৪. সুন্দৰিকভাৰদ্ৱাজসুত্তং

এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা কোসলেসু ৱিহৰতি সুন্দৰিকায নদিযা তীৰে. তেন খো পন সমযেন সুন্দৰিকভাৰদ্ৱাজো ব্ৰাহ্মণো সুন্দৰিকায নদিযা তীৰে অগ্গিং জুহতি, অগ্গিহুত্তং পৰিচৰতি. অথ খো সুন্দৰিকভাৰদ্ৱাজো ব্ৰাহ্মণো অগ্গিং জুহিত্ৱা অগ্গিহুত্তং পৰিচৰিত্ৱা উট্ঠাযাসনা সমন্তা চতুদ্দিসা অনুৱিলোকেসি – ‘‘কো নু খো ইমং হব্যসেসং ভুঞ্জেয্যা’’তি? অদ্দসা খো সুন্দৰিকভাৰদ্ৱাজো ব্ৰাহ্মণো ভগৱন্তং অৱিদূৰে অঞ্ঞতৰস্মিং ৰুক্খমূলে সসীসং পাৰুতং নিসিন্নং; দিস্ৱান ৱামেন হত্থেন হব্যসেসং গহেত্ৱা দক্খিণেন হত্থেন কমণ্ডলুং গহেত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি.

অথ খো ভগৱা সুন্দৰিকভাৰদ্ৱাজস্স ব্ৰাহ্মণস্স পদসদ্দেন সীসং ৱিৱৰি. অথ খো সুন্দৰিকভাৰদ্ৱাজো ব্ৰাহ্মণো – ‘‘মুণ্ডো অযং ভৱং, মুণ্ডকো অযং ভৱ’’ন্তি ততোৱ পুন নিৱত্তিতুকামো অহোসি. অথ খো সুন্দৰিকভাৰদ্ৱাজস্স ব্ৰাহ্মণস্স এতদহোসি – ‘‘মুণ্ডাপি হি ইধেকচ্চে ব্ৰাহ্মণা ভৱন্তি, যংনূনাহং উপসঙ্কমিত্ৱা জাতিং পুচ্ছেয্য’’ন্তি. অথ খো সুন্দৰিকভাৰদ্ৱাজো ব্ৰাহ্মণো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কিংজচ্চো ভৱ’’ন্তি?

অথ খো ভগৱা সুন্দৰিকভাৰদ্ৱাজং ব্ৰাহ্মণং গাথাহি অজ্ঝভাসি –

৪৫৭. ‘‘ন ব্ৰাহ্মণো নোম্হি ন ৰাজপুত্তো, ন ৱেস্সাযনো উদ কোচি নোম্হি;

গোত্তং পৰিঞ্ঞায পুথুজ্জনানং, অকিঞ্চনো মন্ত চৰামি লোকে.

৪৫৮. ‘‘সঙ্ঘাটিৱাসী অগহো চৰামি [অগিহো (ক. সী. পী.) অগেহো (কত্থচি)], নিৱুত্তকেসো অভিনিব্বুতত্তো;

অলিপ্পমানো ইধ মাণৱেহি, অকল্লং মং ব্ৰাহ্মণ পুচ্ছসি গোত্তপঞ্হং’’.

৪৫৯. ‘‘পুচ্ছন্তি ৱে ভো ব্ৰাহ্মণা, ব্ৰাহ্মণেভি সহ ব্ৰাহ্মণো নো ভৱ’’ন্তি.

৪৬০. ‘‘ব্ৰাহ্মণো হি চে ত্ৱং ব্ৰূসি, মঞ্চ ব্ৰূসি অব্ৰাহ্মণং;

তং তং সাৱিত্তিং পুচ্ছামি, তিপদং চতুৱীসতক্খৰং.

৪৬১. ‘‘কিং নিস্সিতা ইসযো মনুজা, খত্তিযা ব্ৰাহ্মণা [পঠমপাদন্তো] দেৱতানং;

যঞ্ঞমকপ্পযিংসু পুথূ ইধ লোকে [দুতিযপাদন্তো (সী.)].

৪৬২. ‘‘যদন্তগূ ৱেদগূ যঞ্ঞকালে, যস্সাহুতিং লভে তস্সিজ্ঝেতি ব্ৰূমি’’.

৪৬৩. ‘‘অদ্ধা হি তস্স হুতমিজ্ঝে, (ইতি ব্ৰাহ্মণো)

যং তাদিসং ৱেদগুমদ্দসাম;

তুম্হাদিসানঞ্হি অদস্সনেন, অঞ্ঞো জনো ভুঞ্জতি পূৰড়াসং’’.

৪৬৪. ‘‘তস্মাতিহ ত্ৱং ব্ৰাহ্মণ অত্থেন, অত্থিকো উপসঙ্কম্ম পুচ্ছ;

সন্তং ৱিধূমং অনীঘং নিৰাসং, অপ্পেৱিধ অভিৱিন্দে সুমেধং’’.

৪৬৫. ‘‘যঞ্ঞে ৰতোহং ভো গোতম, যঞ্ঞং যিট্ঠুকামো নাহং পজানামি;

অনুসাসতু মং ভৱং, যত্থ হুতং ইজ্ঝতে ব্ৰূহি মে তং’’.

‘‘তেন হি ত্ৱং, ব্ৰাহ্মণ, ওদহস্সু সোতং; ধম্মং তে দেসেস্সামি –

৪৬৬. ‘‘মা জাতিং পুচ্ছী চৰণঞ্চ পুচ্ছ, কট্ঠা হৱে জাযতি জাতৱেদো;

নীচাকুলীনোপি মুনী ধিতীমা, আজানিযো হোতি হিৰীনিসেধো.

৪৬৭. ‘‘সচ্চেন দন্তো দমসা উপেতো, ৱেদন্তগূ ৱূসিতব্ৰহ্মচৰিযো;

কালেন তম্হি হব্যং পৱেচ্ছে, যো ব্ৰাহ্মণো পুঞ্ঞপেক্খো [পুঞ্ঞপেখো (সী. পী.)] যজেথ.

৪৬৮. ‘‘যে কামে হিত্ৱা অগহা চৰন্তি, সুসঞ্ঞতত্তা তসৰংৱ উজ্জুং;

কালেন তেসু হব্যং পৱেচ্ছে, যো ব্ৰাহ্মণো পুঞ্ঞপেক্খো যজেথ.

৪৬৯. ‘‘যে ৱীতৰাগা সুসমাহিতিন্দ্ৰিযা, চন্দোৱ ৰাহুগ্গহণা পমুত্তা;

কালেন তেসু হব্যং পৱেচ্ছে, যো ব্ৰাহ্মণো পুঞ্ঞপেক্খো যজেথ.

৪৭০. ‘‘অসজ্জমানা ৱিচৰন্তি লোকে, সদা সতা হিত্ৱা মমাযিতানি;

কালেন তেসু হব্যং পৱেচ্ছে, যো ব্ৰাহ্মণো পুঞ্ঞপেক্খো যজেথ.

৪৭১. ‘‘যো কামে হিত্ৱা অভিভুয্যচাৰী, যো ৱেদি জাতীমৰণস্স অন্তং;

পৰিনিব্বুতো উদকৰহদোৱ সীতো, তথাগতো অৰহতি পূৰড়াসং.

৪৭২. ‘‘সমো সমেহি ৱিসমেহি দূৰে, তথাগতো হোতি অনন্তপঞ্ঞো;

অনূপলিত্তো ইধ ৱা হুৰং ৱা, তথাগতো অৰহতি পূৰড়াসং.

৪৭৩. ‘‘যম্হি ন মাযা ৱসতি ন মানো, যো ৱীতলোভো অমমো নিৰাসো;

পনুণ্ণকোধো অভিনিব্বুতত্তো, যো ব্ৰাহ্মণো সোকমলং অহাসি;

তথাগতো অৰহতি পূৰড়াসং.

৪৭৪.

‘‘নিৱেসনং যো মনসো অহাসি, পৰিগ্গহা যস্স ন সন্তি কেচি;

অনুপাদিযানো ইধ ৱা হুৰং ৱা, তথাগতো অৰহতি পূৰড়াসং.

৪৭৫. ‘‘সমাহিতো যো উদতাৰি ওঘং, ধম্মং চঞ্ঞাসি পৰমায দিট্ঠিযা;

খীণাসৱো অন্তিমদেহধাৰী, তথাগতো অৰহতি পূৰড়াসং.

৪৭৬. ‘‘ভৱাসৱা যস্স ৱচী খৰা চ, ৱিধূপিতা অত্থগতা ন সন্তি;

স ৱেদগূ সব্বধি ৱিপ্পমুত্তো, তথাগতো অৰহতি পূৰড়াসং.

৪৭৭. ‘‘সঙ্গাতিগো যস্স ন সন্তি সঙ্গা, যো মানসত্তেসু অমানসত্তো;

দুক্খং পৰিঞ্ঞায সখেত্তৱত্থুং, তথাগতো অৰহতি পূৰড়াসং.

৪৭৮. ‘‘আসং অনিস্সায ৱিৱেকদস্সী, পৰৱেদিযং দিট্ঠিমুপাতিৱত্তো;

আৰম্মণা যস্স ন সন্তি কেচি, তথাগতো অৰহতি পূৰড়াসং.

৪৭৯. ‘‘পৰোপৰা [পৰোৱৰা (সী. পী.)] যস্স সমেচ্চ ধম্মা, ৱিধূপিতা অত্থগতা ন সন্তি;

সন্তো উপাদানখযে ৱিমুত্তো, তথাগতো অৰহতি পূৰড়াসং.

৪৮০. ‘‘সংযোজনং জাতিখযন্তদস্সী, যোপানুদি ৰাগপথং অসেসং;

সুদ্ধো নিদোসো ৱিমলো অকাচো [অকামো (সী. স্যা.)], তথাগতো অৰহতি পূৰড়াসং.

৪৮১. ‘‘যো অত্তনো অত্তানং [অত্তনাত্তানং (সী. স্যা.)] নানুপস্সতি, সমাহিতো উজ্জুগতো ঠিতত্তো;

স ৱে অনেজো অখিলো অকঙ্খো, তথাগতো অৰহতি পূৰড়াসং.

৪৮২. ‘‘মোহন্তৰা যস্স ন সন্তি কেচি, সব্বেসু ধম্মেসু চ ঞাণদস্সী;

সৰীৰঞ্চ অন্তিমং ধাৰেতি, পত্তো চ সম্বোধিমনুত্তৰং সিৱং;

এত্তাৱতা যক্খস্স সুদ্ধি, তথাগতো অৰহতি পূৰড়াসং’’.

৪৮৩. ‘‘হুতঞ্চ [হুত্তঞ্চ (সী. ক.)] ময্হং হুতমত্থু সচ্চং, যং তাদিসং ৱেদগুনং অলত্থং;

ব্ৰহ্মা হি সক্খি পটিগণ্হাতু মে ভগৱা, ভুঞ্জতু মে ভগৱা পূৰড়াসং’’.

৪৮৪. ‘‘গাথাভিগীতং মে অভোজনেয্যং, সম্পস্সতং ব্ৰাহ্মণ নেস ধম্মো;

গাথাভিগীতং পনুদন্তি বুদ্ধা, ধম্মে সতী ব্ৰাহ্মণ ৱুত্তিৰেসা.

৪৮৫. ‘‘অঞ্ঞেন চ কেৱলিনং মহেসিং, খীণাসৱং কুক্কুচ্চৱূপসন্তং;

অন্নেন পানেন উপট্ঠহস্সু, খেত্তঞ্হি তং পুঞ্ঞপেক্খস্স হোতি’’.

৪৮৬. ‘‘সাধাহং ভগৱা তথা ৱিজঞ্ঞং, যো দক্খিণং ভুঞ্জেয্য মাদিসস্স;

যং যঞ্ঞকালে পৰিযেসমানো, পপ্পুয্য তৱ সাসনং’’.

৪৮৭. ‘‘সাৰম্ভা যস্স ৱিগতা, চিত্তং যস্স অনাৱিলং;

ৱিপ্পমুত্তো চ কামেহি, থিনং যস্স পনূদিতং.

৪৮৮. ‘‘সীমন্তানং ৱিনেতাৰং, জাতিমৰণকোৱিদং;

মুনিং মোনেয্যসম্পন্নং, তাদিসং যঞ্ঞমাগতং.

৪৮৯. ‘‘ভকুটিং [ভূকুটিং (ক. সী.), ভাকুটিং (ক. সী., ম. নি. ১.২২৬)] ৱিনযিত্ৱান, পঞ্জলিকা নমস্সথ;

পূজেথ অন্নপানেন, এৱং ইজ্ঝন্তি দক্খিণা.

৪৯০. ‘‘বুদ্ধো ভৱং অৰহতি পূৰড়াসং, পুঞ্ঞখেত্তমনুত্তৰং;

আযাগো সব্বলোকস্স, ভোতো দিন্নং মহপ্ফল’’ন্তি.

অথ খো সুন্দৰিকভাৰদ্ৱাজো ব্ৰাহ্মণো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অভিক্কন্তং, ভো গোতম, অভিক্কন্তং, ভো গোতম! সেয্যথাপি, ভো গোতম, নিক্কুজ্জিতং ৱা উক্কুজ্জেয্য, পটিচ্ছন্নং ৱা ৱিৱৰেয্য, মূড়্হস্স ৱা মগ্গং আচিক্খেয্য, অন্ধকাৰে ৱা তেলপজ্জোতং ধাৰেয্য – চক্খুমন্তো ৰূপানি দক্খন্তীতি; এৱমেৱং ভোতা গোতমেন অনেকপৰিযাযেন ধম্মো পকাসিতো. এসাহং ভৱন্তং গোতমং সৰণং গচ্ছামি ধম্মঞ্চ ভিক্খুসঙ্ঘঞ্চ. লভেয্যাহং ভোতো গোতমস্স সন্তিকে পব্বজ্জং, লভেয্যং উপসম্পদ’’ন্তি. অলত্থ খো সুন্দৰিকভাৰদ্ৱাজো ব্ৰাহ্মণো…পে… অৰহতং অহোসীতি.

সুন্দৰিকভাৰদ্ৱাজসুত্তং চতুত্থং নিট্ঠিতং.