১০. কোকালিকসুত্তং

এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. অথ খো কোকালিকো ভিক্খু যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো কোকালিকো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘পাপিচ্ছা, ভন্তে, সাৰিপুত্তমোগ্গল্লানা, পাপিকানং ইচ্ছানং ৱসং গতা’’তি.

এৱং ৱুত্তে, ভগৱা কোকালিকং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘মা হেৱং, কোকালিক, মা হেৱং, কোকালিক! পসাদেহি, কোকালিক, সাৰিপুত্তমোগ্গল্লানেসু চিত্তং. পেসলা সাৰিপুত্তমোগ্গল্লানা’’তি.

দুতিযম্পি খো…পে… ততিযম্পি খো কোকালিকো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কিঞ্চাপি মে, ভন্তে, ভগৱা সদ্ধাযিকো পচ্চযিকো, অথ খো পাপিচ্ছাৱ সাৰিপুত্তমোগ্গল্লানা, পাপিকানং ইচ্ছানং ৱসং গতা’’তি. ততিযম্পি খো ভগৱা কোকালিকং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘মা হেৱং, কোকালিক, মা হেৱং, কোকালিক! পসাদেহি, কোকালিক, সাৰিপুত্তমোগ্গল্লানেসু চিত্তং. পেসলা সাৰিপুত্তমোগ্গল্লানা’’তি.

অথ খো কোকালিকো ভিক্খু উট্ঠাযাসনা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা পক্কামি. অচিৰপ্পক্কন্তস্স চ কোকালিকস্স ভিক্খুনো সাসপমত্তীহি পিড়কাহি সব্বো কাযো ফুটো [ফুট্ঠো (স্যা.)] অহোসি; সাসপমত্তিযো হুত্ৱা মুগ্গমত্তিযো অহেসুং; মুগ্গমত্তিযো হুত্ৱা কড়াযমত্তিযো অহেসুং; কড়াযমত্তিযো হুত্ৱা কোলট্ঠিমত্তিযো অহেসুং; কোলট্ঠিমত্তিযো হুত্ৱা কোলমত্তিযো অহেসুং; কোলমত্তিযো হুত্ৱা আমলকমত্তিযো অহেসুং; আমলকমত্তিযো হুত্ৱা বেড়ুৱসলাটুকমত্তিযো অহেসুং; বেড়ুৱসলাটুকমত্তিযো হুত্ৱা বিল্লমত্তিযো অহেসুং; বিল্লমত্তিযো হুত্ৱা পভিজ্জিংসু; পুব্বঞ্চ লোহিতঞ্চ পগ্ঘৰিংসু. অথ খো কোকালিকো ভিক্খু তেনেৱাবাধেন কালমকাসি. কালঙ্কতো চ কোকালিকো ভিক্খু পদুমং নিৰযং উপপজ্জি সাৰিপুত্তমোগ্গল্লানেসু চিত্তং আঘাতেত্ৱা.

অথ খো ব্ৰহ্মা সহম্পতি অভিক্কন্তায ৰত্তিযা অভিক্কন্তৱণ্ণো কেৱলকপ্পং জেতৱনং ওভাসেত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং, ঠিতো খো ব্ৰহ্মা সহম্পতি ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কোকালিকো, ভন্তে, ভিক্খু কালঙ্কতো; কালঙ্কতো চ, ভন্তে, কোকালিকো ভিক্খু পদুমং নিৰযং উপপন্নো সাৰিপুত্তমোগ্গল্লানেসু চিত্তং আঘাতেত্ৱা’’তি. ইদমৱোচ ব্ৰহ্মা সহম্পতি; ইদং ৱত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা তত্থেৱন্তৰধাযি.

অথ খো ভগৱা তস্সা ৰত্তিযা অচ্চযেন ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ইমং, ভিক্খৱে, ৰত্তিং ব্ৰহ্মা সহম্পতি অভিক্কন্তায ৰত্তিযা…পে… ইদমৱোচ, ভিক্খৱে, ব্ৰহ্মা সহম্পতি, ইদং ৱত্ৱা মং পদক্খিণং কত্ৱা তত্থেৱন্তৰধাযী’’তি.

এৱং ৱুত্তে, অঞ্ঞতৰো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কীৱদীঘং নু খো, ভন্তে, পদুমে নিৰযে আযুপ্পমাণ’’ন্তি? ‘‘দীঘং খো, ভিক্খু, পদুমে নিৰযে আযুপ্পমাণং; তং ন সুকৰং সঙ্খাতুং এত্তকানি ৱস্সানি ইতি ৱা এত্তকানি ৱস্সসতানি ইতি ৱা এত্তকানি ৱস্সসহস্সানি ইতি ৱা এত্তকানি ৱস্সসতসহস্সানি ইতি ৱা’’তি. ‘‘সক্কা পন, ভন্তে, উপমা [উপমং (সী. স্যা. ক.)] কাতু’’ন্তি? ‘‘সক্কা, ভিক্খূ’’তি ভগৱা অৱোচ –

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খু, ৱীসতিখাৰিকো কোসলকো তিলৱাহো; ততো পুৰিসো ৱস্সসতস্স ৱস্সসতস্স অচ্চযেন একমেকং তিলং উদ্ধৰেয্য. খিপ্পতৰং খো সো ভিক্খু ৱীসতিখাৰিকো কোসলকো তিলৱাহো ইমিনা উপক্কমেন পৰিক্খযং পৰিযাদানং গচ্ছেয্য, নত্ৱেৱ একো অব্বুদো নিৰযো. সেয্যথাপি, ভিক্খু, ৱীসতি অব্বুদা নিৰযা এৱমেকো নিৰব্বুদো নিৰযো. সেয্যথাপি, ভিক্খু, ৱীসতি নিৰব্বুদা নিৰযা এৱমেকো অববো নিৰযো. সেয্যথাপি, ভিক্খু, ৱীসতি অববা নিৰযা এৱমেকো অহহো নিৰযো. সেয্যথাপি, ভিক্খু, ৱীসতি অহহা নিৰযা এৱমেকো অটটো নিৰযো. সেয্যথাপি, ভিক্খু, ৱীসতি অটটা নিৰযা এৱমেকো কুমুদো নিৰযো. সেয্যথাপি, ভিক্খু, ৱীসতি কুমুদা নিৰযা এৱমেকো সোগন্ধিকো নিৰযো. সেয্যথাপি, ভিক্খু, ৱীসতি সোগন্ধিকা নিৰযা এৱমেকো উপ্পলকো নিৰযো. সেয্যথাপি, ভিক্খু, ৱীসতি উপ্পলকা নিৰযা এৱমেকো পুণ্ডৰীকো নিৰযো. সেয্যথাপি, ভিক্খু, ৱীসতি পুণ্ডৰীকা নিৰযা এৱমেকো পদুমো নিৰযো. পদুমং খো পন ভিক্খু নিৰযং কোকালিকো ভিক্খু উপপন্নো সাৰিপুত্তমোগ্গল্লানেসু চিত্তং আঘাতেত্ৱা’’তি. ইদমৱোচ ভগৱা, ইদং ৱত্ৱান সুগতো অথাপৰং এতদৱোচ সত্থা –

৬৬২. ‘‘পুৰিসস্স হি জাতস্স, কুঠাৰী [কুধাৰী (ক.)] জাযতে মুখে;

যায ছিন্দতি অত্তানং, বালো দুব্ভাসিতং ভণং.

৬৬৩. ‘‘যো নিন্দিযং পসংসতি, তং ৱা নিন্দতি যো পসংসিযো;

ৱিচিনাতি মুখেন সো কলিং, কলিনা তেন সুখং ন ৱিন্দতি.

৬৬৪. ‘‘অপ্পমত্তো অযং কলি, যো অক্খেসু ধনপৰাজযো;

সব্বস্সাপি সহাপি অত্তনা, অযমেৱ মহত্তৰো [মহন্তকৰো (সী.)] কলি;

যো সুগতেসু মনং পদোসযে.

৬৬৫. ‘‘সতং সহস্সানং নিৰব্বুদানং, ছত্তিংসতি পঞ্চ চ অব্বুদানি [অব্বুদানং (ক.)];

যমৰিযগৰহী নিৰযং উপেতি, ৱাচং মনঞ্চ পণিধায পাপকং.

৬৬৬. ‘‘অভূতৱাদী নিৰযং উপেতি, যো ৱাপি কত্ৱা ন কৰোমিচাহ;

উভোপি তে পেচ্চ সমা ভৱন্তি, নিহীনকম্মা মনুজা পৰত্থ.

৬৬৭. ‘‘যো অপ্পদুট্ঠস্স নৰস্স দুস্সতি, সুদ্ধস্স পোসস্স অনঙ্গণস্স;

তমেৱ বালং পচ্চেতি পাপং, সুখুমো ৰজো পটিৱাতংৱ খিত্তো.

৬৬৮. ‘‘যো লোভগুণে অনুযুত্তো, সো ৱচসা পৰিভাসতি অঞ্ঞে;

অসদ্ধো কদৰিযো অৱদঞ্ঞূ, মচ্ছৰি পেসুণিযং [পেসুণিযস্মিং (বহূসু)] অনুযুত্তো.

৬৬৯. ‘‘মুখদুগ্গ ৱিভূত অনৰিয, ভূনহু [ভুনহত (স্যা. ক.)] পাপক দুক্কটকাৰি;

পুৰিসন্ত কলী অৱজাত, মা বহুভাণিধ নেৰযিকোসি.

৬৭০. ‘‘ৰজমাকিৰসী অহিতায, সন্তে গৰহসি কিব্বিসকাৰী;

বহূনি দুচ্চৰিতানি চৰিত্ৱা, গচ্ছসি খো পপতং চিৰৰত্তং.

৬৭১. ‘‘ন হি নস্সতি কস্সচি কম্মং, এতি হতং লভতেৱ সুৱামি;

দুক্খং মন্দো পৰলোকে, অত্তনি পস্সতি কিব্বিসকাৰী.

৬৭২. ‘‘অযোসঙ্কুসমাহতট্ঠানং, তিণ্হধাৰমযসূলমুপেতি;

অথ তত্তঅযোগুড়সন্নিভং, ভোজনমত্থি তথা পতিৰূপং.

৬৭৩. ‘‘ন হি ৱগ্গু ৱদন্তি ৱদন্তা, নাভিজৱন্তি ন তাণমুপেন্তি;

অঙ্গাৰে সন্থতে সযন্তি [সেন্তি (সী. স্যা. পী.)], গিনিসম্পজ্জলিতং পৱিসন্তি.

৬৭৪. ‘‘জালেন চ ওনহিযান, তত্থ হনন্তি অযোমযকুটেভি [অযোমযকূটেহি (সী. স্যা. পী.)];

অন্ধংৱ তিমিসমাযন্তি, তং ৱিততঞ্হি যথা মহিকাযো.

৬৭৫. ‘‘অথ লোহমযং পন কুম্ভিং, গিনিসম্পজ্জলিতং পৱিসন্তি;

পচ্চন্তি হি তাসু চিৰৰত্তং, অগ্গিনিসমাসু [গিনিস্সমাসু (ক.)] সমুপ্পিলৱাতে.

৬৭৬. ‘‘অথ পুব্বলোহিতমিস্সে, তত্থ কিং পচ্চতি কিব্বিসকাৰী;

যং যং দিসকং [দিসতং (সী. স্যা. পী.)] অধিসেতি, তত্থ কিলিস্সতি সম্ফুসমানো.

৬৭৭. ‘‘পুড়ৱাৱসথে সলিলস্মিং, তত্থ কিং পচ্চতি কিব্বিসকাৰী;

গন্তুং ন হি তীৰমপত্থি, সব্বসমা হি সমন্তকপল্লা.

৬৭৮. ‘‘অসিপত্তৱনং পন তিণ্হং, তং পৱিসন্তি সমুচ্ছিদগত্তা;

জিৱ্হং বলিসেন গহেত্ৱা, আৰজযাৰজযা ৱিহনন্তি.

৬৭৯. ‘‘অথ ৱেতৰণিং পন দুগ্গং, তিণ্হধাৰখুৰধাৰমুপেন্তি;

তত্থ মন্দা পপতন্তি, পাপকৰা পাপানি কৰিত্ৱা.

৬৮০. ‘‘খাদন্তি হি তত্থ ৰুদন্তে, সামা সবলা কাকোলগণা চ;

সোণা সিঙ্গালা [সিগালা (সী. পী.)] পটিগিদ্ধা [পটিগিজ্ঝা (স্যা. পী.)], কুললা ৱাযসা চ [কুললা চ ৱাযসা (?)] ৱিতুদন্তি.

৬৮১. ‘‘কিচ্ছা ৱতযং ইধ ৱুত্তি, যং জনো ফুসতি [পস্সতি (সী. স্যা. পী.)] কিব্বিসকাৰী;

তস্মা ইধ জীৱিতসেসে, কিচ্চকৰো সিযা নৰো ন চপ্পমজ্জে.

৬৮২. ‘‘তে গণিতা ৱিদূহি তিলৱাহা, যে পদুমে নিৰযে উপনীতা;

নহুতানি হি কোটিযো পঞ্চ ভৱন্তি, দ্ৱাদস কোটিসতানি পুনঞ্ঞা [পনয্যে (ক.)].

৬৮৩. ‘‘যাৱ দুখা [দুক্খা (সী. স্যা.), দুক্খ (পী. ক.)] নিৰযা ইধ ৱুত্তা, তত্থপি তাৱ চিৰং ৱসিতব্বং;

তস্মা সুচিপেসলসাধুগুণেসু, ৱাচং মনং সততং [পকতং (স্যা.)] পৰিৰক্খে’’তি.

কোকালিকসুত্তং দসমং নিট্ঠিতং.