১. ঘটিকাৰসুত্তং

২৮২. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা কোসলেসু চাৰিকং চৰতি মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং. অথ খো ভগৱা মগ্গা ওক্কম্ম অঞ্ঞতৰস্মিং পদেসে সিতং পাত্ৱাকাসি. অথ খো আযস্মতো আনন্দস্স এতদহোসি – ‘‘কো নু খো হেতু, কো পচ্চযো ভগৱতো সিতস্স পাতুকম্মায? ন অকাৰণেন [ন অকাৰণে (সী.)] তথাগতা সিতং পাতুকৰোন্তী’’তি. অথ খো আযস্মা আনন্দো একংসং চীৱৰং [উত্তৰাসঙ্গ (স্যা. কং.)] কত্ৱা যেন ভগৱা তেনঞ্জলিং পণামেত্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কো নু খো, ভন্তে, হেতু, কো পচ্চযো ভগৱতো সিতস্স পাতুকম্মায? ন অকাৰণেন তথাগতা সিতং পাতুকৰোন্তী’’তি. ‘‘ভূতপুব্বং, আনন্দ, ইমস্মিং পদেসে ৱেগড়িঙ্গং [ৱেহলিঙ্গং (সী.), ৱেভলিগং (স্যা. কং.), ৱেভলিঙ্গং (পী.)] নাম গামনিগমো অহোসি ইদ্ধো চেৱ ফীতো চ বহুজনো আকিণ্ণমনুস্সো. ৱেগড়িঙ্গং খো, আনন্দ, গামনিগমং কস্সপো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো উপনিস্সায ৱিহাসি. ইধ সুদং, আনন্দ, কস্সপস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স আৰামো অহোসি. ইধ সুদং, আনন্দ, কস্সপো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো নিসিন্নকো ভিক্খুসঙ্ঘং ওৱদতী’’তি. অথ খো আযস্মা আনন্দো চতুগ্গুণং সঙ্ঘাটিং পঞ্ঞপেত্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘তেন হি, ভন্তে, ভগৱা নিসীদতু এত্থ. অযং ভূমিপদেসো দ্ৱীহি অৰহন্তেহি সম্মাসম্বুদ্ধেহি পৰিভুত্তো ভৱিস্সতী’’তি. নিসীদি ভগৱা পঞ্ঞত্তে আসনে. নিসজ্জ খো ভগৱা আযস্মন্তং আনন্দং আমন্তেসি –

‘‘ভূতপুব্বং, আনন্দ, ইমস্মিং পদেসে ৱেগড়িঙ্গং নাম গামনিগমো অহোসি ইদ্ধো চেৱ ফীতো চ বহুজনো আকিণ্ণমনুস্সো. ৱেগড়িঙ্গং খো, আনন্দ, গামনিগমং কস্সপো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো উপনিস্সায ৱিহাসি. ইধ সুদং, আনন্দ, কস্সপস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স আৰামো অহোসি. ইধ সুদং, আনন্দ, কস্সপো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো নিসিন্নকো ভিক্খুসঙ্ঘং ওৱদতি.

২৮৩. ‘‘ৱেগড়িঙ্গে খো, আনন্দ, গামনিগমে ঘটিকাৰো [ঘটীকাৰো (সী. পী.)] নাম কুম্ভকাৰো কস্সপস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স উপট্ঠাকো অহোসি অগ্গুপট্ঠাকো. ঘটিকাৰস্স খো, আনন্দ, কুম্ভকাৰস্স জোতিপালো নাম মাণৱো সহাযো অহোসি পিযসহাযো. অথ খো, আনন্দ, ঘটিকাৰো কুম্ভকাৰো জোতিপালং মাণৱং আমন্তেসি – ‘আযাম, সম্ম জোতিপাল, কস্সপং ভগৱন্তং অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং দস্সনায উপসঙ্কমিস্সাম. সাধুসম্মতঞ্হি মে তস্স ভগৱতো দস্সনং অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্সা’তি. এৱং ৱুত্তে, আনন্দ, জোতিপালো মাণৱো ঘটিকাৰং কুম্ভকাৰং এতদৱোচ – ‘অলং, সম্ম ঘটিকাৰ. কিং পন তেন মুণ্ডকেন সমণকেন দিট্ঠেনা’তি? দুতিযম্পি খো, আনন্দ…পে… ততিযম্পি খো, আনন্দ, ঘটিকাৰো কুম্ভকাৰো জোতিপালং মাণৱং এতদৱোচ – ‘আযাম, সম্ম জোতিপাল, কস্সপং ভগৱন্তং অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং দস্সনায উপসঙ্কমিস্সাম. সাধুসম্মতঞ্হি মে তস্স ভগৱতো দস্সনং অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্সা’তি. ততিযম্পি খো, আনন্দ, জোতিপালো মাণৱো ঘটিকাৰং কুম্ভকাৰং এতদৱোচ – ‘অলং, সম্ম ঘটিকাৰ. কিং পন তেন মুণ্ডকেন সমণকেন দিট্ঠেনা’তি? ‘তেন হি, সম্ম জোতিপাল, সোত্তিসিনানিং [সোত্তিং সিনানিং (সী. পী.), সোত্তিসিনানং (স্যা. কং. ক.)] আদায [আহৰ (ক.)] নদিং গমিস্সাম সিনাযিতু’ন্তি. ‘এৱং সম্মা’তি খো, আনন্দ, জোতিপালো মাণৱো ঘটিকাৰস্স কুম্ভকাৰস্স পচ্চস্সোসি. অথ খো, আনন্দ, ঘটিকাৰো চ কুম্ভকাৰো জোতিপালো চ মাণৱো সোত্তিসিনানিং আদায নদিং অগমংসু সিনাযিতুং’.

২৮৪. ‘‘অথ খো, আনন্দ, ঘটিকাৰো কুম্ভকাৰো জোতিপালং মাণৱং আমন্তেসি – ‘অযং, সম্ম জোতিপাল, কস্সপস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স অৱিদূৰে আৰামো. আযাম, সম্ম জোতিপাল, কস্সপং ভগৱন্তং অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং দস্সনায উপসঙ্কমিস্সাম. সাধুসম্মতঞ্হি মে তস্স ভগৱতো দস্সনং অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্সা’তি. এৱং ৱুত্তে, আনন্দ, জোতিপালো মাণৱো ঘটিকাৰং কুম্ভকাৰং এতদৱোচ – ‘অলং, সম্ম ঘটিকাৰ. কিং পন তেন মুণ্ডকেন সমণকেন দিট্ঠেনা’তি? দুতিযম্পি খো, আনন্দ…পে… ততিযম্পি খো, আনন্দ, ঘটিকাৰো কুম্ভকাৰো জোতিপালং মাণৱং এতদৱোচ – ‘অযং, সম্ম জোতিপাল, কস্সপস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স অৱিদূৰে আৰামো. আযাম, সম্ম জোতিপাল, কস্সপং ভগৱন্তং অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং দস্সনায উপসঙ্কমিস্সাম. সাধুসম্মতঞ্হি মে তস্স ভগৱতো দস্সনং অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্সা’তি. ততিযম্পি খো, আনন্দ, জোতিপালো মাণৱো ঘটিকাৰং কুম্ভকাৰং এতদৱোচ – ‘অলং, সম্ম ঘটিকাৰ. কিং পন তেন মুণ্ডকেন সমণকেন দিট্ঠেনা’তি? অথ খো, আনন্দ, ঘটিকাৰো কুম্ভকাৰো জোতিপালং মাণৱং ওৱট্টিকাযং পৰামসিত্ৱা এতদৱোচ – ‘অযং, সম্ম জোতিপাল, কস্সপস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স অৱিদূৰে আৰামো. আযাম, সম্ম জোতিপাল, কস্সপং ভগৱন্তং অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং দস্সনায উপসঙ্কমিস্সাম. সাধুসম্মতঞ্হি মে তস্স ভগৱতো দস্সনং অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্সা’তি. অথ খো, আনন্দ, জোতিপালো মাণৱো ওৱট্টিকং ৱিনিৱট্টেত্ৱা [ৱিনিৱেঠেত্ৱা (সী. স্যা. কং. পী.)] ঘটিকাৰং কুম্ভকাৰং এতদৱোচ – ‘অলং, সম্ম ঘটিকাৰ. কিং পন তেন মুণ্ডকেন সমণকেন দিট্ঠেনা’তি? অথ খো, আনন্দ, ঘটিকাৰো কুম্ভকাৰো জোতিপালং মাণৱং সীসংন্হাতং [সসীসং নহাতং (সী.), সীসন্হাতং (স্যা. কং.)] কেসেসু পৰামসিত্ৱা এতদৱোচ – ‘অযং, সম্ম জোতিপাল, কস্সপস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স অৱিদূৰে আৰামো. আযাম, সম্ম জোতিপাল, কস্সপং ভগৱন্তং অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং দস্সনায উপসঙ্কমিস্সাম. সাধুসম্মতঞ্হি মে তস্স ভগৱতো দস্সনং অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্সা’তি. অথ খো, আনন্দ, জোতিপালস্স মাণৱস্স এতদহোসি – ‘অচ্ছৰিযং ৱত, ভো, অব্ভুতং ৱত, ভো! যত্ৰ হি নামাযং ঘটিকাৰো কুম্ভকাৰো ইত্তৰজচ্চো সমানো অম্হাকং সীসংন্হাতানং কেসেসু পৰামসিতব্বং মঞ্ঞিস্সতি; ন ৱতিদং কিৰ ওৰকং মঞ্ঞে ভৱিস্সতী’তি; ঘটিকাৰং কুম্ভকাৰং এতদৱোচ – ‘যাৱতাদোহিপি [যাৱেতদোহিপি (সী. স্যা. কং. পী.)], সম্ম ঘটিকাৰা’তি? ‘যাৱতাদোহিপি, সম্ম জোতিপাল. তথা হি পন মে সাধুসম্মতং তস্স ভগৱতো দস্সনং অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্সা’তি. ‘তেন হি, সম্ম ঘটিকাৰ, মুঞ্চ; গমিস্সামা’তি.

২৮৫. ‘‘অথ খো, আনন্দ, ঘটিকাৰো চ কুম্ভকাৰো জোতিপালো চ মাণৱো যেন কস্সপো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা ঘটিকাৰো কুম্ভকাৰো কস্সপং ভগৱন্তং অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. জোতিপালো পন মাণৱো কস্সপেন ভগৱতা অৰহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন সদ্ধিং সম্মোদি. সম্মোদনীযং কথং সাৰণীযং ৱীতিসাৰেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো, আনন্দ, ঘটিকাৰো কুম্ভকাৰো কস্সপং ভগৱন্তং অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং এতদৱোচ – ‘অযং মে, ভন্তে, জোতিপালো মাণৱো সহাযো পিযসহাযো. ইমস্স ভগৱা ধম্মং দেসেতূ’তি. অথ খো, আনন্দ, কস্সপো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো ঘটিকাৰঞ্চ কুম্ভকাৰং জোতিপালঞ্চ মাণৱং ধম্মিযা কথায সন্দস্সেসি সমাদপেসি সমুত্তেজেসি সম্পহংসেসি. অথ খো, আনন্দ, ঘটিকাৰো চ কুম্ভকাৰো জোতিপালো চ মাণৱো কস্সপেন ভগৱতা অৰহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন ধম্মিযা কথায সন্দস্সিতা সমাদপিতা সমুত্তেজিতা সম্পহংসিতা কস্সপস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স ভাসিতং অভিনন্দিত্ৱা অনুমোদিত্ৱা উট্ঠাযাসনা কস্সপং ভগৱন্তং অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা পক্কমিংসু.

২৮৬. ‘‘অথ খো, আনন্দ, জোতিপালো মাণৱো ঘটিকাৰং কুম্ভকাৰং এতদৱোচ – ‘ইমং নু ত্ৱং, সম্ম ঘটিকাৰ, ধম্মং সুণন্তো অথ চ পন অগাৰস্মা অনগাৰিযং ন পব্বজিস্সসী’তি? ‘ননু মং, সম্ম জোতিপাল, জানাসি, অন্ধে জিণ্ণে মাতাপিতৰো পোসেমী’তি? ‘তেন হি, সম্ম ঘটিকাৰ, অহং অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিস্সামী’তি. অথ খো, আনন্দ, ঘটিকাৰো চ কুম্ভকাৰো জোতিপালো চ মাণৱো যেন কস্সপো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা কস্সপং ভগৱন্তং অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্নো খো, আনন্দ, ঘটিকাৰো কুম্ভকাৰো কস্সপং ভগৱন্তং অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং এতদৱোচ – ‘অযং মে, ভন্তে, জোতিপালো মাণৱো সহাযো পিযসহাযো. ইমং ভগৱা পব্বাজেতূ’তি. অলত্থ খো, আনন্দ, জোতিপালো মাণৱো কস্সপস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স সন্তিকে পব্বজ্জং, অলত্থ উপসম্পদং.

২৮৭. ‘‘অথ খো, আনন্দ, কস্সপো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো অচিৰূপসম্পন্নে জোতিপালে মাণৱে অড্ঢমাসুপসম্পন্নে ৱেগড়িঙ্গে যথাভিৰন্তং ৱিহৰিত্ৱা যেন বাৰাণসী তেন চাৰিকং পক্কামি. অনুপুব্বেন চাৰিকং চৰমানো যেন বাৰাণসী তদৱসৰি. তত্ৰ সুদং, আনন্দ, কস্সপো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো বাৰাণসিযং ৱিহৰতি ইসিপতনে মিগদাযে. অস্সোসি খো, আনন্দ, কিকী কাসিৰাজা – ‘কস্সপো কিৰ ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো বাৰাণসিং অনুপ্পত্তো বাৰাণসিযং ৱিহৰতি ইসিপতনে মিগদাযে’তি. অথ খো, আনন্দ, কিকী কাসিৰাজা ভদ্ৰানি ভদ্ৰানি যানানি যোজাপেত্ৱা ভদ্ৰং [ভদ্ৰং ভদ্ৰং (ক.)] যানং অভিৰুহিত্ৱা ভদ্ৰেহি ভদ্ৰেহি যানেহি বাৰাণসিযা নিয্যাসি মহচ্চৰাজানুভাৱেন [মহচ্চা ৰাজানুভাৱেন (সী.), মহতা ৰাজানুভাৱেন (পী.)] কস্সপং ভগৱন্তং অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং দস্সনায. যাৱতিকা যানস্স ভূমি যানেন গন্ত্ৱা যানা পচ্চোৰোহিত্ৱা পত্তিকোৱ যেন কস্সপো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা কস্সপং ভগৱন্তং অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো, আনন্দ, কিকিং কাসিৰাজানং কস্সপো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো ধম্মিযা কথায সন্দস্সেসি সমাদপেসি সমুত্তেজেসি সম্পহংসেসি. অথ খো, আনন্দ, কিকী কাসিৰাজা কস্সপেন ভগৱতা অৰহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন ধম্মিযা কথায সন্দস্সিতো সমাদপিতো সমুত্তেজিতো সম্পহংসিতো কস্সপং ভগৱন্তং অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং এতদৱোচ – ‘অধিৱাসেতু মে, ভন্তে, ভগৱা স্ৱাতনায ভত্তং সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেনা’তি. অধিৱাসেসি খো, আনন্দ, কস্সপো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো তুণ্হীভাৱেন. অথ খো, আনন্দ, কিকী কাসিৰাজা কস্সপস্স ভগৱতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স অধিৱাসনং ৱিদিত্ৱা উট্ঠাযাসনা কস্সপং ভগৱন্তং অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা পক্কামি. অথ খো, আনন্দ, কিকী কাসিৰাজা তস্সা ৰত্তিযা অচ্চযেন সকে নিৱেসনে পণীতং খাদনীযং ভোজনীযং পটিযাদাপেত্ৱা পণ্ডুপুটকস্স [পণ্ডুমুটীকস্স (সী. পী.), পণ্ডুমুদিকস্স (স্যা. কং.)] সালিনো ৱিগতকাড়কং অনেকসূপং অনেকব্যঞ্জনং, কস্সপস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স কালং আৰোচাপেসি – ‘কালো, ভন্তে, নিট্ঠিতং ভত্ত’ন্তি.

২৮৮. ‘‘অথ খো, আনন্দ, কস্সপো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন কিকিস্স কাসিৰঞ্ঞো নিৱেসনং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেন. অথ খো, আনন্দ, কিকী কাসিৰাজা বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং পণীতেন খাদনীযেন ভোজনীযেন সহত্থা সন্তপ্পেসি সম্পৱাৰেসি. অথ খো, আনন্দ, কিকী কাসিৰাজা কস্সপং ভগৱন্তং অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং ভুত্তাৱিং ওনীতপত্তপাণিং অঞ্ঞতৰং নীচং আসনং গহেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো, আনন্দ, কিকী কাসিৰাজা কস্সপং ভগৱন্তং অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং এতদৱোচ – ‘অধিৱাসেতু মে, ভন্তে, ভগৱা বাৰাণসিযং ৱস্সাৱাসং; এৱৰূপং সঙ্ঘস্স উপট্ঠানং ভৱিস্সতী’তি. ‘অলং, মহাৰাজ. অধিৱুত্থো মে ৱস্সাৱাসো’তি. দুতিযম্পি খো, আনন্দ… ততিযম্পি খো, আনন্দ, কিকী কাসিৰাজা কস্সপং ভগৱন্তং অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং এতদৱোচ – ‘অধিৱাসেতু মে, ভন্তে, ভগৱা বাৰাণসিযং ৱস্সাৱাসং; এৱৰূপং সঙ্ঘস্স উপট্ঠানং ভৱিস্সতী’তি. ‘অলং, মহাৰাজ. অধিৱুত্থো মে ৱস্সাৱাসো’তি. অথ খো, আনন্দ, কিকিস্স কাসিৰঞ্ঞো ‘ন মে কস্সপো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো অধিৱাসেতি বাৰাণসিযং ৱস্সাৱাস’ন্তি অহুদেৱ অঞ্ঞথত্তং, অহু দোমনস্সং. অথ খো, আনন্দ, কিকী কাসিৰাজা কস্সপং ভগৱন্তং অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং এতদৱোচ – ‘অত্থি নু খো, ভন্তে, অঞ্ঞো কোচি মযা উপট্ঠাকতৰো’তি?

‘‘‘অত্থি, মহাৰাজ, ৱেগড়িঙ্গং নাম গামনিগমো. তত্থ ঘটিকাৰো নাম কুম্ভকাৰো; সো মে উপট্ঠাকো অগ্গুপট্ঠাকো. তুয্হং খো পন, মহাৰাজ, ন মে কস্সপো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো অধিৱাসেতি বাৰাণসিযং ৱস্সাৱাসন্তি অত্থেৱ [অত্থি (সী. পী.)] অঞ্ঞথত্তং, অত্থি দোমনস্সং. তযিদং ঘটিকাৰস্স কুম্ভকাৰস্স [ঘটিকাৰে কুম্ভকাৰে (সী. স্যা. কং. পী.)] নত্থি চ ন চ ভৱিস্সতি. ঘটিকাৰো খো, মহাৰাজ, কুম্ভকাৰো বুদ্ধং সৰণং গতো, ধম্মং সৰণং গতো, সঙ্ঘং সৰণং গতো. ঘটিকাৰো খো, মহাৰাজ, কুম্ভকাৰো পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো, অদিন্নাদানা পটিৱিৰতো, কামেসুমিচ্ছাচাৰা পটিৱিৰতো, মুসাৱাদা পটিৱিৰতো, সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা পটিৱিৰতো. ঘটিকাৰো খো, মহাৰাজ, কুম্ভকাৰো বুদ্ধে অৱেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো, ধম্মে অৱেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো, সঙ্ঘে অৱেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো, অৰিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগতো. ঘটিকাৰো খো, মহাৰাজ, কুম্ভকাৰো দুক্খে নিক্কঙ্খো, দুক্খসমুদযে নিক্কঙ্খো, দুক্খনিৰোধে নিক্কঙ্খো, দুক্খনিৰোধগামিনিযা পটিপদায নিক্কঙ্খো. ঘটিকাৰো খো, মহাৰাজ, কুম্ভকাৰো একভত্তিকো ব্ৰহ্মচাৰী সীলৱা কল্যাণধম্মো. ঘটিকাৰো খো, মহাৰাজ, কুম্ভকাৰো নিক্খিত্তমণিসুৱণ্ণো অপেতজাতৰূপৰজতো. ঘটিকাৰো খো, মহাৰাজ, কুম্ভকাৰো পন্নমুসলো ন সহত্থা পথৱিং খণতি [কুম্ভকাৰো ন মুসলেন ন সহত্থা পঠৱিং খণতি (স্যা. কং. পী.), কুম্ভকাৰো ন মুসলেন সহত্থা পথৱিঞ্চ খণতি (ক.)]. যং হোতি কূলপলুগ্গং ৱা মূসিকুক্কৰো [মূসিকুক্কুৰো (সী. স্যা. কং. পী.)] ৱা তং কাজেন আহৰিত্ৱা ভাজনং কৰিত্ৱা এৱমাহ – ‘‘এত্থ যো ইচ্ছতি তণ্ডুলপটিভস্তানি [তণ্ডুল পভিৱত্তানি (সী. পী.)] ৱা মুগ্গপটিভস্তানি ৱা কড়াযপটিভস্তানি ৱা নিক্খিপিত্ৱা যং ইচ্ছতি তং হৰতূ’’তি. ঘটিকাৰো খো, মহাৰাজ, কুম্ভকাৰো অন্ধে জিণ্ণে মাতাপিতৰো পোসেতি. ঘটিকাৰো খো, মহাৰাজ, কুম্ভকাৰো পঞ্চন্নং ওৰম্ভাগিযানং সংযোজনানং পৰিক্খযা ওপপাতিকো তত্থ পৰিনিব্বাযী অনাৱত্তিধম্মো তস্মা লোকা.

২৮৯. ‘‘‘একমিদাহং, মহাৰাজ, সমযং ৱেগড়িঙ্গে নাম গামনিগমে ৱিহৰামি. অথ খ্ৱাহং, মহাৰাজ, পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন ঘটিকাৰস্স কুম্ভকাৰস্স মাতাপিতৰো তেনুপসঙ্কমিং; উপসঙ্কমিত্ৱা ঘটিকাৰস্স কুম্ভকাৰস্স মাতাপিতৰো এতদৱোচং – ‘‘হন্দ, কো নু খো অযং ভগ্গৱো গতো’’তি? ‘‘নিক্খন্তো খো তে, ভন্তে, উপট্ঠাকো অন্তোকুম্ভিযা ওদনং গহেত্ৱা পৰিযোগা সূপং গহেত্ৱা পৰিভুঞ্জা’’তি. অথ খ্ৱাহং, মহাৰাজ, কুম্ভিযা ওদনং গহেত্ৱা পৰিযোগা সূপং গহেত্ৱা পৰিভুঞ্জিত্ৱা উট্ঠাযাসনা পক্কমিং [পক্কামিং (স্যা. কং. পী.)]. অথ খো, মহাৰাজ, ঘটিকাৰো কুম্ভকাৰো যেন মাতাপিতৰো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা মাতাপিতৰো এতদৱোচ – ‘‘কো কুম্ভিযা ওদনং গহেত্ৱা পৰিযোগা সূপং গহেত্ৱা পৰিভুঞ্জিত্ৱা উট্ঠাযাসনা পক্কন্তো’’তি? ‘‘কস্সপো, তাত, ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো কুম্ভিযা ওদনং গহেত্ৱা পৰিযোগা সূপং গহেত্ৱা পৰিভুঞ্জিত্ৱা উট্ঠাযাসনা পক্কন্তো’’তি? অথ খো, মহাৰাজ, ঘটিকাৰস্স কুম্ভকাৰস্স এতদহোসি – ‘‘লাভা ৱত মে, সুলদ্ধং ৱত মে, যস্স মে কস্সপো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো এৱং অভিৱিস্সত্থো’’তি. অথ খো, মহাৰাজ, ঘটিকাৰং কুম্ভকাৰং অড্ঢমাসং পীতিসুখং ন ৱিজহতি [ন ৱিজহি (সী. স্যা. কং. পী.)], সত্তাহং মাতাপিতূনং.

২৯০. ‘‘‘একমিদাহং, মহাৰাজ, সমযং তত্থেৱ ৱেগড়িঙ্গে নাম গামনিগমে ৱিহৰামি. অথ খ্ৱাহং, মহাৰাজ, পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন ঘটিকাৰস্স কুম্ভকাৰস্স মাতাপিতৰো তেনুপসঙ্কমিং; উপসঙ্কমিত্ৱা ঘটিকাৰস্স কুম্ভকাৰস্স মাতাপিতৰো এতদৱোচং – ‘‘হন্দ, কো নু খো অযং ভগ্গৱো গতো’’তি? ‘‘নিক্খন্তো খো তে, ভন্তে, উপট্ঠাকো অন্তো কড়োপিযা কুম্মাসং গহেত্ৱা পৰিযোগা সূপং গহেত্ৱা পৰিভুঞ্জা’’তি. অথ খ্ৱাহং, মহাৰাজ, কড়োপিযা কুম্মাসং গহেত্ৱা পৰিযোগা সূপং গহেত্ৱা পৰিভুঞ্জিত্ৱা উট্ঠাযাসনা পক্কমিং. অথ খো, মহাৰাজ, ঘটিকাৰো কুম্ভকাৰো যেন মাতাপিতৰো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা মাতাপিতৰো এতদৱোচ – ‘‘কো কড়োপিযা কুম্মাসং গহেত্ৱা পৰিযোগা সূপং গহেত্ৱা পৰিভুঞ্জিত্ৱা উট্ঠাযাসনা পক্কন্তো’’তি? ‘‘কস্সপো, তাত, ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো কড়োপিযা কুম্মাসং গহেত্ৱা পৰিযোগা সূপং গহেত্ৱা পৰিভুঞ্জিত্ৱা উট্ঠাযাসনা পক্কন্তো’’তি. অথ খো, মহাৰাজ, ঘটিকাৰস্স কুম্ভকাৰস্স এতদহোসি – ‘‘লাভা ৱত মে, সুলদ্ধং ৱত মে, যস্স মে কস্সপো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো এৱং অভিৱিস্সত্থো’’তি. অথ খো, মহাৰাজ, ঘটিকাৰং কুম্ভকাৰং অড্ঢমাসং পীতিসুখং ন ৱিজহতি, সত্তাহং মাতাপিতূনং.

২৯১. ‘‘‘একমিদাহং, মহাৰাজ, সমযং তত্থেৱ ৱেগড়িঙ্গে নাম গামনিগমে ৱিহৰামি. তেন খো পন সমযেন কুটি [গন্ধকুটি (সী.)] ওৱস্সতি. অথ খ্ৱাহং, মহাৰাজ, ভিক্খূ আমন্তেসিং – ‘‘গচ্ছথ, ভিক্খৱে, ঘটিকাৰস্স কুম্ভকাৰস্স নিৱেসনে তিণং জানাথা’’তি. এৱং ৱুত্তে, মহাৰাজ, তে ভিক্খূ মং এতদৱোচুং – ‘‘নত্থি খো, ভন্তে, ঘটিকাৰস্স কুম্ভকাৰস্স নিৱেসনে তিণং, অত্থি চ খ্ৱাস্স আৱেসনে [আৱেসনং (সী. স্যা. কং. পী.)] তিণচ্ছদন’’ [নৱচ্ছদনং (সী.)] ন্তি. ‘‘গচ্ছথ, ভিক্খৱে, ঘটিকাৰস্স কুম্ভকাৰস্স আৱেসনং উত্তিণং কৰোথা’’তি. অথ খো তে, মহাৰাজ, ভিক্খূ ঘটিকাৰস্স কুম্ভকাৰস্স আৱেসনং উত্তিণমকংসু. অথ খো, মহাৰাজ, ঘটিকাৰস্স কুম্ভকাৰস্স মাতাপিতৰো তে ভিক্খূ এতদৱোচুং – ‘‘কে আৱেসনং উত্তিণং কৰোন্তী’’তি? ‘‘ভিক্খূ, ভগিনি, কস্সপস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স কুটি ওৱস্সতী’’তি. ‘‘হৰথ, ভন্তে, হৰথ, ভদ্ৰমুখা’’তি. অথ খো, মহাৰাজ, ঘটিকাৰো কুম্ভকাৰো যেন মাতাপিতৰো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা মাতাপিতৰো এতদৱোচ – ‘‘কে আৱেসনং উত্তিণমকংসূ’’তি? ‘‘ভিক্খূ, তাত, কস্সপস্স কিৰ ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স কুটি ওৱস্সতী’’তি. অথ খো, মহাৰাজ, ঘটিকাৰস্স কুম্ভকাৰস্স এতদহোসি – ‘‘লাভা ৱত মে, সুলদ্ধং ৱত মে, যস্স মে কস্সপো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো এৱং অভিৱিস্সত্থো’’তি. অথ খো, মহাৰাজ ঘটিকাৰং কুম্ভকাৰং অড্ঢমাসং পীতিসুখং ন ৱিজহতি, সত্তাহং মাতাপিতূনং. অথ খো, মহাৰাজ, আৱেসনং সব্বন্তং তেমাসং আকাসচ্ছদনং অট্ঠাসি, ন দেৱোতিৱস্সি [ন চাতিৱস্সি (সী. স্যা. কং. পী.)]. এৱৰূপো চ, মহাৰাজ, ঘটিকাৰো কুম্ভকাৰো’তি. ‘লাভা, ভন্তে, ঘটিকাৰস্স কুম্ভকাৰস্স, সুলদ্ধা, ভন্তে, ঘটিকাৰস্স কুম্ভকাৰস্স যস্স ভগৱা এৱং অভিৱিস্সত্থো’’’তি.

২৯২. ‘‘অথ খো, আনন্দ, কিকী কাসিৰাজা ঘটিকাৰস্স কুম্ভকাৰস্স পঞ্চমত্তানি তণ্ডুলৱাহসতানি পাহেসি পণ্ডুপুটকস্স সালিনো তদুপিযঞ্চ সূপেয্যং. অথ খো তে, আনন্দ, ৰাজপুৰিসা ঘটিকাৰং কুম্ভকাৰং উপসঙ্কমিত্ৱা এতদৱোচুং – ‘ইমানি খো, ভন্তে, পঞ্চমত্তানি তণ্ডুলৱাহসতানি কিকিনা কাসিৰাজেন পহিতানি পণ্ডুপুটকস্স সালিনো তদুপিযঞ্চ সূপেয্যং. তানি, ভন্তে, পটিগ্গণ্হথা’তি [পতিগ্গণ্হাতূতি (সী. পী.), পটিগ্গণ্হাতূতি (স্যা. কং.)]. ‘ৰাজা খো বহুকিচ্চো বহুকৰণীযো. অলং মে! ৰঞ্ঞোৱ হোতূ’তি. সিযা খো পন তে, আনন্দ, এৱমস্স – ‘অঞ্ঞো নূন তেন সমযেন জোতিপালো মাণৱো অহোসী’তি. ন খো পনেতং, আনন্দ, এৱং দট্ঠব্বং. অহং তেন সমযেন জোতিপালো মাণৱো অহোসি’’ন্তি.

ইদমৱোচ ভগৱা. অত্তমনো আযস্মা আনন্দো ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দীতি.

ঘটিকাৰসুত্তং নিট্ঠিতং পঠমং.