৪. সতুল্লপকাযিকৱগ্গো
১. সব্ভিসুত্তং
৩১. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. অথ খো সম্বহুলা সতুল্লপকাযিকা দেৱতাযো অভিক্কন্তায ৰত্তিযা অভিক্কন্তৱণ্ণা কেৱলকপ্পং জেতৱনং ওভাসেত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠংসু. একমন্তং ঠিতা খো একা দেৱতা ভগৱতো সন্তিকে ইমং গাথং অভাসি –
‘‘সব্ভিৰেৱ সমাসেথ, সব্ভি কুব্বেথ [ক্ৰুব্বেথ (ক.)] সন্থৱং;
সতং সদ্ধম্মমঞ্ঞায, সেয্যো হোতি ন পাপিযো’’তি.
অথ খো অপৰা দেৱতা ভগৱতো সন্তিকে ইমং গাথং অভাসি –
‘‘সব্ভিৰেৱ সমাসেথ, সব্ভি কুব্বেথ সন্থৱং;
সতং সদ্ধম্মমঞ্ঞায, পঞ্ঞা লব্ভতি [পঞ্ঞং লভতি (স্যা. কং.)] নাঞ্ঞতো’’তি.
অথ খো অপৰা দেৱতা ভগৱতো সন্তিকে ইমং গাথং অভাসি –
‘‘সব্ভিৰেৱ সমাসেথ, সব্ভি কুব্বেথ সন্থৱং;
সতং সদ্ধম্মমঞ্ঞায, সোকমজ্ঝে ন সোচতী’’তি.
অথ খো অপৰা দেৱতা ভগৱতো সন্তিকে ইমং গাথং অভাসি –
‘‘সব্ভিৰেৱ সমাসেথ, সব্ভি কুব্বেথ সন্থৱং;
সতং সদ্ধম্মমঞ্ঞায, ঞাতিমজ্ঝে ৱিৰোচতী’’তি.
অথ খো অপৰা দেৱতা ভগৱতো সন্তিকে ইমং গাথং অভাসি –
‘‘সব্ভিৰেৱ সমাসেথ, সব্ভি কুব্বেথ সন্থৱং;
সতং সদ্ধম্মমঞ্ঞায, সত্তা গচ্ছন্তি সুগ্গতি’’ন্তি.
অথ খো অপৰা দেৱতা ভগৱতো সন্তিকে ইমং গাথং অভাসি –
‘‘সব্ভিৰেৱ সমাসেথ, সব্ভি কুব্বেথ সন্থৱং;
সতং সদ্ধম্মমঞ্ঞায, সত্তা তিট্ঠন্তি সাতত’’ন্তি.
অথ খো অপৰা দেৱতা ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কস্স নু খো, ভগৱা, সুভাসিত’’ন্তি? সব্বাসং ৱো সুভাসিতং পৰিযাযেন, অপি চ মমপি সুণাথ –
‘‘সব্ভিৰেৱ সমাসেথ, সব্ভি কুব্বেথ সন্থৱং;
সতং সদ্ধম্মমঞ্ঞায, সব্বদুক্খা পমুচ্চতী’’তি.
ইদমৱোচ ভগৱা. অত্তমনা তা দেৱতাযো ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা তত্থেৱন্তৰধাযিংসূতি.
২. মচ্ছৰিসুত্তং
৩২. একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. অথ খো সম্বহুলা সতুল্লপকাযিকা দেৱতাযো অভিক্কন্তায ৰত্তিযা অভিক্কন্তৱণ্ণা কেৱলকপ্পং জেতৱনং ওভাসেত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠংসু. একমন্তং ঠিতা খো একা দেৱতা ভগৱতো সন্তিকে ইমং গাথং অভাসি –
‘‘মচ্ছেৰা চ পমাদা চ, এৱং দানং ন দীযতি [দিয্যতি (ক.)];
পুঞ্ঞং আকঙ্খমানেন, দেয্যং হোতি ৱিজানতা’’তি.
অথ খো অপৰা দেৱতা ভগৱতো সন্তিকে ইমা গাথাযো অভাসি –
‘‘যস্সেৱ ভীতো ন দদাতি মচ্ছৰী, তদেৱাদদতো ভযং;
জিঘচ্ছা চ পিপাসা চ, যস্স ভাযতি মচ্ছৰী;
তমেৱ বালং ফুসতি, অস্মিং লোকে পৰম্হি চ.
‘‘তস্মা ৱিনেয্য মচ্ছেৰং, দজ্জা দানং মলাভিভূ;
পুঞ্ঞানি পৰলোকস্মিং, পতিট্ঠা হোন্তি পাণিন’’ন্তি.
অথ খো অপৰা দেৱতা ভগৱতো সন্তিকে ইমা গাথাযো অভাসি –
‘‘তে মতেসু ন মীযন্তি, পন্থানংৱ সহব্বজং;
অপ্পস্মিং যে পৱেচ্ছন্তি, এস ধম্মো সনন্তনো.
‘‘অপ্পস্মেকে পৱেচ্ছন্তি, বহুনেকে ন দিচ্ছৰে;
অপ্পস্মা দক্খিণা দিন্না, সহস্সেন সমং মিতা’’তি.
অথ খো অপৰা দেৱতা ভগৱতো সন্তিকে ইমা গাথাযো অভাসি –
‘‘দুদ্দদং দদমানানং, দুক্কৰং কম্ম কুব্বতং;
অসন্তো নানুকুব্বন্তি, সতং ধম্মো দুৰন্ৱযো [দুৰন্নযো (সী.)].
‘‘তস্মা সতঞ্চ অসতং [অসতঞ্চ (সী. স্যা. কং.)], নানা হোতি ইতো গতি;
অসন্তো নিৰযং যন্তি, সন্তো সগ্গপৰাযনা’’তি.
অথ খো অপৰা দেৱতা ভগৱতো সন্তিকে এতদৱোচ – ‘‘কস্স নু খো, ভগৱা, সুভাসিত’’ন্তি?
‘‘সব্বাসং ৱো সুভাসিতং পৰিযাযেন; অপি চ মমপি সুণাথ –
‘‘ধম্মং চৰে যোপি সমুঞ্জকং চৰে,
দাৰঞ্চ পোসং দদমপ্পকস্মিং;
সতং সহস্সানং সহস্সযাগিনং,
কলম্পি নাগ্ঘন্তি তথাৱিধস্স তে’’তি.
অথ খো অপৰা দেৱতা ভগৱন্তং গাথায অজ্ঝভাসি –
‘‘কেনেস যঞ্ঞো ৱিপুলো মহগ্গতো,
সমেন দিন্নস্স ন অগ্ঘমেতি;
কথং [ইদং পদং কত্থচি সীহড়পোত্থকে নত্থি] সতং সহস্সানং সহস্সযাগিনং,
কলম্পি নাগ্ঘন্তি তথাৱিধস্স তে’’তি.
‘‘দদন্তি হেকে ৱিসমে নিৱিট্ঠা,
ছেত্ৱা ৱধিত্ৱা অথ সোচযিত্ৱা;
সা দক্খিণা অস্সুমুখা সদণ্ডা,
সমেন দিন্নস্স ন অগ্ঘমেতি.
‘‘এৱং সতং সহস্সানং সহস্সযাগিনং;
কলম্পি নাগ্ঘন্তি তথাৱিধস্স তে’’তি.
৩. সাধুসুত্তং
৩৩. সাৱত্থিনিদানং. অথ খো সম্বহুলা সতুল্লপকাযিকা দেৱতাযো অভিক্কন্তায ৰত্তিযা অভিক্কন্তৱণ্ণা কেৱলকপ্পং জেতৱনং ওভাসেত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠংসু. একমন্তং ঠিতা খো একা দেৱতা ভগৱতো সন্তিকে ইমং উদানং উদানেসি –
‘‘সাধু খো, মাৰিস, দানং;
মচ্ছেৰা চ পমাদা চ, এৱং দানং ন দীযতি;
পুঞ্ঞং আকঙ্খমানেন, দেয্যং হোতি ৱিজানতা’’তি.
অথ খো অপৰা দেৱতা ভগৱতো সন্তিকে ইমং উদানং উদানেসি –
‘‘সাধু খো, মাৰিস, দানং;
অপি চ অপ্পকস্মিম্পি সাহু দানং’’.
‘‘অপ্পস্মেকে পৱেচ্ছন্তি, বহুনেকে ন দিচ্ছৰে;
অপ্পস্মা দক্খিণা দিন্না, সহস্সেন সমং মিতা’’তি.
অথ খো অপৰা দেৱতা ভগৱতো সন্তিকে ইমং উদানং উদানেসি –
‘‘সাধু খো, মাৰিস, দানং; অপ্পকস্মিম্পি সাহু দানং;
অপি চ সদ্ধাযপি সাহু দানং’’.
‘‘দানঞ্চ যুদ্ধঞ্চ সমানমাহু,
অপ্পাপি সন্তা বহুকে জিনন্তি;
অপ্পম্পি চে সদ্দহানো দদাতি,
তেনেৱ সো হোতি সুখী পৰত্থা’’তি.
অথ খো অপৰা দেৱতা ভগৱতো সন্তিকে ইমং উদানং উদানেসি –
‘‘সাধু খো, মাৰিস, দানং; অপ্পকস্মিম্পি সাহু দানং;
সদ্ধাযপি সাহু দানং; অপি চ ধম্মলদ্ধস্সাপি সাহু দানং’’.
‘‘যো ধম্মলদ্ধস্স দদাতি দানং,
উট্ঠানৱীৰিযাধিগতস্স জন্তু;
অতিক্কম্ম সো ৱেতৰণিং যমস্স,
দিব্বানি ঠানানি উপেতি মচ্চো’’তি.
অথ খো অপৰা দেৱতা ভগৱতো সন্তিকে ইমং উদানং উদানেসি –
‘‘সাধু খো, মাৰিস, দানং; অপ্পকস্মিম্পি সাহু দানং;
সদ্ধাযপি সাহু দানং; ধম্মলদ্ধস্সাপি সাহু দানং;
অপি চ ৱিচেয্য দানম্পি সাহু দানং’’.
‘‘ৱিচেয্য দানং সুগতপ্পসত্থং,
যে দক্খিণেয্যা ইধ জীৱলোকে;
এতেসু দিন্নানি মহপ্ফলানি,
বীজানি ৱুত্তানি যথা সুখেত্তে’’তি.
অথ খো অপৰা দেৱতা ভগৱতো সন্তিকে ইমং উদানং উদানেসি –
‘‘সাধু খো, মাৰিস, দানং; অপ্পকস্মিম্পি সাহু দানং;
সদ্ধাযপি সাহু দানং; ধম্মলদ্ধস্সাপি সাহু দানং;
ৱিচেয্য দানম্পি সাহু দানং; অপি চ পাণেসুপি সাধু সংযমো’’.
‘‘যো পাণভূতানি [পাণভূতেসু (সী. পী.)] অহেঠযং চৰং,
পৰূপৱাদা ন কৰোন্তি পাপং;
ভীৰুং পসংসন্তি ন হি তত্থ সূৰং,
ভযা হি সন্তো ন কৰোন্তি পাপ’’ন্তি.
অথ খো অপৰা দেৱতা ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কস্স নু খো, ভগৱা, সুভাসিত’’ন্তি?
‘‘সব্বাসং ৱো সুভাসিতং পৰিযাযেন, অপি চ মমপি সুণাথ –
‘‘সদ্ধা হি দানং বহুধা পসত্থং,
দানা চ খো ধম্মপদংৱ সেয্যো;
পুব্বে চ হি পুব্বতৰে চ সন্তো,
নিব্বানমেৱজ্ঝগমুং সপঞ্ঞা’’তি.
৪. নসন্তিসুত্তং
৩৪. একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. অথ খো সম্বহুলা সতুল্লপকাযিকা দেৱতাযো অভিক্কন্তায ৰত্তিযা অভিক্কন্তৱণ্ণা কেৱলকপ্পং জেতৱনং ওভাসেত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠংসু. একমন্তং ঠিতা খো একা দেৱতা ভগৱতো সন্তিকে ইমং গাথং অভাসি –
‘‘ন সন্তি কামা মনুজেসু নিচ্চা,
সন্তীধ কমনীযানি যেসু [কামেসু (ক.)] বদ্ধো;
যেসু পমত্তো অপুনাগমনং,
অনাগন্তা পুৰিসো মচ্চুধেয্যা’’তি.
‘‘ছন্দজং অঘং ছন্দজং দুক্খং;
ছন্দৱিনযা অঘৱিনযো;
অঘৱিনযা দুক্খৱিনযো’’তি.
‘‘ন তে কামা যানি চিত্ৰানি লোকে,
সঙ্কপ্পৰাগো পুৰিসস্স কামো;
তিট্ঠন্তি চিত্ৰানি তথেৱ লোকে,
অথেত্থ ধীৰা ৱিনযন্তি ছন্দং.
‘‘কোধং জহে ৱিপ্পজহেয্য মানং,
সংযোজনং সব্বমতিক্কমেয্য;
তং নামৰূপস্মিমসজ্জমানং,
অকিঞ্চনং নানুপতন্তি দুক্খা.
‘‘পহাসি সঙ্খং ন ৱিমানমজ্ঝগা [ন চ মানমজ্ঝগা (ক. সী.), ন ৱিমানমাগা (স্যা. কং.)],
অচ্ছেচ্ছি তণ্হং ইধ নামৰূপে;
তং ছিন্নগন্থং অনিঘং নিৰাসং,
পৰিযেসমানা নাজ্ঝগমুং;
দেৱা মনুস্সা ইধ ৱা হুৰং ৱা,
সগ্গেসু ৱা সব্বনিৱেসনেসূ’’তি.
‘‘তং চে হি নাদ্দক্খুং তথাৱিমুত্তং (ইচ্চাযস্মা মোঘৰাজা),
দেৱা মনুস্সা ইধ ৱা হুৰং ৱা;
নৰুত্তমং অত্থচৰং নৰানং,
যে তং নমস্সন্তি পসংসিযা তে’’তি.
‘‘পসংসিযা তেপি ভৱন্তি ভিক্খূ (মোঘৰাজাতি ভগৱা),
যে তং নমস্সন্তি তথাৱিমুত্তং;
অঞ্ঞায ধম্মং ৱিচিকিচ্ছং পহায,
সঙ্গাতিগা তেপি ভৱন্তি ভিক্খূ’’তি.
৫. উজ্ঝানসঞ্ঞিসুত্তং
৩৫. একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. অথ খো সম্বহুলা উজ্ঝানসঞ্ঞিকা দেৱতাযো অভিক্কন্তায ৰত্তিযা অভিক্কন্তৱণ্ণা কেৱলকপ্পং জেতৱনং ওভাসেত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা ৱেহাসং অট্ঠংসু. ৱেহাসং ঠিতা খো একা দেৱতা ভগৱতো সন্তিকে ইমং গাথং অভাসি –
‘‘অঞ্ঞথা সন্তমত্তানং, অঞ্ঞথা যো পৱেদযে;
নিকচ্চ কিতৱস্সেৱ, ভুত্তং থেয্যেন তস্স তং.
‘‘যঞ্হি কযিৰা তঞ্হি ৱদে, যং ন কযিৰা ন তং ৱদে;
অকৰোন্তং ভাসমানানং, পৰিজানন্তি পণ্ডিতা’’তি.
‘‘ন যিদং ভাসিতমত্তেন, একন্তসৱনেন ৱা;
অনুক্কমিতৱে সক্কা, যাযং পটিপদা দড়্হা;
যায ধীৰা পমুচ্চন্তি, ঝাযিনো মাৰবন্ধনা.
‘‘ন ৱে ধীৰা পকুব্বন্তি, ৱিদিত্ৱা লোকপৰিযাযং;
অঞ্ঞায নিব্বুতা ধীৰা, তিণ্ণা লোকে ৱিসত্তিক’’ন্তি.
অথ খো তা দেৱতাযো পথৱিযং পতিট্ঠহিত্ৱা ভগৱতো পাদেসু সিৰসা নিপতিত্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচুং – ‘‘অচ্চযো নো, ভন্তে, অচ্চগমা যথাবালং যথামূড়্হং যথাঅকুসলং [যথাবালা যথামূড়্হা যথাঅকুসলা (সব্বত্থ)], যা মযং ভগৱন্তং আসাদেতব্বং অমঞ্ঞিম্হা. তাসং নো, ভন্তে, ভগৱা অচ্চযং অচ্চযতো পটিগ্গণ্হাতু আযতিং সংৱৰাযা’’তি. অথ খো ভগৱা সিতং পাত্ৱাকাসি. অথ খো তা দেৱতাযো ভিয্যোসোমত্তায উজ্ঝাযন্তিযো ৱেহাসং অব্ভুগ্গঞ্ছুং. একা দেৱতা ভগৱতো সন্তিকে ইমং গাথং অভাসি –