৯. ধম্মচেতিযসুত্তং

৩৬৪. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সক্কেসু ৱিহৰতি মেদাড়ুপং [মেতড়ূপং (সী.), মেদড়ুম্পং (পী.)] নাম সক্যানং নিগমো. তেন খো পন সমযেন ৰাজা পসেনদি কোসলো নগৰকং অনুপ্পত্তো হোতি কেনচিদেৱ কৰণীযেন. অথ খো ৰাজা পসেনদি কোসলো দীঘং কাৰাযনং আমন্তেসি – ‘‘যোজেহি, সম্ম কাৰাযন, ভদ্ৰানি ভদ্ৰানি যানানি, উয্যানভূমিং গচ্ছাম সুভূমিং দস্সনাযা’’তি [সুভূমিদস্সনাযাতি (দী. নি. ২.৪৩)]. ‘‘এৱং, দেৱা’’তি খো দীঘো কাৰাযনো ৰঞ্ঞো পসেনদিস্স কোসলস্স পটিস্সুত্ৱা ভদ্ৰানি ভদ্ৰানি যানানি যোজাপেত্ৱা ৰঞ্ঞো পসেনদিস্স কোসলস্স পটিৱেদেসি – ‘‘যুত্তানি খো তে, দেৱ, ভদ্ৰানি ভদ্ৰানি যানানি. যস্সদানি কালং মঞ্ঞসী’’তি. অথ খো ৰাজা পসেনদি কোসলো ভদ্ৰং যানং অভিৰুহিত্ৱা ভদ্ৰেহি ভদ্ৰেহি যানেহি নগৰকম্হা নিয্যাসি মহচ্চা ৰাজানুভাৱেন. যেন আৰামো তেন পাযাসি. যাৱতিকা যানস্স ভূমি যানেন গন্ত্ৱা যানা পচ্চোৰোহিত্ৱা পত্তিকোৱ আৰামং পাৱিসি. অদ্দসা খো ৰাজা পসেনদি কোসলো আৰামে জঙ্ঘাৱিহাৰং অনুচঙ্কমমানো অনুৱিচৰমানো ৰুক্খমূলানি পাসাদিকানি পসাদনীযানি অপ্পসদ্দানি অপ্পনিগ্ঘোসানি ৱিজনৱাতানি মনুস্সৰাহস্সেয্যকানি [মনুস্সৰাহসেয্যকানি (সী. পী.)] পটিসল্লানসাৰুপ্পানি. দিস্ৱান ভগৱন্তংযেৱ আৰব্ভ সতি উদপাদি – ‘‘ইমানি খো তানি ৰুক্খমূলানি পাসাদিকানি পসাদনীযানি অপ্পসদ্দানি অপ্পনিগ্ঘোসানি ৱিজনৱাতানি মনুস্সৰাহস্সেয্যকানি পটিসল্লানসাৰুপ্পানি, যত্থ সুদং মযং তং ভগৱন্তং পযিৰুপাসাম অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধ’’ন্তি.

৩৬৫. অথ খো ৰাজা পসেনদি কোসলো দীঘং কাৰাযনং আমন্তেসি – ‘‘ইমানি খো, সম্ম কাৰাযন, তানি ৰুক্খমূলানি পাসাদিকানি পসাদনীযানি অপ্পসদ্দানি অপ্পনিগ্ঘোসানি ৱিজনৱাতানি মনুস্সৰাহস্সেয্যকানি পটিসল্লানসাৰুপ্পানি, যত্থ সুদং মযং তং ভগৱন্তং পযিৰুপাসাম অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং. কহং নু খো, সম্ম কাৰাযন, এতৰহি সো ভগৱা ৱিহৰতি অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো’’তি? ‘‘অত্থি, মহাৰাজ, মেদাড়ুপং নাম সক্যানং নিগমো. তত্থ সো ভগৱা এতৰহি ৱিহৰতি অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো’’তি. ‘‘কীৱদূৰে [কীৱদূৰো (সী. স্যা. কং. পী.)] পন, সম্ম কাৰাযন, নগৰকম্হা মেদাড়ুপং নাম সক্যানং নিগমো হোতী’’তি? ‘‘ন দূৰে, মহাৰাজ; তীণি যোজনানি; সক্কা দিৱসাৱসেসেন গন্তু’’ন্তি. ‘‘তেন হি, সম্ম কাৰাযন, যোজেহি ভদ্ৰানি ভদ্ৰানি যানানি, গমিস্সাম মযং তং ভগৱন্তং দস্সনায অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধ’’ন্তি. ‘‘এৱং, দেৱা’’তি খো দীঘো কাৰাযনো ৰঞ্ঞো পসেনদিস্স কোসলস্স পটিস্সুত্ৱা ভদ্ৰানি ভদ্ৰানি যানানি যোজাপেত্ৱা ৰঞ্ঞো পসেনদিস্স কোসলস্স পটিৱেদেসি – ‘‘যুত্তানি খো তে, দেৱ, ভদ্ৰানি ভদ্ৰানি যানানি. যস্সদানি কালং মঞ্ঞসী’’তি. অথ খো ৰাজা পসেনদি কোসলো ভদ্ৰং যানং অভিৰুহিত্ৱা ভদ্ৰেহি ভদ্ৰেহি যানেহি নগৰকম্হা যেন মেদাড়ুপং নাম সক্যানং নিগমো তেন পাযাসি. তেনেৱ দিৱসাৱসেসেন মেদাড়ুপং নাম সক্যানং নিগমং সম্পাপুণি. যেন আৰামো তেন পাযাসি. যাৱতিকা যানস্স ভূমি যানেন গন্ত্ৱা যানা পচ্চোৰোহিত্ৱা পত্তিকোৱ আৰামং পাৱিসি.

৩৬৬. তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা ভিক্খূ অব্ভোকাসে চঙ্কমন্তি. অথ খো ৰাজা পসেনদি কোসলো যেন তে ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা তে ভিক্খূ এতদৱোচ – ‘‘কহং নু খো, ভন্তে, এতৰহি সো ভগৱা ৱিহৰতি অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো? দস্সনকামা হি মযং তং ভগৱন্তং অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধ’’ন্তি. ‘‘এসো, মহাৰাজ, ৱিহাৰো সংৱুতদ্ৱাৰো. তেন অপ্পসদ্দো উপসঙ্কমিত্ৱা অতৰমানো আড়িন্দং পৱিসিত্ৱা উক্কাসিত্ৱা অগ্গড়ং আকোটেহি. ৱিৱৰিস্সতি ভগৱা তে দ্ৱাৰ’’ন্তি. অথ খো ৰাজা পসেনদি কোসলো তত্থেৱ খগ্গঞ্চ উণ্হীসঞ্চ দীঘস্স কাৰাযনস্স পাদাসি. অথ খো দীঘস্স কাৰাযনস্স এতদহোসি – ‘‘ৰহাযতি খো দানি ৰাজা [মহাৰাজা (সী. স্যা. কং. পী.)], ইধেৱ [তেনিধেৱ (সী.)] দানি মযা ঠাতব্ব’’ন্তি. অথ খো ৰাজা পসেনদি কোসলো যেন সো ৱিহাৰো সংৱুতদ্ৱাৰো তেন অপ্পসদ্দো উপসঙ্কমিত্ৱা অতৰমানো আড়িন্দং পৱিসিত্ৱা উক্কাসিত্ৱা অগ্গড়ং আকোটেসি. ৱিৱৰি ভগৱা দ্ৱাৰং. অথ খো ৰাজা পসেনদি কোসলো ৱিহাৰং পৱিসিত্ৱা ভগৱতো পাদেসু সিৰসা নিপতিত্ৱা ভগৱতো পাদানি মুখেন চ পৰিচুম্বতি, পাণীহি চ পৰিসম্বাহতি, নামঞ্চ সাৱেতি – ‘‘ৰাজাহং, ভন্তে, পসেনদি কোসলো; ৰাজাহং, ভন্তে, পসেনদি কোসলো’’তি.

৩৬৭. ‘‘কিং পন ত্ৱং, মহাৰাজ, অত্থৱসং সম্পস্সমানো ইমস্মিং সৰীৰে এৱৰূপং পৰমনিপচ্চকাৰং কৰোসি, মিত্তূপহাৰং [চিত্তূপহাৰং (সী.)] উপদংসেসী’’তি? ‘‘অত্থি খো মে, ভন্তে, ভগৱতি ধম্মন্ৱযো – ‘হোতি সম্মাসম্বুদ্ধো ভগৱা, স্ৱাক্খাতো ভগৱতা ধম্মো, সুপ্পটিপন্নো ভগৱতো সাৱকসঙ্ঘো’তি. ইধাহং, ভন্তে, পস্সামি একে সমণব্ৰাহ্মণে পৰিযন্তকতং ব্ৰহ্মচৰিযং চৰন্তে দসপি ৱস্সানি, ৱীসম্পি ৱস্সানি, তিংসম্পি ৱস্সানি, চত্তাৰীসম্পি ৱস্সানি. তে অপৰেন সমযেন সুন্হাতা সুৱিলিত্তা কপ্পিতকেসমস্সূ পঞ্চহি কামগুণেহি সমপ্পিতা সমঙ্গীভূতা পৰিচাৰেন্তি. ইধ পনাহং, ভন্তে, ভিক্খূ পস্সামি যাৱজীৱং আপাণকোটিকং পৰিপুণ্ণং পৰিসুদ্ধং ব্ৰহ্মচৰিযং চৰন্তে. ন খো পনাহং, ভন্তে, ইতো বহিদ্ধা অঞ্ঞং এৱং পৰিপুণ্ণং পৰিসুদ্ধং ব্ৰহ্মচৰিযং সমনুপস্সামি. অযম্পি খো মে, ভন্তে, ভগৱতি ধম্মন্ৱযো হোতি – ‘সম্মাসম্বুদ্ধো ভগৱা, স্ৱাক্খাতো ভগৱতা ধম্মো, সুপ্পটিপন্নো ভগৱতো সাৱকসঙ্ঘো’’তি.

৩৬৮. ‘‘পুন চপৰং, ভন্তে, ৰাজানোপি ৰাজূহি ৱিৱদন্তি, খত্তিযাপি খত্তিযেহি ৱিৱদন্তি, ব্ৰাহ্মণাপি ব্ৰাহ্মণেহি ৱিৱদন্তি, গহপতযোপি গহপতীহি ৱিৱদন্তি, মাতাপি পুত্তেন ৱিৱদতি, পুত্তোপি মাতৰা ৱিৱদতি, পিতাপি পুত্তেন ৱিৱদতি, পুত্তোপি পিতৰা ৱিৱদতি, ভাতাপি ভগিনিযা ৱিৱদতি, ভগিনীপি ভাতৰা ৱিৱদতি, সহাযোপি সহাযেন ৱিৱদতি. ইধ পনাহং, ভন্তে, ভিক্খূ পস্সামি সমগ্গে সম্মোদমানে অৱিৱদমানে খীৰোদকীভূতে অঞ্ঞমঞ্ঞং পিযচক্খূহি সম্পস্সন্তে ৱিহৰন্তে. ন খো পনাহং, ভন্তে, ইতো বহিদ্ধা অঞ্ঞং এৱং সমগ্গং পৰিসং সমনুপস্সামি. অযম্পি খো মে, ভন্তে, ভগৱতি ধম্মন্ৱযো হোতি – ‘সম্মাসম্বুদ্ধো ভগৱা, স্ৱাক্খাতো ভগৱতা ধম্মো, সুপ্পটিপন্নো ভগৱতো সাৱকসঙ্ঘো’তি.

৩৬৯. ‘‘পুন চপৰাহং, ভন্তে, আৰামেন আৰামং, উয্যানেন উয্যানং অনুচঙ্কমামি অনুৱিচৰামি. সোহং তত্থ পস্সামি একে সমণব্ৰাহ্মণে কিসে লূখে দুব্বণ্ণে উপ্পণ্ডুপ্পণ্ডুকজাতে ধমনিসন্থতগত্তে, ন ৱিয মঞ্ঞে চক্খুং বন্ধন্তে জনস্স দস্সনায. তস্স ময্হং, ভন্তে, এতদহোসি – ‘অদ্ধা ইমে আযস্মন্তো অনভিৰতা ৱা ব্ৰহ্মচৰিযং চৰন্তি, অত্থি ৱা তেসং কিঞ্চি পাপং কম্মং কতং পটিচ্ছন্নং; তথা হি ইমে আযস্মন্তো কিসা লূখা দুব্বণ্ণা উপ্পণ্ডুপ্পণ্ডুকজাতা ধমনিসন্থতগত্তা, ন ৱিয মঞ্ঞে চক্খুং বন্ধন্তি জনস্স দস্সনাযা’তি. ত্যাহং উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱদামি – ‘কিং নু খো তুম্হে আযস্মন্তো কিসা লূখা দুব্বণ্ণা উপ্পণ্ডুপ্পণ্ডুকজাতা ধমনিসন্থতগত্তা, ন ৱিয মঞ্ঞে চক্খুং বন্ধথ জনস্স দস্সনাযা’তি? তে এৱমাহংসু – ‘বন্ধুকৰোগো নো [পণ্ডুকৰোগিনো (ক.)], মহাৰাজা’তি. ইধ পনাহং, ভন্তে, ভিক্খূ পস্সামি হট্ঠপহট্ঠে উদগ্গুদগ্গে অভিৰতৰূপে পীণিন্দ্ৰিযে [পীণিতিন্দ্ৰিযে (সী. পী.)] অপ্পোস্সুক্কে পন্নলোমে পৰদত্তৱুত্তে মিগভূতেন চেতসা ৱিহৰন্তে. তস্স ময্হং, ভন্তে, এতদহোসি – ‘অদ্ধা ইমে আযস্মন্তো তস্স ভগৱতো সাসনে উড়াৰং পুব্বেনাপৰং ৱিসেসং জানন্তি; তথা হি ইমে আযস্মন্তো হট্ঠপহট্ঠা উদগ্গুদগ্গা অভিৰতৰূপা পীণিন্দ্ৰিযা অপ্পোস্সুক্কা পন্নলোমা পৰদত্তৱুত্তা মিগভূতেন চেতসা ৱিহৰন্তী’তি. অযম্পি খো মে, ভন্তে, ভগৱতি ধম্মন্ৱযো হোতি – ‘সম্মাসম্বুদ্ধো ভগৱা, স্ৱাক্খাতো ভগৱতা ধম্মো, সুপ্পটিপন্নো ভগৱতো সাৱকসঙ্ঘো’তি.

৩৭০. ‘‘পুন চপৰাহং, ভন্তে, ৰাজা খত্তিযো মুদ্ধাৱসিত্তো; পহোমি ঘাতেতাযং ৱা ঘাতেতুং, জাপেতাযং ৱা জাপেতুং, পব্বাজেতাযং ৱা পব্বাজেতুং. তস্স ময্হং, ভন্তে, অড্ডকৰণে নিসিন্নস্স অন্তৰন্তৰা কথং ওপাতেন্তি. সোহং ন লভামি – ‘মা মে ভোন্তো অড্ডকৰণে নিসিন্নস্স অন্তৰন্তৰা কথং ওপাতেথ [ওপাতেন্তু (সী.) উপৰিসেলসুত্তে পন ‘‘ওপাতেথা’’তিযেৱ দিস্সতি], কথাপৰিযোসানং মে ভোন্তো আগমেন্তূ’তি. তস্স ময্হং, ভন্তে, অন্তৰন্তৰা কথং ওপাতেন্তি. ইধ পনাহং, ভন্তে, ভিক্খূ পস্সামি; যস্মিং সমযে ভগৱা অনেকসতায পৰিসায ধম্মং দেসেতি, নেৱ তস্মিং সমযে ভগৱতো সাৱকানং খিপিতসদ্দো ৱা হোতি উক্কাসিতসদ্দো ৱা. ভূতপুব্বং, ভন্তে, ভগৱা অনেকসতায পৰিসায ধম্মং দেসেতি. তত্ৰঞ্ঞতৰো ভগৱতো সাৱকো উক্কাসি. তমেনং অঞ্ঞতৰো সব্ৰহ্মচাৰী জণ্ণুকেন ঘট্টেসি – ‘অপ্পসদ্দো আযস্মা হোতু, মাযস্মা সদ্দমকাসি; সত্থা নো ভগৱা ধম্মং দেসেতী’তি. তস্স ময্হং, ভন্তে, এতদহোসি – ‘অচ্ছৰিযং ৱত, ভো, অব্ভুতং ৱত, ভো! অদণ্ডেন ৱত কিৰ, ভো, অসত্থেন এৱং সুৱিনীতা পৰিসা ভৱিস্সতী’তি! ন খো পনাহং, ভন্তে, ইতো বহিদ্ধা অঞ্ঞং এৱং সুৱিনীতং পৰিসং সমনুপস্সামি. অযম্পি খো মে, ভন্তে, ভগৱতি ধম্মন্ৱযো হোতি – ‘সম্মাসম্বুদ্ধো ভগৱা, স্ৱাক্খাতো ভগৱতা ধম্মো, সুপ্পটিপন্নো ভগৱতো সাৱকসঙ্ঘো’তি.

৩৭১. ‘‘পুন চপৰাহং, ভন্তে, পস্সামি ইধেকচ্চে খত্তিযপণ্ডিতে নিপুণে কতপৰপ্পৱাদে ৱালৱেধিৰূপে. তে ভিন্দন্তা [ৱোভিন্দন্তা (সী.)] মঞ্ঞে চৰন্তি পঞ্ঞাগতেন দিট্ঠিগতানি. তে সুণন্তি – ‘সমণো খলু, ভো, গোতমো অমুকং নাম গামং ৱা নিগমং ৱা ওসৰিস্সতী’তি. তে পঞ্হং অভিসঙ্খৰোন্তি – ‘ইমং মযং পঞ্হং সমণং গোতমং উপসঙ্কমিত্ৱা পুচ্ছিস্সাম. এৱং চে নো পুট্ঠো এৱং ব্যাকৰিস্সতি, এৱমস্স মযং ৱাদং আৰোপেস্সাম; এৱং চেপি নো পুট্ঠো এৱং ব্যাকৰিস্সতি, এৱম্পিস্স মযং ৱাদং আৰোপেস্সামা’তি. তে সুণন্তি – ‘সমণো খলু, ভো, গোতমো অমুকং নাম গামং ৱা নিগমং ৱা ওসটো’তি. তে যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমন্তি. তে ভগৱা ধম্মিযা কথায সন্দস্সেতি সমাদপেতি সমুত্তেজেতি সম্পহংসেতি. তে ভগৱতা ধম্মিযা কথায সন্দস্সিতা সমাদপিতা সমুত্তেজিতা সম্পহংসিতা ন চেৱ ভগৱন্তং পঞ্হং পুচ্ছন্তি, কুতো ৱাদং আৰোপেস্সন্তি? অঞ্ঞদত্থু ভগৱতো সাৱকা সম্পজ্জন্তি. অযম্পি খো মে, ভন্তে, ভগৱতি ধম্মন্ৱযো হোতি – ‘সম্মাসম্বুদ্ধো ভগৱা, স্ৱাক্খাতো ভগৱতা ধম্মো, সুপ্পটিপন্নো ভগৱতো সাৱকসঙ্ঘো’তি.

৩৭২. ‘‘পুন চপৰাহং, ভন্তে, পস্সামি ইধেকচ্চে ব্ৰাহ্মণপণ্ডিতে…পে… গহপতিপণ্ডিতে…পে… সমণপণ্ডিতে নিপুণে কতপৰপ্পৱাদে ৱালৱেধিৰূপে. তে ভিন্দন্তা মঞ্ঞে চৰন্তি পঞ্ঞাগতেন দিট্ঠিগতানি. তে সুণন্তি – ‘সমণো খলু, ভো, গোতমো অমুকং নাম গামং ৱা নিগমং ৱা ওসৰিস্সতী’তি. তে পঞ্হং অভিসঙ্খৰোন্তি – ‘ইমং মযং পঞ্হং সমণং গোতমং উপসঙ্কমিত্ৱা পুচ্ছিস্সাম. এৱং চে নো পুট্ঠো এৱং ব্যাকৰিস্সতি, এৱমস্স মযং ৱাদং আৰোপেস্সাম; এৱং চেপি নো পুট্ঠো এৱং ব্যাকৰিস্সতি, এৱম্পিস্স মযং ৱাদং আৰোপেস্সামা’তি. তে সুণন্তি – ‘সমণো খলু, ভো, গোতমো অমুকং নাম গামং ৱা নিগমং ৱা ওসটো’তি. তে যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমন্তি. তে ভগৱা ধম্মিযা কথায সন্দস্সেতি সমাদপেতি সমুত্তেজেতি সম্পহংসেতি. তে ভগৱতা ধম্মিযা কথায সন্দস্সিতা সমাদপিতা সমুত্তেজিতা সম্পহংসিতা ন চেৱ ভগৱন্তং পঞ্হং পুচ্ছন্তি, কুতো ৱাদং আৰোপেস্সন্তি? অঞ্ঞদত্থু ভগৱন্তংযেৱ ওকাসং যাচন্তি অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজ্জায. তে ভগৱা পব্বাজেতি. তে তথাপব্বজিতা সমানা একা ৱূপকট্ঠা অপ্পমত্তা আতাপিনো পহিতত্তা ৱিহৰন্তা নচিৰস্সেৱ – যস্সত্থায কুলপুত্তা সম্মদেৱ অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজন্তি তদনুত্তৰং – ব্ৰহ্মচৰিযপৰিযোসানং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰন্তি. তে এৱমাহংসু – ‘মনং ৱত, ভো, অনস্সাম; মনং ৱত, ভো, পনস্সাম’. মযঞ্হি পুব্বে অস্সমণাৱ সমানা সমণাম্হাতি পটিজানিম্হা, অব্ৰাহ্মণাৱ সমানা ব্ৰাহ্মণাম্হাতি পটিজানিম্হা, অনৰহন্তোৱ সমানা অৰহন্তাম্হাতি পটিজানিম্হা. ‘ইদানি খোম্হ সমণা, ইদানি খোম্হ ব্ৰাহ্মণা, ইদানি খোম্হ অৰহন্তো’তি. অযম্পি খো মে, ভন্তে, ভগৱতি ধম্মন্ৱযো হোতি – ‘সম্মাসম্বুদ্ধো ভগৱা, স্ৱাক্খাতো ভগৱতা ধম্মো, সুপ্পটিপন্নো ভগৱতো সাৱকসঙ্ঘো’তি.

৩৭৩. ‘‘পুন চপৰাহং, ভন্তে, ইমে ইসিদত্তপুৰাণা থপতযো মমভত্তা মমযানা, অহং নেসং জীৱিকায [জীৱিতস্স (সী.), জীৱিকং (সী. অট্ঠ.), জীৱিতং (স্যা. কং. পী. ক.)] দাতা, যসস্স আহত্তা; অথ চ পন নো তথা মযি নিপচ্চকাৰং কৰোন্তি যথা ভগৱতি. ভূতপুব্বাহং, ভন্তে, সেনং অব্ভুয্যাতো সমানো ইমে চ ইসিদত্তপুৰাণা থপতযো ৱীমংসমানো অঞ্ঞতৰস্মিং সম্বাধে আৱসথে ৱাসং উপগচ্ছিং. অথ খো, ভন্তে, ইমে ইসিদত্তপুৰাণা থপতযো বহুদেৱ ৰত্তিং ধম্মিযা কথায ৱীতিনামেত্ৱা, যতো অহোসি ভগৱা [অস্সোসুং খো ভগৱন্তং (সী. স্যা. কং. পী.)] ততো সীসং কত্ৱা মং পাদতো কৰিত্ৱা নিপজ্জিংসু. তস্স ময্হং, ভন্তে, এতদহোসি – ‘অচ্ছৰিযং ৱত, ভো, অব্ভুতং ৱত, ভো! ইমে ইসিদত্তপুৰাণা থপতযো মমভত্তা মমযানা, অহং নেসং জীৱিকায দাতা, যসস্স আহত্তা; অথ চ পন নো তথা মযি নিপচ্চকাৰং কৰোন্তি যথা ভগৱতি. অদ্ধা ইমে আযস্মন্তো তস্স ভগৱতো সাসনে উড়াৰং পুব্বেনাপৰং ৱিসেসং জানন্তী’তি. অযম্পি খো মে, ভন্তে, ভগৱতি ধম্মন্ৱযো হোতি – ‘সম্মাসম্বুদ্ধো ভগৱা, স্ৱাক্খাতো ভগৱতা ধম্মো, সুপ্পটিপন্নো ভগৱতো সাৱকসঙ্ঘো’তি.

৩৭৪. ‘‘পুন চপৰং, ভন্তে, ভগৱাপি খত্তিযো, অহম্পি খত্তিযো; ভগৱাপি কোসলো, অহম্পি কোসলো; ভগৱাপি আসীতিকো, অহম্পি আসীতিকো. যম্পি, ভন্তে, ভগৱাপি খত্তিযো অহম্পি খত্তিযো, ভগৱাপি কোসলো অহম্পি কোসলো, ভগৱাপি আসীতিকো অহম্পি আসীতিকো; ইমিনাৱাৰহামেৱাহং [ইমিনাপাহং (ক.)], ভন্তে, ভগৱতি পৰমনিপচ্চকাৰং কাতুং, মিত্তূপহাৰং উপদংসেতুং. হন্দ, চ দানি মযং, ভন্তে, গচ্ছাম; বহুকিচ্চা মযং বহুকৰণীযা’’তি. ‘‘যস্সদানি ত্ৱং, মহাৰাজ, কালং মঞ্ঞসী’’তি. অথ খো ৰাজা পসেনদি কোসলো উট্ঠাযাসনা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা পক্কামি. অথ খো ভগৱা অচিৰপক্কন্তস্স ৰঞ্ঞো পসেনদিস্স কোসলস্স ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘এসো, ভিক্খৱে, ৰাজা পসেনদি কোসলো ধম্মচেতিযানি ভাসিত্ৱা উট্ঠাযাসনা পক্কন্তো. উগ্গণ্হথ, ভিক্খৱে, ধম্মচেতিযানি; পৰিযাপুণাথ, ভিক্খৱে, ধম্মচেতিযানি; ধাৰেথ, ভিক্খৱে, ধম্মচেতিযানি. অত্থসংহিতানি, ভিক্খৱে, ধম্মচেতিযানি আদিব্ৰহ্মচৰিযকানী’’তি.

ইদমৱোচ ভগৱা. অত্তমনা তে ভিক্খূ ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দুন্তি.

ধম্মচেতিযসুত্তং নিট্ঠিতং নৱমং.