৩. চূড়মালুক্যসুত্তং

১২২. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. অথ খো আযস্মতো মালুক্যপুত্তস্স [মালুঙ্ক্যপুত্তস্স (সী. স্যা. কং. পী.)] ৰহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৱং চেতসো পৰিৱিতক্কো উদপাদি – ‘‘যানিমানি দিট্ঠিগতানি ভগৱতা অব্যাকতানি ঠপিতানি পটিক্খিত্তানি – ‘সস্সতো লোকো’তিপি, ‘অসস্সতো লোকো’তিপি, ‘অন্তৱা লোকো’তিপি, ‘অনন্তৱা লোকো’তিপি, ‘তং জীৱং তং সৰীৰ’ন্তিপি, ‘অঞ্ঞং জীৱং অঞ্ঞং সৰীৰ’ন্তিপি, ‘হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তিপি, ‘ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তিপি, ‘হোতি চ ন চ হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তিপি, ‘নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তিপি – তানি মে ভগৱা ন ব্যাকৰোতি. যানি মে ভগৱা ন ব্যাকৰোতি তং মে ন ৰুচ্চতি, তং মে নক্খমতি. সোহং ভগৱন্তং উপসঙ্কমিত্ৱা এতমত্থং পুচ্ছিস্সামি. সচে মে ভগৱা ব্যাকৰিস্সতি – ‘সস্সতো লোকো’তি ৱা ‘অসস্সতো লোকো’তি ৱা…পে… ‘নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা – এৱাহং ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং চৰিস্সামি; নো চে মে ভগৱা ব্যাকৰিস্সতি – ‘সস্সতো লোকো’তি ৱা ‘অসস্সতো লোকো’তি ৱা…পে… ‘নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা – এৱাহং সিক্খং পচ্চক্খায হীনাযাৱত্তিস্সামী’’তি.

১২৩. অথ খো আযস্মা মালুক্যপুত্তো সাযন্হসমযং পটিসল্লানা ৱুট্ঠিতো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা মালুক্যপুত্তো ভগৱন্তং এতদৱোচ –

১২৪. ‘‘ইধ ময্হং, ভন্তে, ৰহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৱং চেতসো পৰিৱিতক্কো উদপাদি – যানিমানি দিট্ঠিগতানি ভগৱতা অব্যাকতানি ঠপিতানি পটিক্খিত্তানি – ‘সস্সতো লোকো’তিপি, ‘অসস্সতো লোকো’তিপি…পে… ‘নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তিপি – তানি মে ভগৱা ন ব্যাকৰোতি. যানি মে ভগৱা ন ব্যাকৰোতি তং মে ন ৰুচ্চতি, তং মে নক্খমতি. সোহং ভগৱন্তং উপসঙ্কমিত্ৱা এতমত্থং পুচ্ছিস্সামি. সচে মে ভগৱা ব্যাকৰিস্সতি – ‘সস্সতো লোকো’তি ৱা, ‘অসস্সতো লোকো’তি ৱা…পে… ‘নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা – এৱাহং ভগৱতি, ব্ৰহ্মচৰিযং চৰিস্সামি. নো চে মে ভগৱা ব্যাকৰিস্সতি – ‘সস্সতো লোকো’তি ৱা, ‘অসস্সতো লোকো’তি ৱা…পে… ‘নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা – এৱাহং সিক্খং পচ্চক্খায হীনাযাৱত্তিস্সামীতি. সচে ভগৱা জানাতি – ‘সস্সতো লোকো’তি, ‘সস্সতো লোকো’তি মে ভগৱা ব্যাকৰোতু; সচে ভগৱা জানাতি – ‘অসস্সতো লোকো’তি, ‘অসস্সতো লোকো’তি মে ভগৱা ব্যাকৰোতু. নো চে ভগৱা জানাতি – ‘সস্সতো লোকো’তি ৱা, ‘অসস্সতো লোকো’তি ৱা, অজানতো খো পন অপস্সতো এতদেৱ উজুকং হোতি যদিদং – ‘ন জানামি, ন পস্সামী’তি. সচে ভগৱা জানাতি – ‘অন্তৱা লোকো’তি, ‘অনন্তৱা লোকো’তি মে ভগৱা ব্যাকৰোতু; সচে ভগৱা জানাতি – ‘অনন্তৱা লোকো’তি, ‘অনন্তৱা লোকো’তি মে ভগৱা ব্যাকৰোতু. নো চে ভগৱা জানাতি – ‘অন্তৱা লোকো’তি ৱা, ‘অনন্তৱা লোকো’তি ৱা, অজানতো খো পন অপস্সতো এতদেৱ উজুকং হোতি যদিদং – ‘ন জানামি, ন পস্সামী’তি. সচে ভগৱা জানাতি – ‘তং জীৱং তং সৰীৰ’ন্তি, ‘তং জীৱং তং সৰীৰ’ন্তি মে ভগৱা ব্যাকৰোতু; সচে ভগৱা জানাতি – ‘অঞ্ঞং জীৱং অঞ্ঞং সৰীৰ’ন্তি, ‘অঞ্ঞং জীৱং অঞ্ঞং সৰীৰ’ন্তি মে ভগৱা ব্যাকৰোতু. নো চে ভগৱা জানাতি – ‘তং জীৱং তং সৰীৰ’ন্তি ৱা, ‘অঞ্ঞং জীৱং অঞ্ঞং সৰীৰ’ন্তি ৱা, অজানতো খো পন অপস্সতো এতদেৱ উজুকং হোতি যদিদং – ‘ন জানামি, ন পস্সামী’তি. সচে ভগৱা জানাতি – ‘হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি, ‘হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি মে ভগৱা ব্যাকৰোতু; সচে ভগৱা জানাতি – ‘ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি, ‘ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি মে ভগৱা ব্যাকৰোতু. নো চে ভগৱা জানাতি – ‘হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা, ‘ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা, অজানতো খো পন অপস্সতো এতদেৱ উজুকং হোতি যদিদং – ‘ন জানামি ন পস্সামী’তি. সচে ভগৱা জানাতি – ‘হোতি চ ন চ হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি, ‘হোতি চ ন চ হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি মে ভগৱা ব্যাকৰোতু; সচে ভগৱা জানাতি – ‘নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি, ‘নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি মে ভগৱা ব্যাকৰোতু. নো চে ভগৱা জানাতি – ‘হোতি চ ন চ হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা, ‘নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা, অজানতো খো পন অপস্সতো এতদেৱ উজুকং হোতি যদিদং – ‘ন জানামি, ন পস্সামী’’’তি.

১২৫. ‘‘কিং নু [কিং নু খো (স্যা. কং. ক.)] তাহং, মালুক্যপুত্ত, এৱং অৱচং – ‘এহি ত্ৱং, মালুক্যপুত্ত, মযি ব্ৰহ্মচৰিযং চৰ, অহং তে ব্যাকৰিস্সামি – ‘সস্সতো লোকো’তি ৱা, ‘অসস্সতো লোকো’তি ৱা, ‘অন্তৱা লোকো’তি ৱা, ‘অনন্তৱা লোকো’তি ৱা, ‘তং জীৱং তং সৰীৰ’ন্তি ৱা, ‘অঞ্ঞং জীৱং অঞ্ঞং সৰীৰ’ন্তি ৱা, ‘হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা, ‘ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা, ‘হোতি চ ন চ হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা, ‘নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘ত্ৱং ৱা পন মং এৱং অৱচ – অহং, ভন্তে, ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং চৰিস্সামি, ভগৱা মে ব্যাকৰিস্সতি – ‘সস্সতো লোকো’তি ৱা, ‘অসস্সতো লোকো’তি ৱা, ‘অন্তৱা লোকো’তি ৱা, ‘অনন্তৱা লোকো’তি ৱা, ‘তং জীৱং তং সৰীৰ’ন্তি ৱা, ‘অঞ্ঞং জীৱং অঞ্ঞং সৰীৰ’ন্তি ৱা, ‘হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা, ‘ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা, ‘হোতি চ ন চ হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা, ‘নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘ইতি কিৰ, মালুক্যপুত্ত, নেৱাহং তং ৱদামি – এহি ত্ৱং, মালুক্যপুত্ত, মযি ব্ৰহ্মচৰিযং চৰ, অহং তে ব্যাকৰিস্সামি – ‘সস্সতো লোকো’তি ৱা, ‘অসস্সতো লোকো’তি ৱা…পে… ‘নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণাতি ৱা’তি; নপি কিৰ মং ত্ৱং ৱদেসি – অহং, ভন্তে, ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং চৰিস্সামি, ভগৱা মে ব্যাকৰিস্সতি – ‘সস্সতো লোকো’তি ৱা ‘অসস্সতো লোকো’তি ৱা…পে… ‘নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা’’তি. এৱং সন্তে, মোঘপুৰিস, কো সন্তো কং পচ্চাচিক্খসি?

১২৬. ‘‘যো খো, মালুক্যপুত্ত, এৱং ৱদেয্য – ‘ন তাৱাহং ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং চৰিস্সামি যাৱ মে ভগৱা ন ব্যাকৰিস্সতি – ‘‘সস্সতো লোকো’’তি ৱা, ‘‘অসস্সতো লোকো’’তি ৱা…পে… ‘‘নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’’তি ৱাতি, অব্যাকতমেৱ তং, মালুক্যপুত্ত, তথাগতেন অস্স, অথ সো পুগ্গলো কালং কৰেয্য. সেয্যথাপি, মালুক্যপুত্ত, পুৰিসো সল্লেন ৱিদ্ধো অস্স সৱিসেন গাড়্হপলেপনেন. তস্স মিত্তামচ্চা ঞাতিসালোহিতা ভিসক্কং সল্লকত্তং উপট্ঠপেয্যুং. সো এৱং ৱদেয্য – ‘ন তাৱাহং ইমং সল্লং আহৰিস্সামি যাৱ ন তং পুৰিসং জানামি যেনম্হি ৱিদ্ধো, খত্তিযো ৱা ব্ৰাহ্মণো ৱা ৱেস্সো ৱা সুদ্দো ৱা’তি; সো এৱং ৱদেয্য – ‘ন তাৱাহং ইমং সল্লং আহৰিস্সামি যাৱ ন তং পুৰিসং জানামি যেনম্হি ৱিদ্ধো, এৱংনামো এৱংগোত্তো ইতি ৱা’তি; সো এৱং ৱদেয্য – ‘ন তাৱাহং ইমং সল্লং আহৰিস্সামি যাৱ ন তং পুৰিসং জানামি যেনম্হি ৱিদ্ধো, দীঘো ৱা ৰস্সো ৱা মজ্ঝিমো ৱা’তি; সো এৱং ৱদেয্য – ‘ন তাৱাহং ইমং সল্লং আহৰিস্সামি যাৱ ন তং পুৰিসং জানামি যেনম্হি ৱিদ্ধো, কাড়ো ৱা সামো ৱা মঙ্গুৰচ্ছৱী ৱা’তি; সো এৱং ৱদেয্য – ‘ন তাৱাহং ইমং সল্লং আহৰিস্সামি যাৱ ন তং পুৰিসং জানামি যেনম্হি ৱিদ্ধো, অমুকস্মিং গামে ৱা নিগমে ৱা নগৰে ৱা’তি; সো এৱং ৱদেয্য – ‘ন তাৱাহং ইমং সল্লং আহৰিস্সামি যাৱ ন তং ধনুং জানামি যেনম্হি ৱিদ্ধো, যদি ৱা চাপো যদি ৱা কোদণ্ডো’তি; সো এৱং ৱদেয্য – ‘ন তাৱাহং ইমং সল্লং আহৰিস্সামি যাৱ ন তং জিযং জানামি যাযম্হি ৱিদ্ধো, যদি ৱা অক্কস্স যদি ৱা সণ্হস্স [সণ্ঠস্স (সী. স্যা. কং. পী.)] যদি ৱা ন্হাৰুস্স যদি ৱা মৰুৱায যদি ৱা খীৰপণ্ণিনো’তি; সো এৱং ৱদেয্য – ‘ন তাৱাহং ইমং সল্লং আহৰিস্সামি যাৱ ন তং কণ্ডং জানামি যেনম্হি ৱিদ্ধো, যদি ৱা গচ্ছং যদি ৱা ৰোপিম’ন্তি; সো এৱং ৱদেয্য – ‘ন তাৱাহং ইমং সল্লং আহৰিস্সামি যাৱ ন তং কণ্ডং জানামি যেনম্হি ৱিদ্ধো, যস্স পত্তেহি ৱাজিতং [ৱাখিত্তং (ক.)] যদি ৱা গিজ্ঝস্স যদি ৱা কঙ্কস্স যদি ৱা কুললস্স যদি ৱা মোৰস্স যদি ৱা সিথিলহনুনো’তি; সো এৱং ৱদেয্য – ‘ন তাৱাহং ইমং সল্লং আহৰিস্সামি যাৱ ন তং কণ্ডং জানামি যেনম্হি ৱিদ্ধো, যস্স ন্হাৰুনা পৰিক্খিত্তং যদি ৱা গৱস্স যদি ৱা মহিংসস্স যদি ৱা ভেৰৱস্স [ৰোৰুৱস্স (সী. স্যা. কং. পী.)] যদি ৱা সেম্হাৰস্সা’তি; সো এৱং ৱদেয্য – ‘ন তাৱাহং ইমং সল্লং আহৰিস্সামি যাৱ ন তং সল্লং জানামি যেনম্হি ৱিদ্ধো, যদি ৱা সল্লং যদি ৱা খুৰপ্পং যদি ৱা ৱেকণ্ডং যদি ৱা নাৰাচং যদি ৱা ৱচ্ছদন্তং যদি ৱা কৰৱীৰপত্ত’ন্তি – অঞ্ঞাতমেৱ তং, মালুক্যপুত্ত, তেন পুৰিসেন অস্স, অথ সো পুৰিসো কালং কৰেয্য. এৱমেৱ খো, মালুক্যপুত্ত, যো এৱং ৱদেয্য – ‘ন তাৱাহং ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং চৰিস্সামি যাৱ মে ভগৱা ন ব্যাকৰিস্সতি – ‘‘সস্সতো লোকো’’তি ৱা ‘‘অসস্সতো লোকো’’তি ৱা…পে… ‘‘নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’’তি ৱাতি – অব্যাকতমেৱ তং, মালুক্যপুত্ত, তথাগতেন অস্স, অথ সো পুগ্গলো কালঙ্কৰেয্য.

১২৭. ‘‘‘সস্সতো লোকো’তি, মালুক্যপুত্ত, দিট্ঠিযা সতি ব্ৰহ্মচৰিযৱাসো অভৱিস্সাতি, এৱং ‘নো অসস্সতো লোকো’তি, মালুক্যপুত্ত, দিট্ঠিযা সতি ব্ৰহ্মচৰিযৱাসো অভৱিস্সাতি, এৱম্পি ‘নো সস্সতো লোকো’তি ৱা, মালুক্যপুত্ত, দিট্ঠিযা সতি, ‘অসস্সতো লোকো’তি ৱা দিট্ঠিযা সতি অত্থেৱ জাতি, অত্থি জৰা, অত্থি মৰণং, সন্তি সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা; যেসাহং দিট্ঠেৱ ধম্মে নিঘাতং পঞ্ঞপেমি. ‘অন্তৱা লোকো’তি, মালুক্যপুত্ত, দিট্ঠিযা সতি ব্ৰহ্মচৰিযৱাসো অভৱিস্সাতি, এৱং ‘নো অনন্তৱা লোকো’তি, মালুক্যপুত্ত, দিট্ঠিযা সতি ব্ৰহ্মচৰিযৱাসো অভৱিস্সাতি, এৱম্পি ‘নো অন্তৱা লোকো’তি ৱা, মালুক্যপুত্ত, দিট্ঠিযা সতি, ‘অনন্তৱা লোকো’তি ৱা দিট্ঠিযা সতি অত্থেৱ জাতি, অত্থি জৰা, অত্থি মৰণং, সন্তি সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা; যেসাহং দিট্ঠেৱ ধম্মে নিঘাতং পঞ্ঞপেমি. ‘তং জীৱং তং সৰীৰ’ন্তি, মালুক্যপুত্ত, দিট্ঠিযা সতি ব্ৰহ্মচৰিযৱাসো অভৱিস্সাতি, এৱং ‘নো অঞ্ঞং জীৱং অঞ্ঞং সৰীৰ’ন্তি, মালুক্যপুত্ত, দিট্ঠিযা সতি ব্ৰহ্মচৰিযৱাসো অভৱিস্সাতি, এৱম্পি ‘নো তং জীৱং তং সৰীৰ’ন্তি ৱা, মালুক্যপুত্ত, দিট্ঠিযা সতি, ‘অঞ্ঞং জীৱং অঞ্ঞং সৰীৰ’ন্তি ৱা দিট্ঠিযা সতি অত্থেৱ জাতি…পে… নিঘাতং পঞ্ঞপেমি. ‘হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি, মালুক্যপুত্ত, দিট্ঠিযা সতি ব্ৰহ্মচৰিযৱাসো অভৱিস্সাতি, এৱং ‘নো ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি, মালুক্যপুত্ত, দিট্ঠিযা সতি ব্ৰহ্মচৰিযৱাসো অভৱিস্সাতি, এৱম্পি ‘নো হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা, মালুক্যপুত্ত, দিট্ঠিযা সতি, ‘ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা দিট্ঠিযা সতি অত্থেৱ জাতি…পে… যেসাহং দিট্ঠেৱ ধম্মে নিঘাতং পঞ্ঞপেমি. ‘হোতি চ ন চ হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি, মালুক্যপুত্ত, দিট্ঠিযা সতি ব্ৰহ্মচৰিযৱাসো অভৱিস্সাতি, এৱং ‘নো নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি, মালুক্যপুত্ত, দিট্ঠিযা সতি ব্ৰহ্মচৰিযৱাসো অভৱিস্সাতি, এৱম্পি ‘নো হোতি চ ন চ হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি, মালুক্যপুত্ত, দিট্ঠিযা সতি, ‘নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা দিট্ঠিযা সতি অত্থেৱ জাতি…পে… যেসাহং দিট্ঠেৱ ধম্মে নিঘাতং পঞ্ঞপেমি.

১২৮. ‘‘তস্মাতিহ, মালুক্যপুত্ত, অব্যাকতঞ্চ মে অব্যাকততো ধাৰেথ; ব্যাকতঞ্চ মে ব্যাকততো ধাৰেথ. কিঞ্চ, মালুক্যপুত্ত, মযা অব্যাকতং? ‘সস্সতো লোকো’তি মালুক্যপুত্ত, মযা অব্যাকতং; ‘অসস্সতো লোকো’তি – মযা অব্যাকতং; ‘অন্তৱা লোকো’তি – মযা অব্যাকতং; ‘অনন্তৱা লোকো’তি – মযা অব্যাকতং; ‘তং জীৱং তং সৰীৰ’ন্তি – মযা অব্যাকতং; ‘অঞ্ঞং জীৱং অঞ্ঞং সৰীৰ’ন্তি – মযা অব্যাকতং; ‘হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি – মযা অব্যাকতং; ‘ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি – মযা অব্যাকতং; ‘হোতি চ ন চ হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি – মযা অব্যাকতং; ‘নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি – মযা অব্যাকতং. কস্মা চেতং, মালুক্যপুত্ত, মযা অব্যাকতং? ন হেতং, মালুক্যপুত্ত, অত্থসংহিতং ন আদিব্ৰহ্মচৰিযকং ন [নেতং (সী.)] নিব্বিদায ন ৱিৰাগায ন নিৰোধায ন উপসমায ন অভিঞ্ঞায ন সম্বোধায ন নিব্বানায সংৱত্ততি. তস্মা তং মযা অব্যাকতং. কিঞ্চ, মালুক্যপুত্ত, মযা ব্যাকতং? ‘ইদং দুক্খ’ন্তি, মালুক্যপুত্ত, মযা ব্যাকতং; ‘অযং দুক্খসমুদযো’তি – মযা ব্যাকতং; ‘অযং দুক্খনিৰোধো’তি – মযা ব্যাকতং; ‘অযং দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা’তি – মযা ব্যাকতং. কস্মা চেতং, মালুক্যপুত্ত, মযা ব্যাকতং? এতঞ্হি, মালুক্যপুত্ত, অত্থসংহিতং এতং আদিব্ৰহ্মচৰিযকং নিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায উপসমায অভিঞ্ঞায সম্বোধায নিব্বানায সংৱত্ততি. তস্মা তং মযা ব্যাকতং. তস্মাতিহ, মালুক্যপুত্ত, অব্যাকতঞ্চ মে অব্যাকততো ধাৰেথ; ব্যাকতঞ্চ মে ব্যাকততো ধাৰেথা’’তি.

ইদমৱোচ ভগৱা. অত্তমনো আযস্মা মালুক্যপুত্তো ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দীতি.

চূড়মালুক্যসুত্তং নিট্ঠিতং ততিযং.