৫. আদিত্তৱগ্গো
১. আদিত্তসুত্তং
৪১. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. অথ খো অঞ্ঞতৰা দেৱতা অভিক্কন্তায ৰত্তিযা অভিক্কন্তৱণ্ণা কেৱলকপ্পং জেতৱনং ওভাসেত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতা খো সা দেৱতা ভগৱতো সন্তিকে ইমা গাথাযো অভাসি –
‘‘আদিত্তস্মিং অগাৰস্মিং, যং নীহৰতি ভাজনং;
তং তস্স হোতি অত্থায, নো চ যং তত্থ ডয্হতি.
‘‘এৱং আদিত্তকো লোকো, জৰায মৰণেন চ;
নীহৰেথেৱ দানেন, দিন্নং হোতি সুনীহতং.
‘‘দিন্নং সুখফলং হোতি, নাদিন্নং হোতি তং তথা;
চোৰা হৰন্তি ৰাজানো, অগ্গি ডহতি নস্সতি.
‘‘অথ অন্তেন জহতি, সৰীৰং সপৰিগ্গহং;
এতদঞ্ঞায মেধাৱী, ভুঞ্জেথ চ দদেথ চ;
দত্ৱা চ ভুত্ৱা চ যথানুভাৱং;
অনিন্দিতো সগ্গমুপেতি ঠান’’ন্তি.
২. কিংদদসুত্তং
৪২. ‘‘কিংদদো বলদো হোতি, কিংদদো হোতি ৱণ্ণদো;
কিংদদো সুখদো হোতি, কিংদদো হোতি চক্খুদো;
কো চ সব্বদদো হোতি, তং মে অক্খাহি পুচ্ছিতো’’তি.
‘‘অন্নদো বলদো হোতি, ৱত্থদো হোতি ৱণ্ণদো;
যানদো সুখদো হোতি, দীপদো হোতি চক্খুদো.
‘‘সো চ সব্বদদো হোতি, যো দদাতি উপস্সযং;
অমতং দদো চ সো হোতি, যো ধম্মমনুসাসতী’’তি.
৩. অন্নসুত্তং
৪৩. ‘‘অন্নমেৱাভিনন্দন্তি, উভযে দেৱমানুসা;
অথ কো নাম সো যক্খো, যং অন্নং নাভিনন্দতী’’তি.
‘‘যে নং দদন্তি সদ্ধায, ৱিপ্পসন্নেন চেতসা;
তমেৱ অন্নং ভজতি, অস্মিং লোকে পৰম্হি চ.
‘‘তস্মা ৱিনেয্য মচ্ছেৰং, দজ্জা দানং মলাভিভূ;
পুঞ্ঞানি পৰলোকস্মিং, পতিট্ঠা হোন্তি পাণিন’’ন্তি.
৪. একমূলসুত্তং
৪৪. ‘‘একমূলং দ্ৱিৰাৱট্টং, তিমলং পঞ্চপত্থৰং;
সমুদ্দং দ্ৱাদসাৱট্টং, পাতালং অতৰী ইসী’’তি.
৫. অনোমসুত্তং
৪৫. ‘‘অনোমনামং নিপুণত্থদস্সিং, পঞ্ঞাদদং কামালযে অসত্তং;
তং পস্সথ সব্বৱিদুং সুমেধং, অৰিযে পথে কমমানং মহেসি’’ন্তি.
৬. অচ্ছৰাসুত্তং
৪৬. ‘‘অচ্ছৰাগণসঙ্ঘুট্ঠং, পিসাচগণসেৱিতং;
ৱনন্তং মোহনং নাম, কথং যাত্ৰা ভৱিস্সতী’’তি.
‘‘উজুকো নাম সো মগ্গো, অভযা নাম সা দিসা;
ৰথো অকূজনো নাম, ধম্মচক্কেহি সংযুতো.
‘‘হিৰী তস্স অপালম্বো, সত্যস্স পৰিৱাৰণং;
ধম্মাহং সাৰথিং ব্ৰূমি, সম্মাদিট্ঠিপুৰেজৱং.
‘‘যস্স এতাদিসং যানং, ইত্থিযা পুৰিসস্স ৱা;
স ৱে এতেন যানেন, নিব্বানস্সেৱ সন্তিকে’’তি.
৭. ৱনৰোপসুত্তং
৪৭. ‘‘কেসং দিৱা চ ৰত্তো চ, সদা পুঞ্ঞং পৱড্ঢতি;
ধম্মট্ঠা সীলসম্পন্না, কে জনা সগ্গগামিনো’’তি.
‘‘আৰামৰোপা ৱনৰোপা, যে জনা সেতুকাৰকা;
পপঞ্চ উদপানঞ্চ, যে দদন্তি উপস্সযং.
‘‘তেসং দিৱা চ ৰত্তো চ, সদা পুঞ্ঞং পৱড্ঢতি;
ধম্মট্ঠা সীলসম্পন্না, তে জনা সগ্গগামিনো’’তি.
৮. জেতৱনসুত্তং
৪৮. ‘‘ইদঞ্হি তং জেতৱনং, ইসিসঙ্ঘনিসেৱিতং;
আৱুত্থং [আৱুট্ঠং (ক.)] ধম্মৰাজেন, পীতিসঞ্জননং মম.
‘‘কম্মং ৱিজ্জা চ ধম্মো চ, সীলং জীৱিতমুত্তমং;
এতেন মচ্চা সুজ্ঝন্তি, ন গোত্তেন ধনেন ৱা.
‘‘তস্মা হি পণ্ডিতো পোসো, সম্পস্সং অত্থমত্তনো;
যোনিসো ৱিচিনে ধম্মং, এৱং তত্থ ৱিসুজ্ঝতি.
‘‘সাৰিপুত্তোৱ পঞ্ঞায, সীলেন উপসমেন চ;
যোপি পাৰঙ্গতো ভিক্খু, এতাৱপৰমো সিযা’’তি.
৯. মচ্ছৰিসুত্তং
৪৯. ‘‘যেধ মচ্ছৰিনো লোকে, কদৰিযা পৰিভাসকা;
অঞ্ঞেসং দদমানানং, অন্তৰাযকৰা নৰা.
‘‘কীদিসো তেসং ৱিপাকো, সম্পৰাযো চ কীদিসো;
ভগৱন্তং পুট্ঠুমাগম্ম, কথং জানেমু তং ময’’ন্তি.
‘‘যেধ মচ্ছৰিনো লোকে, কদৰিযা পৰিভাসকা;
অঞ্ঞেসং দদমানানং, অন্তৰাযকৰা নৰা.
‘‘নিৰযং তিৰচ্ছানযোনিং, যমলোকং উপপজ্জৰে;
সচে এন্তি মনুস্সত্তং, দলিদ্দে জাযৰে কুলে.
‘‘চোড়ং পিণ্ডো ৰতী খিড্ডা, যত্থ কিচ্ছেন লব্ভতি;
পৰতো আসীসৰে [আসিংসৰে (সী. স্যা. কং. পী.)] বালা, তম্পি তেসং ন লব্ভতি;
দিট্ঠে ধম্মেস ৱিপাকো, সম্পৰাযে [সম্পৰাযো (স্যা. কং. পী.)] চ দুগ্গতী’’তি.
‘‘ইতিহেতং ৱিজানাম, অঞ্ঞং পুচ্ছাম গোতম;
যেধ লদ্ধা মনুস্সত্তং, ৱদঞ্ঞূ ৱীতমচ্ছৰা.
‘‘বুদ্ধে পসন্না ধম্মে চ, সঙ্ঘে চ তিব্বগাৰৱা;
কীদিসো তেসং ৱিপাকো, সম্পৰাযো চ কীদিসো;
ভগৱন্তং পুট্ঠুমাগম্ম, কথং জানেমু তং ময’’ন্তি.
‘‘যেধ লদ্ধা মনুস্সত্তং, ৱদঞ্ঞূ ৱীতমচ্ছৰা;
বুদ্ধে পসন্না ধম্মে চ, সঙ্ঘে চ তিব্বগাৰৱা;
এতে সগ্গা [সগ্গে (সী. স্যা. কং.)] পকাসন্তি, যত্থ তে উপপজ্জৰে.
‘‘সচে এন্তি মনুস্সত্তং, অড্ঢে আজাযৰে কুলে;
চোড়ং পিণ্ডো ৰতী খিড্ডা, যত্থাকিচ্ছেন লব্ভতি.
‘‘পৰসম্ভতেসু ভোগেসু, ৱসৱত্তীৱ মোদৰে;
দিট্ঠে ধম্মেস ৱিপাকো, সম্পৰাযে চ সুগ্গতী’’তি.
১০. ঘটীকাৰসুত্তং
৫০. ‘‘অৱিহং উপপন্নাসে, ৱিমুত্তা সত্ত ভিক্খৱো;
ৰাগদোসপৰিক্খীণা, তিণ্ণা লোকে ৱিসত্তিক’’ন্তি.
‘‘কে চ তে অতৰুং পঙ্কং [সঙ্গং (সী. স্যা.)], মচ্চুধেয্যং সুদুত্তৰং;
কে হিত্ৱা মানুসং দেহং, দিব্বযোগং উপচ্চগু’’ন্তি.
‘‘উপকো পলগণ্ডো চ, পুক্কুসাতি চ তে তযো;
ভদ্দিযো খণ্ডদেৱো চ, বাহুৰগ্গি চ সিঙ্গিযো [বহুদন্তী চ পিঙ্গযো (সী.)];
তে হিত্ৱা মানুসং দেহং, দিব্বযোগং উপচ্চগু’’ন্তি.
‘‘কুসলী ভাসসী তেসং, মাৰপাসপ্পহাযিনং;
কস্স তে ধম্মমঞ্ঞায, অচ্ছিদুং ভৱবন্ধন’’ন্তি.
‘‘ন অঞ্ঞত্ৰ ভগৱতা, নাঞ্ঞত্ৰ তৱ সাসনা;
যস্স তে ধম্মমঞ্ঞায, অচ্ছিদুং ভৱবন্ধনং.
‘‘যত্থ নামঞ্চ ৰূপঞ্চ, অসেসং উপৰুজ্ঝতি;
তং তে ধম্মং ইধঞ্ঞায, অচ্ছিদুং ভৱবন্ধন’’ন্তি.
‘‘গম্ভীৰং ভাসসী ৱাচং, দুব্বিজানং সুদুব্বুধং;
কস্স ত্ৱং ধম্মমঞ্ঞায, ৱাচং ভাসসি ঈদিস’’ন্তি.
‘‘কুম্ভকাৰো পুৰে আসিং, ৱেকড়িঙ্গে [ৱেহড়িঙ্গে (সী.), ৱেভড়িঙ্গে (স্যা. কং.)] ঘটীকৰো;
মাতাপেত্তিভৰো আসিং, কস্সপস্স উপাসকো.
‘‘ৱিৰতো মেথুনা ধম্মা, ব্ৰহ্মচাৰী নিৰামিসো;
অহুৱা তে সগামেয্যো, অহুৱা তে পুৰে সখা.
‘‘সোহমেতে পজানামি, ৱিমুত্তে সত্ত ভিক্খৱো;
ৰাগদোসপৰিক্খীণে, তিণ্ণে লোকে ৱিসত্তিক’’ন্তি.
‘‘এৱমেতং তদা আসি, যথা ভাসসি ভগ্গৱ;
কুম্ভকাৰো পুৰে আসি, ৱেকড়িঙ্গে ঘটীকৰো;
মাতাপেত্তিভৰো আসি, কস্সপস্স উপাসকো.
‘‘ৱিৰতো মেথুনা ধম্মা, ব্ৰহ্মচাৰী নিৰামিসো;
অহুৱা মে সগামেয্যো, অহুৱা মে পুৰে সখা’’তি.
‘‘এৱমেতং পুৰাণানং, সহাযানং অহু সঙ্গমো;
উভিন্নং ভাৱিতত্তানং, সৰীৰন্তিমধাৰিন’’ন্তি.
আদিত্তৱগ্গো পঞ্চমো.
তস্সুদ্দানং –
আদিত্তং কিংদদং অন্নং, একমূলঅনোমিযং;
অচ্ছৰাৱনৰোপজেতং, মচ্ছৰেন ঘটীকৰোতি.