নমো তস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স
খুদ্দকনিকাযে
সুত্তনিপাতপাড়ি
১. উৰগৱগ্গো
১. উৰগসুত্তং
১. যো [যো ৱে (স্যা.)] উপ্পতিতং ৱিনেতি কোধং, ৱিসটং সপ্পৱিসংৱ ওসধেহি [ওসধেভি (ক.)];
সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং [জিণ্ণমিৱ তচং (সী. স্যা. কং. পী.), জিণ্ণমিৱা তচং (?)] পুৰাণং.
২. যো ৰাগমুদচ্ছিদা অসেসং, ভিসপুপ্ফংৱ সৰোৰুহং [সৰেৰুহং (ক.)] ৱিগয্হ;
সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং, পুৰাণং.
৩. যো তণ্হমুদচ্ছিদা অসেসং, সৰিতং সীঘসৰং ৱিসোসযিত্ৱা;
সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.
৪. যো মানমুদব্বধী অসেসং, নড়সেতুংৱ সুদুব্বলং মহোঘো;
সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.
৫. যো নাজ্ঝগমা ভৱেসু সাৰং, ৱিচিনং পুপ্ফমিৱ [পুপ্ফমিৱ (বহূসু)] উদুম্বৰেসু;
সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.
৬. যস্সন্তৰতো ন সন্তি কোপা, ইতিভৱাভৱতঞ্চ [ইতিব্ভৱাভৱতঞ্চ (ক.)] ৱীতিৱত্তো;
সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.
৭. যস্স ৱিতক্কা ৱিধূপিতা, অজ্ঝত্তং সুৱিকপ্পিতা অসেসা;
সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.
৮. যো নাচ্চসাৰী ন পচ্চসাৰী, সব্বং অচ্চগমা ইমং পপঞ্চং;
সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.
৯. যো নাচ্চসাৰী ন পচ্চসাৰী, সব্বং ৱিতথমিদন্তি ঞত্ৱা [উত্ৱা (স্যা. পী. ক.)] লোকে;
সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.
১০. যো নাচ্চসাৰী ন পচ্চসাৰী, সব্বং ৱিতথমিদন্তি ৱীতলোভো;
সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.
১১. যো নাচ্চসাৰী ন পচ্চসাৰী, সব্বং ৱিতথমিদন্তি ৱীতৰাগো;
সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.
১২. যো নাচ্চসাৰী ন পচ্চসাৰী, সব্বং ৱিতথমিদন্তি ৱীতদোসো;
সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.
১৩. যো নাচ্চসাৰী ন পচ্চসাৰী, সব্বং ৱিতথমিদন্তি ৱীতমোহো;
সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.
১৪. যস্সানুসযা ন সন্তি কেচি, মূলা চ অকুসলা সমূহতাসে;
সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.
১৫. যস্স দৰথজা ন সন্তি কেচি, ওৰং আগমনায পচ্চযাসে;
সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.
১৬. যস্স ৱনথজা ন সন্তি কেচি, ৱিনিবন্ধায ভৱায হেতুকপ্পা;
সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.
১৭. যো নীৱৰণে পহায পঞ্চ, অনিঘো তিণ্ণকথংকথো ৱিসল্লো;
সো ভিক্খু জহাতি ওৰপাৰং, উৰগো জিণ্ণমিৱত্তচং পুৰাণং.
উৰগসুত্তং পঠমং নিট্ঠিতং.
২. ধনিযসুত্তং
১৮. ‘‘পক্কোদনো দুদ্ধখীৰোহমস্মি, (ইতি ধনিযো গোপো)
অনুতীৰে মহিযা সমানৱাসো;
ছন্না কুটি আহিতো গিনি, অথ চে পত্থযসী পৱস্স দেৱ’’.
১৯. ‘‘অক্কোধনো ৱিগতখিলোহমস্মি [ৱিগতখীলোহমস্মি (সী. পী.)], (ইতি ভগৱা)
অনুতীৰে মহিযেকৰত্তিৱাসো;
ৱিৱটা কুটি নিব্বুতো গিনি, অথ চে পত্থযসী পৱস্স দেৱ’’.
২০. ‘‘অন্ধকমকসা ন ৱিজ্জৰে, (ইতি ধনিযো গোপো)
কচ্ছে ৰূড়্হতিণে চৰন্তি গাৱো;
ৱুট্ঠিম্পি সহেয্যুমাগতং, অথ চে পত্থযসী পৱস্স দেৱ’’.
২১. ‘‘বদ্ধাসি ভিসী সুসঙ্খতা, (ইতি ভগৱা)
তিণ্ণো পাৰগতো ৱিনেয্য ওঘং;
অত্থো ভিসিযা ন ৱিজ্জতি, অথ চে পত্থযসী পৱস্স দেৱ’’.
২২. ‘‘গোপী মম অস্সৱা অলোলা, (ইতি ধনিযো গোপো)
দীঘৰত্তং [দীঘৰত্ত (ক.)] সংৱাসিযা মনাপা;
তস্সা ন সুণামি কিঞ্চি পাপং, অথ চে পত্থযসী পৱস্স দেৱ’’.
২৩. ‘‘চিত্তং মম অস্সৱং ৱিমুত্তং, (ইতি ভগৱা)
দীঘৰত্তং পৰিভাৱিতং সুদন্তং;
পাপং পন মে ন ৱিজ্জতি, অথ চে পত্থযসী পৱস্স দেৱ’’.
২৪. ‘‘অত্তৱেতনভতোহমস্মি, (ইতি ধনিযো গোপো)
পুত্তা চ মে সমানিযা অৰোগা;
তেসং ন সুণামি কিঞ্চি পাপং, অথ চে পত্থযসী পৱস্স দেৱ’’.
২৫. ‘‘নাহং ভতকোস্মি কস্সচি, (ইতি ভগৱা)
নিব্বিট্ঠেন চৰামি সব্বলোকে;
অত্থো ভতিযা ন ৱিজ্জতি, অথ চে পত্থযসী পৱস্স দেৱ’’.
২৬. ‘‘অত্থি ৱসা অত্থি ধেনুপা, (ইতি ধনিযো গোপো)
গোধৰণিযো পৱেণিযোপি অত্থি;
উসভোপি গৱম্পতীধ অত্থি, অথ চে পত্থযসী পৱস্স দেৱ’’.
২৭. ‘‘নত্থি ৱসা নত্থি ধেনুপা, (ইতি ভগৱা)
গোধৰণিযো পৱেণিযোপি নত্থি;
উসভোপি গৱম্পতীধ নত্থি, অথ চে পত্থযসী পৱস্স দেৱ’’.
২৮. ‘‘খিলা নিখাতা অসম্পৱেধী, (ইতি ধনিযো গোপো)
দামা মুঞ্জমযা নৱা সুসণ্ঠানা;
ন হি সক্খিন্তি ধেনুপাপি ছেত্তুং [ছেতুং (ক.)], অথ চে পত্থযসী পৱস্স দেৱ’’.
২৯. ‘‘উসভোৰিৱ ছেত্ৱ [ছেত্ৱা (স্যা. ক.)] বন্ধনানি, (ইতি ভগৱা)
নাগো পূতিলতংৱ দালযিত্ৱা [পূতিলতং পদালযিত্ৱা (স্যা. ক.)];
নাহং পুনুপেস্সং [পুন উপেস্সং (সী. স্যা. কং. পী.), পুনুপেয্য (ক.)] গব্ভসেয্যং, অথ চে পত্থযসী পৱস্স দেৱ’’.
৩০. ‘‘নিন্নঞ্চ থলঞ্চ পূৰযন্তো, মহামেঘো পৱস্সি তাৱদেৱ;
সুত্ৱা দেৱস্স ৱস্সতো, ইমমত্থং ধনিযো অভাসথ.
৩১. ‘‘লাভা ৱত নো অনপ্পকা, যে মযং ভগৱন্তং অদ্দসাম;
সৰণং তং উপেম চক্খুম, সত্থা নো হোহি তুৱং মহামুনি.
৩২. ‘‘গোপী চ অহঞ্চ অস্সৱা, ব্ৰহ্মচৰিযং [ব্ৰহ্মচৰিয (ক.)] সুগতে চৰামসে;
জাতিমৰণস্স পাৰগূ [পাৰগা (সী. স্যা. কং. পী.)], দুক্খস্সন্তকৰা ভৱামসে’’.
৩৩. ‘‘নন্দতি পুত্তেহি পুত্তিমা, (ইতি মাৰো পাপিমা)
গোমা [গোমিকো (সী. পী.), গোপিকো (স্যা. কং.), গোপিযো (ক.)] গোহি তথেৱ নন্দতি;
উপধী হি নৰস্স নন্দনা, ন হি সো নন্দতি যো নিৰূপধি’’.
৩৪. ‘‘সোচতি পুত্তেহি পুত্তিমা, (ইতি ভগৱা)
গোপিযো গোহি তথেৱ সোচতি;
উপধী হি নৰস্স সোচনা, ন হি সো সোচতি যো নিৰূপধী’’তি.
ধনিযসুত্তং দুতিযং নিট্ঠিতং.
৩. খগ্গৱিসাণসুত্তং
৩৫. সব্বেসু ভূতেসু নিধায দণ্ডং, অৱিহেঠযং অঞ্ঞতৰম্পি তেসং;
ন পুত্তমিচ্ছেয্য কুতো সহাযং, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.
৩৬. সংসগ্গজাতস্স ভৱন্তি স্নেহা, স্নেহন্ৱযং দুক্খমিদং পহোতি;
আদীনৱং স্নেহজং পেক্খমানো, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.
৩৭. মিত্তে সুহজ্জে অনুকম্পমানো, হাপেতি অত্থং পটিবদ্ধচিত্তো;
এতং ভযং সন্থৱে [সন্ধৱে (ক.)] পেক্খমানো, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.
৩৮. ৱংসো ৱিসালোৱ যথা ৱিসত্তো, পুত্তেসু দাৰেসু চ যা অপেক্খা;
ৱংসক্কড়ীৰোৱ [ৱংসকড়ীৰোৱ (সী.), ৱংসাকড়ীৰোৱ (স্যা. কং. পী.), ৱংসেকড়ীৰোৱ (নিদ্দেস)] অসজ্জমানো, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.
৩৯. মিগো অৰঞ্ঞম্হি যথা অবদ্ধো [অবন্ধো (স্যা. কং.)], যেনিচ্ছকং গচ্ছতি গোচৰায;
ৱিঞ্ঞূ নৰো সেৰিতং পেক্খমানো, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.
৪০. আমন্তনা হোতি সহাযমজ্ঝে, ৱাসে ঠানে গমনে চাৰিকায;
অনভিজ্ঝিতং সেৰিতং পেক্খমানো, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.
৪১. খিড্ডা ৰতী হোতি সহাযমজ্ঝে, পুত্তেসু চ ৱিপুলং হোতি পেমং;
পিযৱিপ্পযোগং ৱিজিগুচ্ছমানো, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.
৪২. চাতুদ্দিসো অপ্পটিঘো চ হোতি, সন্তুস্সমানো ইতৰীতৰেন;
পৰিস্সযানং সহিতা অছম্ভী, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.
৪৩. দুস্সঙ্গহা পব্বজিতাপি একে, অথো গহট্ঠা ঘৰমাৱসন্তা;
অপ্পোস্সুক্কো পৰপুত্তেসু হুত্ৱা, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.
৪৪. ওৰোপযিত্ৱা গিহিব্যঞ্জনানি [গিহিৱ্যঞ্জনানি (স্যা. কং. পী.)], সঞ্ছিন্নপত্তো [সংসীনপত্তো (সী.)] যথা কোৱিড়াৰো;
ছেত্ৱান ৱীৰো গিহিবন্ধনানি, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.
৪৫. সচে লভেথ নিপকং সহাযং, সদ্ধিং চৰং সাধুৱিহাৰিধীৰং;
অভিভুয্য সব্বানি পৰিস্সযানি, চৰেয্য তেনত্তমনো সতীমা.
৪৬. নো চে লভেথ নিপকং সহাযং, সদ্ধিং চৰং সাধুৱিহাৰিধীৰং;
ৰাজাৱ ৰট্ঠং ৱিজিতং পহায, একো চৰে মাতঙ্গৰঞ্ঞেৱ নাগো.
৪৭. অদ্ধা পসংসাম সহাযসম্পদং, সেট্ঠা সমা সেৱিতব্বা সহাযা;
এতে অলদ্ধা অনৱজ্জভোজী, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.
৪৮. দিস্ৱা সুৱণ্ণস্স পভস্সৰানি, কম্মাৰপুত্তেন সুনিট্ঠিতানি;
সঙ্ঘট্টমানানি দুৱে ভুজস্মিং, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.
৪৯. এৱং দুতিযেন [দুতিযেন (সব্বত্থ)] সহা মমস্স, ৱাচাভিলাপো অভিসজ্জনা ৱা;
এতং ভযং আযতিং পেক্খমানো, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.
৫০. কামা হি চিত্ৰা মধুৰা মনোৰমা, ৱিৰূপৰূপেন মথেন্তি চিত্তং;
আদীনৱং কামগুণেসু দিস্ৱা, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.
৫১. ঈতী চ গণ্ডো চ উপদ্দৱো চ, ৰোগো চ সল্লঞ্চ ভযঞ্চ মেতং;
এতং ভযং কামগুণেসু দিস্ৱা, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.
৫২. সীতঞ্চ উণ্হঞ্চ খুদং পিপাসং, ৱাতাতপে ডংসসৰীসপে [ডংসসিৰিংসপে (সী. স্যা. কং. পী.)] চ;
সব্বানিপেতানি অভিসম্ভৱিত্ৱা, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.
৫৩. নাগোৱ যূথানি ৱিৱজ্জযিত্ৱা, সঞ্জাতখন্ধো পদুমী উড়াৰো;
যথাভিৰন্তং ৱিহৰং [ৱিহৰে (সী. পী. নিদ্দেস)] অৰঞ্ঞে, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.
৫৪. অট্ঠানতং সঙ্গণিকাৰতস্স, যং ফস্সযে [ফুস্সযে (স্যা.)] সামযিকং ৱিমুত্তিং;
আদিচ্চবন্ধুস্স ৱচো নিসম্ম, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.
৫৫. দিট্ঠীৱিসূকানি উপাতিৱত্তো, পত্তো নিযামং পটিলদ্ধমগ্গো;
উপ্পন্নঞাণোম্হি অনঞ্ঞনেয্যো, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.
৫৬. নিল্লোলুপো নিক্কুহো নিপ্পিপাসো, নিম্মক্খো নিদ্ধন্তকসাৱমোহো;
নিৰাসযো [নিৰাসাসো (ক.)] সব্বলোকে ভৱিত্ৱা, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.
৫৭. পাপং সহাযং পৰিৱজ্জযেথ, অনত্থদস্সিং ৱিসমে নিৱিট্ঠং;
সযং ন সেৱে পসুতং পমত্তং, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.
৫৮. বহুস্সুতং ধম্মধৰং ভজেথ, মিত্তং উড়াৰং পটিভানৱন্তং;
অঞ্ঞায অত্থানি ৱিনেয্য কঙ্খং, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.
৫৯. খিড্ডং ৰতিং কামসুখঞ্চ লোকে, অনলঙ্কৰিত্ৱা অনপেক্খমানো;
ৱিভূসনট্ঠানা ৱিৰতো সচ্চৱাদী, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.
৬০. পুত্তঞ্চ দাৰং পিতৰঞ্চ মাতৰং, ধনানি ধঞ্ঞানি চ বন্ধৱানি [বন্ধৱানি চ (পী.)];
হিত্ৱান কামানি যথোধিকানি, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.
৬১. সঙ্গো এসো পৰিত্তমেত্থ সোখ্যং, অপ্পস্সাদো দুক্খমেত্থ ভিয্যো;
গড়ো এসো ইতি ঞত্ৱা মুতীমা [মতীমা (স্যা. ক.)], একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.
৬২. সন্দালযিত্ৱান [পদালযিত্ৱান (ক.)] সংযোজনানি, জালংৱ ভেত্ৱা সলিলম্বুচাৰী;
অগ্গীৱ দড্ঢং অনিৱত্তমানো, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.
৬৩. ওক্খিত্তচক্খূ ন চ পাদলোলো, গুত্তিন্দ্ৰিযো ৰক্খিতমানসানো;
অনৱস্সুতো অপৰিডয্হমানো, একো চৰে খগ্গৱিসাণকপ্পো.
৬৪. ওহাৰযিত্ৱা গিহিব্যঞ্জনানি, সঞ্ছন্নপত্তো [সঞ্ছিন্নপত্তো (স্যা. পী.), পচ্ছিন্নপত্তো (ক.)] যথা পাৰিছত্তো;