১৫. পৰিক্খাৰহাৰৱিভঙ্গো
৪৯. তত্থ কতমো পৰিক্খাৰো হাৰো? ‘‘যে ধম্মা যং ধম্মং জনযন্তী’’তি.
যো ধম্মো যং ধম্মং জনযতি, তস্স সো পৰিক্খাৰো. কিংলক্খণো পৰিক্খাৰো? জনকলক্খণো পৰিক্খাৰো. দ্ৱে ধম্মা জনযন্তি হেতু চ পচ্চযো চ. তত্থ কিংলক্খণো হেতু, কিংলক্খণো পচ্চযো? অসাধাৰণলক্খণো হেতু, সাধাৰণলক্খণো পচ্চযো. যথা কিং ভৱে? যথা অঙ্কুৰস্স নিব্বত্তিযা বীজং অসাধাৰণং, পথৱী আপো চ সাধাৰণা. অঙ্কুৰস্স হি পথৱী আপো চ পচ্চযো সভাৱো হেতু. যথা ৱা পন ঘটে দুদ্ধং পক্খিত্তং দধি ভৱতি, ন চত্থি এককালসমৱধানং দুদ্ধস্স চ দধিস্স চ. এৱমেৱং নত্থি এককালসমৱধানং হেতুস্স চ পচ্চযস্স চ.
অযঞ্হি সংসাৰো সহেতু সপ্পচ্চযো নিব্বত্তো. ৱুত্তং হি অৱিজ্জাপচ্চযা সঙ্খাৰা, সঙ্খাৰপচ্চযা ৱিঞ্ঞাণং, এৱং সব্বো পটিচ্চসমুপ্পাদো. ইতি অৱিজ্জা অৱিজ্জায হেতু অযোনিসো মনসিকাৰো পচ্চযো. পুৰিমিকা অৱিজ্জা পচ্ছিমিকায অৱিজ্জায হেতু. তত্থ পুৰিমিকা অৱিজ্জা অৱিজ্জানুসযো পচ্ছিমিকা অৱিজ্জা অৱিজ্জাপৰিযুট্ঠানং, পুৰিমিকো অৱিজ্জানুসযো পচ্ছিমিকস্স অৱিজ্জাপৰিযুট্ঠানস্স হেতুভূতো পৰিব্ৰূহনায, বীজঙ্কুৰো ৱিয সমনন্তৰহেতুতায. যং পন যত্থ ফলং নিব্বত্ততি, ইদমস্স পৰম্পৰহেতুতায হেতুভূতং. দুৱিধো হি হেতু সমনন্তৰহেতু পৰম্পৰহেতু চ, এৱং অৱিজ্জাযপি দুৱিধো হেতু সমনন্তৰহেতু পৰম্পৰহেতু চ.
যথা ৱা পন থালকঞ্চ ৱট্টি চ তেলঞ্চ পদীপস্স পচ্চযভূতং ন সভাৱহেতু, ন হি সক্কা থালকঞ্চ ৱট্টিঞ্চ তেলঞ্চ অনগ্গিকং দীপেতুং পদীপস্স পচ্চযভূতং. পদীপো ৱিয সভাৱো হেতু হোতি. ইতি সভাৱো হেতু, পৰভাৱো পচ্চযো. অজ্ঝত্তিকো হেতু, বাহিৰো পচ্চযো. জনকো হেতু, পৰিগ্গাহকো পচ্চযো. অসাধাৰণো হেতু, সাধাৰণো পচ্চযো.
অৱুপচ্ছেদত্থো সন্ততি অত্থো, নিব্বত্তি অত্থো ফলত্থো, পটিসন্ধি অত্থো পুনব্ভৱত্থো, পলিবোধত্থো পৰিযুট্ঠানত্থো, অসমুগ্ঘাতত্থো অনুসযত্থো, অসম্পটিৱেধত্থো অৱিজ্জত্থো, অপৰিঞ্ঞাতত্থো ৱিঞ্ঞাণস্স বীজত্থো. যত্থ অৱুপচ্ছেদো তত্থ সন্ততি, যত্থ সন্ততি তত্থ নিব্বত্তি, যত্থ নিব্বত্তি তত্থ ফলং, যত্থ ফলং তত্থ পটিসন্ধি, যত্থ পটিসন্ধি তত্থ পুনব্ভৱো, যত্থ পুনব্ভৱো তত্থ পলিবোধো, যত্থ পলিবোধো তত্থ পৰিযুট্ঠানং, যত্থ পৰিযুট্ঠানং তত্থ অসমুগ্ঘাতো. যত্থ অসমুগ্ঘাতো তত্থ অনুসযো, যত্থ অনুসযো তত্থ অসম্পটিৱেধো, যত্থ অসম্পটিৱেধো তত্থ অৱিজ্জা, যত্থ অৱিজ্জা তত্থ সাসৱং ৱিঞ্ঞাণং অপৰিঞ্ঞাতং, যত্থ সাসৱং ৱিঞ্ঞাণং অপৰিঞ্ঞাতং তত্থ বীজত্থো.
সীলক্খন্ধো সমাধিক্খন্ধস্স পচ্চযো, সমাধিক্খন্ধো পঞ্ঞাক্খন্ধস্স পচ্চযো, পঞ্ঞাক্খন্ধো ৱিমুত্তিক্খন্ধস্স পচ্চযো, ৱিমুত্তিক্খন্ধো ৱিমুত্তিঞাণদস্সনক্খন্ধস্স পচ্চযো. তিত্থঞ্ঞুতা পীতঞ্ঞুতায পচ্চযো, পীতঞ্ঞুতা পত্তঞ্ঞুতায পচ্চযো, পত্তঞ্ঞুতা অত্তঞ্ঞুতায পচ্চযো.
যথা ৱা পন চক্খুঞ্চ পটিচ্চ ৰূপে চ উপ্পজ্জতি চক্খুৱিঞ্ঞাণং. তত্থ চক্খু আধিপতেয্যপচ্চযতায পচ্চযো, ৰূপা আৰম্মণপচ্চযতায পচ্চযো. আলোকো সন্নিস্সযতায পচ্চযো, মনসিকাৰো সভাৱো হেতু. সঙ্খাৰা ৱিঞ্ঞাণস্স পচ্চযো, সভাৱো হেতু. ৱিঞ্ঞাণং নামৰূপস্স পচ্চযো, সভাৱো হেতু. নামৰূপং সড়াযতনস্স পচ্চযো, সভাৱো হেতু. সড়াযতনং ফস্সস্স পচ্চযো, সভাৱো হেতু. ফস্সো ৱেদনায পচ্চযো, সভাৱো হেতু. ৱেদনা তণ্হায পচ্চযো, সভাৱো হেতু. তণ্হা উপাদানস্স পচ্চযো, সভাৱো হেতু. উপাদানং ভৱস্স পচ্চযো, সভাৱো হেতু. ভৱো জাতিযা পচ্চযো, সভাৱো হেতু. জাতি জৰামৰণস্স পচ্চযো, সভাৱো হেতু. জৰামৰণং সোকস্স পচ্চযো, সভাৱো হেতু. সোকো পৰিদেৱস্স পচ্চযো, সভাৱো হেতু. পৰিদেৱো দুক্খস্স পচ্চযো, সভাৱো হেতু. দুক্খং দোমনস্সস্স পচ্চযো, সভাৱো হেতু. দোমনস্সং উপাযাসস্স পচ্চযো, সভাৱো হেতু. এৱং যো কোচি উপনিস্সযো সব্বো সো পৰিক্খাৰো. তেনাহ আযস্মা মহাকচ্চাযনো ‘‘যে ধম্মা যং ধম্মং জনযন্তী’’তি.
নিযুত্তো পৰিক্খাৰো হাৰো.