৩. মহাৱচ্ছসুত্তং

১৯৩. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. অথ খো ৱচ্ছগোত্তো পৰিব্বাজকো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱতা সদ্ধিং সম্মোদি. সম্মোদনীযং কথং সাৰণীযং ৱীতিসাৰেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো ৱচ্ছগোত্তো পৰিব্বাজকো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘দীঘৰত্তাহং ভোতা গোতমেন সহকথী. সাধু মে ভৱং গোতমো সংখিত্তেন কুসলাকুসলং দেসেতূ’’তি. ‘‘সংখিত্তেনপি খো তে অহং, ৱচ্ছ, কুসলাকুসলং দেসেয্যং, ৱিত্থাৰেনপি খো তে অহং, ৱচ্ছ, কুসলাকুসলং দেসেয্যং; অপি চ তে অহং, ৱচ্ছ, সংখিত্তেন কুসলাকুসলং দেসেস্সামি. তং সুণাহি, সাধুকং মনসি কৰোহি, ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৱং, ভো’’তি খো ৱচ্ছগোত্তো পৰিব্বাজকো ভগৱতো পচ্চস্সোসি. ভগৱা এতদৱোচ –

১৯৪. ‘‘লোভো খো, ৱচ্ছ, অকুসলং, অলোভো কুসলং; দোসো খো, ৱচ্ছ, অকুসলং, অদোসো কুসলং; মোহো খো, ৱচ্ছ, অকুসলং, অমোহো কুসলং. ইতি খো, ৱচ্ছ, ইমে তযো ধম্মা অকুসলা, তযো ধম্মা কুসলা.

‘‘পাণাতিপাতো খো, ৱচ্ছ, অকুসলং, পাণাতিপাতা ৱেৰমণী কুসলং; অদিন্নাদানং খো, ৱচ্ছ, অকুসলং, অদিন্নাদানা ৱেৰমণী কুসলং; কামেসুমিচ্ছাচাৰো খো, ৱচ্ছ, অকুসলং, কামেসুমিচ্ছাচাৰা ৱেৰমণী কুসলং; মুসাৱাদো খো, ৱচ্ছ, অকুসলং, মুসাৱাদা ৱেৰমণী কুসলং; পিসুণা ৱাচা খো, ৱচ্ছ, অকুসলং, পিসুণায ৱাচায ৱেৰমণী কুসলং; ফৰুসা ৱাচা খো, ৱচ্ছ, অকুসলং, ফৰুসায ৱাচায ৱেৰমণী কুসলং; সম্ফপ্পলাপো খো, ৱচ্ছ, অকুসলং, সম্ফপ্পলাপা ৱেৰমণী কুসলং; অভিজ্ঝা খো, ৱচ্ছ, অকুসলং, অনভিজ্ঝা কুসলং; ব্যাপাদো খো, ৱচ্ছ, অকুসলং, অব্যাপাদো কুসলং; মিচ্ছাদিট্ঠি খো, ৱচ্ছ, অকুসলং সম্মাদিট্ঠি কুসলং. ইতি খো, ৱচ্ছ, ইমে দস ধম্মা অকুসলা, দস ধম্মা কুসলা.

‘‘যতো খো, ৱচ্ছ, ভিক্খুনো তণ্হা পহীনা হোতি উচ্ছিন্নমূলা তালাৱত্থুকতা অনভাৱংকতা আযতিং অনুপ্পাদধম্মা, সো হোতি ভিক্খু অৰহং খীণাসৱো ৱুসিতৱা কতকৰণীযো ওহিতভাৰো অনুপ্পত্তসদত্থো পৰিক্খীণভৱসংযোজনো সম্মদঞ্ঞা ৱিমুত্তো’’তি.

১৯৫. ‘‘তিট্ঠতু ভৱং গোতমো. অত্থি পন তে ভোতো গোতমস্স একভিক্খুপি সাৱকো যো আসৱানং খযা [সাৱকো আসৱানং খযা (সী. স্যা. কং. পী.) এৱমুপৰিপি] অনাসৱং চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰতী’’তি? ‘‘ন খো, ৱচ্ছ, একংযেৱ সতং ন দ্ৱে সতানি ন তীণি সতানি ন চত্তাৰি সতানি ন পঞ্চ সতানি, অথ খো ভিয্যোৱ যে ভিক্খূ মম সাৱকা আসৱানং খযা অনাসৱং চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰন্তী’’তি.

‘‘তিট্ঠতু ভৱং গোতমো, তিট্ঠন্তু ভিক্খূ. অত্থি পন ভোতো গোতমস্স একা ভিক্খুনীপি সাৱিকা যা আসৱানং খযা অনাসৱং চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰতী’’তি? ‘‘ন খো, ৱচ্ছ, একংযেৱ সতং ন দ্ৱে সতানি ন তীণি সতানি ন চত্তাৰি সতানি ন পঞ্চ সতানি, অথ খো ভিয্যোৱ যা ভিক্খুনিযো মম সাৱিকা আসৱানং খযা অনাসৱং চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰন্তী’’তি.

‘‘তিট্ঠতু ভৱং গোতমো, তিট্ঠন্তু ভিক্খূ, তিট্ঠন্তু ভিক্খুনিযো. অত্থি পন ভোতো গোতমস্স একুপাসকোপি সাৱকো গিহী ওদাতৱসনো ব্ৰহ্মচাৰী যো পঞ্চন্নং ওৰম্ভাগিযানং সংযোজনানং পৰিক্খযা ওপপাতিকো তত্থ পৰিনিব্বাযী অনাৱত্তিধম্মো তস্মা লোকা’’তি? ‘‘ন খো, ৱচ্ছ, একংযেৱ সতং ন দ্ৱে সতানি ন তীণি সতানি ন চত্তাৰি সতানি ন পঞ্চ সতানি, অথ খো ভিয্যোৱ যে উপাসকা মম সাৱকা গিহী ওদাতৱসনা ব্ৰহ্মচাৰিনো পঞ্চন্নং ওৰম্ভাগিযানং সংযোজনানং পৰিক্খযা ওপপাতিকা তত্থ পৰিনিব্বাযিনো অনাৱত্তিধম্মা তস্মা লোকা’’তি.

‘‘তিট্ঠতু ভৱং গোতমো, তিট্ঠন্তু ভিক্খূ, তিট্ঠন্তু ভিক্খুনিযো, তিট্ঠন্তু উপাসকা গিহী ওদাতৱসনা ব্ৰহ্মচাৰিনো. অত্থি পন ভোতো গোতমস্স একুপাসকোপি সাৱকো গিহী ওদাতৱসনো কামভোগী সাসনকৰো ওৱাদপ্পটিকৰো যো তিণ্ণৱিচিকিচ্ছো ৱিগতকথংকথো ৱেসাৰজ্জপ্পত্তো অপৰপ্পচ্চযো সত্থুসাসনে ৱিহৰতী’’তি? ‘‘ন খো, ৱচ্ছ, একংযেৱ সতং ন দ্ৱে সতানি ন তীণি সতানি ন চত্তাৰি সতানি ন পঞ্চ সতানি, অথ খো ভিয্যোৱ যে উপাসকা মম সাৱকা গিহী ওদাতৱসনা কামভোগিনো সাসনকৰা ওৱাদপ্পটিকৰা তিণ্ণৱিচিকিচ্ছা ৱিগতকথংকথা ৱেসাৰজ্জপ্পত্তা অপৰপ্পচ্চযা সত্থুসাসনে ৱিহৰন্তী’’তি.

‘‘তিট্ঠতু ভৱং গোতমো, তিট্ঠন্তু ভিক্খূ, তিট্ঠন্তু ভিক্খুনিযো, তিট্ঠন্তু উপাসকা গিহী ওদাতৱসনা ব্ৰহ্মচাৰিনো, তিট্ঠন্তু উপাসকা গিহী ওদাতৱসনা কামভোগিনো. অত্থি পন ভোতো গোতমস্স একুপাসিকাপি সাৱিকা গিহিনী ওদাতৱসনা ব্ৰহ্মচাৰিনী যা পঞ্চন্নং ওৰম্ভাগিযানং সংযোজনানং পৰিক্খযা ওপপাতিকা তত্থ পৰিনিব্বাযিনী অনাৱত্তিধম্মা তস্মা লোকা’’তি? ‘‘ন খো, ৱচ্ছ, একংযেৱ সতং ন দ্ৱে সতানি ন তীণি সতানি ন চত্তাৰি সতানি ন পঞ্চ সতানি, অথ খো ভিয্যোৱ যা উপাসিকা মম সাৱিকা গিহিনিযো ওদাতৱসনা ব্ৰহ্মচাৰিনিযো পঞ্চন্নং ওৰম্ভাগিযানং সংযোজনানং পৰিক্খযা ওপপাতিকা তত্থ পৰিনিব্বাযিনিযো অনাৱত্তিধম্মা তস্মা লোকা’’তি.

‘‘তিট্ঠতু ভৱং গোতমো, তিট্ঠন্তু ভিক্খূ, তিট্ঠন্তু ভিক্খুনিযো, তিট্ঠন্তু উপাসকা গিহী ওদাতৱসনা ব্ৰহ্মচাৰিনো, তিট্ঠন্তু উপাসকা গিহী ওদাতৱসনা কামভোগিনো, তিট্ঠন্তু উপাসিকা গিহিনিযো ওদাতৱসনা ব্ৰহ্মচাৰিনিযো. অত্থি পন ভোতো গোতমস্স একুপাসিকাপি সাৱিকা গিহিনী ওদাতৱসনা কামভোগিনী সাসনকৰা ওৱাদপ্পটিকৰা যা তিণ্ণৱিচিকিচ্ছা ৱিগতকথংকথা ৱেসাৰজ্জপ্পত্তা অপৰপ্পচ্চযা সত্থুসাসনে ৱিহৰতী’’তি? ‘‘ন খো, ৱচ্ছ, একংযেৱ সতং ন দ্ৱে সতানি ন তীণি সতানি ন চত্তাৰি সতানি ন পঞ্চ সতানি, অথ খো ভিয্যোৱ যা উপাসিকা মম সাৱিকা গিহিনিযো ওদাতৱসনা কামভোগিনিযো সাসনকৰা ওৱাদপ্পটিকৰা তিণ্ণৱিচ্ছিকিচ্ছা ৱিগতকথংকথা ৱেসাৰজ্জপ্পত্তা অপৰপ্পচ্চযা সত্থুসাসনে ৱিহৰন্তী’’তি.

১৯৬. ‘‘সচে হি, ভো গোতম, ইমং ধম্মং ভৱংযেৱ গোতমো আৰাধকো অভৱিস্স, নো চ খো ভিক্খূ আৰাধকা অভৱিস্সংসু; এৱমিদং ব্ৰহ্মচৰিযং অপৰিপূৰং অভৱিস্স তেনঙ্গেন. যস্মা চ খো, ভো গোতম, ইমং ধম্মং ভৱঞ্চেৱ গোতমো আৰাধকো ভিক্খূ চ আৰাধকা; এৱমিদং ব্ৰহ্মচৰিযং পৰিপূৰং তেনঙ্গেন.

‘‘সচে হি, ভো গোতম, ইমং ধম্মং ভৱঞ্চেৱ গোতমো আৰাধকো অভৱিস্স, ভিক্খূ চ আৰাধকা অভৱিস্সংসু, নো চ খো ভিক্খুনিযো আৰাধিকা অভৱিস্সংসু; এৱমিদং ব্ৰহ্মচৰিযং অপৰিপূৰং অভৱিস্স তেনঙ্গেন. যস্মা চ খো, ভো গোতম, ইমং ধম্মং ভৱঞ্চেৱ গোতমো আৰাধকো, ভিক্খূ চ আৰাধকা, ভিক্খুনিযো চ আৰাধিকা; এৱমিদং ব্ৰহ্মচৰিযং পৰিপূৰং তেনঙ্গেন.

‘‘সচে হি, ভো গোতম, ইমং ধম্মং ভৱঞ্চেৱ গোতমো আৰাধকো অভৱিস্স, ভিক্খূ চ আৰাধকা অভৱিস্সংসু, ভিক্খুনিযো চ আৰাধিকা অভৱিস্সংসু, নো চ খো উপাসকা গিহী ওদাতৱসনা ব্ৰহ্মচাৰিনো আৰাধকা অভৱিস্সংসু; এৱমিদং ব্ৰহ্মচৰিযং অপৰিপূৰং অভৱিস্স তেনঙ্গেন. যস্মা চ খো, ভো গোতম, ইমং ধম্মং ভৱঞ্চেৱ গোতমো আৰাধকো, ভিক্খূ চ আৰাধকা, ভিক্খুনিযো চ আৰাধিকা, উপাসকা চ গিহী ওদাতৱসনা ব্ৰহ্মচাৰিনো আৰাধকা; এৱমিদং ব্ৰহ্মচৰিযং পৰিপূৰং তেনঙ্গেন.

‘‘সচে হি, ভো গোতম, ইমং ধম্মং ভৱঞ্চেৱ গোতমো আৰাধকো অভৱিস্স, ভিক্খূ চ আৰাধকা অভৱিস্সংসু, ভিক্খুনিযো চ আৰাধিকা অভৱিস্সংসু, উপাসকা চ গিহী ওদাতৱসনা ব্ৰহ্মচাৰিনো আৰাধকা অভৱিস্সংসু, নো চ খো উপাসকা গিহী ওদাতৱসনা কামভোগিনো আৰাধকা অভৱিস্সংসু; এৱমিদং ব্ৰহ্মচৰিযং অপৰিপূৰং অভৱিস্স তেনঙ্গেন. যস্মা চ খো, ভো গোতম, ইমং ধম্মং ভৱঞ্চেৱ গোতমো আৰাধকো, ভিক্খূ চ আৰাধকা, ভিক্খুনিযো চ আৰাধিকা, উপাসকা চ গিহী ওদাতৱসনা ব্ৰহ্মচাৰিনো আৰাধকা, উপাসকা চ গিহী ওদাতৱসনা কামভোগিনো আৰাধকা; এৱমিদং ব্ৰহ্মচৰিযং পৰিপূৰং তেনঙ্গেন.

‘‘সচে হি, ভো গোতম, ইমং ধম্মং ভৱঞ্চেৱ গোতমো আৰাধকো অভৱিস্স, ভিক্খূ চ আৰাধকা অভৱিস্সংসু, ভিক্খুনিযো চ আৰাধিকা অভৱিস্সংসু, উপাসকা চ গিহী ওদাতৱসনা ব্ৰহ্মচাৰিনো আৰাধকা অভৱিস্সংসু, উপাসকা চ গিহী ওদাতৱসনা কামভোগিনো আৰাধকা অভৱিস্সংসু, নো চ খো উপাসিকা গিহিনিযো ওদাতৱসনা ব্ৰহ্মচাৰিনিযো আৰাধিকা অভৱিস্সংসু; এৱমিদং ব্ৰহ্মচৰিযং অপৰিপূৰং অভৱিস্স তেনঙ্গেন. যস্মা চ খো, ভো গোতম, ইমং ধম্মং ভৱঞ্চেৱ গোতমো আৰাধকো, ভিক্খূ চ আৰাধকা, ভিক্খুনিযো চ আৰাধিকা, উপাসকা চ গিহী ওদাতৱসনা ব্ৰহ্মচাৰিনো আৰাধকা, উপাসকা চ গিহী ওদাতৱসনা কামভোগিনো আৰাধকা, উপাসিকা চ গিহিনিযো ওদাতৱসনা ব্ৰহ্মচাৰিনিযো আৰাধিকা; এৱমিদং ব্ৰহ্মচৰিযং পৰিপূৰং তেনঙ্গেন.

‘‘সচে হি, ভো গোতম, ইমং ধম্মং ভৱঞ্চেৱ গোতমো আৰাধকো অভৱিস্স, ভিক্খূ চ আৰাধকা অভৱিস্সংসু, ভিক্খুনিযো চ আৰাধিকা অভৱিস্সংসু, উপাসকা চ গিহী ওদাতৱসনা ব্ৰহ্মচাৰিনো আৰাধকা অভৱিস্সংসু, উপাসকা চ গিহী ওদাতৱসনা কামভোগিনো আৰাধকা অভৱিস্সংসু, উপাসিকা চ গিহিনিযো ওদাতৱসনা ব্ৰহ্মচাৰিনিযো আৰাধিকা অভৱিস্সংসু, নো চ খো উপাসিকা গিহিনিযো ওদাতৱসনা কামভোগিনিযো আৰাধিকা অভৱিস্সংসু; এৱমিদং ব্ৰহ্মচৰিযং অপৰিপূৰং অভৱিস্স তেনঙ্গেন. যস্মা চ খো, ভো গোতম, ইমং ধম্মং ভৱঞ্চেৱ গোতমো আৰাধকো, ভিক্খূ চ আৰাধকা, ভিক্খুনিযো চ আৰাধিকা, উপাসকা চ গিহী ওদাতৱসনা ব্ৰহ্মচাৰিনো আৰাধকা, উপাসকা চ গিহী ওদাতৱসনা কামভোগিনো আৰাধকা, উপাসিকা চ গিহিনিযো ওদাতৱসনা ব্ৰহ্মচাৰিনিযো আৰাধিকা, উপাসিকা চ গিহিনিযো ওদাতৱসনা কামভোগিনিযো আৰাধিকা; এৱমিদং ব্ৰহ্মচৰিযং পৰিপূৰং তেনঙ্গেন.

১৯৭. ‘‘সেয্যথাপি, ভো গোতম, গঙ্গা নদী সমুদ্দনিন্না সমুদ্দপোণা সমুদ্দপব্ভাৰা সমুদ্দং আহচ্চ তিট্ঠতি, এৱমেৱাযং ভোতো গোতমস্স পৰিসা সগহট্ঠপব্বজিতা নিব্বাননিন্না নিব্বানপোণা নিব্বানপব্ভাৰা নিব্বানং আহচ্চ তিট্ঠতি. অভিক্কন্তং, ভো গোতম…পে… এসাহং ভৱন্তং গোতমং সৰণং গচ্ছামি ধম্মঞ্চ ভিক্খুসঙ্ঘঞ্চ. লভেয্যাহং ভোতো গোতমস্স সন্তিকে পব্বজ্জং, লভেয্যং উপসম্পদ’’ন্তি. ‘‘যো খো, ৱচ্ছ, অঞ্ঞতিত্থিযপুব্বো ইমস্মিং ধম্মৱিনযে আকঙ্খতি পব্বজ্জং, আকঙ্খতি উপসম্পদং, সো চত্তাৰো মাসে পৰিৱসতি. চতুন্নং মাসানং অচ্চযেন আৰদ্ধচিত্তা ভিক্খূ পব্বাজেন্তি উপসম্পাদেন্তি ভিক্খুভাৱায; অপি চ মেত্থ পুগ্গলৱেমত্ততা ৱিদিতা’’তি. ‘‘সচে, ভন্তে, অঞ্ঞতিত্থিযপুব্বা ইমস্মিং ধম্মৱিনযে আকঙ্খন্তা পব্বজ্জং, আকঙ্খন্তা উপসম্পদং চত্তাৰো মাসে পৰিৱসন্তি, চতুন্নং মাসানং অচ্চযেন আৰদ্ধচিত্তা ভিক্খূ পব্বাজেন্তি উপসম্পাদেন্তি ভিক্খুভাৱায; অহং চত্তাৰি ৱস্সানি পৰিৱসিস্সামি. চতুন্নং ৱস্সানং অচ্চযেন আৰদ্ধচিত্তা ভিক্খূ পব্বাজেন্তু উপসম্পাদেন্তু ভিক্খুভাৱাযা’’তি. অলত্থ খো ৱচ্ছগোত্তো পৰিব্বাজকো ভগৱতো সন্তিকে পব্বজ্জং অলত্থ উপসম্পদং.

অচিৰূপসম্পন্নো খো পনাযস্মা ৱচ্ছগোত্তো অদ্ধমাসূপসম্পন্নো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা ৱচ্ছগোত্তো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘যাৱতকং, ভন্তে, সেখেন ঞাণেন সেখায ৱিজ্জায পত্তব্বং, অনুপ্পত্তং তং মযা; উত্তৰি চ মে [উত্তৰিং মে (সী. স্যা. কং. পী.)] ভগৱা ধম্মং দেসেতূ’’তি. ‘‘তেন হি ত্ৱং, ৱচ্ছ, দ্ৱে ধম্মে উত্তৰি ভাৱেহি – সমথঞ্চ ৱিপস্সনঞ্চ. ইমে খো তে, ৱচ্ছ, দ্ৱে ধম্মা উত্তৰি ভাৱিতা – সমথো চ ৱিপস্সনা চ – অনেকধাতুপটিৱেধায সংৱত্তিস্সন্তি.

১৯৮. ‘‘সো ত্ৱং, ৱচ্ছ, যাৱদেৱ [যাৱদে (পী.)] আকঙ্খিস্সসি – ‘অনেকৱিহিতং ইদ্ধিৱিধং পচ্চনুভৱেয্যং – একোপি হুত্ৱা বহুধা অস্সং, বহুধাপি হুত্ৱা একো অস্সং; আৱিভাৱং, তিৰোভাৱং; তিৰোকুট্টং তিৰোপাকাৰং তিৰোপব্বতং অসজ্জমানো গচ্ছেয্যং, সেয্যথাপি আকাসে; পথৱিযাপি উম্মুজ্জনিমুজ্জং কৰেয্যং, সেয্যথাপি উদকে; উদকেপি অভিজ্জমানে গচ্ছেয্যং, সেয্যথাপি পথৱিযং; আকাসেপি পল্লঙ্কেন কমেয্যং, সেয্যথাপি পক্খী সকুণো; ইমেপি চন্দিমসূৰিযে এৱংমহিদ্ধিকে এৱংমহানুভাৱে পাণিনা পৰিমসেয্যং, পৰিমজ্জেয্যং; যাৱব্ৰহ্মলোকাপি কাযেন ৱসং ৱত্তেয্য’ন্তি, তত্ৰ তত্ৰেৱ সক্খিভব্বতং পাপুণিস্সসি, সতি সতিআযতনে.

‘‘সো ত্ৱং, ৱচ্ছ, যাৱদেৱ আকঙ্খিস্সসি – ‘দিব্বায সোতধাতুযা ৱিসুদ্ধায অতিক্কন্তমানুসিকায উভো সদ্দে সুণেয্যং – দিব্বে চ মানুসে চ, যে দূৰে সন্তিকে চা’তি, তত্ৰ তত্ৰেৱ সক্খিভব্বতং পাপুণিস্সসি, সতি সতিআযতনে.

‘‘সো ত্ৱং, ৱচ্ছ, যাৱদেৱ আকঙ্খিস্সসি – ‘পৰসত্তানং পৰপুগ্গলানং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানেয্যং – সৰাগং ৱা চিত্তং সৰাগং চিত্তন্তি পজানেয্যং, ৱীতৰাগং ৱা চিত্তং ৱীতৰাগং চিত্তন্তি পজানেয্যং; সদোসং ৱা চিত্তং সদোসং চিত্তন্তি পজানেয্যং, ৱীতদোসং ৱা চিত্তং ৱীতদোসং চিত্তন্তি পজানেয্যং; সমোহং ৱা চিত্তং সমোহং চিত্তন্তি পজানেয্যং, ৱীতমোহং ৱা চিত্তং ৱীতমোহং চিত্তন্তি পজানেয্যং; সংখিত্তং ৱা চিত্তং সংখিত্তং চিত্তন্তি পজানেয্যং, ৱিক্খিত্তং ৱা চিত্তং ৱিক্খিত্তং চিত্তন্তি পজানেয্যং; মহগ্গতং ৱা চিত্তং মহগ্গতং চিত্তন্তি পজানেয্যং, অমহগ্গতং ৱা চিত্তং অমহগ্গতং চিত্তন্তি পজানেয্যং; সউত্তৰং ৱা চিত্তং সউত্তৰং চিত্তন্তি পজানেয্যং, অনুত্তৰং ৱা চিত্তং অনুত্তৰং চিত্তন্তি পজানেয্যং; সমাহিতং ৱা চিত্তং সমাহিতং চিত্তন্তি পজানেয্যং, অসমাহিতং ৱা চিত্তং অসমাহিতং চিত্তন্তি পজানেয্যং; ৱিমুত্তং ৱা চিত্তং ৱিমুত্তং চিত্তন্তি পজানেয্যং, অৱিমুত্তং ৱা চিত্তং অৱিমুত্তং চিত্তন্তি পজানেয্য’ন্তি, তত্ৰ তত্ৰেৱ সক্খিভব্বতং পাপুণিস্সসি, সতি সতিআযতনে.

‘‘সো ত্ৱং, ৱচ্ছ, যাৱদেৱ আকঙ্খিস্সসি – ‘অনেকৱিহিতং পুব্বেনিৱাসং অনুস্সৰেয্যং, সেয্যথিদং – একম্পি জাতিং দ্ৱেপি জাতিযো তিস্সোপি জাতিযো চতস্সোপি জাতিযো পঞ্চপি জাতিযো দসপি জাতিযো ৱীসম্পি জাতিযো তিংসম্পি জাতিযো চত্তালীসম্পি জাতিযো পঞ্ঞাসম্পি জাতিযো জাতিসতম্পি জাতিসহস্সম্পি জাতিসতসহস্সম্পি; অনেকেপি সংৱট্টকপ্পে অনেকেপি ৱিৱট্টকপ্পে অনেকেপি সংৱট্টৱিৱট্টকপ্পে – অমুত্ৰাসিং এৱংনামো এৱংগোত্তো এৱংৱণ্ণো এৱমাহাৰো এৱংসুখদুক্খপ্পটিসংৱেদী এৱমাযুপৰিযন্তো, সো ততো চুতো অমুত্ৰ উদপাদিং; তত্ৰাপাসিং এৱংনামো এৱংগোত্তো এৱংৱণ্ণো এৱমাহাৰো এৱংসুখদুক্খপ্পটিসংৱেদী এৱমাযুপৰিযন্তো, সো ততো চুতো ইধূপপন্নোতি; ইতি সাকাৰং সউদ্দেসং অনেকৱিহিতং পুব্বেনিৱাসং অনুস্সৰেয্য’ন্তি, তত্ৰ তত্ৰেৱ সক্খিভব্বতং পাপুণিস্সসি, সতি সতিআযতনে.

‘‘সো ত্ৱং, ৱচ্ছ, যাৱদেৱ আকঙ্খিস্সসি – ‘দিব্বেন চক্খুনা ৱিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সত্তে পস্সেয্যং চৱমানে উপপজ্জমানে হীনে পণীতে সুৱণ্ণে দুব্বণ্ণে সুগতে দুগ্গতে যথাকম্মূপগে সত্তে পজানেয্যং – ইমে ৱত ভোন্তো সত্তা কাযদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা ৱচীদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা মনোদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা অৰিযানং উপৱাদকা মিচ্ছাদিট্ঠিকা মিচ্ছাদিট্ঠিকম্মসমাদানা, তে কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপন্না; ইমে ৱা পন ভোন্তো সত্তা কাযসুচৰিতেন সমন্নাগতা ৱচীসুচৰিতেন সমন্নাগতা মনোসুচৰিতেন সমন্নাগতা অৰিযানং অনুপৱাদকা সম্মাদিট্ঠিকা সম্মাদিট্ঠিকম্মসমাদানা, তে কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপন্নাতি; ইতি দিব্বেন চক্খুনা ৱিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সত্তে পস্সেয্যং চৱমানে উপপজ্জমানে হীনে পণীতে সুৱণ্ণে দুব্বণ্ণে সুগতে দুগ্গতে যথাকম্মূপগে সত্তে পজানেয্য’ন্তি, তত্ৰ তত্ৰেৱ সক্খিভব্বতং পাপুণিস্সসি, সতি সতিআযতনে.

‘‘সো ত্ৱং, ৱচ্ছ, যাৱদেৱ আকঙ্খিস্সসি – ‘আসৱানং খযা অনাসৱং চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰেয্য’ন্তি, তত্ৰ তত্ৰেৱ সক্খিভব্বতং পাপুণিস্সসি, সতি সতিআযতনে’’তি.

১৯৯. অথ খো আযস্মা ৱচ্ছগোত্তো ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দিত্ৱা অনুমোদিত্ৱা উট্ঠাযাসনা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা পক্কামি. অথ খো আযস্মা ৱচ্ছগোত্তো একো ৱূপকট্ঠো অপ্পমত্তো আতাপী পহিতত্তো ৱিহৰন্তো নচিৰস্সেৱ – যস্সত্থায কুলপুত্তা সম্মদেৱ অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজন্তি তদনুত্তৰং – ব্ৰহ্মচৰিযপৰিযোসানং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহাসি. ‘খীণা জাতি, ৱুসিতং ব্ৰহ্মচৰিযং, কতং কৰণীযং, নাপৰং ইত্থত্তাযা’তি অব্ভঞ্ঞাসি. অঞ্ঞতৰো খো পনাযস্মা ৱচ্ছগোত্তো অৰহতং অহোসি.

২০০. তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা ভিক্খূ ভগৱন্তং দস্সনায গচ্ছন্তি. অদ্দসা খো আযস্মা ৱচ্ছগোত্তো তে ভিক্খূ দূৰতোৱ আগচ্ছন্তে. দিস্ৱান যেন তে ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা তে ভিক্খূ এতদৱোচ – ‘‘হন্দ! কহং পন তুম্হে আযস্মন্তো গচ্ছথা’’তি? ‘‘ভগৱন্তং খো মযং, আৱুসো, দস্সনায গচ্ছামা’’তি. ‘‘তেনহাযস্মন্তো মম ৱচনেন ভগৱতো পাদে সিৰসা ৱন্দথ, এৱঞ্চ ৱদেথ – ‘ৱচ্ছগোত্তো, ভন্তে, ভিক্খু ভগৱতো পাদে সিৰসা ৱন্দতি, এৱঞ্চ ৱদেতি – পৰিচিণ্ণো মে ভগৱা, পৰিচিণ্ণো মে সুগতো’’’তি. ‘‘এৱমাৱুসো’’তি খো তে ভিক্খূ আযস্মতো ৱচ্ছগোত্তস্স পচ্চস্সোসুং. অথ খো তে ভিক্খূ যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্না খো তে ভিক্খূ ভগৱন্তং এতদৱোচুং – ‘‘আযস্মা, ভন্তে, ৱচ্ছগোত্তো ভগৱতো পাদে সিৰসা ৱন্দতি, এৱঞ্চ ৱদেতি – ‘পৰিচিণ্ণো মে ভগৱা, পৰিচিণ্ণো মে সুগতো’’’তি. ‘‘পুব্বেৱ মে, ভিক্খৱে, ৱচ্ছগোত্তো ভিক্খু চেতসা চেতো পৰিচ্চ ৱিদিতো – ‘তেৱিজ্জো ৱচ্ছগোত্তো ভিক্খু মহিদ্ধিকো মহানুভাৱো’তি. দেৱতাপি মে এতমত্থং আৰোচেসুং – ‘তেৱিজ্জো, ভন্তে, ৱচ্ছগোত্তো ভিক্খু মহিদ্ধিকো মহানুভাৱো’’’তি.

ইদমৱোচ ভগৱা. অত্তমনা তে ভিক্খূ ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দুন্তি.

মহাৱচ্ছসুত্তং নিট্ঠিতং ততিযং.