১১. নালকসুত্তং
৬৮৪. আনন্দজাতে তিদসগণে পতীতে, সক্কঞ্চ ইন্দং সুচিৱসনে চ দেৱে;
দুস্সং গহেত্ৱা অতিৰিৱ থোমযন্তে, অসিতো ইসি অদ্দস দিৱাৱিহাৰে.
৬৮৫. দিস্ৱান দেৱে মুদিতমনে উদগ্গে, চিত্তিং কৰিত্ৱান ইদমৱোচ [কৰিত্ৱা ইদমৱোচাসি (সী.)] তত্থ;
‘‘কিং দেৱসঙ্ঘো অতিৰিৱ কল্যৰূপো, দুস্সং গহেত্ৱা ৰমযথ [ভমযথ (সী.)] কিং পটিচ্চ.
৬৮৬. ‘‘যদাপি আসী অসুৰেহি সঙ্গমো, জযো সুৰানং অসুৰা পৰাজিতা.
তদাপি নেতাদিসো লোমহংসনো, কিমব্ভুতং দট্ঠু মৰূ পমোদিতা.
৬৮৭. ‘‘সেড়েন্তি গাযন্তি চ ৱাদযন্তি চ, ভুজানি ফোটেন্তি [পোঠেন্তি (সী. পী.), পোথেন্তি (ক.)] চ নচ্চযন্তি চ;
পুচ্ছামি ৱোহং মেৰুমুদ্ধৱাসিনে, ধুনাথ মে সংসযং খিপ্প মাৰিসা’’.
৬৮৮. ‘‘সো বোধিসত্তো ৰতনৱৰো অতুল্যো, মনুস্সলোকে হিতসুখত্থায [হিতসুখতায (সী. স্যা. পী.)] জাতো;
সক্যান গামে জনপদে লুম্বিনেয্যে, তেনম্হ তুট্ঠা অতিৰিৱ কল্যৰূপা.
৬৮৯. ‘‘সো সব্বসত্তুত্তমো অগ্গপুগ্গলো, নৰাসভো সব্বপজানমুত্তমো;
ৱত্তেস্সতি চক্কমিসিৱ্হযে ৱনে, নদংৱ সীহো বলৱা মিগাভিভূ’’.
৬৯০. তং সদ্দং সুত্ৱা তুৰিতমৱসৰী সো, সুদ্ধোদনস্স তদ ভৱনং উপাৱিসি [উপাগমি (সী. পী.)];
নিসজ্জ তত্থ ইদমৱোচাসি সক্যে, ‘‘কুহিং কুমাৰো অহমপি দট্ঠুকামো’’.
৬৯১. ততো কুমাৰং জলিতমিৱ সুৱণ্ণং, উক্কামুখেৱ সুকুসলসম্পহট্ঠং [সুকুসলেন সম্পহট্ঠং (ক.)];
দদ্দল্লমানং [দদ্দড়্হমানং (ক.)] সিৰিযা অনোমৱণ্ণং, দস্সেসু পুত্তং অসিতৱ্হযস্স সক্যা.
৬৯২. দিস্ৱা কুমাৰং সিখিমিৱ পজ্জলন্তং, তাৰাসভংৱ নভসিগমং ৱিসুদ্ধং;
সূৰিযং তপন্তং সৰদৰিৱব্ভমুত্তং, আনন্দজাতো ৱিপুলমলত্থ পীতিং.
৬৯৩. অনেকসাখঞ্চ সহস্সমণ্ডলং, ছত্তং মৰূ ধাৰযুমন্তলিক্খে;
সুৱণ্ণদণ্ডা ৱীতিপতন্তি চামৰা, ন দিস্সৰে চামৰছত্তগাহকা.
৬৯৪. দিস্ৱা জটী কণ্হসিৰিৱ্হযো ইসি, সুৱণ্ণনিক্খং ৱিয পণ্ডুকম্বলে;
সেতঞ্চ ছত্তং ধৰিযন্ত [ধাৰিযন্ত (স্যা.), ধাৰযন্তং (সী. ক.)] মুদ্ধনি, উদগ্গচিত্তো সুমনো পটিগ্গহে.
৬৯৫. পটিগ্গহেত্ৱা পন সক্যপুঙ্গৱং, জিগীসতো [জিগিংসকো (সী. স্যা. পী.)] লক্খণমন্তপাৰগূ;
পসন্নচিত্তো গিৰমব্ভুদীৰযি, ‘‘অনুত্তৰাযং দ্ৱিপদানমুত্তমো’’ [দিপদানমুত্তমো (সী. স্যা. পী.)].
৬৯৬. অথত্তনো গমনমনুস্সৰন্তো, অকল্যৰূপো গড়যতি অস্সুকানি;
দিস্ৱান সক্যা ইসিমৱোচুং ৰুদন্তং,
‘‘নো চে কুমাৰে ভৱিস্সতি অন্তৰাযো’’.
৬৯৭. দিস্ৱান সক্যে ইসিমৱোচ অকল্যে, ‘‘নাহং কুমাৰে অহিতমনুস্সৰামি;
ন চাপিমস্স ভৱিস্সতি অন্তৰাযো, ন ওৰকাযং অধিমানসা [অধিমনসা (সী. স্যা.)] ভৱাথ.
৬৯৮. ‘‘সম্বোধিযগ্গং ফুসিস্সতাযং কুমাৰো, সো ধম্মচক্কং পৰমৱিসুদ্ধদস্সী;
ৱত্তেস্সতাযং বহুজনহিতানুকম্পী, ৱিত্থাৰিকস্স ভৱিস্সতি ব্ৰহ্মচৰিযং.
৬৯৯. ‘‘মমঞ্চ আযু ন চিৰমিধাৱসেসো, অথন্তৰা মে ভৱিস্সতি কালকিৰিযা;
সোহং ন সোস্সং [সুস্সং (সী. স্যা.)] অসমধুৰস্স ধম্মং, তেনম্হি অট্টো ব্যসনংগতো অঘাৱী’’.
৭০০. সো সাকিযানং ৱিপুলং জনেত্ৱা পীতিং, অন্তেপুৰম্হা নিগ্গমা [নিৰগমা (সী. স্যা.), নিগমা (ক. সী.), নিৰগম (পী.)] ব্ৰহ্মচাৰী;
সো ভাগিনেয্যং সযং অনুকম্পমানো, সমাদপেসি অসমধুৰস্স ধম্মে.
৭০১. ‘‘বুদ্ধোতি ঘোসং যদ [যদি (স্যা. ক.)] পৰতো সুণাসি, সম্বোধিপত্তো ৱিৱৰতি ধম্মমগ্গং;
গন্ত্ৱান তত্থ সমযং পৰিপুচ্ছমানো [সযং পৰিপুচ্ছিযানো (সী. স্যা.)], চৰস্সু তস্মিং ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং’’.
৭০২. তেনানুসিট্ঠো হিতমনেন তাদিনা, অনাগতে পৰমৱিসুদ্ধদস্সিনা;
সো নালকো উপচিতপুঞ্ঞসঞ্চযো, জিনং পতিক্খং [পতি + ইক্খং = পতিক্খং] পৰিৱসি ৰক্খিতিন্দ্ৰিযো.
৭০৩. সুত্ৱান ঘোসং জিনৱৰচক্কৱত্তনে, গন্ত্ৱান দিস্ৱা ইসিনিসভং পসন্নো;
মোনেয্যসেট্ঠং মুনিপৱৰং অপুচ্ছি, সমাগতে অসিতাৱ্হযস্স সাসনেতি.
ৱত্থুগাথা নিট্ঠিতা.
৭০৪. ‘‘অঞ্ঞাতমেতং ৱচনং, অসিতস্স যথাতথং;
তং তং গোতম পুচ্ছামি, সব্বধম্মান পাৰগুং.
৭০৫. ‘‘অনগাৰিযুপেতস্স, ভিক্খাচৰিযং জিগীসতো;
মুনি পব্ৰূহি মে পুট্ঠো, মোনেয্যং উত্তমং পদং’’.
৭০৬. ‘‘মোনেয্যং তে উপঞ্ঞিস্সং, (ইতি ভগৱা) দুক্কৰং দুৰভিসম্ভৱং;
হন্দ তে নং পৱক্খামি, সন্থম্ভস্সু দড়্হো ভৱ.
৭০৭. ‘‘সমানভাগং কুব্বেথ, গামে অক্কুট্ঠৱন্দিতং;
মনোপদোসং ৰক্খেয্য, সন্তো অনুণ্ণতো চৰে.
৭০৮. ‘‘উচ্চাৱচা নিচ্ছৰন্তি, দাযে অগ্গিসিখূপমা;
নাৰিযো মুনিং পলোভেন্তি, তাসু তং মা পলোভযুং.
৭০৯. ‘‘ৱিৰতো মেথুনা ধম্মা, হিত্ৱা কামে পৰোপৰে [পৰোৱৰে (সী. পী.), ৱৰাৱৰে (স্যা.)];
অৱিৰুদ্ধো অসাৰত্তো, পাণেসু তসথাৱৰে.
৭১০. ‘‘যথা অহং তথা এতে, যথা এতে তথা অহং;
অত্তানং উপমং কত্ৱা, ন হনেয্য ন ঘাতযে.
৭১১. ‘‘হিত্ৱা ইচ্ছঞ্চ লোভঞ্চ, যত্থ সত্তো পুথুজ্জনো;
চক্খুমা পটিপজ্জেয্য, তৰেয্য নৰকং ইমং.
৭১২. ‘‘ঊনূদৰো মিতাহাৰো, অপ্পিচ্ছস্স অলোলুপো;
সদা [স ৱে (পী.)] ইচ্ছায নিচ্ছাতো, অনিচ্ছো হোতি নিব্বুতো.
৭১৩. ‘‘স পিণ্ডচাৰং চৰিত্ৱা, ৱনন্তমভিহাৰযে;
উপট্ঠিতো ৰুক্খমূলস্মিং, আসনূপগতো মুনি.
৭১৪. ‘‘স ঝানপসুতো ধীৰো, ৱনন্তে ৰমিতো সিযা;
ঝাযেথ ৰুক্খমূলস্মিং, অত্তানমভিতোসযং.
৭১৫. ‘‘ততো ৰত্যা ৱিৱসানে [ৱিৱসনে (সী. স্যা. পী.)], গামন্তমভিহাৰযে;
অৱ্হানং নাভিনন্দেয্য, অভিহাৰঞ্চ গামতো.
৭১৬. ‘‘ন মুনী গামমাগম্ম, কুলেসু সহসা চৰে;
ঘাসেসনং ছিন্নকথো, ন ৱাচং পযুতং ভণে.
৭১৭. ‘‘অলত্থং যদিদং সাধু, নালত্থং কুসলং ইতি;
উভযেনেৱ সো তাদী, ৰুক্খংৱুপনিৱত্ততি [ৰুক্খংৱু’পতিৱত্ততি (ক.), ৰুক্খংৱ উপাতিৱত্ততি (স্যা.)].
৭১৮. ‘‘স পত্তপাণি ৱিচৰন্তো, অমূগো মূগসম্মতো;
অপ্পং দানং ন হীড়েয্য, দাতাৰং নাৱজানিযা.
৭১৯. ‘‘উচ্চাৱচা হি পটিপদা, সমণেন পকাসিতা;
ন পাৰং দিগুণং যন্তি, নযিদং একগুণং মুতং.
৭২০. ‘‘যস্স চ ৱিসতা নত্থি, ছিন্নসোতস্স ভিক্খুনো;
কিচ্চাকিচ্চপ্পহীনস্স, পৰিড়াহো ন ৱিজ্জতি.
৭২১. ‘‘মোনেয্যং তে উপঞ্ঞিস্সং, খুৰধাৰূপমো ভৱে;
জিৱ্হায তালুমাহচ্চ, উদৰে সঞ্ঞতো সিযা.
৭২২. ‘‘অলীনচিত্তো চ সিযা, ন চাপি বহু চিন্তযে;
নিৰামগন্ধো অসিতো, ব্ৰহ্মচৰিযপৰাযণো.
৭২৩. ‘‘একাসনস্স সিক্খেথ, সমণূপাসনস্স চ;
একত্তং মোনমক্খাতং, একো চে অভিৰমিস্সসি;
অথ ভাহিসি [ভাসিহি (সী. স্যা. পী.)] দসদিসা.
৭২৪. ‘‘সুত্ৱা ধীৰানং নিগ্ঘোসং, ঝাযীনং কামচাগিনং;
ততো হিৰিঞ্চ সদ্ধঞ্চ, ভিয্যো কুব্বেথ মামকো.
৭২৫. ‘‘তং নদীহি ৱিজানাথ, সোব্ভেসু পদৰেসু চ;
সণন্তা যন্তি কুসোব্ভা [কুস্সুব্ভা (সী.)], তুণ্হীযন্তি মহোদধী.
৭২৬. ‘‘যদূনকং তং সণতি, যং পূৰং সন্তমেৱ তং;
অড্ঢকুম্ভূপমো বালো, ৰহদো পূৰোৱ পণ্ডিতো.
৭২৭. ‘‘যং সমণো বহুং ভাসতি, উপেতং অত্থসঞ্হিতং;
জানং সো ধম্মং দেসেতি, জানং সো বহু ভাসতি.
৭২৮. ‘‘যো চ জানং সংযতত্তো, জানং ন বহু ভাসতি;
স মুনী মোনমৰহতি, স মুনী মোনমজ্ঝগা’’তি.
নালকসুত্তং একাদসমং নিট্ঠিতং.