিস্সতি;

জীৱন্তং অম্ম পস্সন্তী, কস্মা মং অম্ম ৰোদসী’’তি.

‘‘মতং ৱা পুত্ত ৰোদন্তি, যো ৱা জীৱং ন দিস্সতি;

যো চ কামে চজিত্ৱান, পুনৰাগচ্ছতে ইধ;

তং ৱাপি পুত্ত ৰোদন্তি, পুন জীৱং মতো হি সো.

‘‘কুক্কুড়া উব্ভতো তাত, কুক্কুড়ং [কুক্কুড়ে (সী.)] পতিতুমিচ্ছসি;

নৰকা উব্ভতো তাত, নৰকং পতিতুমিচ্ছসি.

‘‘অভিধাৱথ ভদ্দন্তে, কস্স উজ্ঝাপযামসে;

আদিত্তা নীহতং [নিব্ভতং (স্যা. কং. ক.), নিভতং (পী. ক.)] ভণ্ডং, পুন ডয্হিতুমিচ্ছসী’’তি.

৬. পিযঙ্কৰসুত্তং

২৪০. একং সমযং আযস্মা অনুৰুদ্ধো সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন আযস্মা অনুৰুদ্ধো ৰত্তিযা পচ্চূসসমযং পচ্চুট্ঠায ধম্মপদানি ভাসতি. অথ খো পিযঙ্কৰমাতা যক্খিনী পুত্তকং এৱং তোসেসি –

‘‘মা সদ্দং কৰি পিযঙ্কৰ, ভিক্খু ধম্মপদানি ভাসতি;

অপি [অপি (সী.)] চ ধম্মপদং ৱিজানিয, পটিপজ্জেম হিতায নো সিযা.

‘‘পাণেসু চ সংযমামসে, সম্পজানমুসা ন ভণামসে;

সিক্খেম সুসীল্যমত্তনো [সুসীলমত্তনো (সী. ক.)], অপি মুচ্চেম পিসাচযোনিযা’’তি.

৭. পুনব্বসুসুত্তং

২৪১. একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন ভগৱা ভিক্খূ নিব্বানপটিসংযুত্তায ধম্মিযা কথায সন্দস্সেতি সমাদপেতি সমুত্তেজেতি সম্পহংসেতি. তে চ ভিক্খূ অট্ঠিং কত্ৱা মনসি কত্ৱা সব্বচেতসা সমন্নাহৰিত্ৱা ওহিতসোতা ধম্মং সুণন্তি. অথ খো পুনব্বসুমাতা যক্খিনী পুত্তকে এৱং তোসেসি –

‘‘তুণ্হী উত্তৰিকে হোহি, তুণ্হী হোহি পুনব্বসু;

যাৱাহং বুদ্ধসেট্ঠস্স, ধম্মং সোস্সামি সত্থুনো.

‘‘নিব্বানং ভগৱা আহ, সব্বগন্থপ্পমোচনং;

অতিৱেলা চ মে হোতি, অস্মিং ধম্মে পিযাযনা.

‘‘পিযো লোকে সকো পুত্তো, পিযো লোকে সকো পতি;

ততো পিযতৰা ময্হং, অস্স ধম্মস্স মগ্গনা.

‘‘ন হি পুত্তো পতি ৱাপি, পিযো দুক্খা পমোচযে;

যথা সদ্ধম্মস্সৱনং, দুক্খা মোচেতি পাণিনং.

‘‘লোকে দুক্খপৰেতস্মিং, জৰামৰণসংযুতে;

জৰামৰণমোক্খায, যং ধম্মং অভিসম্বুধং;

তং ধম্মং সোতুমিচ্ছামি, তুণ্হী হোহি পুনব্বসূ’’তি.

‘‘অম্মা ন ব্যাহৰিস্সামি, তুণ্হীভূতাযমুত্তৰা;

ধম্মমেৱ নিসামেহি, সদ্ধম্মস্সৱনং সুখং;

সদ্ধম্মস্স অনঞ্ঞায, অম্মা দুক্খং চৰামসে.

‘‘এস দেৱমনুস্সানং, সম্মূড়্হানং পভঙ্কৰো;

বুদ্ধো অন্তিমসাৰীৰো, ধম্মং দেসেতি চক্খুমা’’তি.

‘‘সাধু খো পণ্ডিতো নাম, পুত্তো জাতো উৰেসযো;

পুত্তো মে বুদ্ধসেট্ঠস্স, ধম্মং সুদ্ধং পিযাযতি.

‘‘পুনব্বসু সুখী হোহি, অজ্জাহম্হি সমুগ্গতা;

দিট্ঠানি অৰিযসচ্চানি, উত্তৰাপি সুণাতু মে’’তি.

৮. সুদত্তসুত্তং

২৪২. একং সমযং ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি সীতৱনে. তেন খো পন সমযেন অনাথপিণ্ডিকো গহপতি ৰাজগহং অনুপ্পত্তো হোতি কেনচিদেৱ কৰণীযেন. অস্সোসি খো অনাথপিণ্ডিকো গহপতি – ‘‘বুদ্ধো কিৰ লোকে উপ্পন্নো’’তি. তাৱদেৱ চ পন ভগৱন্তং দস্সনায উপসঙ্কমিতুকামো হোতি. অথস্স অনাথপিণ্ডিকস্স গহপতিস্স এতদহোসি – ‘‘অকালো খো অজ্জ ভগৱন্তং দস্সনায উপসঙ্কমিতুং. স্ৱে দানাহং কালেন ভগৱন্তং দস্সনায গমিস্সামী’’তি বুদ্ধগতায সতিযা নিপজ্জি. ৰত্তিযা সুদং তিক্খত্তুং ৱুট্ঠাসি পভাতন্তি মঞ্ঞমানো. অথ খো অনাথপিণ্ডিকো গহপতি যেন সিৱথিকদ্ৱাৰং [সীৱথিকদ্ৱাৰং (সী. স্যা. কং. পী.)] তেনুপসঙ্কমি. অমনুস্সা দ্ৱাৰং ৱিৱৰিংসু. অথ খো অনাথপিণ্ডিকস্স গহপতিস্স নগৰম্হা নিক্খমন্তস্স আলোকো অন্তৰধাযি, অন্ধকাৰো পাতুৰহোসি, ভযং ছম্ভিতত্তং লোমহংসো উদপাদি, ততোৱ পুন নিৱত্তিতুকামো অহোসি. অথ খো সিৱকো [সীৱকো (সী. পী.)] যক্খো অন্তৰহিতো সদ্দমনুস্সাৱেসি –

‘‘সতং হত্থী সতং অস্সা, সতং অস্সতৰীৰথা;

সতং কঞ্ঞাসহস্সানি, আমুক্কমণিকুণ্ডলা;

একস্স পদৱীতিহাৰস্স, কলং নাগ্ঘন্তি সোড়সিং.

‘‘অভিক্কম গহপতি, অভিক্কম গহপতি;

অভিক্কমনং তে সেয্যো, নো পটিক্কমন’’ন্তি.

অথ খো অনাথপিণ্ডিকস্স গহপতিস্স অন্ধকাৰো অন্তৰধাযি, আলোকো পাতুৰহোসি, যং অহোসি ভযং ছম্ভিতত্তং লোমহংসো, সো পটিপ্পস্সম্ভি. দুতিযম্পি খো অনাথপিণ্ডিকস্স গহপতিস্স আলোকো অন্তৰধাযি, অন্ধকাৰো পাতুৰহোসি, ভযং ছম্ভিতত্তং লোমহংসো উদপাদি, ততোৱ পুন নিৱত্তিতুকামো অহোসি. দুতিযম্পি খো সিৱকো যক্খো অন্তৰহিতো সদ্দমনুস্সাৱেসি –

‘‘সতং হত্থী সতং অস্সা…পে…

কলং নাগ্ঘন্তি সোড়সিং.

‘‘অভিক্কম গহপতি, অভিক্কম গহপতি;

অভিক্কমনং তে সেয্যো, নো পটিক্কমন’’ন্তি.

অথ খো অনাথপিণ্ডিকস্স গহপতিস্স অন্ধকাৰো অন্তৰধাযি, আলোকো পাতুৰহোসি, যং অহোসি ভযং ছম্ভিতত্তং লোমহংসো, সো পটিপ্পস্সম্ভি. ততিযম্পি খো অনাথপিণ্ডিকস্স গহপতিস্স আলোকো অন্তৰধাযি, অন্ধকাৰো পাতুৰহোসি, ভযং ছম্ভিতত্তং লোমহংসো উদপাদি, ততোৱ পুন নিৱত্তিতুকামো অহোসি. ততিযম্পি খো সিৱকো যক্খো অন্তৰহিতো সদ্দমনুস্সাৱেসি –

‘‘সতং হত্থী সতং অস্সা…পে…

কলং নাগ্ঘন্তি সোড়সিং.

‘‘অভিক্কম গহপতি, অভিক্কম গহপতি;

অভিক্কমনং তে সেয্যো, নো পটিক্কমন’’ন্তি.

অথ খো অনাথপিণ্ডিকস্স গহপতিস্স অন্ধকাৰো অন্তৰধাযি, আলোকো পাতুৰহোসি, যং অহোসি ভযং ছম্ভিতত্তং লোমহংসো, সো পটিপ্পস্সম্ভি. অথ খো অনাথপিণ্ডিকো গহপতি যেন সীতৱনং যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি.

তেন খো পন সমযেন ভগৱা ৰত্তিযা পচ্চূসসমযং পচ্চুট্ঠায অব্ভোকাসে চঙ্কমতি. অদ্দসা খো ভগৱা অনাথপিণ্ডিকং গহপতিং দূৰতোৱ আগচ্ছন্তং. দিস্ৱান চঙ্কমা ওৰোহিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. নিসজ্জ খো ভগৱা অনাথপিণ্ডিকং গহপতিং এতদৱোচ – ‘‘এহি সুদত্তা’’তি. অথ খো অনাথপিণ্ডিকো গহপতি, নামেন মং ভগৱা আলপতীতি, হট্ঠো উদগ্গো তত্থেৱ ভগৱতো পাদেসু সিৰসা নিপতিত্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কচ্চি, ভন্তে, ভগৱা সুখমসযিত্থা’’তি?

‘‘সব্বদা ৱে সুখং সেতি, ব্ৰাহ্মণো পৰিনিব্বুতো;

যো ন লিম্পতি কামেসু, সীতিভূতো নিৰূপধি.

‘‘সব্বা আসত্তিযো ছেত্ৱা, ৱিনেয্য হদযে দৰং;

উপসন্তো সুখং সেতি, সন্তিং পপ্পুয্য চেতসা’’তি [চেতসোতি (সী.)].

৯. পঠমসুক্কাসুত্তং

২৪৩. একং সমযং ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. তেন খো পন সমযেন সুক্কা ভিক্খুনী মহতিযা পৰিসায পৰিৱুতা ধম্মং দেসেতি. অথ খো সুক্কায ভিক্খুনিযা অভিপ্পসন্নো যক্খো ৰাজগহে ৰথিকায ৰথিকং সিঙ্ঘাটকেন সিঙ্ঘাটকং উপসঙ্কমিত্ৱা তাযং ৱেলাযং ইমা গাথাযো অভাসি –

‘‘কিং মে কতা ৰাজগহে মনুস্সা, মধুপীতাৱ সেযৰে;

যে সুক্কং ন পযিৰুপাসন্তি, দেসেন্তিং অমতং পদং.

‘‘তঞ্চ পন অপ্পটিৱানীযং, অসেচনকমোজৱং;

পিৱন্তি মঞ্ঞে সপ্পঞ্ঞা, ৱলাহকমিৱ পন্থগূ’’তি [ৱলাহকমিৱদ্ধগূতি (সী.)].

১০. দুতিযসুক্কাসুত্তং

২৪৪. একং সমযং ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো উপাসকো সুক্কায ভিক্খুনিযা ভোজনং অদাসি. অথ খো সুক্কায ভিক্খুনিযা অভিপ্পসন্নো যক্খো ৰাজগহে ৰথিকায ৰথিকং সিঙ্ঘাটকেন সিঙ্ঘাটকং উপসঙ্কমিত্ৱা তাযং ৱেলাযং ইমং গাথং অভাসি –

‘‘পুঞ্ঞং ৱত পসৱি বহুং, সপ্পঞ্ঞো ৱতাযং উপাসকো;

যো সুক্কায অদাসি ভোজনং, সব্বগন্থেহি ৱিপ্পমুত্তিযা’’তি [ৱিপ্পমুত্তাযাতি (স্যা. কং.)].

১১. চীৰাসুত্তং

২৪৫. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো উপাসকো চীৰায [চিৰায (ক.)] ভিক্খুনিযা চীৱৰং অদাসি. অথ খো চীৰায ভিক্খুনিযা অভিপ্পসন্নো যক্খো ৰাজগহে ৰথিকায ৰথিকং সিঙ্ঘাটকেন সিঙ্ঘাটকং উপসঙ্কমিত্ৱা তাযং ৱেলাযং ইমং গাথং অভাসি –

‘‘পুঞ্ঞং ৱত পসৱি বহুং, সপ্পঞ্ঞো ৱতাযং উপাসকো;

যো চীৰায অদাসি চীৱৰং, সব্বযোগেহি ৱিপ্পমুত্তিযা’’তি [ৱিপ্পমুত্তাযাতি (স্যা. কং.)].

১২. আড়ৱকসুত্তং

২৪৬. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা আড়ৱিযং ৱিহৰতি আড়ৱকস্স যক্খস্স ভৱনে. অথ খো আড়ৱকো যক্খো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘নিক্খম, সমণা’’তি. ‘‘সাধাৱুসো’’তি ভগৱা নিক্খমি. ‘‘পৱিস, সমণা’’তি. ‘‘সাধাৱুসো’’তি ভগৱা পাৱিসি. দুতিযম্পি খো আড়ৱকো যক্খো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘নিক্খম, সমণা’’তি. ‘‘সাধাৱুসো’’তি ভগৱা নিক্খমি. ‘‘পৱিস, সমণা’’তি. ‘‘সাধাৱুসো’’তি ভগৱা পাৱিসি. ততিযম্পি খো আড়ৱকো যক্খো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘নিক্খম, সমণা’’তি. ‘‘সাধাৱুসো’’তি ভগৱা নিক্খমি. ‘‘পৱিস, সমণা’’তি. ‘‘সাধাৱুসো’’তি ভগৱা পাৱিসি. চতুত্থম্পি খো আড়ৱকো যক্খো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘নিক্খম, সমণা’’তি. ‘‘ন খ্ৱাহং তং, আৱুসো, নিক্খমিস্সামি. যং তে কৰণীযং তং কৰোহী’’তি. ‘‘পঞ্হং তং, সমণ, পুচ্ছিস্সামি. সচে মে ন ব্যাকৰিস্সসি, চিত্তং ৱা তে খিপিস্সামি, হদযং ৱা তে ফালেস্সামি, পাদেসু ৱা গহেত্ৱা পাৰগঙ্গায খিপিস্সামী’’তি. ‘‘ন খ্ৱাহং তং, আৱুসো, পস্সামি সদেৱকে লোকে সমাৰকে সব্ৰহ্মকে সস্সমণব্ৰাহ্মণিযা পজায সদেৱমনুস্সায, যে মে চিত্তং ৱা খিপেয্য হদযং ৱা ফালেয্য, পাদেসু ৱা গহেত্ৱা পাৰগঙ্গায খিপেয্য. অপি চ ত্ৱং, আৱুসো, পুচ্ছ যদা কঙ্খসী’’তি [(অথ খো আড়ৱকো যক্খো ভগৱন্তং গাথায অজ্ঝভাসি.) (সী.)].

‘‘কিংসূধ ৱিত্তং পুৰিসস্স সেট্ঠং, কিংসু সুচিণ্ণং সুখমাৱহাতি;

কিংসু হৱে সাদুতৰং ৰসানং, কথংজীৱিং জীৱিতমাহু সেট্ঠ’’ন্তি.

‘‘সদ্ধীধ ৱিত্তং পুৰিস্স সেট্ঠং, ধম্মো সুচিণ্ণো সুখমাৱহাতি;

সচ্চং হৱে সাদুতৰং ৰসানং, পঞ্ঞাজীৱিং জীৱিতমাহু সেট্ঠ’’ন্তি.

‘‘কথংসু তৰতি ওঘং, কথংসু তৰতি অণ্ণৱং;

কথংসু দুক্খমচ্চেতি, কথংসু পৰিসুজ্ঝতী’’তি.

‘‘সদ্ধায তৰতি ওঘং, অপ্পমাদেন অণ্ণৱং;

ৱীৰিযেন দুক্খমচ্চেতি, পঞ্ঞায পৰিসুজ্ঝতী’’তি.

‘‘কথংসু লভতে পঞ্ঞং, কথংসু ৱিন্দতে ধনং;

কথংসু কিত্তিং পপ্পোতি, কথং মিত্তানি গন্থতি;

অস্মা লোকা পৰং লোকং, কথং পেচ্চ ন সোচতী’’তি.

‘‘সদ্দহানো অৰহতং, ধম্মং নিব্বানপত্তিযা;

সুস্সূসং [সুস্সূসা (সী. পী.)] লভতে পঞ্ঞং, অপ্পমত্তো ৱিচক্খণো.

‘‘পতিৰূপকাৰী ধুৰৱা, উট্ঠাতা ৱিন্দতে ধনং;

সচ্চেন কিত্তিং পপ্পোতি, দদং মিত্তানি গন্থতি;

অস্মা লোকা পৰং লোকং, এৱং পেচ্চ ন সোচতি.