১. দেসনাহাৰসম্পাতো

৫২. ‘‘সোড়স হাৰা পঠমং, দিসলোচনতো দিসা ৱিলোকেত্ৱা;

সঙ্খিপিয অঙ্কুসেন হি, নযেহি তীহি নিদ্দিসে সুত্ত’’ন্তি.

ৱুত্তা, তস্সা নিদ্দেসো কুহিং দট্ঠব্বো? হাৰসম্পাতে. তত্থ কতমো দেসনাহাৰসম্পাতো?

‘‘অৰক্খিতেন চিত্তেন [কাযেন (উদা. ৩২)], মিচ্ছাদিট্ঠিহতেন চ;

থিনমিদ্ধাভিভূতেন, ৱসং মাৰস্স গচ্ছতী’’তি.

অৰক্খিতেন চিত্তেনাতি কিং দেসযতি, পমাদং তং মচ্চুনো পদং. মিচ্ছাদিট্ঠিহতেন চাতি মিচ্ছাদিট্ঠিহতং নাম ৱুচ্চতি যদা ‘‘অনিচ্চে নিচ্চ’’ন্তি পস্সতি, সো ৱিপল্লাসো. সো পন ৱিপল্লাসো কিংলক্খণো? ৱিপৰীতগ্গাহলক্খণো ৱিপল্লাসো. সো কিং ৱিপল্লাসযতি? তযো ধম্মে সঞ্ঞং চিত্তং দিট্ঠিমিতি. সো কুহিং ৱিপল্লাসযতি? চতূসু অত্তভাৱৱত্থূসু, ৰূপং অত্ততো সমনুপস্সতি, ৰূপৱন্তং ৱা অত্তানং, অত্তনি ৱা ৰূপং, ৰূপস্মিং ৱা অত্তানং. এৱং ৱেদনং…পে… সঞ্ঞং…পে… সঙ্খাৰে…পে… ৱিঞ্ঞাণং অত্ততো সমনুপস্সতি, ৱিঞ্ঞাণৱন্তং ৱা অত্তানং, অত্তনি ৱা ৱিঞ্ঞাণং, ৱিঞ্ঞাণস্মিং ৱা অত্তানং.

তত্থ ৰূপং পঠমং ৱিপল্লাসৱত্থু ‘‘অসুভে সুভ’’ন্তি. ৱেদনা দুতিযং ৱিপল্লাসৱত্থু ‘‘দুক্খে সুখ’’ন্তি. সঞ্ঞা সঙ্খাৰা চ ততিযং ৱিপল্লাসৱত্থু ‘‘অনত্তনি অত্তা’’তি. ৱিঞ্ঞাণং চতুত্থং ৱিপল্লাসৱত্থু ‘‘অনিচ্চে নিচ্চ’’ন্তি. দ্ৱে ধম্মা চিত্তস্স সংকিলেসা – তণ্হা চ অৱিজ্জা চ. তণ্হানিৱুতং চিত্তং দ্ৱীহি ৱিপল্লাসেহি ৱিপল্লাসীযতি ‘‘অসুভে সুভ’’ন্তি ‘‘দুক্খে সুখ’’ন্তি. দিট্ঠিনিৱুতং চিত্তং দ্ৱীহি ৱিপল্লাসেহি ৱিপল্লাসীযতি ‘‘অনিচ্চে নিচ্চ’’ন্তি ‘‘অনত্তনি অত্তা’’তি.

তত্থ যো দিট্ঠিৱিপল্লাসো, সো অতীতং ৰূপং অত্ততো সমনুপস্সতি, অতীতং ৱেদনং…পে… অতীতং সঞ্ঞং, অতীতে সঙ্খাৰে…পে… অতীতং ৱিঞ্ঞাণং অত্ততো সমনুপস্সতি. তত্থ যো তণ্হাৱিপল্লাসো, সো অনাগতং ৰূপং অভিনন্দতি, অনাগতং ৱেদনং…পে… অনাগতং সঞ্ঞং, অনাগতে সঙ্খাৰে, অনাগতং ৱিঞ্ঞাণং অভিনন্দতি. দ্ৱে ধম্মা চিত্তস্স উপক্কিলেসা – তণ্হা চ অৱিজ্জা চ. তাহি ৱিসুজ্ঝন্তং চিত্তং ৱিসুজ্ঝতি. তেসং অৱিজ্জানীৱৰণানং তণ্হাসংযোজনানং পুব্বা কোটি ন পঞ্ঞাযতি সন্ধাৱন্তানং সংসৰন্তানং সকিং নিৰযং সকিং তিৰচ্ছানযোনিং সকিং পেত্তিৱিসযং সকিং অসুৰকাযং সকিং দেৱে সকিং মনুস্সে.

থিনমিদ্ধাভিভূতেনাতি. থিনং [থীনং (সী.)] নাম যা চিত্তস্স অকল্লতা অকম্মনিযতা; মিদ্ধং নাম যং কাযস্স লীনত্তং. ৱসং মাৰস্স গচ্ছতীতি কিলেসমাৰস্স চ সত্তমাৰস্স চ ৱসং গচ্ছতি, সো হি নিৱুতো সংসাৰাভিমুখো হোতি. ইমানি ভগৱতা দ্ৱে সচ্চানি দেসিতানি দুক্খং সমুদযো চ. তেসং ভগৱা পৰিঞ্ঞায চ পহানায চ ধম্মং দেসেতি দুক্খস্স পৰিঞ্ঞায সমুদযস্স পহানায. যেন চ পৰিজানাতি যেন চ পজহতি, অযং মগ্গো. যং তণ্হায অৱিজ্জায চ পহানং, অযং নিৰোধো. ইমানি চত্তাৰি সচ্চানি. তেনাহ ভগৱা ‘‘অৰক্খিতেন চিত্তেনা’’তি. তেনাহাযস্মা মহাকচ্চাযনো ‘‘অস্সাদাদীনৱতা’’তি.

নিযুত্তো দেসনা হাৰসম্পাতো.