১. ৱঙ্গীসত্থেৰগাথা

১২১৮. ‘‘নিক্খন্তং ৱত মং সন্তং, অগাৰস্মানগাৰিযং;

ৱিতক্কা উপধাৱন্তি, পগব্ভা কণ্হতো ইমে.

১২১৯. ‘‘উগ্গপুত্তা মহিস্সাসা, সিক্খিতা দড়্হধম্মিনো [দড়্হধন্ৱিনো (সী. অট্ঠ.)];

সমন্তা পৰিকিৰেয্যুং, সহস্সং অপলাযিনং.

১২২০. ‘‘সচেপি এত্তকা [এততো (সং. নি. ১.২০৯)] ভিয্যো, আগমিস্সন্তি ইত্থিযো;

নেৱ মং ব্যাধযিস্সন্তি [ব্যাথযিস্সন্তি (?)], ধম্মে সম্হি [ধম্মেস্ৱম্হি (স্যা. ক.)] পতিট্ঠিতো.

১২২১. ‘‘সক্খী হি মে সুতং এতং, বুদ্ধস্সাদিচ্চবন্ধুনো;

নিব্বানগমনং মগ্গং, তত্থ মে নিৰতো মনো.

১২২২. ‘‘এৱং চে মং ৱিহৰন্তং, পাপিম উপগচ্ছসি;

তথা মচ্চু কৰিস্সামি, ন মে মগ্গম্পি দক্খসি.

১২২৩. ‘‘অৰতিঞ্চ [অৰতিং (বহূসু)] ৰতিঞ্চ পহায, সব্বসো গেহসিতঞ্চ ৱিতক্কং;

ৱনথং ন কৰেয্য কুহিঞ্চি, নিব্বনথো অৱনথো স [নিব্বনথো অৰতো স হি (সং. নি. ১.২১০)] ভিক্খু.

১২২৪. ‘‘যমিধ পথৱিঞ্চ ৱেহাসং, ৰূপগতং জগতোগধং কিঞ্চি;

পৰিজীযতি সব্বমনিচ্চং, এৱং সমেচ্চ চৰন্তি মুতত্তা.

১২২৫. ‘‘উপধীসু জনা গধিতাসে, দিট্ঠসুতে [দিট্ঠে সুতে (সী.)] পটিঘে চ মুতে চ;

এত্থ ৱিনোদয ছন্দমনেজো, যো হেত্থ ন লিম্পতি মুনি তমাহু [তং মুনিমাহু (সং. নি. ১.২১০)].

১২২৬. ‘‘অথ সট্ঠিসিতা সৱিতক্কা, পুথুজ্জনতায [পুথূ জনতায (সং. নি. ১.২১০)] অধম্মা নিৱিট্ঠা;

ন চ ৱগ্গগতস্স কুহিঞ্চি, নো পন দুট্ঠুল্লগাহী [দুট্ঠুল্লভাণী (সং. নি. ১.২১০)] স ভিক্খু.

১২২৭. ‘‘দব্বো চিৰৰত্তসমাহিতো, অকুহকো নিপকো অপিহালু;

সন্তং পদং অজ্ঝগমা মুনি, পটিচ্চ পৰিনিব্বুতো কঙ্খতি কালং.

১২২৮. ‘‘মানং পজহস্সু গোতম, মানপথঞ্চ জহস্সু অসেসং;

মানপথম্হি স মুচ্ছিতো, ৱিপ্পটিসাৰীহুৱা চিৰৰত্তং.

১২২৯. ‘‘মক্খেন মক্খিতা পজা, মানহতা নিৰযং পপতন্তি;

সোচন্তি জনা চিৰৰত্তং, মানহতা নিৰযং উপপন্না.

১২৩০. ‘‘ন হি সোচতি ভিক্খু কদাচি, মগ্গজিনো সম্মা পটিপন্নো;

কিত্তিঞ্চ সুখঞ্চানুভোতি, ধম্মদসোতি তমাহু তথত্তং.

১২৩১. ‘‘তস্মা অখিলো ইধ [অখিলো (সী.), অখিলোধ (সং. নি. ১.২১১)] পধানৱা, নীৱৰণানি পহায ৱিসুদ্ধো;

মানঞ্চ পহায অসেসং, ৱিজ্জাযন্তকৰো সমিতাৱী.

১২৩২. ‘‘কামৰাগেন ডয্হামি, চিত্তং মে পৰিডয্হতি;

সাধু নিব্বাপনং ব্ৰূহি, অনুকম্পায গোতম.

১২৩৩. ‘‘সঞ্ঞায ৱিপৰিযেসা, চিত্তং তে পৰিডয্হতি;

নিমিত্তং পৰিৱজ্জেহি, সুভং ৰাগূপসংহিতং ( ) [(সঙ্খাৰে পৰতো পস্স, দুক্খতো মা চ অত্ততো; নিব্বাপেহি মহাৰাগং, মা দয্হিত্থো পুনপ্পুনং;) (সী. সং. নি. ১.২১২) উদ্দানগাথাযং একসত্ততীতিসঙ্খ্যা চ, থেৰগাথাট্ঠকথা চ পস্সিতব্বা].

১২৩৪. ‘‘অসুভায চিত্তং ভাৱেহি, একগ্গং সুসমাহিতং;

সতি কাযগতা ত্যত্থু, নিব্বিদাবহুলো ভৱ.

১২৩৫. ‘‘অনিমিত্তঞ্চ ভাৱেহি, মানানুসযমুজ্জহ;

ততো মানাভিসমযা, উপসন্তো চৰিস্সসি.

১২৩৬. ‘‘তমেৱ ৱাচং ভাসেয্য, যাযত্তানং ন তাপযে;

পৰে চ ন ৱিহিংসেয্য, সা ৱে ৱাচা সুভাসিতা.

১২৩৭. ‘‘পিযৱাচমেৱ ভাসেয্য, যা ৱাচা পটিনন্দিতা;

যং অনাদায পাপানি, পৰেসং ভাসতে পিযং.

১২৩৮. ‘‘সচ্চং ৱে অমতা ৱাচা, এস ধম্মো সনন্তনো;

সচ্চে অত্থে চ ধম্মে চ, আহু সন্তো পতিট্ঠিতা.

১২৩৯. ‘‘যং বুদ্ধো ভাসতি ৱাচং, খেমং নিব্বানপত্তিযা;

দুক্খস্সন্তকিৰিযায, সা ৱে ৱাচানমুত্তমা.

১২৪০. ‘‘গম্ভীৰপঞ্ঞো মেধাৱী, মগ্গামগ্গস্স কোৱিদো;

সাৰিপুত্তো মহাপঞ্ঞো, ধম্মং দেসেতি ভিক্খুনং.

১২৪১. ‘‘সঙ্খিত্তেনপি দেসেতি, ৱিত্থাৰেনপি ভাসতি;

সালিকাযিৱ নিগ্ঘোসো, পটিভানং উদিয্যতি [উদীৰযি (সী.), উদীয্যতি (স্যা.), উদয্যতি (?) উট্ঠহতীতি তংসংৱণ্ণনা].

১২৪২. ‘‘তস্স তং দেসযন্তস্স, সুণন্তি মধুৰং গিৰং;

সৰেন ৰজনীযেন, সৱনীযেন ৱগ্গুনা;

উদগ্গচিত্তা মুদিতা, সোতং ওধেন্তি ভিক্খৱো.

১২৪৩. ‘‘অজ্জ পন্নৰসে ৱিসুদ্ধিযা, ভিক্খূ পঞ্চসতা সমাগতা;

সংযোজনবন্ধনচ্ছিদা, অনীঘা খীণপুনব্ভৱা ইসী.

১২৪৪. ‘‘চক্কৱত্তী যথা ৰাজা, অমচ্চপৰিৱাৰিতো;

সমন্তা অনুপৰিযেতি, সাগৰন্তং মহিং ইমং.

১২৪৫. ‘‘এৱং ৱিজিতসঙ্গামং, সত্থৱাহং অনুত্তৰং;

সাৱকা পযিৰুপাসন্তি, তেৱিজ্জা মচ্চুহাযিনো.

১২৪৬. ‘‘সব্বে ভগৱতো পুত্তা, পলাপেত্থ ন ৱিজ্জতি;

তণ্হাসল্লস্স হন্তাৰং, ৱন্দে আদিচ্চবন্ধুনং.

১২৪৭. ‘‘পৰোসহস্সং ভিক্খূনং, সুগতং পযিৰুপাসতি;

দেসেন্তং ৱিৰজং ধম্মং, নিব্বানং অকুতোভযং.

১২৪৮. ‘‘সুণন্তি ধম্মং ৱিমলং, সম্মাসম্বুদ্ধদেসিতং;

সোভতি ৱত সম্বুদ্ধো, ভিক্খুসঙ্ঘপুৰক্খতো.

১২৪৯. ‘‘‘নাগনামো’সি ভগৱা, ইসীনং ইসিসত্তমো;

মহামেঘোৱ হুত্ৱান, সাৱকে অভিৱস্সসি.

১২৫০. ‘‘দিৱা ৱিহাৰা নিক্খম্ম, সত্থুদস্সনকম্যতা;

সাৱকো তে মহাৱীৰ, পাদে ৱন্দতি ৱঙ্গিসো.

১২৫১. ‘‘উম্মগ্গপথং মাৰস্স, অভিভুয্য চৰতি পভিজ্জ খীলানি;

তং পস্সথ বন্ধপমুঞ্চকৰং, অসিতংৱ ভাগসো পৱিভজ্জ.

১২৫২. ‘‘ওঘস্স হি নিতৰণত্থং, অনেকৱিহিতং মগ্গং অক্খাসি;

তস্মিঞ্চ অমতে অক্খাতে, ধম্মদসা ঠিতা অসংহীৰা.

১২৫৩. ‘‘পজ্জোতকৰো অতিৱিজ্ঝ [অতিৱিজ্ঝ ধম্মং (সী.)], সব্বঠিতীনং অতিক্কমমদ্দস [অতিক্কমমদ্দ (সী. ক.)];

ঞত্ৱা চ সচ্ছিকত্ৱা চ, অগ্গং সো দেসযি দসদ্ধানং.

১২৫৪. ‘‘এৱং সুদেসিতে ধম্মে, কো পমাদো ৱিজানতং ধম্মং;

তস্মা হি তস্স ভগৱতো সাসনে, অপ্পমত্তো সদা নমস্সমনুসিক্খে.

১২৫৫. ‘‘বুদ্ধানুবুদ্ধো যো থেৰো, কোণ্ডঞ্ঞো তিব্বনিক্কমো;

লাভী সুখৱিহাৰানং, ৱিৱেকানং অভিণ্হসো.

১২৫৬. ‘‘যং সাৱকেন পত্তব্বং, সত্থু সাসনকাৰিনা;

সব্বস্স তং অনুপ্পত্তং, অপ্পমত্তস্স সিক্খতো.

১২৫৭. ‘‘মহানুভাৱো তেৱিজ্জো, চেতোপৰিযকোৱিদো;

কোণ্ডঞ্ঞো বুদ্ধদাযাদো, পাদে ৱন্দতি সত্থুনো.

১২৫৮. ‘‘নগস্স পস্সে আসীনং, মুনিং দুক্খস্স পাৰগুং;

সাৱকা পযিৰুপাসন্তি, তেৱিজ্জা মচ্চুহাযিনো.

১২৫৯. ‘‘চেতসা [তে চেতসা (সং. নি. ১.২১৮)] অনুপৰিযেতি, মোগ্গল্লানো মহিদ্ধিকো;

চিত্তং নেসং সমন্ৱেসং [সমন্নেসং (সং. নি. ১.২১৮)], ৱিপ্পমুত্তং নিৰূপধিং.

১২৬০. ‘‘এৱং সব্বঙ্গসম্পন্নং, মুনিং দুক্খস্স পাৰগুং;

অনেকাকাৰসম্পন্নং, পযিৰুপাসন্তি গোতমং.

১২৬১. ‘‘চন্দো যথা ৱিগতৱলাহকে নভে, ৱিৰোচতি ৱীতমলোৱ ভাণুমা;

এৱম্পি অঙ্গীৰস ত্ৱং মহামুনি, অতিৰোচসি যসসা সব্বলোকং.

১২৬২. ‘‘কাৱেয্যমত্তা ৱিচৰিম্হ পুব্বে, গামা গামং পুৰা পুৰং;

অথদ্দসাম সম্বুদ্ধং, সব্বধম্মান পাৰগুং.

১২৬৩. ‘‘সো মে ধম্মমদেসেসি, মুনি দুক্খস্স পাৰগূ;

ধম্মং সুত্ৱা পসীদিম্হ, সদ্ধা [অদ্ধা (সী. অট্ঠ.)] নো উদপজ্জথ.

১২৬৪. ‘‘তস্সাহং ৱচনং সুত্ৱা, খন্ধে আযতনানি চ;

ধাতুযো চ ৱিদিত্ৱান, পব্বজিং অনগাৰিযং.

১২৬৫. ‘‘বহূনং ৱত অত্থায, উপ্পজ্জন্তি তথাগতা;

ইত্থীনং পুৰিসানঞ্চ, যে তে সাসনকাৰকা.

১২৬৬. ‘‘তেসং খো ৱত অত্থায, বোধিমজ্ঝগমা মুনি;

ভিক্খূনং ভিক্খুনীনঞ্চ, যে নিৰামগতদ্দসা.

১২৬৭. ‘‘সুদেসিতা চক্খুমতা, বুদ্ধেনাদিচ্চবন্ধুনা;

চত্তাৰি অৰিযসচ্চানি, অনুকম্পায পাণিনং.

১২৬৮. ‘‘দুক্খং দুক্খসমুপ্পাদং, দুক্খস্স চ অতিক্কমং;

অৰিযং চট্ঠঙ্গিকং মগ্গং, দুক্খূপসমগামিনং.

১২৬৯. ‘‘এৱমেতে তথা ৱুত্তা, দিট্ঠা মে তে যথা তথা;

সদত্থো মে অনুপ্পত্তো, কতং বুদ্ধস্স সাসনং.

১২৭০. ‘‘স্ৱাগতং ৱত মে আসি, মম বুদ্ধস্স সন্তিকে;

সুৱিভত্তেসু [সৱিভত্তেসু (সী. ক.)] ধম্মেসু, যং সেট্ঠং তদুপাগমিং.

১২৭১. ‘‘অভিঞ্ঞাপাৰমিপ্পত্তো, সোতধাতু ৱিসোধিতা;

তেৱিজ্জো ইদ্ধিপত্তোম্হি, চেতোপৰিযকোৱিদো.

১২৭২. ‘‘পুচ্ছামি সত্থাৰমনোমপঞ্ঞং, দিট্ঠেৱ ধম্মে যো ৱিচিকিচ্ছানং ছেত্তা;

অগ্গাড়ৱে কালমকাসি ভিক্খু, ঞাতো যসস্সী অভিনিব্বুতত্তো.

১২৭৩. ‘‘নিগ্ৰোধকপ্পো ইতি তস্স নামং, তযা কতং ভগৱা ব্ৰাহ্মণস্স;

সো তং নমস্সং অচৰি মুত্যপেখো, আৰদ্ধৱীৰিযো দড়্হধম্মদস্সী.

১২৭৪. ‘‘তং সাৱকং সক্ক মযম্পি সব্বে, অঞ্ঞাতুমিচ্ছাম সমন্তচক্খু;

সমৱট্ঠিতা নো সৱনায সোতা [হেতুং (সী. স্যা.) সুত্তনিপাতট্ঠকথা পস্সিতব্বা], তুৱং নো সত্থা ত্ৱমনুত্তৰোসি’’.

১২৭৫. ছিন্দ নো ৱিচিকিচ্ছং ব্ৰূহি মেতং, পৰিনিব্বুতং ৱেদয ভূৰিপঞ্ঞ;

মজ্ঝেৱ নো ভাস সমন্তচক্খু, সক্কোৱ দেৱান সহস্সনেত্তো.

১২৭৬. ‘‘যে কেচি গন্থা ইধ মোহমগ্গা, অঞ্ঞাণপক্খা ৱিচিকিচ্ছঠানা;

তথাগতং পত্ৱা ন তে ভৱন্তি, চক্খুঞ্হি এতং পৰমং নৰানং.

১২৭৭. ‘‘নো চে হি জাতু পুৰিসো কিলেসে, ৱাতো যথা অব্ভঘনং ৱিহানে;

তমোৱস্স নিৱুতো সব্বলোকো, জোতিমন্তোপি ন পভাসেয্যুং [ন জোতিমন্তোপি নৰা তপেয্যুং (সু. নি. ৩৫০)].

১২৭৮. ‘‘ধীৰা চ পজ্জোতকৰা ভৱন্তি, তং তং অহং ৱীৰ তথেৱ মঞ্ঞে;

ৱিপস্সিনং জানমুপাগমিম্হ, পৰিসাসু নো আৱিকৰোহি কপ্পং.

১২৭৯. ‘‘খিপ্পং গিৰং এৰয ৱগ্গু ৱগ্গুং, হংসোৱ পগ্গয্হ সণিকং নিকূজ;

বিন্দুস্সৰেন সুৱিকপ্পিতেন, সব্বেৱ তে উজ্জুগতা সুণোম.

১২৮০. ‘‘পহীনজাতিমৰণং অসেসং, নিগ্গয্হ ধোনং ৱদেস্সামি [পটিৱেদিযামি (সী. ক.)] ধম্মং;

ন কামকাৰো হি [হোতি (সী. ক.)] পুথুজ্জনানং, সঙ্খেয্যকাৰো চ [ৱ (বহূসু)] তথাগতানং.

১২৮১. ‘‘সম্পন্নৱেয্যাকৰণং তৱেদং, সমুজ্জুপঞ্ঞস্স সমুগ্গহীতং;

অযমঞ্জলি পচ্ছিমো সুপ্পণামিতো, মা মোহযী জানমনোমপঞ্ঞ.

১২৮২. ‘‘পৰোপৰং অৰিযধম্মং ৱিদিত্ৱা, মা মোহযী জানমনোমৱীৰিয;

ৱাৰিং যথা ঘম্মনি ঘম্মতত্তো, ৱাচাভিকঙ্খামি সুতং পৱস্স.

১২৮৩. ‘‘যদত্থিকং ব্ৰহ্মচৰিযং অচৰী, কপ্পাযনো কচ্চিস্সতং অমোঘং;

নিব্বাযি সো আদু সউপাদিসেসো [অনুপাদিসেসা (সী.), অনুপাদিসেসো (ক.)], যথা ৱিমুত্তো অহু তং সুণোম.

১২৮৪. ‘‘‘অচ্ছেচ্ছি তণ্হং ইধ নামৰূপে,

(ইতি ভগৱা) কণ্হস্স সোতং দীঘৰত্তানুসযিতং;

অতাৰি জাতিং মৰণং অসেসং’, ইচ্চব্ৰৱি ভগৱা পঞ্চসেট্ঠো.

১২৮৫. ‘‘এস সুত্ৱা পসীদামি, ৱচো তে ইসিসত্তম;

অমোঘং কিৰ মে পুট্ঠং, ন মং ৱঞ্চেসি ব্ৰাহ্মণো.

১২৮৬. ‘‘যথা ৱাদী তথা কাৰী, অহু বুদ্ধস্স সাৱকো;

অচ্ছেচ্ছি মচ্চুনো জালং, ততং মাযাৱিনো দড়্হং.

১২৮৭. ‘‘অদ্দস ভগৱা আদিং, উপাদানস্স কপ্পিযো;

অচ্চগা ৱত কপ্পানো, মচ্চুধেয্যং সুদুত্তৰং.

১২৮৮. ‘‘তং দেৱদেৱং ৱন্দামি, পুত্তং তে দ্ৱিপদুত্তম;

অনুজাতং মহাৱীৰং, নাগং নাগস্স ওৰস’’ন্তি.

ইত্থং সুদং আযস্মা ৱঙ্গীসো থেৰো গাথাযো

অভাসিত্থাতি.

মহানিপাতো নিট্ঠিতো.