নমো তস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স

খুদ্দকনিকাযে

সুত্তনিপাতপাড়ি

১. উৰগৱগ্গো

১. উৰগসুত্তং

১. যো [যো ৱে (স্যা.)] উপ্পতিতং ৱিনেতি কোধং, ৱিসটং সপ্পৱিসংৱ ওসধেহি [ওসধেভি (ক.)];

সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং [জিণ্ণমিৱ তচং (সী. স্যা. কং. পী.), জিণ্ণমিৱা তচং (?)] পুৰাণং.

২. যো ৰাগমুদচ্ছিদা অসেসং, ভিসপুপ্ফংৱ সৰোৰুহং [সৰেৰুহং (ক.)] ৱিগয্হ;

সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং, পুৰাণং.

৩. যো তণ্হমুদচ্ছিদা অসেসং, সৰিতং সীঘসৰং ৱিসোসযিত্ৱা;

সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.

৪. যো মানমুদব্বধী অসেসং, নড়সেতুংৱ সুদুব্বলং মহোঘো;

সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.

৫. যো নাজ্ঝগমা ভৱেসু সাৰং, ৱিচিনং পুপ্ফমিৱ [পুপ্ফমিৱ (বহূসু)] উদুম্বৰেসু;

সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.

৬. যস্সন্তৰতো ন সন্তি কোপা, ইতিভৱাভৱতঞ্চ [ইতিব্ভৱাভৱতঞ্চ (ক.)] ৱীতিৱত্তো;

সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.

৭. যস্স ৱিতক্কা ৱিধূপিতা, অজ্ঝত্তং সুৱিকপ্পিতা অসেসা;

সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.

৮. যো নাচ্চসাৰী ন পচ্চসাৰী, সব্বং অচ্চগমা ইমং পপঞ্চং;

সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.

৯. যো নাচ্চসাৰী ন পচ্চসাৰী, সব্বং ৱিতথমিদন্তি ঞত্ৱা [উত্ৱা (স্যা. পী. ক.)] লোকে;

সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.

১০. যো নাচ্চসাৰী ন পচ্চসাৰী, সব্বং ৱিতথমিদন্তি ৱীতলোভো;

সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.

১১. যো নাচ্চসাৰী ন পচ্চসাৰী, সব্বং ৱিতথমিদন্তি ৱীতৰাগো;

সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.

১২. যো নাচ্চসাৰী ন পচ্চসাৰী, সব্বং ৱিতথমিদন্তি ৱীতদোসো;

সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.

১৩. যো নাচ্চসাৰী ন পচ্চসাৰী, সব্বং ৱিতথমিদন্তি ৱীতমোহো;

সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.

১৪. যস্সানুসযা ন সন্তি কেচি, মূলা চ অকুসলা সমূহতাসে;

সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.

১৫. যস্স দৰথজা ন সন্তি কেচি, ওৰং আগমনায পচ্চযাসে;

সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.

১৬. যস্স ৱনথজা ন সন্তি কেচি, ৱিনিবন্ধায ভৱায হেতুকপ্পা;

সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.

১৭. যো নীৱৰণে পহায পঞ্চ, অনিঘো তিণ্ণকথংকথো ৱিসল্লো;

সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.

উৰগসুত্তং পঠমং নিট্ঠিতং.

২. ধনিযসুত্তং

১৮. ‘‘পক্কোদনো দুদ্ধখীৰোহমস্মি, (ইতি ধনিযো গোপো)

অনুতীৰে মহিযা সমানৱাসো;

ছন্না কুটি আহিতো গিনি, অথ চে পত্থযসী পৱস্স দেৱ’’.

১৯. ‘‘অক্কোধনো ৱিগতখিলোহমস্মি [ৱিগতখীলোহমস্মি (সী. পী.)], (ইতি ভগৱা)

অনুতীৰে মহিযেকৰত্তিৱাসো;

ৱিৱটা কুটি নিব্বুতো গিনি, অথ চে পত্থযসী পৱস্স দেৱ’’.

২০. ‘‘অন্ধকমকসা ন ৱিজ্জৰে, (ইতি ধনিযো গোপো)

কচ্ছে ৰূড়্হতিণে চৰন্তি গাৱো;

ৱুট্ঠিম্পি সহেয্যুমাগতং, অথ চে পত্থযসী পৱস্স দেৱ’’.

২১. ‘‘বদ্ধাসি ভিসী সুসঙ্খতা, (ইতি ভগৱা)

তিণ্ণো পাৰগতো ৱিনেয্য ওঘং;

অত্থো ভিসিযা ন ৱিজ্জতি, অথ চে পত্থযসী পৱস্স দেৱ’’.

২২. ‘‘গোপী মম অস্সৱা অলোলা, (ইতি ধনিযো গোপো)

দীঘৰত্তং [দীঘৰত্ত (ক.)] সংৱাসিযা মনাপা;

তস্সা ন সুণামি কিঞ্চি পাপং, অথ চে পত্থযসী পৱস্স দেৱ’’.

২৩. ‘‘চিত্তং মম অস্সৱং ৱিমুত্তং, (ইতি ভগৱা)

দীঘৰত্তং পৰিভাৱিতং সুদন্তং;

পাপং পন মে ন ৱিজ্জতি, অথ চে পত্থযসী পৱস্স দেৱ’’.

২৪. ‘‘অত্তৱেতনভতোহমস্মি, (ইতি ধনিযো গোপো)

পুত্তা চ মে সমানিযা অৰোগা;

তেসং ন সুণামি কিঞ্চি পাপং, অথ চে পত্থযসী পৱস্স দেৱ’’.

২৫. ‘‘নাহং ভতকোস্মি কস্সচি, (ইতি ভগৱা)

নিব্বিট্ঠেন চৰামি সব্বলোকে;

অত্থো ভতিযা ন ৱিজ্জতি, অথ চে পত্থযসী পৱস্স দেৱ’’.

২৬. ‘‘অত্থি ৱসা অত্থি ধেনুপা, (ইতি ধনিযো গোপো)

গোধৰণিযো পৱেণিযোপি অত্থি;

উসভোপি গৱম্পতীধ অত্থি, অথ চে পত্থযসী পৱস্স দেৱ’’.

২৭. ‘‘নত্থি ৱসা নত্থি ধেনুপা, (ইতি ভগৱা)

গোধৰণিযো পৱেণিযোপি নত্থি;

উসভোপি গৱম্পতীধ নত্থি, অথ চে পত্থযসী পৱস্স দেৱ’’.

২৮. ‘‘খিলা নিখাতা অসম্পৱেধী, (ইতি ধনিযো গোপো)

দামা মুঞ্জমযা নৱা সুসণ্ঠানা;

ন হি সক্খিন্তি ধেনুপাপি ছেত্তুং [ছেতুং (ক.)], অথ চে পত্থযসী পৱস্স দেৱ’’.

২৯. ‘‘উসভোৰিৱ ছেত্ৱ [ছেত্ৱা (স্যা. ক.)] বন্ধনানি, (ইতি ভগৱা)

নাগো পূতিলতংৱ দালযিত্ৱা [পূতিলতং পদালযিত্ৱা (স্যা. ক.)];

নাহং পুনুপেস্সং [পুন উপেস্সং (সী. স্যা. কং. পী.), পুনুপেয্য (ক.)] গব্ভসেয্যং, অথ চে পত্থযসী পৱস্স দেৱ’’.

৩০. ‘‘নিন্নঞ্চ থলঞ্চ পূৰযন্তো, মহামেঘো পৱস্সি তাৱদেৱ;

সুত্ৱা দেৱস্স ৱস্সতো, ইমমত্থং ধনিযো অভাসথ.

৩১. ‘‘লাভা ৱত নো অনপ্পকা, যে মযং ভগৱন্তং অদ্দসাম;

সৰণং তং উপেম চক্খুম, সত্থা নো হোহি তুৱং মহামুনি.

৩২. ‘‘গোপী চ অহঞ্চ অস্সৱা, ব্ৰহ্মচৰিযং [ব্ৰহ্মচৰিয (ক.)] সুগতে চৰামসে;

জাতিমৰণস্স পাৰগূ [পাৰগা (সী. স্যা. কং. পী.)], দুক্খস্সন্তকৰা ভৱামসে’’.

৩৩. ‘‘নন্দতি পুত্তেহি পুত্তিমা, (ইতি মাৰো পাপিমা)

গোমা [গোমিকো (সী. পী.), গোপিকো (স্যা. কং.), গোপিযো (ক.)] গোহি তথেৱ নন্দতি;

উপধী হি নৰস্স নন্দনা, ন হি সো নন্দতি যো নিৰূপধি’’.

৩৪. ‘‘সোচতি পুত্তেহি পুত্তিমা, (ইতি ভগৱা)

গোপিযো গোহি তথেৱ সোচতি;

উপধী হি নৰস্স সোচনা, ন হি সো সোচতি যো নিৰূপধী’’তি.

ধনিযসুত্তং দুতিযং নিট্ঠিতং.

৩. খগ্গৱিসাণসুত্তং

৩৫. সব্বেসু ভূতেসু নিধায দণ্ডং, অৱিহেঠযং অঞ্ঞতৰম্পি তেসং;

ন পুত্তমিচ্ছেয্য কুতো সহাযং, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.

৩৬. সংসগ্গজাতস্স ভৱন্তি স্নেহা, স্নেহন্ৱযং দুক্খমিদং পহোতি;

আদীনৱং স্নেহজং পেক্খমানো, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.

৩৭. মিত্তে সুহজ্জে অনুকম্পমানো, হাপেতি অত্থং পটিবদ্ধচিত্তো;

এতং ভযং সন্থৱে [সন্ধৱে (ক.)] পেক্খমানো, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.

৩৮. ৱংসো ৱিসালোৱ যথা ৱিসত্তো, পুত্তেসু দাৰেসু চ যা অপেক্খা;

ৱংসক্কড়ীৰোৱ [ৱংসকড়ীৰোৱ (সী.), ৱংসাকড়ীৰোৱ (স্যা. কং. পী.), ৱংসেকড়ীৰোৱ (নিদ্দেস)] অসজ্জমানো, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.

৩৯. মিগো অৰঞ্ঞম্হি যথা অবদ্ধো [অবন্ধো (স্যা. কং.)], যেনিচ্ছকং গচ্ছতি গোচৰায;

ৱিঞ্ঞূ নৰো সেৰিতং পেক্খমানো, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.

৪০. আমন্তনা হোতি সহাযমজ্ঝে, ৱাসে ঠানে গমনে চাৰিকায;

অনভিজ্ঝিতং সেৰিতং পেক্খমানো, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.

৪১. খিড্ডা ৰতী হোতি সহাযমজ্ঝে, পুত্তেসু চ ৱিপুলং হোতি পেমং;

পিযৱিপ্পযোগং ৱিজিগুচ্ছমানো, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.

৪২. চাতুদ্দিসো অপ্পটিঘো চ হোতি, সন্তুস্সমানো ইতৰীতৰেন;

পৰিস্সযানং সহিতা অছম্ভী, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.

৪৩. দুস্সঙ্গহা পব্বজিতাপি একে, অথো গহট্ঠা ঘৰমাৱসন্তা;

অপ্পোস্সুক্কো পৰপুত্তেসু হুত্ৱা, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.

৪৪. ওৰোপযিত্ৱা গিহিব্যঞ্জনানি [গিহিৱ্যঞ্জনানি (স্যা. কং. পী.)], সঞ্ছিন্নপত্তো [সংসীনপত্তো (সী.)] যথা কোৱিড়াৰো;

ছেত্ৱান ৱীৰো গিহিবন্ধনানি, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.

৪৫. সচে লভেথ নিপকং সহাযং, সদ্ধিং চৰং সাধুৱিহাৰিধীৰং;

অভিভুয্য সব্বানি পৰিস্সযানি, চৰেয্য তেনত্তমনো সতীমা.

৪৬. নো চে লভেথ নিপকং সহাযং, সদ্ধিং চৰং সাধুৱিহাৰিধীৰং;

ৰাজাৱ ৰট্ঠং ৱিজিতং পহায, একো চৰে মাতঙ্গৰঞ্ঞেৱ নাগো.

৪৭. অদ্ধা পসংসাম সহাযসম্পদং, সেট্ঠা সমা সেৱিতব্বা সহাযা;

এতে অলদ্ধা অনৱজ্জভোজী, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.

৪৮. দিস্ৱা সুৱণ্ণস্স পভস্সৰানি, কম্মাৰপুত্তেন সুনিট্ঠিতানি;

সঙ্ঘট্টমানানি দুৱে ভুজস্মিং, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.

৪৯. এৱং দুতিযেন [দুতিযেন (সব্বত্থ)] সহা মমস্স, ৱাচাভিলাপো অভিসজ্জনা ৱা;

এতং ভযং আযতিং পেক্খমানো, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.

৫০. কামা হি চিত্ৰা মধুৰা মনোৰমা, ৱিৰূপৰূপেন মথেন্তি চিত্তং;

আদীনৱং কামগুণেসু দিস্ৱা, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.

৫১. ঈতী চ গণ্ডো চ উপদ্দৱো চ, ৰোগো চ সল্লঞ্চ ভযঞ্চ মেতং;

এতং ভযং কামগুণেসু দিস্ৱা, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.

৫২. সীতঞ্চ উণ্হঞ্চ খুদং পিপাসং, ৱাতাতপে ডংসসৰীসপে [ডংসসিৰিংসপে (সী. স্যা. কং. পী.)] চ;

সব্বানিপেতানি অভিসম্ভৱিত্ৱা, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.

৫৩. নাগোৱ যূথানি ৱিৱজ্জযিত্ৱা, সঞ্জাতখন্ধো পদুমী উড়াৰো;

যথাভিৰন্তং ৱিহৰং [ৱিহৰে (সী. পী. নিদ্দেস)] অৰঞ্ঞে, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.

৫৪. অট্ঠানতং সঙ্গণিকাৰতস্স, যং ফস্সযে [ফুস্সযে (স্যা.)] সামযিকং ৱিমুত্তিং;

আদিচ্চবন্ধুস্স ৱচো নিসম্ম, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.

৫৫. দিট্ঠীৱিসূকানি উপাতিৱত্তো, পত্তো নিযামং পটিলদ্ধমগ্গো;

উপ্পন্নঞাণোম্হি অনঞ্ঞনেয্যো, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.

৫৬. নিল্লোলুপো নিক্কুহো নিপ্পিপাসো, নিম্মক্খো নিদ্ধন্তকসাৱমোহো;

নিৰাসযো [নিৰাসাসো (ক.)] সব্বলোকে ভৱিত্ৱা, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.

৫৭. পাপং সহাযং পৰিৱজ্জযেথ, অনত্থদস্সিং ৱিসমে নিৱিট্ঠং;

সযং ন সেৱে পসুতং পমত্তং, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.

৫৮. বহুস্সুতং ধম্মধৰং ভজেথ, মিত্তং উড়াৰং পটিভানৱন্তং;

অঞ্ঞায অত্থানি ৱিনেয্য কঙ্খং, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.

৫৯. খিড্ডং ৰতিং কামসুখঞ্চ লোকে, অনলঙ্কৰিত্ৱা অনপেক্খমানো;

ৱিভূসনট্ঠানা ৱিৰতো সচ্চৱাদী, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.

৬০. পুত্তঞ্চ দাৰং পিতৰঞ্চ মাতৰং, ধনানি ধঞ্ঞানি চ বন্ধৱানি [বন্ধৱানি চ (পী.)];

হিত্ৱান কামানি যথোধিকানি, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.

৬১. সঙ্গো এসো পৰিত্তমেত্থ সোখ্যং, অপ্পস্সাদো দুক্খমেত্থ ভিয্যো;

গড়ো এসো ইতি ঞত্ৱা মুতীমা [মতীমা (স্যা. ক.)], একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.

৬২. সন্দালযিত্ৱান [পদালযিত্ৱান (ক.)] সংযোজনানি, জালংৱ ভেত্ৱা সলিলম্বুচাৰী;

অগ্গীৱ দড্ঢং অনিৱত্তমানো, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.

৬৩. ওক্খিত্তচক্খূ ন চ পাদলোলো, গুত্তিন্দ্ৰিযো ৰক্খিতমানসানো;

অনৱস্সুতো অপৰিডয্হমানো, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.

৬৪. ওহাৰযিত্ৱা গিহিব্যঞ্জনানি, সঞ্ছন্নপত্তো [সঞ্ছিন্নপত্তো (স্যা. পী.), পচ্ছিন্নপত্তো (ক.)] যথা পাৰিছত্তো;