৩. মঘদেৱসুত্তং
৩০৮. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা মিথিলাযং ৱিহৰতি মঘদেৱঅম্বৱনে [মখাদেৱঅম্বৱনে (সী. পী.), মগ্ঘদেৱঅম্বৱনে (ক.)]. অথ খো ভগৱা অঞ্ঞতৰস্মিং পদেসে সিতং পাত্ৱাকাসি. অথ খো আযস্মতো আনন্দস্স এতদহোসি – ‘‘কো নু খো হেতু, কো পচ্চযো ভগৱতো সিতস্স পাতুকম্মায? ন অকাৰণেন তথাগতা সিতং পাতুকৰোন্তী’’তি. অথ খো আযস্মা আনন্দো একংসং চীৱৰং কত্ৱা যেন ভগৱা তেনঞ্জলিং পণামেত্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কো নু খো, ভন্তে, হেতু, কো পচ্চযো ভগৱতো সিতস্স পাতুকম্মায? ন অকাৰণেন তথাগতা সিতং পাতুকৰোন্তী’’তি. ‘‘ভূতপুব্বং, আনন্দ, ইমিস্সাযেৱ মিথিলাযং ৰাজা অহোসি মঘদেৱো নাম ধম্মিকো ধম্মৰাজা ধম্মে ঠিতো মহাৰাজা; ধম্মং চৰতি ব্ৰাহ্মণগহপতিকেসু নেগমেসু চেৱ জানপদেসু চ; উপোসথঞ্চ উপৱসতি চাতুদ্দসিং পঞ্চদসিং অট্ঠমিঞ্চ পক্খস্স. অথ খো, আনন্দ, ৰাজা মঘদেৱো বহূনং ৱস্সানং বহূনং ৱস্সসতানং বহূনং ৱস্সসহস্সানং অচ্চযেন কপ্পকং আমন্তেসি – ‘যদা মে, সম্ম কপ্পক, পস্সেয্যাসি সিৰস্মিং পলিতানি জাতানি, অথ মে আৰোচেয্যাসী’তি. ‘এৱং, দেৱা’তি খো, আনন্দ, কপ্পকো ৰঞ্ঞো মঘদেৱস্স পচ্চস্সোসি. অদ্দসা খো, আনন্দ, কপ্পকো বহূনং ৱস্সানং বহূনং ৱস্সসতানং বহূনং ৱস্সসহস্সানং অচ্চযেন ৰঞ্ঞো মঘদেৱস্স সিৰস্মিং পলিতানি জাতানি. দিস্ৱান ৰাজানং মঘদেৱং এতদৱোচ – ‘পাতুভূতা খো দেৱস্স দেৱদূতা, দিস্সন্তি সিৰস্মিং পলিতানি জাতানী’তি. ‘তেন হি, সম্ম কপ্পক, তানি পলিতানি সাধুকং সণ্ডাসেন উদ্ধৰিত্ৱা মম অঞ্জলিস্মিং পতিট্ঠাপেহী’তি. ‘এৱং, দেৱা’তি খো, আনন্দ, কপ্পকো ৰঞ্ঞো মঘদেৱস্স পটিস্সুত্ৱা তানি পলিতানি সাধুকং সণ্ডাসেন উদ্ধৰিত্ৱা ৰঞ্ঞো মঘদেৱস্স অঞ্জলিস্মিং পতিট্ঠাপেসি.
৩০৯. ‘‘অথ খো, আনন্দ, ৰাজা মঘদেৱো কপ্পকস্স গামৱৰং দত্ৱা জেট্ঠপুত্তং কুমাৰং আমন্তাপেত্ৱা এতদৱোচ – ‘পাতুভূতা খো মে, তাত কুমাৰ, দেৱদূতা; দিস্সন্তি সিৰস্মিং পলিতানি জাতানি; ভুত্তা খো পন মে মানুসকা কামা; সমযো দিব্বে কামে পৰিযেসিতুং. এহি ত্ৱং, তাত কুমাৰ, ইমং ৰজ্জং পটিপজ্জ. অহং পন কেসমস্সুং ওহাৰেত্ৱা কাসাযানি ৱত্থানি অচ্ছাদেত্ৱা অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিস্সামি. তেন হি, তাত কুমাৰ, যদা ত্ৱম্পি পস্সেয্যাসি সিৰস্মিং পলিতানি জাতানি, অথ কপ্পকস্স গামৱৰং দত্ৱা জেট্ঠপুত্তং কুমাৰং সাধুকং ৰজ্জে সমনুসাসিত্ৱা কেসমস্সুং ওহাৰেত্ৱা কাসাযানি ৱত্থানি অচ্ছাদেত্ৱা অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজেয্যাসি. যেন মে ইদং কল্যাণং ৱত্তং নিহিতং অনুপ্পৱত্তেয্যাসি, মা খো মে ত্ৱং অন্তিমপুৰিসো অহোসি. যস্মিং খো, তাত কুমাৰ, পুৰিসযুগে ৱত্তমানে এৱৰূপস্স কল্যাণস্স ৱত্তস্স সমুচ্ছেদো হোতি সো তেসং অন্তিমপুৰিসো হোতি. তং তাহং, তাত কুমাৰ, এৱং ৱদামি – যেন মে ইদং কল্যাণং ৱত্তং নিহিতং অনুপ্পৱত্তেয্যাসি, মা খো মে ত্ৱং অন্তিমপুৰিসো অহোসী’তি. অথ খো, আনন্দ, ৰাজা মঘদেৱো কপ্পকস্স গামৱৰং দত্ৱা জেট্ঠপুত্তং কুমাৰং সাধুকং ৰজ্জে সমনুসাসিত্ৱা ইমস্মিংযেৱ মঘদেৱঅম্বৱনে কেসমস্সুং ওহাৰেত্ৱা কাসাযানি ৱত্থানি অচ্ছাদেত্ৱা অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজি. সো মেত্তাসহগতেন চেতসা একং দিসং ফৰিত্ৱা ৱিহাসি, তথা দুতিযং, তথা ততিযং, তথা চতুত্থং; ইতি উদ্ধমধো তিৰিযং সব্বধি সব্বত্ততায সব্বাৱন্তং লোকং মেত্তাসহগতেন চেতসা ৱিপুলেন মহগ্গতেন অপ্পমাণেন অৱেৰেন অব্যাবজ্ঝেন [অব্যাপজ্ঝেন (সী. স্যা. কং. পী.), অব্যাপজ্জেন (ক.)] ফৰিত্ৱা ৱিহাসি. কৰুণাসহগতেন চেতসা… মুদিতাসহগতেন চেতসা… উপেক্খাসহগতেন চেতসা একং দিসং ফৰিত্ৱা ৱিহাসি, তথা দুতিযং, তথা ততিযং, তথা চতুত্থং; ইতি উদ্ধমধো তিৰিযং সব্বধি সব্বত্ততায সব্বাৱন্তং লোকং উপেক্খাসহগতেন চেতসা ৱিপুলেন মহগ্গতেন অপ্পমাণেন অৱেৰেন অব্যাবজ্ঝেন ফৰিত্ৱা ৱিহাসি.
‘‘ৰাজা খো পনানন্দ, মঘদেৱো চতুৰাসীতিৱস্সসহস্সানি কুমাৰকীড়িতং কীড়ি, চতুৰাসীতিৱস্সসহস্সানি ওপৰজ্জং কাৰেসি, চতুৰাসীতিৱস্সসহস্সানি ৰজ্জং কাৰেসি, চতুৰাসীতিৱস্সসহস্সানি ইমস্মিংযেৱ মঘদেৱঅম্বৱনে অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো ব্ৰহ্মচৰিযমচৰি. সো চত্তাৰো ব্ৰহ্মৱিহাৰে ভাৱেত্ৱা কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা ব্ৰহ্মলোকূপগো অহোসি.
৩১০. ‘‘অথ খো ৰঞ্ঞো, আনন্দ, মঘদেৱস্স পুত্তো বহূনং ৱস্সানং বহূনং ৱস্সসতানং বহূনং ৱস্সসহস্সানং অচ্চযেন কপ্পকং আমন্তেসি – ‘যদা মে, সম্ম কপ্পক, পস্সেয্যাসি সিৰস্মিং পলিতানি জাতানি, অথ খো আৰোচেয্যাসী’তি. ‘এৱং, দেৱা’তি খো, আনন্দ, কপ্পকো ৰঞ্ঞো মঘদেৱস্স পুত্তস্স পচ্চস্সোসি. অদ্দসা খো, আনন্দ, কপ্পকো বহূনং ৱস্সানং বহূনং ৱস্সসতানং বহূনং ৱস্সসহস্সানং অচ্চযেন ৰঞ্ঞো মঘদেৱস্স পুত্তস্স সিৰস্মিং পলিতানি জাতানি. দিস্ৱান ৰঞ্ঞো মঘদেৱস্স পুত্তং এতদৱোচ – ‘পাতুভূতা খো দেৱস্স দেৱদূতা; দিস্সন্তি সিৰস্মিং পলিতানি জাতানী’তি. ‘তেন হি, সম্ম কপ্পক, তানি পলিতানি সাধুকং সণ্ডাসেন উদ্ধৰিত্ৱা মম অঞ্জলিস্মিং পতিট্ঠাপেহী’তি. ‘এৱং, দেৱা’তি খো, আনন্দ, কপ্পকো ৰঞ্ঞো মঘদেৱস্স পুত্তস্স পটিস্সুত্ৱা তানি পলিতানি সাধুকং সণ্ডাসেন উদ্ধৰিত্ৱা ৰঞ্ঞো মঘদেৱস্স পুত্তস্স অঞ্জলিস্মিং পতিট্ঠাপেসি.
‘‘অথ খো, আনন্দ, ৰঞ্ঞো মঘদেৱস্স পুত্তো কপ্পকস্স গামৱৰং দত্ৱা জেট্ঠপুত্তং কুমাৰং আমন্তাপেত্ৱা এতদৱোচ – ‘পাতুভূতা খো, মে, তাত কুমাৰ, দেৱদূতা; দিস্সন্তি সিৰস্মিং পলিতানি জাতানি; ভুত্তা খো পন মে মানুসকা কামা; সমযো দিব্বে কামে পৰিযেসিতুং. এহি ত্ৱং, তাত কুমাৰ, ইমং ৰজ্জং পটিপজ্জ. অহং পন কেসমস্সুং ওহাৰেত্ৱা কাসাযানি ৱত্থানি অচ্ছাদেত্ৱা অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিস্সামি. তেন হি, তাত কুমাৰ, যদা ত্ৱম্পি পস্সেয্যাসি সিৰস্মিং পলিতানি জাতানি, অথ কপ্পকস্স গামৱৰং দত্ৱা জেট্ঠপুত্তং কুমাৰং সাধুকং ৰজ্জে সমনুসাসিত্ৱা কেসমস্সুং ওহাৰেত্ৱা কাসাযানি ৱত্থানি অচ্ছাদেত্ৱা অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজেয্যাসি. যেন মে ইদং কল্যাণং ৱত্তং নিহিতং অনুপ্পৱত্তেয্যাসি, মা খো মে ত্ৱং অন্তিমপুৰিসো অহোসি. যস্মিং খো, তাত কুমাৰ, পুৰিসযুগে ৱত্তমানে এৱৰূপস্স কল্যাণস্স ৱত্তস্স সমুচ্ছেদো হোতি সো তেসং অন্তিমপুৰিসো হোতি. তং তাহং, তাত কুমাৰ, এৱং ৱদামি – যেন মে ইদং কল্যাণং ৱত্তং নিহিতং অনুপ্পৱত্তেয্যাসি, মা খো মে ত্ৱং অন্তিমপুৰিসো অহোসী’তি. অথ খো, আনন্দ, ৰঞ্ঞো মঘদেৱস্স পুত্তো কপ্পকস্স গামৱৰং দত্ৱা জেট্ঠপুত্তং কুমাৰং সাধুকং ৰজ্জে সমনুসাসিত্ৱা ইমস্মিংযেৱ মঘদেৱঅম্বৱনে কেসমস্সুং ওহাৰেত্ৱা কাসাযানি ৱত্থানি অচ্ছাদেত্ৱা অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজি. সো মেত্তাসহগতেন চেতসা একং দিসং ফৰিত্ৱা ৱিহাসি, তথা দুতিযং, তথা ততিযং, তথা চতুত্থং; ইতি উদ্ধমধো তিৰিযং সব্বধি সব্বত্ততায সব্বাৱন্তং লোকং মেত্তাসহগতেন চেতসা ৱিপুলেন মহগ্গতেন অপ্পমাণেন অৱেৰেন অব্যাবজ্ঝেন ফৰিত্ৱা ৱিহাসি. কৰুণাসহগতেন চেতসা… মুদিতাসহগতেন চেতসা… উপেক্খাসহগতেন চেতসা একং দিসং ফৰিত্ৱা ৱিহাসি, তথা দুতিযং, তথা ততিযং, তথা চতুত্থং; ইতি উদ্ধমধো তিৰিযং সব্বধি সব্বত্ততায সব্বাৱন্তং লোকং উপেক্খাসহগতেন চেতসা ৱিপুলেন মহগ্গতেন অপ্পমাণেন অৱেৰেন অব্যাবজ্ঝেন ফৰিত্ৱা ৱিহাসি. ৰঞ্ঞো খো পনানন্দ, মঘদেৱস্স পুত্তো চতুৰাসীতিৱস্সসহস্সানি কুমাৰকীড়িতং কীড়ি, চতুৰাসীতিৱস্সসহস্সানি ওপৰজ্জং কাৰেসি, চতুৰাসীতিৱস্সসহস্সানি ৰজ্জং কাৰেসি, চতুৰাসীতিৱস্সসহস্সানি ইমস্মিংযেৱ মঘদেৱঅম্বৱনে অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো ব্ৰহ্মচৰিযমচৰি. সো চত্তাৰো ব্ৰহ্মৱিহাৰে ভাৱেত্ৱা কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা ব্ৰহ্মলোকূপগো অহোসি.
৩১১. ‘‘ৰঞ্ঞো খো পনানন্দ, মঘদেৱস্স পুত্তপপুত্তকা তস্স পৰম্পৰা চতুৰাসীতিৰাজসহস্সানি [চতুৰাসীতিখত্তিযসহস্সানি (সী. পী.), চতুৰাসীতিসহস্সানি (স্যা. কং.)] ইমস্মিংযেৱ মঘদেৱঅম্বৱনে কেসমস্সুং ওহাৰেত্ৱা কাসাযানি ৱত্থানি অচ্ছাদেত্ৱা অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিংসু. তে মেত্তাসহগতেন চেতসা একং দিসং ফৰিত্ৱা ৱিহৰিংসু, তথা দুতিযং, তথা ততিযং, তথা চতুত্থং; ইতি উদ্ধমধো তিৰিযং সব্বধি সব্বত্ততায সব্বাৱন্তং লোকং মেত্তাসহগতেন চেতসা ৱিপুলেন মহগ্গতেন অপ্পমাণেন অৱেৰেন অব্যাবজ্ঝেন ফৰিত্ৱা ৱিহৰিংসু. কৰুণাসহগতেন চেতসা… মুদিতাসহগতেন চেতসা… উপেক্খাসহগতেন চেতসা একং দিসং ফৰিত্ৱা ৱিহৰিংসু, তথা দুতিযং, তথা ততিযং, তথা চতুত্থং; ইতি উদ্ধমধো তিৰিযং সব্বধি সব্বত্ততায সব্বাৱন্তং লোকং উপেক্খাসহগতেন চেতসা ৱিপুলেন মহগ্গতেন অপ্পমাণেন অৱেৰেন অব্যাবজ্ঝেন ফৰিত্ৱা ৱিহৰিংসু. চতুৰাসীতিৱস্সসহস্সানি কুমাৰকীড়িতং কীড়িংসু, চতুৰাসীতিৱস্সসহস্সানি ওপৰজ্জং কাৰেসুং, চতুৰাসীতিৱস্সসহস্সানি ৰজ্জং কাৰেসুং, চতুৰাসীতিৱস্সসহস্সানি ইমস্মিংযেৱ মঘদেৱঅম্বৱনে অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতা ব্ৰহ্মচৰিযমচৰিংসু. তে চত্তাৰো ব্ৰহ্মৱিহাৰে ভাৱেত্ৱা কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা ব্ৰহ্মলোকূপগা অহেসুং. নিমি তেসং ৰাজা [ৰাজানং (সী. পী.)] পচ্ছিমকো অহোসি ধম্মিকো ধম্মৰাজা ধম্মে ঠিতো মহাৰাজা; ধম্মং চৰতি ব্ৰাহ্মণগহপতিকেসু নেগমেসু চেৱ জানপদেসু চ; উপোসথঞ্চ উপৱসতি চাতুদ্দসিং পঞ্চদসিং অট্ঠমিঞ্চ পক্খস্স.
৩১২. ‘‘ভূতপুব্বং, আনন্দ, দেৱানং তাৱতিংসানং সুধম্মাযং সভাযং সন্নিসিন্নানং সন্নিপতিতানং অযমন্তৰাকথা উদপাদি – ‘লাভা ৱত, ভো, ৱিদেহানং, সুলদ্ধং ৱত, ভো, ৱিদেহানং, যেসং নিমি ৰাজা ধম্মিকো ধম্মৰাজা ধম্মে ঠিতো মহাৰাজা; ধম্মং চৰতি ব্ৰাহ্মণগহপতিকেসু নেগমেসু চেৱ জানপদেসু চ; উপোসথঞ্চ উপৱসতি চাতুদ্দসিং পঞ্চদসিং অট্ঠমিঞ্চ পক্খস্সা’তি. অথ খো, আনন্দ, সক্কো দেৱানমিন্দো দেৱে তাৱতিংসে আমন্তেসি – ‘ইচ্ছেয্যাথ নো তুম্হে, মাৰিসা, নিমিং ৰাজানং দট্ঠু’ন্তি? ‘ইচ্ছাম মযং, মাৰিস, নিমিং ৰাজানং দট্ঠু’ন্তি. তেন খো পন, আনন্দ, সমযেন নিমি ৰাজা তদহুপোসথে পন্নৰসে সীসংন্হাতো [সসীসং নহাতো (সী.), সীসন্হাতো (স্যা. কং.)] উপোসথিকো উপৰিপাসাদৱৰগতো নিসিন্নো হোতি. অথ খো, আনন্দ, সক্কো দেৱানমিন্দো – সেয্যথাপি নাম বলৱা পুৰিসো সমিঞ্জিতং ৱা বাহং পসাৰেয্য, পসাৰিতং ৱা বাহং সমিঞ্জেয্য, এৱমেৱ – দেৱেসু তাৱতিংসেসু অন্তৰহিতো নিমিস্স ৰঞ্ঞো পমুখে পাতুৰহোসি. অথ খো, আনন্দ, সক্কো দেৱানমিন্দো নিমিং ৰাজানং এতদৱোচ – ‘লাভা তে, মহাৰাজ, সুলদ্ধং তে, মহাৰাজ. দেৱা, মহাৰাজ, তাৱতিংসা সুধম্মাযং সভাযং কিত্তযমানৰূপা সন্নিসিন্না – ‘‘লাভা ৱত, ভো, ৱিদেহানং, সুলদ্ধং ৱত, ভো, ৱিদেহানং, যেসং নিমি ৰাজা ধম্মিকো ধম্মৰাজা ধম্মে ঠিতো মহাৰাজা; ধম্মং চৰতি ব্ৰাহ্মণগহপতিকেসু নেগমেসু চেৱ জানপদেসু চ; উপোসথঞ্চ উপৱসতি চাতুদ্দসিং পঞ্চদসিং অট্ঠমিঞ্চ পক্খস্সা’’তি. দেৱা তে, মহাৰাজ, তাৱতিংসা দস্সনকামা. তস্স তে অহং, মহাৰাজ, সহস্সযুত্তং আজঞ্ঞৰথং পহিণিস্সামি; অভিৰুহেয্যাসি, মহাৰাজ, দিব্বং যানং অৱিকম্পমানো’তি. অধিৱাসেসি খো, আনন্দ, নিমি ৰাজা তুণ্হীভাৱেন.
৩১৩. ‘‘অথ খো, আনন্দ, সক্কো দেৱানমিন্দো নিমিস্স ৰঞ্ঞো অধিৱাসনং ৱিদিত্ৱা – সেয্যথাপি নাম বলৱা পুৰিসো সমিঞ্জিতং ৱা বাহং পসাৰেয্য, পসাৰিতং ৱা বাহং সমিঞ্জেয্য, এৱমেৱ – নিমিস্স ৰঞ্ঞো পমুখে অন্তৰহিতো দেৱেসু তাৱতিংসেসু পাতুৰহোসি. অথ খো, আনন্দ, সক্কো দেৱানমিন্দো মাতলিং সঙ্গাহকং আমন্তেসি – ‘এহি ত্ৱং, সম্ম মাতলি, সহস্সযুত্তং আজঞ্ঞৰথং যোজেত্ৱা নিমিং ৰাজানং উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱদেহি – অযং তে, মহাৰাজ, সহস্সযুত্তো আজঞ্ঞৰথো সক্কেন দেৱানমিন্দেন পেসিতো; অভিৰুহেয্যাসি, মহাৰাজ, দিব্বং যানং অৱিকম্পমানো’তি. ‘এৱং, ভদ্দন্তৱা’তি খো, আনন্দ, মাতলি সঙ্গাহকো সক্কস্স দেৱানমিন্দস্স পটিস্সুত্ৱা সহস্সযুত্তং আজঞ্ঞৰথং যোজেত্ৱা নিমিং ৰাজানং উপসঙ্কমিত্ৱা এতদৱোচ – ‘অযং তে, মহাৰাজ, সহস্সযুত্তো আজঞ্ঞৰথো সক্কেন দেৱানমিন্দেন পেসিতো; অভিৰুহ, মহাৰাজ, দিব্বং যানং অৱিকম্পমানো. অপি চ, মহাৰাজ, কতমেন তং নেমি, যেন ৱা পাপকম্মা পাপকানং কম্মানং ৱিপাকং পটিসংৱেদেন্তি, যেন ৱা কল্যাণকম্মা কল্যাণকম্মানং ৱিপাকং পটিসংৱেদেন্তী’তি? ‘উভযেনেৱ মং, মাতলি, নেহী’তি. সম্পৱেসেসি [সম্পাপেসি (সী. পী.)] খো, আনন্দ, মাতলি, সঙ্গাহকো নিমিং ৰাজানং সুধম্মং সভং. অদ্দসা খো, আনন্দ, সক্কো দেৱানমিন্দো নিমিং ৰাজানং দূৰতোৱ আগচ্ছন্তং. দিস্ৱান নিমিং ৰাজানং এতদৱোচ – ‘এহি খো, মহাৰাজ. স্ৱাগতং, মহাৰাজ. দেৱা তে দস্সনকামা, মহাৰাজ, তাৱতিংসা সুধম্মাযং সভাযং কিত্তযমানৰূপা সন্নিসিন্না – ‘‘লাভা ৱত, ভো, ৱিদেহানং, সুলদ্ধং ৱত, ভো, ৱিদেহানং, যেসং নিমি ৰাজা ধম্মিকো ধম্মৰাজা ধম্মে ঠিতো মহাৰাজা; ধম্মং চৰতি ব্ৰাহ্মণগহপতিকেসু নেগমেসু চেৱ জানপদেসু চ; উপোসথঞ্চ উপৱসতি চাতুদ্দসিং পঞ্চদসিং অট্ঠমিঞ্চ পক্খস্সা’’তি. দেৱা তে, মহাৰাজ, তাৱতিংসা দস্সনকামা. অভিৰম, মহাৰাজ, দেৱেসু দেৱানুভাৱেনা’তি. ‘অলং, মাৰিস, তত্থেৱ মং মিথিলং পটিনেতু. তথাহং ধম্মং চৰিস্সামি ব্ৰাহ্মণগহপতিকেসু নেগমেসু চেৱ জানপদেসু চ; উপোসথঞ্চ উপৱসামি চাতুদ্দসিং পঞ্চদসিং অট্ঠমিঞ্চ পক্খস্সা’তি.
৩১৪. ‘‘অথ খো, আনন্দ, সক্কো দেৱানমিন্দো মাতলিং সঙ্গাহকং আমন্তেসি – ‘এহি ত্ৱং, সম্ম মাতলি, সহস্সযুত্তং আজঞ্ঞৰথং যোজেত্ৱা নিমিং ৰাজানং তত্থেৱ মিথিলং পটিনেহী’তি. ‘এৱং, ভদ্দন্তৱা’তি খো, আনন্দ, মাতলি সঙ্গাহকো সক্কস্স দেৱানমিন্দস্স পটিস্সুত্ৱা সহস্সযুত্তং আজঞ্ঞৰথং যোজেত্ৱা নিমিং ৰাজানং তত্থেৱ মিথিলং পটিনেসি. তত্ৰ সুদং, আনন্দ, নিমি ৰাজা ধম্মং চৰতি ব্ৰাহ্মণগহপতিকেসু নেগমেসু চেৱ জানপদেসু চ, উপোসথঞ্চ উপৱসতি চাতুদ্দসিং পঞ্চদসিং অট্ঠমিঞ্চ পক্খস্সাতি. অথ খো, আনন্দ, নিমি ৰাজা বহূনং ৱস্সানং বহূনং ৱস্সসতানং বহূনং ৱস্সসহস্সানং অচ্চযেন কপ্পকং আমন্তেসি – ‘যদা মে, সম্ম কপ্পক, পস্সেয্যাসি সিৰস্মিং পলিতানি জাতানি, অথ মে আৰোচেয্যাসী’তি. ‘এৱং, দেৱা’তি খো, আনন্দ, কপ্পকো নিমিস্স ৰঞ্ঞো পচ্চস্সোসি. অদ্দসা খো, আনন্দ, কপ্পকো বহূনং ৱস্সানং বহূনং ৱস্সসতানং বহূনং ৱস্সসহস্সানং অচ্চযেন নিমিস্স ৰঞ্ঞো সিৰস্মিং পলিতানি জাতানি. দিস্ৱান নিমিং ৰাজানং এতদৱোচ – ‘পাতুভূতা খো দেৱস্স দেৱদূতা; দিস্সন্তি সিৰস্মিং পলিতানি জাতানী’তি. ‘তেন হি, সম্ম কপ্পক, তানি পলিতানি সাধুকং সণ্ডাসেন উদ্ধৰিত্ৱা মম অঞ্জলিস্মিং পতিট্ঠাপেহী’তি. ‘এৱং, দেৱা’তি খো, আনন্দ, কপ্পকো নিমিস্স ৰঞ্ঞো পটিস্সুত্ৱা তানি পলিতানি সাধুকং সণ্ডাসেন উদ্ধৰিত্ৱা নিমিস্স ৰঞ্ঞো অঞ্জলিস্মিং পতিট্ঠাপেসি. অথ খো, আনন্দ, নিমি ৰাজা কপ্পকস্স গামৱৰং দত্ৱা জেট্ঠপুত্তং কুমাৰং আমন্তাপেত্ৱা এতদৱোচ – ‘পাতুভূতা খো মে, তাত কুমাৰ, দেৱদূতা; দিস্সন্তি সিৰস্মিং পলিতানি জাতানি; ভুত্তা খো পন মে মানুসকা কামা; সমযো দিব্বে কামে পৰিযেসিতুং. এহি ত্ৱং, তাত কুমাৰ, ইমং ৰজ্জং পটিপজ্জ. অহং পন কেসমস্সুং ওহাৰেত্ৱা কাসাযানি ৱত্থানি অচ্ছাদেত্ৱা অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিস্সামি. তেন হি, তাত কুমাৰ, যদা ত্ৱম্পি পস্সেয্যাসি সিৰস্মিং পলিতানি জাতানি, অথ কপ্পকস্স গামৱৰং দত্ৱা জেট্ঠপুত্তং কুমাৰং সাধুকং ৰজ্জে সমনুসাসিত্ৱা কেসমস্সুং ওহাৰেত্ৱা কাসাযানি ৱত্থানি অচ্ছাদেত্ৱা অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজেয্যাসি. যেন মে ইদং কল্যাণং ৱত্তং নিহিতং অনুপ্পৱত্তেয্যাসি, মা খো মে ত্ৱং অন্তিমপুৰিসো অহোসি. যস্মিং খো, তাত কুমাৰ, পুৰিসযুগে ৱত্তমানে এৱৰূপস্স কল্যাণস্স ৱত্তস্স সমুচ্ছেদো হোতি সো তেসং অন্তিমপুৰিসো হোতি. তং তাহং, তাত কুমাৰ, এৱং ৱদামি – ‘যেন মে ইদং কল্যাণং ৱত্তং নিহিতং অনুপ্পৱত্তেয্যাসি, মা খো মে ত্ৱং অন্তিমপুৰিসো অহোসী’তি.
৩১৫. ‘‘অথ খো, আনন্দ, নিমি ৰাজা কপ্পকস্স গামৱৰং দত্ৱা জেট্ঠপুত্তং কুমাৰং সাধুকং ৰজ্জে সমনুসাসিত্ৱা ইমস্মিংযেৱ মঘদেৱঅম্বৱনে কেসমস্সুং ওহাৰেত্ৱা কাসাযানি ৱত্থানি অচ্ছাদেত্ৱা অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজি. সো মেত্তাসহগতেন চেতসা একং দিসং ফৰিত্ৱা ৱিহাসি, তথা দুতিযং, তথা ততিযং, তথা চতুত্থং; ইতি উদ্ধমধো তিৰিযং সব্বধি সব্বত্ততায সব্বাৱন্তং লোকং মেত্তাসহগতেন চেতসা ৱিপুলেন মহগ্গতেন অপ্পমাণেন অৱেৰেন অব্যাবজ্ঝেন ফৰিত্ৱা ৱিহাসি. কৰুণাসহগতেন চেতসা… মুদিতাসহগতেন চেতসা… উপেক্খাসহগতেন চেতসা একং দিসং ফৰিত্ৱা ৱিহাসি, তথা দুতিযং, তথা ততিযং, তথা চতুত্থং; ইতি উদ্ধমধো তিৰিযং সব্বধি সব্বত্ততায সব্বাৱন্তং লোকং উপেক্খাসহগতেন চেতসা ৱিপুলেন মহগ্গতেন অপ্পমাণেন অৱেৰেন অব্যাবজ্ঝেন ফৰিত্ৱা ৱিহাসি. নিমি খো, পনানন্দ, ৰাজা চতুৰাসীতিৱস্সসহস্সানি কুমাৰকীড়িতং কীড়ি, চতুৰাসীতিৱস্সসহস্সানি ওপৰজ্জং কাৰেসি, চতুৰাসীতিৱস্সসহস্সানি ৰজ্জং কাৰেসি, চতুৰাসীতিৱস্সসহস্সানি ইমস্মিংযেৱ মঘদেৱঅম্বৱনে অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো ব্ৰহ্মচৰিযমচৰি. সো চত্তাৰো ব্ৰহ্মৱিহাৰে ভাৱেত্ৱা কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা ব্ৰহ্মলোকূপগো অহোসি. নিমিস্স খো পনাননন্দ, ৰঞ্ঞো কড়াৰজনকো নাম পুত্তো অহোসি. ন সো অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজি. সো তং কল্যাণং ৱত্তং সমুচ্ছিন্দি. সো তেসং অন্তিমপুৰিসো অহোসি.
৩১৬. ‘‘সিযা খো পন তে, আনন্দ, এৱমস্স – ‘অঞ্ঞো নূন তেন সমযেন ৰাজা মঘদেৱো অহোসি, যেন তং কল্যাণং ৱত্তং নিহিত’ন্তি [যো তং কল্যাণং ৱত্তং নিহিনীতি (সী.)]. ন খো পনেতং, আনন্দ, এৱং দট্ঠব্বং. অহং তেন সমযেন ৰাজা মঘদেৱো অহোসিং. (অহং তং কল্যাণং ৱত্তং নিহিনিং,) [( ) নত্থি (ক.)] মযা তং কল্যাণং ৱত্তং নিহিতং; পচ্ছিমা জনতা অনুপ্পৱত্তেসি. তং খো পনানন্দ, কল্যাণং ৱত্তং ন নিব্বিদায ন ৱিৰাগায ন নিৰোধায ন উপসমায ন অভিঞ্ঞায ন সম্বোধায ন নিব্বানায সংৱত্ততি, যাৱদেৱ ব্ৰহ্মলোকূপপত্তিযা. ইদং খো পনানন্দ, এতৰহি মযা কল্যাণং ৱত্তং নিহিতং একন্তনিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায উপসমায অভিঞ্ঞায সম্বোধায নিব্বানায সংৱত্ততি. কতমঞ্চানন্দ, এতৰহি মযা কল্যাণং ৱত্তং নিহিতং একন্তনিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায উপসমায অভিঞ্ঞায সম্বোধায নিব্বানায সংৱত্ততি? অযমেৱ অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি, সম্মাসঙ্কপ্পো, সম্মাৱাচা, সম্মাকম্মন্তো, সম্মাআজীৱো, সম্মাৱাযামো, সম্মাসতি, সম্মাসমাধি. ইদং খো, আনন্দ, এতৰহি মযা কল্যাণং ৱত্তং নিহিতং একন্তনিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায উপসমায অভিঞ্ঞায সম্বোধায নিব্বানায সংৱত্ততি. তং ৱো অহং, আনন্দ, এৱং ৱদামি – ‘যেন মে ইদং কল্যাণং ৱত্তং নিহিতং অনুপ্পৱত্তেয্যাথ, মা খো মে তুম্হে অন্তিমপুৰিসা অহুৱত্থ’. যস্মিং খো, আনন্দ, পুৰিসযুগে ৱত্তমানে এৱৰূপস্স কল্যাণস্স ৱত্তস্স সমুচ্ছেদো হোতি সো তেসং অন্তিমপুৰিসো হোতি. তং ৱো অহং, আনন্দ, এৱং ৱদামি – ‘যেন মে ইদং কল্যাণং ৱত্তং নিহিতং অনুপ্পৱত্তেয্যাথ, মা খো মে তুম্হে অন্তিমপুৰিসা অহুৱত্থা’’’তি.
ইদমৱোচ ভগৱা. অত্তমনো আযস্মা আনন্দো ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দীতি.
মঘদেৱসুত্তং নিট্ঠিতং ততিযং.