২. অগ্গিৱচ্ছসুত্তং
১৮৭. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. অথ খো ৱচ্ছগোত্তো পৰিব্বাজকো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱতা সদ্ধিং সম্মোদি. সম্মোদনীযং কথং সাৰণীযং ৱীতিসাৰেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো ৱচ্ছগোত্তো পৰিব্বাজকো ভগৱন্তং এতদৱোচ –
‘‘কিং নু খো, ভো গোতম, ‘সস্সতো লোকো, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’ন্তি – এৱংদিট্ঠি [এৱংদিট্ঠী (সী. স্যা. কং. ক.)] ভৱং গোতমো’’তি? ‘‘ন খো অহং, ৱচ্ছ, এৱংদিট্ঠি – ‘সস্সতো লোকো, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’’’ন্তি.
‘‘কিং পন, ভো গোতম, ‘অসস্সতো লোকো, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’ন্তি – এৱংদিট্ঠি ভৱং গোতমো’’তি? ‘‘ন খো অহং, ৱচ্ছ, এৱংদিট্ঠি – ‘অসস্সতো লোকো, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’’’ন্তি.
‘‘কিং নু খো, ভো গোতম, ‘অন্তৱা লোকো, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’ন্তি – এৱংদিট্ঠি ভৱং গোতমো’’তি? ‘‘ন খো অহং, ৱচ্ছ, এৱংদিট্ঠি – ‘অন্তৱা লোকো, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’’’ন্তি.
‘‘কিং পন, ভো গোতম, ‘অনন্তৱা লোকো, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’ন্তি – এৱংদিট্ঠি ভৱং গোতমো’’তি? ‘‘ন খো অহং, ৱচ্ছ, এৱংদিট্ঠি – ‘অনন্তৱা লোকো, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’’’ন্তি.
‘‘কিং নু খো, ভো গোতম, ‘তং জীৱং তং সৰীৰং, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’ন্তি – এৱংদিট্ঠি ভৱং গোতমো’’তি? ‘‘ন খো অহং, ৱচ্ছ, এৱংদিট্ঠি – ‘তং জীৱং তং সৰীৰং, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’’’ন্তি.
‘‘কিং পন, ভো গোতম, ‘অঞ্ঞং জীৱং অঞ্ঞং সৰীৰং, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’ন্তি – এৱংদিট্ঠি ভৱং গোতমো’’তি? ‘‘ন খো অহং, ৱচ্ছ, এৱংদিট্ঠি – ‘অঞ্ঞং জীৱং অঞ্ঞং সৰীৰং, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’’’ন্তি.
‘‘কিং নু খো, ভো গোতম, ‘হোতি তথাগতো পৰং মৰণা, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’ন্তি – এৱংদিট্ঠি ভৱং গোতমো’’তি? ‘‘ন খো অহং, ৱচ্ছ, এৱংদিট্ঠি – ‘হোতি তথাগতো পৰং মৰণা, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’’’ন্তি.
‘‘কিং পন, ভো গোতম, ‘ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’ন্তি – এৱংদিট্ঠি ভৱং গোতমো’’তি? ‘‘ন খো অহং, ৱচ্ছ, এৱংদিট্ঠি – ‘ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’’’ন্তি.
‘‘কিং নু খো, ভো গোতম, ‘হোতি চ ন চ হোতি তথাগতো পৰং মৰণা, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’ন্তি – এৱংদিট্ঠি ভৱং গোতমো’’তি? ‘‘ন খো অহং, ৱচ্ছ, এৱংদিট্ঠি – ‘হোতি চ ন চ হোতি তথাগতো পৰং মৰণা, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’’’ন্তি.
‘‘কিং পন, ভো গোতম, ‘নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’ন্তি – এৱংদিট্ঠি ভৱং গোতমো’’তি? ‘‘ন খো অহং, ৱচ্ছ, এৱংদিট্ঠি – ‘নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’’’ন্তি.
১৮৮. ‘‘‘কিং নু খো, ভো গোতম, সস্সতো লোকো, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞন্তি – এৱংদিট্ঠি ভৱং গোতমো’তি ইতি পুট্ঠো সমানো ‘ন খো অহং, ৱচ্ছ, এৱংদিট্ঠি – সস্সতো লোকো, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’ন্তি ৱদেসি [মোঘমঞ্ঞন্তীতি ৱদেসি (সী.), মোঘমঞ্ঞন্তি ইতি ৱদেসি (?)]. ‘কিং পন, ভো গোতম, অসস্সতো লোকো, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞন্তি – এৱংদিট্ঠি ভৱং গোতমো’তি ইতি পুট্ঠো সমানো ‘ন খো অহং, ৱচ্ছ, এৱংদিট্ঠি – অসস্সতো লোকো, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’ন্তি ৱদেসি. ‘কিং নু খো, ভো গোতম, অন্তৱা লোকো, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞন্তি – এৱংদিট্ঠি ভৱং গোতমো’তি ইতি পুট্ঠো সমানো ‘ন খো অহং, ৱচ্ছ, এৱংদিট্ঠি – অন্তৱা লোকো, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’ন্তি ৱদেসি. ‘কিং পন, ভো গোতম, অনন্তৱা লোকো, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞন্তি – এৱংদিট্ঠি ভৱং গোতমো’তি ইতি পুট্ঠো সমানো ‘ন খো অহং, ৱচ্ছ, এৱংদিট্ঠি – অনন্তৱা লোকো, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’ন্তি ৱদেসি. ‘কিং নু খো, ভো গোতম, তং জীৱং তং সৰীৰং, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞন্তি – এৱংদিট্ঠি ভৱং গোতমো’তি ইতি পুট্ঠো সমানো ‘ন খো অহং, ৱচ্ছ, এৱংদিট্ঠি – তং জীৱং তং সৰীৰং, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’ন্তি ৱদেসি. ‘কিং পন, ভো গোতম, অঞ্ঞং জীৱং অঞ্ঞং সৰীৰং, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞন্তি – এৱংদিট্ঠি ভৱং গোতমো’তি ইতি পুট্ঠো সমানো ‘ন খো অহং, ৱচ্ছ, এৱংদিট্ঠি – অঞ্ঞং জীৱং অঞ্ঞং সৰীৰং, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’ন্তি ৱদেসি. ‘কিং নু খো, ভো গোতম, হোতি তথাগতো পৰং মৰণা, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞন্তি – এৱংদিট্ঠি ভৱং গোতমো’তি ইতি পুট্ঠো সমানো ‘ন খো অহং, ৱচ্ছ, এৱংদিট্ঠি – হোতি তথাগতো পৰং মৰণা, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’ন্তি ৱদেসি.
‘‘‘কিং পন, ভো গোতম, ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞন্তি – এৱংদিট্ঠি ভৱং গোতমো’তি ইতি পুট্ঠো সমানো ‘ন খো অহং, ৱচ্ছ, এৱংদিট্ঠি – ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’ন্তি ৱদেসি. ‘কিং নু খো, ভো গোতম, হোতি চ ন চ হোতি তথাগতো পৰং মৰণা, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞন্তি – এৱংদিট্ঠি ভৱং গোতমো’তি ইতি পুট্ঠো সমানো ‘ন খো অহং, ৱচ্ছ, এৱংদিট্ঠি – হোতি চ ন চ হোতি তথাগতো পৰং মৰণা, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’ন্তি ৱদেসি. ‘কিং পন, ভো গোতম, নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞন্তি – এৱংদিট্ঠি ভৱং গোতমো’তি ইতি পুট্ঠো সমানো ‘ন খো অহং, ৱচ্ছ, এৱংদিট্ঠি – নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’ন্তি ৱদেসি.
‘‘কিং পন ভো গোতমো আদীনৱং সম্পস্সমানো এৱং ইমানি সব্বসো দিট্ঠিগতানি অনুপগতো’’তি?
১৮৯. ‘‘‘সস্সতো লোকো’তি খো, ৱচ্ছ, দিট্ঠিগতমেতং দিট্ঠিগহনং দিট্ঠিকন্তাৰো [দিট্ঠিকন্তাৰং (সী. পী.)] দিট্ঠিৱিসূকং দিট্ঠিৱিপ্ফন্দিতং দিট্ঠিসংযোজনং সদুক্খং সৱিঘাতং সউপাযাসং সপৰিড়াহং, ন নিব্বিদায ন ৱিৰাগায ন নিৰোধায ন উপসমায ন অভিঞ্ঞায ন সম্বোধায ন নিব্বানায সংৱত্ততি. ‘অসস্সতো লোকো’তি খো, ৱচ্ছ…পে… ‘অন্তৱা লোকো’তি খো, ৱচ্ছ…পে… ‘অনন্তৱা লোকো’তি খো, ৱচ্ছ…পে… ‘তং জীৱং তং সৰীৰ’ন্তি খো, ৱচ্ছ…পে… ‘অঞ্ঞং জীৱং অঞ্ঞং সৰীৰ’ন্তি খো, ৱচ্ছ…পে… ‘হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি খো, ৱচ্ছ …পে… ‘ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি খো, ৱচ্ছ…পে… ‘হোতি চ ন চ হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি খো, ৱচ্ছ…পে… ‘নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি খো, ৱচ্ছ, দিট্ঠিগতমেতং দিট্ঠিগহনং দিট্ঠিকন্তাৰো দিট্ঠিৱিসূকং দিট্ঠিৱিপ্ফন্দিতং দিট্ঠিসংযোজনং সদুক্খং সৱিঘাতং সউপাযাসং সপৰিড়াহং, ন নিব্বিদায ন ৱিৰাগায ন নিৰোধায ন উপসমায ন অভিঞ্ঞায ন সম্বোধায ন নিব্বানায সংৱত্ততি. ইমং খো অহং, ৱচ্ছ, আদীনৱং সম্পস্সমানো এৱং ইমানি সব্বসো দিট্ঠিগতানি অনুপগতো’’তি.
‘‘অত্থি পন ভোতো গোতমস্স কিঞ্চি দিট্ঠিগত’’ন্তি? ‘‘দিট্ঠিগতন্তি খো, ৱচ্ছ, অপনীতমেতং তথাগতস্স. দিট্ঠঞ্হেতং, ৱচ্ছ, তথাগতেন – ‘ইতি ৰূপং, ইতি ৰূপস্স সমুদযো, ইতি ৰূপস্স অত্থঙ্গমো; ইতি ৱেদনা, ইতি ৱেদনায সমুদযো, ইতি ৱেদনায অত্থঙ্গমো; ইতি সঞ্ঞা, ইতি সঞ্ঞায সমুদযো, ইতি সঞ্ঞায অত্থঙ্গমো; ইতি সঙ্খাৰা, ইতি সঙ্খাৰানং সমুদযো, ইতি সঙ্খাৰানং অত্থঙ্গমো; ইতি ৱিঞ্ঞাণং, ইতি ৱিঞ্ঞাণস্স সমুদযো, ইতি ৱিঞ্ঞাণস্স অত্থঙ্গমো’তি. তস্মা তথাগতো সব্বমঞ্ঞিতানং সব্বমথিতানং সব্বঅহংকাৰমমংকাৰমানানুসযানং খযা ৱিৰাগা নিৰোধা চাগা পটিনিস্সগ্গা অনুপাদা ৱিমুত্তোতি ৱদামী’’তি.
১৯০. ‘‘এৱং ৱিমুত্তচিত্তো পন, ভো গোতম, ভিক্খু কুহিং উপপজ্জতী’’তি? ‘‘উপপজ্জতীতি খো, ৱচ্ছ, ন উপেতি’’. ‘‘তেন হি, ভো গোতম, ন উপপজ্জতী’’তি? ‘‘ন উপপজ্জতীতি খো, ৱচ্ছ, ন উপেতি’’. ‘‘তেন হি, ভো গোতম, উপপজ্জতি চ ন চ উপপজ্জতী’’তি? ‘‘উপপজ্জতি চ ন চ উপপজ্জতীতি খো, ৱচ্ছ, ন উপেতি’’. ‘‘তেন হি, ভো গোতম, নেৱ উপপজ্জতি ন ন উপপজ্জতী’’তি? ‘‘নেৱ উপপজ্জতি ন ন উপপজ্জতীতি খো, ৱচ্ছ, ন উপেতি’’.
‘‘‘এৱং ৱিমুত্তচিত্তো পন, ভো গোতম, ভিক্খু কুহিং উপপজ্জতী’তি ইতি পুট্ঠো সমানো ‘উপপজ্জতীতি খো, ৱচ্ছ, ন উপেতী’তি ৱদেসি. ‘তেন হি, ভো গোতম, ন উপপজ্জতী’তি ইতি পুট্ঠো সমানো ‘ন উপপজ্জতীতি খো, ৱচ্ছ, ন উপেতী’তি ৱদেসি. ‘তেন হি, ভো গোতম, উপপজ্জতি চ ন চ উপপজ্জতী’তি ইতি পুট্ঠো সমানো ‘উপপজ্জতি চ ন চ উপপজ্জতীতি খো, ৱচ্ছ, ন উপেতী’তি ৱদেসি. ‘তেন হি, ভো গোতম, নেৱ উপপজ্জতি ন ন উপপজ্জতী’তি ইতি পুট্ঠো সমানো ‘নেৱ উপপজ্জতি ন ন উপপজ্জতীতি খো, ৱচ্ছ, ন উপেতী’তি ৱদেসি. এত্থাহং, ভো গোতম, অঞ্ঞাণমাপাদিং, এত্থ সম্মোহমাপাদিং. যাপি মে এসা ভোতো গোতমস্স পুৰিমেন কথাসল্লাপেন অহু পসাদমত্তা সাপি মে এতৰহি অন্তৰহিতা’’তি. ‘‘অলঞ্হি তে, ৱচ্ছ, অঞ্ঞাণায, অলং সম্মোহায. গম্ভীৰো হাযং, ৱচ্ছ, ধম্মো দুদ্দসো দুৰনুবোধো সন্তো পণীতো অতক্কাৱচৰো নিপুণো পণ্ডিতৱেদনীযো. সো তযা দুজ্জানো অঞ্ঞদিট্ঠিকেন অঞ্ঞখন্তিকেন অঞ্ঞৰুচিকেন অঞ্ঞত্ৰযোগেন [অঞ্ঞত্ৰাযোগেন (দী. নি. ১.৪২০)] অঞ্ঞত্ৰাচৰিযকেন’’ [অঞ্ঞত্থাচৰিযকেন (সী. স্যা. কং. পী.)].
১৯১. ‘‘তেন হি, ৱচ্ছ, তঞ্ঞেৱেত্থ পটিপুচ্ছিস্সামি; যথা তে খমেয্য তথা নং ব্যাকৰেয্যাসি. তং কিং মঞ্ঞসি, ৱচ্ছ, সচে তে পুৰতো অগ্গি জলেয্য, জানেয্যাসি ত্ৱং – ‘অযং মে পুৰতো অগ্গি জলতী’’’তি? ‘‘সচে মে, ভো গোতম, পুৰতো অগ্গি জলেয্য, জানেয্যাহং – ‘অযং মে পুৰতো অগ্গি জলতী’’’তি.
‘‘সচে পন তং, ৱচ্ছ, এৱং পুচ্ছেয্য – ‘যো তে অযং পুৰতো অগ্গি জলতি অযং অগ্গি কিং পটিচ্চ জলতী’তি, এৱং পুট্ঠো ত্ৱং, ৱচ্ছ, কিন্তি ব্যাকৰেয্যাসী’’তি? ‘‘সচে মং, ভো গোতম, এৱং পুচ্ছেয্য – ‘যো তে অযং পুৰতো অগ্গি জলতি অযং অগ্গি কিং পটিচ্চ জলতী’তি, এৱং পুট্ঠো অহং, ভো গোতম, এৱং ব্যাকৰেয্যং – ‘যো মে অযং পুৰতো অগ্গি জলতি অযং অগ্গি তিণকট্ঠুপাদানং পটিচ্চ জলতী’’’তি.
‘‘সচে তে, ৱচ্ছ, পুৰতো সো অগ্গি নিব্বাযেয্য, জানেয্যাসি ত্ৱং – ‘অযং মে পুৰতো অগ্গি নিব্বুতো’’’তি? ‘‘সচে মে, ভো গোতম, পুৰতো সো অগ্গি নিব্বাযেয্য, জানেয্যাহং – ‘অযং মে পুৰতো অগ্গি নিব্বুতো’’’তি.
‘‘সচে পন তং, ৱচ্ছ, এৱং পুচ্ছেয্য – ‘যো তে অযং পুৰতো অগ্গি নিব্বুতো সো অগ্গি ইতো কতমং দিসং গতো – পুৰত্থিমং ৱা দক্খিণং ৱা পচ্ছিমং ৱা উত্তৰং ৱা’তি, এৱং পুট্ঠো ত্ৱং, ৱচ্ছ, কিন্তি ব্যাকৰেয্যাসী’’তি? ‘‘ন উপেতি, ভো গোতম, যঞ্হি সো, ভো গোতম, অগ্গি তিণকট্ঠুপাদানং পটিচ্চ অজলি [জলতি (স্যা. কং. ক.)] তস্স চ পৰিযাদানা অঞ্ঞস্স চ অনুপহাৰা অনাহাৰো নিব্বুতো ত্ৱেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতী’’তি.
১৯২. ‘‘এৱমেৱ খো, ৱচ্ছ, যেন ৰূপেন তথাগতং পঞ্ঞাপযমানো পঞ্ঞাপেয্য তং ৰূপং তথাগতস্স পহীনং উচ্ছিন্নমূলং তালাৱত্থুকতং অনভাৱংকতং আযতিং অনুপ্পাদধম্মং. ৰূপসঙ্খযৱিমুত্তো [ৰূপসঙ্খাৱিমুত্তো (সী. স্যা. কং. পী.) এৱং ৱেদনাসঙ্খযাদীসুপি] খো, ৱচ্ছ, তথাগতো গম্ভীৰো অপ্পমেয্যো দুপ্পৰিযোগাড়্হো – সেয্যথাপি মহাসমুদ্দো. উপপজ্জতীতি ন উপেতি, ন উপপজ্জতীতি ন উপেতি, উপপজ্জতি চ ন চ উপপজ্জতীতি ন উপেতি, নেৱ উপপজ্জতি ন ন উপপজ্জতীতি ন উপেতি.
‘‘যায ৱেদনায তথাগতং পঞ্ঞাপযমানো পঞ্ঞাপেয্য সা ৱেদনা তথাগতস্স পহীনা উচ্ছিন্নমূলা তালাৱত্থুকতা অনভাৱংকতা আযতিং অনুপ্পাদধম্মা. ৱেদনাসঙ্খযৱিমুত্তো খো, ৱচ্ছ, তথাগতো গম্ভীৰো অপ্পমেয্যো দুপ্পৰিযোগাড়্হো – সেয্যথাপি মহাসমুদ্দো. উপপজ্জতীতি ন উপেতি, ন উপপজ্জতীতি ন উপেতি, উপপজ্জতি চ ন চ উপপজ্জতীতি ন উপেতি, নেৱ উপপজ্জতি ন ন উপপজ্জতীতি ন উপেতি.
‘‘যায সঞ্ঞায তথাগতং পঞ্ঞাপযমানো পঞ্ঞাপেয্য সা সঞ্ঞা তথাগতস্স পহীনা উচ্ছিন্নমূলা তালাৱত্থুকতা অনভাৱংকতা আযতিং অনুপ্পাদধম্মা. সঞ্ঞাসঙ্খযৱিমুত্তো খো, ৱচ্ছ, তথাগতো গম্ভীৰো অপ্পমেয্যো দুপ্পৰিযোগাড়্হো – সেয্যথাপি মহাসমুদ্দো. উপপজ্জতীতি ন উপেতি, ন উপপজ্জতীতি ন উপেতি, উপপজ্জতি চ ন চ উপপজ্জতীতি ন উপেতি, নেৱ উপপজ্জতি ন ন উপপজ্জতীতি ন উপেতি.
‘‘যেহি সঙ্খাৰেহি তথাগতং পঞ্ঞাপযমানো পঞ্ঞাপেয্য তে সঙ্খাৰা তথাগতস্স পহীনা উচ্ছিন্নমূলা তালাৱত্থুকতা অনভাৱংকতা আযতিং অনুপ্পাদধম্মা. সঙ্খাৰসঙ্খযৱিমুত্তো খো, ৱচ্ছ, তথাগতো গম্ভীৰো অপ্পমেয্যো দুপ্পৰিযোগাড়্হো – সেয্যথাপি মহাসমুদ্দো. উপপজ্জতীতি ন উপেতি, ন উপপজ্জতীতি ন উপেতি, উপপজ্জতি চ ন চ উপপজ্জতীতি ন উপেতি, নেৱ উপপজ্জতি ন ন উপপজ্জতীতি ন উপেতি.
‘‘যেন ৱিঞ্ঞাণেন তথাগতং পঞ্ঞাপযমানো পঞ্ঞাপেয্য তং ৱিঞ্ঞাণং তথাগতস্স পহীনং উচ্ছিন্নমূলং তালাৱত্থুকতং অনভাৱংকতং আযতিং অনুপ্পাদধম্মং. ৱিঞ্ঞাণসঙ্খযৱিমুত্তো খো, ৱচ্ছ, তথাগতো গম্ভীৰো অপ্পমেয্যো দুপ্পৰিযোগাড়্হো – সেয্যথাপি মহাসমুদ্দো. উপপজ্জতীতি ন উপেতি, ন উপপজ্জতীতি ন উপেতি, উপপজ্জতি চ ন চ উপপজ্জতীতি ন উপেতি, নেৱ উপপজ্জতি ন ন উপপজ্জতীতি ন উপেতি’’.
এৱং ৱুত্তে, ৱচ্ছগোত্তো পৰিব্বাজকো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘সেয্যথাপি, ভো গোতম, গামস্স ৱা নিগমস্স ৱা অৱিদূৰে মহাসালৰুক্খো. তস্স অনিচ্চতা সাখাপলাসা পলুজ্জেয্যুং [সাখাপলাসং পলুজ্জেয্য], তচপপটিকা পলুজ্জেয্যুং, ফেগ্গূ পলুজ্জেয্যুং [ফেগ্গু পলুজ্জেয্য (সী. স্যা. কং. পী.)]; সো অপৰেন সমযেন অপগতসাখাপলাসো অপগততচপপটিকো অপগতফেগ্গুকো সুদ্ধো অস্স, সাৰে পতিট্ঠিতো; এৱমেৱ ভোতো গোতমস্স পাৱচনং অপগতসাখাপলাসং অপগততচপপটিকং অপগতফেগ্গুকং সুদ্ধং, সাৰে পতিট্ঠিতং. অভিক্কন্তং, ভো গোতম…পে… উপাসকং মং ভৱং গোতমো ধাৰেতু অজ্জতগ্গে পাণুপেতং সৰণং গত’’ন্তি.
অগ্গিৱচ্ছসুত্তং নিট্ঠিতং দুতিযং.