৬. এসুকাৰীসুত্তং

৪৩৬. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. অথ খো এসুকাৰী ব্ৰাহ্মণো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱতা সদ্ধিং সম্মোদি. সম্মোদনীযং কথং সাৰণীযং ৱীতিসাৰেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো এসুকাৰী ব্ৰাহ্মণো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘ব্ৰাহ্মণা, ভো গোতম, চতস্সো পাৰিচৰিযা পঞ্ঞপেন্তি – ব্ৰাহ্মণস্স পাৰিচৰিযং পঞ্ঞপেন্তি, খত্তিযস্স পাৰিচৰিযং পঞ্ঞপেন্তি, ৱেস্সস্স পাৰিচৰিযং পঞ্ঞপেন্তি, সুদ্দস্স পাৰিচৰিযং পঞ্ঞপেন্তি. তত্ৰিদং, ভো গোতম, ব্ৰাহ্মণা ব্ৰাহ্মণস্স পাৰিচৰিযং পঞ্ঞপেন্তি – ‘ব্ৰাহ্মণো ৱা ব্ৰাহ্মণং পৰিচৰেয্য, খত্তিযো ৱা ব্ৰাহ্মণং পৰিচৰেয্য, ৱেস্সো ৱা ব্ৰাহ্মণং পৰিচৰেয্য, সুদ্দো ৱা ব্ৰাহ্মণং পৰিচৰেয্যা’তি. ইদং খো, ভো গোতম, ব্ৰাহ্মণা ব্ৰাহ্মণস্স পাৰিচৰিযং পঞ্ঞপেন্তি. তত্ৰিদং, ভো গোতম, ব্ৰাহ্মণা খত্তিযস্স পাৰিচৰিযং পঞ্ঞপেন্তি – ‘খত্তিযো ৱা খত্তিযং পৰিচৰেয্য, ৱেস্সো ৱা খত্তিযং পৰিচৰেয্য, সুদ্দো ৱা খত্তিযং পৰিচৰেয্যা’তি. ইদং খো, ভো গোতম, ব্ৰাহ্মণা খত্তিযস্স পাৰিচৰিযং পঞ্ঞপেন্তি. তত্ৰিদং, ভো গোতম, ব্ৰাহ্মণা ৱেস্সস্স পাৰিচৰিযং পঞ্ঞপেন্তি – ‘ৱেস্সো ৱা ৱেস্সং পৰিচৰেয্য, সুদ্দো ৱা ৱেস্সং পৰিচৰেয্যা’তি. ইদং খো, ভো গোতম, ব্ৰাহ্মণা ৱেস্সস্স পাৰিচৰিযং পঞ্ঞপেন্তি. তত্ৰিদং, ভো গোতম, ব্ৰাহ্মণা সুদ্দস্স পাৰিচৰিযং পঞ্ঞপেন্তি – ‘সুদ্দোৱ সুদ্দং পৰিচৰেয্য. কো পনঞ্ঞো সুদ্দং পৰিচৰিস্সতী’তি? ইদং খো, ভো গোতম, ব্ৰাহ্মণা সুদ্দস্স পাৰিচৰিযং পঞ্ঞপেন্তি. ব্ৰাহ্মণা, ভো গোতম, ইমা চতস্সো পাৰিচৰিযা পঞ্ঞপেন্তি. ইধ ভৱং গোতমো কিমাহা’’তি?

৪৩৭. ‘‘কিং পন, ব্ৰাহ্মণ, সব্বো লোকো ব্ৰাহ্মণানং এতদব্ভনুজানাতি – ‘ইমা চতস্সো পাৰিচৰিযা পঞ্ঞপেন্তূ’’’তি [পঞ্ঞপেন্তীতি (সী. ক.)]? ‘‘নো হিদং, ভো গোতম’’. ‘‘সেয্যথাপি, ব্ৰাহ্মণ, পুৰিসো দলিদ্দো [দড়িদ্দো (সী. স্যা. কং. পী.)] অস্সকো অনাড়্হিযো. তস্স অকামস্স বিলং ওলগ্গেয্যুং – ‘ইদং তে, অম্ভো পুৰিস, মংসং খাদিতব্বং, মূলঞ্চ অনুপ্পদাতব্ব’ন্তি. এৱমেৱ খো, ব্ৰাহ্মণ, ব্ৰাহ্মণা অপ্পটিঞ্ঞায তেসং সমণব্ৰাহ্মণানং, অথ চ পনিমা চতস্সো পাৰিচৰিযা পঞ্ঞপেন্তি. নাহং, ব্ৰাহ্মণ, ‘সব্বং পৰিচৰিতব্ব’ন্তি ৱদামি; নাহং, ব্ৰাহ্মণ, ‘সব্বং ন পৰিচৰিতব্ব’ন্তি ৱদামি. যং হিস্স, ব্ৰাহ্মণ, পৰিচৰতো পাৰিচৰিযাহেতু পাপিযো অস্স ন সেয্যো, নাহং তং ‘পৰিচৰিতব্ব’ন্তি ৱদামি; যঞ্চ খ্ৱাস্স, ব্ৰাহ্মণ, পৰিচৰতো পাৰিচৰিযাহেতু সেয্যো অস্স ন পাপিযো তমহং ‘পৰিচৰিতব্ব’ন্তি ৱদামি. খত্তিযং চেপি, ব্ৰাহ্মণ, এৱং পুচ্ছেয্যুং – ‘যং ৱা তে পৰিচৰতো পাৰিচৰিযাহেতু পাপিযো অস্স ন সেয্যো, যং ৱা তে পৰিচৰতো পাৰিচৰিযাহেতু সেয্যো অস্স ন পাপিযো; কমেত্থ পৰিচৰেয্যাসী’তি, খত্তিযোপি হি, ব্ৰাহ্মণ, সম্মা ব্যাকৰমানো এৱং ব্যাকৰেয্য – ‘যঞ্হি মে পৰিচৰতো পাৰিচৰিযাহেতু পাপিযো অস্স ন সেয্যো, নাহং তং পৰিচৰেয্যং; যঞ্চ খো মে পৰিচৰতো পাৰিচৰিযাহেতু সেয্যো অস্স ন পাপিযো তমহং পৰিচৰেয্য’ন্তি. ব্ৰাহ্মণং চেপি, ব্ৰাহ্মণ…পে… ৱেস্সং চেপি, ব্ৰাহ্মণ…পে… সুদ্দং চেপি, ব্ৰাহ্মণ, এৱং পুচ্ছেয্যুং – ‘যং ৱা তে পৰিচৰতো পাৰিচৰিযাহেতু পাপিযো অস্স ন সেয্যো, যং ৱা তে পৰিচৰতো পাৰিচৰিযাহেতু সেয্যো অস্স ন পাপিযো; কমেত্থ পৰিচৰেয্যাসী’তি, সুদ্দোপি হি, ব্ৰাহ্মণ, সম্মা ব্যাকৰমানো এৱং ব্যাকৰেয্য – ‘যঞ্হি মে পৰিচৰতো পাৰিচৰিযাহেতু পাপিযো অস্স ন সেয্যো, নাহং তং পৰিচৰেয্যং; যঞ্চ খো মে পৰিচৰতো পাৰিচৰিযাহেতু সেয্যো অস্স ন পাপিযো তমহং পৰিচৰেয্য’ন্তি. নাহং, ব্ৰাহ্মণ, ‘উচ্চাকুলীনতা সেয্যংসো’তি ৱদামি, ন পনাহং, ব্ৰাহ্মণ, ‘উচ্চাকুলীনতা পাপিযংসো’তি ৱদামি; নাহং, ব্ৰাহ্মণ, ‘উড়াৰৱণ্ণতা সেয্যংসো’তি ৱদামি, ন পনাহং, ব্ৰাহ্মণ, ‘উড়াৰৱণ্ণতা পাপিযংসো’তি ৱদামি; নাহং, ব্ৰাহ্মণ, ‘উড়াৰভোগতা সেয্যংসো’তি ৱদামি, ন পনাহং, ব্ৰাহ্মণ, ‘উড়াৰভোগতা পাপিযংসো’তি ৱদামি.

৪৩৮. ‘‘উচ্চাকুলীনোপি হি, ব্ৰাহ্মণ, ইধেকচ্চো পাণাতিপাতী হোতি, অদিন্নাদাযী হোতি, কামেসুমিচ্ছাচাৰী হোতি, মুসাৱাদী হোতি, পিসুণাৱাচো হোতি, ফৰুসাৱাচো হোতি, সম্ফপ্পলাপী হোতি, অভিজ্ঝালু হোতি, ব্যাপন্নচিত্তো হোতি, মিচ্ছাদিট্ঠি হোতি. তস্মা ‘ন উচ্চাকুলীনতা সেয্যংসো’তি ৱদামি. উচ্চাকুলীনোপি হি, ব্ৰাহ্মণ, ইধেকচ্চো পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি, অদিন্নাদানা পটিৱিৰতো হোতি, কামেসুমিচ্ছাচাৰা পটিৱিৰতো হোতি, মুসাৱাদা পটিৱিৰতো হোতি, পিসুণায ৱাচায পটিৱিৰতো হোতি, ফৰুসায ৱাচায পটিৱিৰতো হোতি, সম্ফপ্পলাপা পটিৱিৰতো হোতি, অনভিজ্ঝালু হোতি, অব্যাপন্নচিত্তো হোতি, সম্মাদিট্ঠি হোতি. তস্মা ‘ন উচ্চাকুলীনতা পাপিযংসো’তি ৱদামি.

৪৩৯. ‘‘উড়াৰৱণ্ণোপি হি, ব্ৰাহ্মণ…পে… উড়াৰভোগোপি হি, ব্ৰাহ্মণ, ইধেকচ্চো পাণাতিপাতী হোতি…পে… মিচ্ছাদিট্ঠি হোতি. তস্মা ‘ন উড়াৰভোগতা সেয্যংসো’তি ৱদামি. উড়াৰভোগোপি হি, ব্ৰাহ্মণ, ইধেকচ্চো পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি…পে… সম্মাদিট্ঠি হোতি. তস্মা ‘ন উড়াৰভোগতা পাপিযংসো’তি ৱদামি. নাহং, ব্ৰাহ্মণ, ‘সব্বং পৰিচৰিতব্ব’ন্তি ৱদামি, ন পনাহং, ব্ৰাহ্মণ, ‘সব্বং ন পৰিচৰিতব্ব’ন্তি ৱদামি. যং হিস্স, ব্ৰাহ্মণ, পৰিচৰতো পাৰিচৰিযাহেতু সদ্ধা ৱড্ঢতি, সীলং ৱড্ঢতি, সুতং ৱড্ঢতি, চাগো ৱড্ঢতি, পঞ্ঞা ৱড্ঢতি, তমহং ‘পৰিচৰিতব্ব’ন্তি (ৱদামি. যং হিস্স, ব্ৰাহ্মণ, পৰিচৰতো পাৰিচৰিযাহেতু ন সদ্ধা ৱড্ঢতি, ন সীলং ৱড্ঢতি, ন সুতং ৱড্ঢতি, ন চাগো ৱড্ঢতি, ন পঞ্ঞা ৱড্ঢতি, নাহং তং ‘পৰিচৰিতব্ব’ন্তি) [( ) এত্থন্তৰে পাঠো সী. স্যা. কং. পী. পোত্থকেসু নত্থি] ৱদামী’’তি.

৪৪০. এৱং ৱুত্তে, এসুকাৰী ব্ৰাহ্মণো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘ব্ৰাহ্মণা, ভো গোতম, চত্তাৰি ধনানি পঞ্ঞপেন্তি – ব্ৰাহ্মণস্স সন্ধনং পঞ্ঞপেন্তি, খত্তিযস্স সন্ধনং পঞ্ঞপেন্তি, ৱেস্সস্স সন্ধনং পঞ্ঞপেন্তি, সুদ্দস্স সন্ধনং পঞ্ঞপেন্তি. তত্ৰিদং, ভো গোতম, ব্ৰাহ্মণা ব্ৰাহ্মণস্স সন্ধনং পঞ্ঞপেন্তি ভিক্খাচৰিযং; ভিক্খাচৰিযঞ্চ পন ব্ৰাহ্মণো সন্ধনং অতিমঞ্ঞমানো অকিচ্চকাৰী হোতি গোপোৱ অদিন্নং আদিযমানোতি. ইদং খো, ভো গোতম, ব্ৰাহ্মণা ব্ৰাহ্মণস্স সন্ধনং পঞ্ঞপেন্তি. তত্ৰিদং, ভো গোতম, ব্ৰাহ্মণা খত্তিযস্স সন্ধনং পঞ্ঞপেন্তি ধনুকলাপং; ধনুকলাপঞ্চ পন খত্তিযো সন্ধনং অতিমঞ্ঞমানো অকিচ্চকাৰী হোতি গোপোৱ অদিন্নং আদিযমানোতি. ইদং খো, ভো গোতম, ব্ৰাহ্মণা খত্তিযস্স সন্ধনং পঞ্ঞপেন্তি. তত্ৰিদং, ভো গোতম, ব্ৰাহ্মণা ৱেস্সস্স সন্ধনং পঞ্ঞপেন্তি কসিগোৰক্খং; কসিগোৰক্খঞ্চ পন ৱেস্সো সন্ধনং অতিমঞ্ঞমানো অকিচ্চকাৰী হোতি গোপোৱ অদিন্নং আদিযমানোতি. ইদং খো, ভো গোতম, ব্ৰাহ্মণা ৱেস্সস্স সন্ধনং পঞ্ঞপেন্তি. তত্ৰিদং, ভো গোতম, ব্ৰাহ্মণা সুদ্দস্স সন্ধনং পঞ্ঞপেন্তি অসিতব্যাভঙ্গিং; অসিতব্যাভঙ্গিঞ্চ পন সুদ্দো সন্ধনং অতিমঞ্ঞমানো অকিচ্চকাৰী হোতি গোপোৱ অদিন্নং আদিযমানোতি. ইদং খো, ভো গোতম, ব্ৰাহ্মণা সুদ্দস্স সন্ধনং পঞ্ঞপেন্তি. ব্ৰাহ্মণা, ভো গোতম, ইমানি চত্তাৰি ধনানি পঞ্ঞপেন্তি. ইধ ভৱং গোতমো কিমাহা’’তি?

৪৪১. ‘‘কিং পন, ব্ৰাহ্মণ, সব্বো লোকো ব্ৰাহ্মণানং এতদব্ভনুজানাতি – ‘ইমানি চত্তাৰি ধনানি পঞ্ঞপেন্তূ’’’তি? ‘‘নো হিদং, ভো গোতম’’. ‘‘সেয্যথাপি, ব্ৰাহ্মণ, পুৰিসো দলিদ্দো অস্সকো অনাড়্হিযো. তস্স অকামস্স বিলং ওলগ্গেয্যুং – ‘ইদং তে, অম্ভো পুৰিস, মংসং খাদিতব্বং, মূলঞ্চ অনুপ্পদাতব্ব’ন্তি. এৱমেৱ খো, ব্ৰাহ্মণ, ব্ৰাহ্মণা অপ্পটিঞ্ঞায তেসং সমণব্ৰাহ্মণানং, অথ চ পনিমানি চত্তাৰি ধনানি পঞ্ঞপেন্তি. অৰিযং খো অহং, ব্ৰাহ্মণ, লোকুত্তৰং ধম্মং পুৰিসস্স সন্ধনং পঞ্ঞপেমি. পোৰাণং খো পনস্স মাতাপেত্তিকং কুলৱংসং অনুস্সৰতো যত্থ যত্থেৱ অত্তভাৱস্স অভিনিব্বত্তি হোতি তেন তেনেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতি. খত্তিযকুলে চে অত্তভাৱস্স অভিনিব্বত্তি হোতি ‘খত্তিযো’ত্ৱেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতি; ব্ৰাহ্মণকুলে চে অত্তভাৱস্স অভিনিব্বত্তি হোতি ‘ব্ৰাহ্মণো’ত্ৱেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতি; ৱেস্সকুলে চে অত্তভাৱস্স অভিনিব্বত্তি হোতি ‘ৱেস্সো’ত্ৱেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতি; সুদ্দকুলে চে অত্তভাৱস্স অভিনিব্বত্তি হোতি ‘সুদ্দো’ত্ৱেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতি. সেয্যথাপি, ব্ৰাহ্মণ, যংযদেৱ পচ্চযং পটিচ্চ অগ্গি জলতি তেন তেনেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতি. কট্ঠঞ্চে পটিচ্চ অগ্গি জলতি ‘কট্ঠগ্গি’ত্ৱেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতি; সকলিকঞ্চে পটিচ্চ অগ্গি জলতি ‘সকলিকগ্গি’ত্ৱেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতি; তিণঞ্চে পটিচ্চ অগ্গি জলতি ‘তিণগ্গি’ত্ৱেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতি; গোমযঞ্চে পটিচ্চ অগ্গি জলতি ‘গোমযগ্গি’ত্ৱেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতি. এৱমেৱ খো অহং, ব্ৰাহ্মণ, অৰিযং লোকুত্তৰং ধম্মং পুৰিসস্স সন্ধনং পঞ্ঞপেমি. পোৰাণং খো পনস্স মাতাপেত্তিকং কুলৱংসং অনুস্সৰতো যত্থ যত্থেৱ অত্তভাৱস্স অভিনিব্বত্তি হোতি তেন তেনেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতি.

‘‘খত্তিযকুলে চে অত্তভাৱস্স অভিনিব্বত্তি হোতি ‘খত্তিযো’ত্ৱেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতি; ব্ৰাহ্মণকুলে চে অত্তভাৱস্স অভিনিব্বত্তি হোতি ‘ব্ৰাহ্মণো’ত্ৱেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতি; ৱেস্সকুলে চে অত্তভাৱস্স অভিনিব্বত্তি হোতি ‘ৱেস্সো’ত্ৱেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতি; সুদ্দকুলে চে অত্তভাৱস্স অভিনিব্বত্তি হোতি ‘সুদ্দো’ত্ৱেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতি.

‘‘খত্তিযকুলা চেপি, ব্ৰাহ্মণ, অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো হোতি, সো চ তথাগতপ্পৱেদিতং ধম্মৱিনযং আগম্ম পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি, অদিন্নাদানা পটিৱিৰতো হোতি, অব্ৰহ্মচৰিযা পটিৱিৰতো হোতি, মুসাৱাদা পটিৱিৰতো হোতি, পিসুণায ৱাচায পটিৱিৰতো হোতি, ফৰুসায ৱাচায পটিৱিৰতো হোতি, সম্ফপ্পলাপা পটিৱিৰতো হোতি, অনভিজ্ঝালু হোতি, অব্যাপন্নচিত্তো হোতি, সম্মাদিট্ঠি হোতি, আৰাধকো হোতি ঞাযং ধম্মং কুসলং.

‘‘ব্ৰাহ্মণকুলা চেপি, ব্ৰাহ্মণ, অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো হোতি, সো চ তথাগতপ্পৱেদিতং ধম্মৱিনযং আগম্ম পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি…পে… সম্মাদিট্ঠি হোতি, আৰাধকো হোতি ঞাযং ধম্মং কুসলং.

‘‘ৱেস্সকুলা চেপি, ব্ৰাহ্মণ, অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো হোতি, সো চ তথাগতপ্পৱেদিতং ধম্মৱিনযং আগম্ম পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি…পে… সম্মাদিট্ঠি হোতি, আৰাধকো হোতি ঞাযং ধম্মং কুসলং.

‘‘সুদ্দকুলা চেপি, ব্ৰাহ্মণ, অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো হোতি, সো চ তথাগতপ্পৱেদিতং ধম্মৱিনযং আগম্ম পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি…পে… সম্মাদিট্ঠি হোতি, আৰাধকো হোতি ঞাযং ধম্মং কুসলং.

৪৪২. ‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, ব্ৰাহ্মণ, ব্ৰাহ্মণোৱ নু খো পহোতি অস্মিং পদেসে অৱেৰং অব্যাবজ্ঝং মেত্তচিত্তং ভাৱেতুং, নো খত্তিযো নো ৱেস্সো নো সুদ্দো’’তি? ‘‘নো হিদং, ভো গোতম. খত্তিযোপি হি, ভো গোতম, পহোতি অস্মিং পদেসে অৱেৰং অব্যাবজ্ঝং মেত্তচিত্তং ভাৱেতুং; ব্ৰাহ্মণোপি হি, ভো গোতম… ৱেস্সোপি হি, ভো গোতম… সুদ্দোপি হি, ভো গোতম… সব্বেপি হি, ভো গোতম, চত্তাৰো ৱণ্ণা পহোন্তি অস্মিং পদেসে অৱেৰং অব্যাবজ্ঝং মেত্তচিত্তং ভাৱেতু’’ন্তি. ‘‘এৱমেৱ খো, ব্ৰাহ্মণ, খত্তিযকুলা চেপি অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো হোতি, সো চ তথাগতপ্পৱেদিতং ধম্মৱিনযং আগম্ম পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি…পে… সম্মাদিট্ঠি হোতি, আৰাধকো হোতি ঞাযং ধম্মং কুসলং.

‘‘ব্ৰাহ্মণকুলা চেপি, ব্ৰাহ্মণ… ৱেস্সকুলা চেপি, ব্ৰাহ্মণ… সুদ্দকুলা চেপি, ব্ৰাহ্মণ, অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো হোতি, সো চ তথাগতপ্পৱেদিতং ধম্মৱিনযং আগম্ম পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি…পে… সম্মাদিট্ঠি হোতি, আৰাধকো হোতি ঞাযং ধম্মং কুসলং.

৪৪৩. ‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, ব্ৰাহ্মণ, ব্ৰাহ্মণোৱ নু খো পহোতি সোত্তিসিনানিং আদায নদিং গন্ত্ৱা ৰজোজল্লং পৱাহেতুং, নো খত্তিযো নো ৱেস্সো নো সুদ্দো’’তি? ‘‘নো হিদং, ভো গোতম. খত্তিযোপি হি, ভো গোতম, পহোতি সোত্তিসিনানিং আদায নদিং গন্ত্ৱা ৰজোজল্লং পৱাহেতুং; ব্ৰাহ্মণোপি হি, ভো গোতম… ৱেস্সোপি হি, ভো গোতম … সুদ্দোপি হি, ভো গোতম… সব্বেপি হি, ভো গোতম, চত্তাৰো ৱণ্ণা পহোন্তি সোত্তিসিনানিং আদায নদিং গন্ত্ৱা ৰজোজল্লং পৱাহেতু’’ন্তি. ‘‘এৱমেৱ খো, ব্ৰাহ্মণ, খত্তিযকুলা চেপি অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো হোতি, সো চ তথাগতপ্পৱেদিতং ধম্মৱিনযং আগম্ম পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি…পে… সম্মাদিট্ঠি হোতি, আৰাধকো হোতি ঞাযং ধম্মং কুসলং.

‘‘ব্ৰাহ্মণকুলা চেপি, ব্ৰাহ্মণ… ৱেস্সকুলা চেপি, ব্ৰাহ্মণ… সুদ্দকুলা চেপি, ব্ৰাহ্মণ, অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো হোতি, সো চ তথাগতপ্পৱেদিতং ধম্মৱিনযং আগম্ম পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি…পে… সম্মাদিট্ঠি হোতি, আৰাধকো হোতি ঞাযং ধম্মং কুসলং.

৪৪৪. ‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, ব্ৰাহ্মণ, ইধ ৰাজা খত্তিযো মুদ্ধাৱসিত্তো নানাজচ্চানং পুৰিসানং পুৰিসসতং সন্নিপাতেয্য – ‘আযন্তু ভোন্তো যে তত্থ খত্তিযকুলা ব্ৰাহ্মণকুলা ৰাজঞ্ঞকুলা উপ্পন্না সাকস্স ৱা সালস্স ৱা সলড়স্স ৱা চন্দনস্স ৱা পদুমকস্স ৱা উত্তৰাৰণিং আদায অগ্গিং অভিনিব্বত্তেন্তু, তেজো পাতুকৰোন্তু; আযন্তু পন ভোন্তো যে তত্থ চণ্ডালকুলা নেসাদকুলা ৱেনকুলা ৰথকাৰকুলা পুক্কুসকুলা উপ্পন্না সাপানদোণিযা ৱা সূকৰদোণিযা ৱা ৰজকদোণিযা ৱা এৰণ্ডকট্ঠস্স ৱা উত্তৰাৰণিং আদায অগ্গিং অভিনিব্বত্তেন্তু, তেজো পাতুকৰোন্তূ’’’তি?

‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, ব্ৰাহ্মণ, যো এৱং নু খো সো খত্তিযকুলা ব্ৰাহ্মণকুলা ৰাজঞ্ঞকুলা উপ্পন্নেহি সাকস্স ৱা সালস্স ৱা সলড়স্স ৱা চন্দনস্স ৱা পদুমকস্স ৱা উত্তৰাৰণিং আদায অগ্গি অভিনিব্বত্তো তেজো পাতুকতো সো এৱ নু খ্ৱাস্স অগ্গি অচ্চিমা চেৱ ৱণ্ণৱা চ পভস্সৰো চ তেন চ সক্কা অগ্গিনা অগ্গিকৰণীযং কাতুং; যো পন সো চণ্ডালকুলা নেসাদকুলা ৱেনকুলা ৰথকাৰকুলা পুক্কুসকুলা উপ্পন্নেহি সাপানদোণিযা ৱা সূকৰদোণিযা ৱা ৰজকদোণিযা ৱা এৰণ্ডকট্ঠস্স ৱা উত্তৰাৰণিং আদায অগ্গি অভিনিব্বত্তো তেজো পাতুকতো স্ৱাস্স অগ্গি ন চেৱ অচ্চিমা ন চ ৱণ্ণৱা ন চ পভস্সৰো ন চ তেন সক্কা অগ্গিনা অগ্গিকৰণীযং কাতু’’ন্তি? ‘‘নো হিদং, ভো গোতম. যোপি হি সো, ভো গোতম, খত্তিযকুলা ব্ৰাহ্মণকুলা ৰাজঞ্ঞকুলা উপ্পন্নেহি সাকস্স ৱা সালস্স ৱা সলড়স্স ৱা চন্দনস্স ৱা পদুমকস্স ৱা উত্তৰাৰণিং আদায অগ্গি অভিনিব্বত্তো তেজো পাতুকতো স্ৱাস্স অগ্গি অচ্চিমা চেৱ ৱণ্ণৱা চ পভস্সৰো চ তেন চ সক্কা অগ্গিনা অগ্গিকৰণীযং কাতুং; যোপি সো চণ্ডালকুলা নেসাদকুলা ৱেনকুলা ৰথকাৰকুলা পুক্কুসকুলা উপ্পন্নেহি সাপানদোণিযা ৱা সূকৰদোণিযা ৱা ৰজকদোণিযা ৱা এৰণ্ডকট্ঠস্স ৱা উত্তৰাৰণিং আদায অগ্গি অভিনিব্বত্তো তেজো পাতুকতো স্ৱাস্স অগ্গি অচ্চিমা চেৱ ৱণ্ণৱা চ পভস্সৰো চ তেন চ সক্কা অগ্গিনা অগ্গিকৰণীযং কাতুং. সব্বোপি হি, ভো গোতম, অগ্গি অচ্চিমা চেৱ ৱণ্ণৱা চ পভস্সৰো চ সব্বেনপি সক্কা অগ্গিনা অগ্গিকৰণীযং কাতু’’ন্তি.

‘‘এৱমেৱ খো, ব্ৰাহ্মণ, খত্তিযকুলা চেপি অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো হোতি, সো চ তথাগতপ্পৱেদিতং ধম্মৱিনযং আগম্ম পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি…পে… সম্মাদিট্ঠি হোতি, আৰাধকো হোতি ঞাযং ধম্মং কুসলং. ব্ৰাহ্মণকুলা চেপি, ব্ৰাহ্মণ… ৱেস্সকুলা চেপি, ব্ৰাহ্মণ… সুদ্দকুলা চেপি, ব্ৰাহ্মণ, অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো হোতি, সো চ তথাগতপ্পৱেদিতং ধম্মৱিনযং আগম্ম পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি, অদিন্নাদানা পটিৱিৰতো হোতি, অব্ৰহ্মচৰিযা পটিৱিৰতো হোতি, মুসাৱাদা পটিৱিৰতো হোতি, পিসুণায ৱাচায পটিৱিৰতো হোতি, ফৰুসায ৱাচায পটিৱিৰতো হোতি, সম্ফপ্পলাপা পটিৱিৰতো হোতি, অনভিজ্ঝালু হোতি, অব্যাপন্নচিত্তো হোতি, সম্মাদিট্ঠি হোতি, আৰাধকো হোতি ঞাযং ধম্মং কুসল’’ন্তি.

এৱং ৱুত্তে, এসুকাৰী ব্ৰাহ্মণো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অভিক্কন্তং, ভো গোতম, অভিক্কন্তং, ভো গোতম…পে… উপাসকং মং ভৱং গোতমো ধাৰেতু অজ্জতগ্গে পাণুপেতং সৰণং গত’’ন্তি.

এসুকাৰীসুত্তং নিট্ঠিতং ছট্ঠং.