১২. ভদ্ৰাৱুধমাণৱপুচ্ছানিদ্দেসো

৭০. ওকঞ্জহং তণ্হচ্ছিদং অনেজং, [ইচ্চাযস্মা ভদ্ৰাৱুধো]

নন্দিঞ্জহং ওঘতিণ্ণং ৱিমুত্তং;

কপ্পঞ্জহং অভিযাচে সুমেধং, সুত্ৱান নাগস্স অপনমিস্সন্তি [অপগমিস্সন্তি (ক.)] ইতো.

ওকঞ্জহং তণ্হচ্ছিদং অনেজন্তি. ওকঞ্জহন্তি ৰূপধাতুযা যো ছন্দো যো ৰাগো যা নন্দী যা তণ্হা যে উপাযুপাদানা [উপযুপাদানা (ক.)] চেতসো অধিট্ঠানাভিনিৱেসানুসযা, তে বুদ্ধস্স ভগৱতো পহীনা উচ্ছিন্নমূলা তালাৱত্থুকতা অনভাৱংকতা আযতিং অনুপ্পাদধম্মা. তস্মা বুদ্ধো ওকঞ্জহো. ৱেদনাধাতুযা…পে… সঞ্ঞাধাতুযা… সঙ্খাৰধাতুযা… ৱিঞ্ঞাণধাতুযা যো ছন্দো যো ৰাগো যা নন্দী যা তণ্হা যে উপাযুপাদানা চেতসো অধিট্ঠানাভিনিৱেসানুসযা, তে বুদ্ধস্স ভগৱতো পহীনা উচ্ছিন্নমূলা তালাৱত্থুকতা অনভাৱংকতা আযতিং অনুপ্পাদধম্মা. তস্মা বুদ্ধো ওকঞ্জহো.

তণ্হচ্ছিদন্তি. তণ্হাতি ৰূপতণ্হা…পে… ধম্মতণ্হা. সা তণ্হা বুদ্ধস্স ভগৱতো ছিন্না উচ্ছিন্না সমুচ্ছিন্না ৱূপসন্তা পটিপ্পস্সদ্ধা অভব্বুপ্পত্তিকা ঞাণগ্গিনা দড্ঢা. তস্মা বুদ্ধো তণ্হচ্ছিদো. অনেজোতি এজা ৱুচ্চতি তণ্হা. যো ৰাগো সাৰাগো …পে… অভিজ্ঝা লোভো অকুসলমূলং. সা এজা তণ্হা বুদ্ধস্স ভগৱতো পহীনা উচ্ছিন্নমূলা তালাৱত্থুকতা অনভাৱংকতা আযতিং অনুপ্পাদধম্মা. তস্মা বুদ্ধো অনেজো. এজায পহীনত্তা অনেজো ভগৱা লাভেপি ন ইঞ্জতি, অলাভেপি ন ইঞ্জতি, যসেপি ন ইঞ্জতি, অযসেপি ন ইঞ্জতি, পসংসাযপি ন ইঞ্জতি, নিন্দাযপি ন ইঞ্জতি, সুখেপি ন ইঞ্জতি, দুক্খেপি ন ইঞ্জতি ন চলতি ন ৱেধতি ন পৱেধতি ন সম্পৱেধতীতি. তস্মা বুদ্ধো অনেজোতি – ওকঞ্জহং তণ্হচ্ছিদং অনেজং. ইচ্চাযস্মা ভদ্ৰাৱুধোতি. ইচ্চাতি পদসন্ধি…পে… আযস্মাতি, পিযৱচনং…পে… ভদ্ৰাৱুধোতি তস্স ব্ৰাহ্মণস্স নামং…পে… অভিলাপোতি – ইচ্চাযস্মা ভদ্ৰাৱুধো.

নন্দিঞ্জহং ওঘতিণ্ণং ৱিমুত্তন্তি নন্দী ৱুচ্চতি তণ্হা. যো ৰাগো সাৰাগো…পে… অভিজ্ঝা লোভো অকুসলমূলং. সা নন্দী সা তণ্হা বুদ্ধস্স ভগৱতো পহীনা উচ্ছিন্নমূলা তালাৱত্থুকতা অনভাৱংকতা আযতিং অনুপ্পাদধম্মা. তস্মা বুদ্ধো নন্দিঞ্জহো. ওঘতিণ্ণন্তি ভগৱা কামোঘং তিণ্ণো ভৱোঘং তিণ্ণো দিট্ঠোঘং তিণ্ণো অৱিজ্জোঘং তিণ্ণো সব্বসংসাৰপথং তিণ্ণো উত্তিণ্ণো নিত্থিণ্ণো অতিক্কন্তো সমতিক্কন্তো ৱীতিৱত্তো. সো ৱুত্থৱাসো চিণ্ণচৰণো…পে… জাতিমৰণসংসাৰো নত্থি তস্স পুনব্ভৱোতি – নন্দিঞ্জহং ওঘতিণ্ণং. ৱিমুত্তন্তি ভগৱতো ৰাগা চিত্তং মুত্তং ৱিমুত্তং সুৱিমুত্তং, দোসা চিত্তং… মোহা চিত্তং…পে… সব্বাকুসলাভিসঙ্খাৰেহি চিত্তং মুত্তং ৱিমুত্তং সুৱিমুত্তন্তি – নন্দিঞ্জহং ওঘতিণ্ণং ৱিমুত্তং.

কপ্পঞ্জহং অভিযাচে সুমেধন্তি. কপ্পাতি দ্ৱে কপ্পা – তণ্হাকপ্পো চ দিট্ঠিকপ্পো চ…পে… অযং তণ্হাকপ্পো…পে… অযং দিট্ঠিকপ্পো. বুদ্ধস্স ভগৱতো তণ্হাকপ্পো পহীনো দিট্ঠিকপ্পো পটিনিস্সট্ঠো. তণ্হাকপ্পস্স পহীনত্তা দিট্ঠিকপ্পস্স পটিনিস্সট্ঠত্তা তস্মা বুদ্ধো কপ্পঞ্জহো. অভিযাচেতি যাচামি অভিযাচামি অজ্ঝেসামি সাদিযামি পত্থযামি পিহযামি জপ্পামি অভিজপ্পামি. সুমেধা ৱুচ্চতি পঞ্ঞা. যা পঞ্ঞা পজাননা…পে… অমোহো ধম্মৱিচযো সম্মাদিট্ঠি. ভগৱা ইমায মেধায পঞ্ঞায উপেতো সমুপেতো উপাগতো সমুপাগতো উপপন্নো সমুপপন্নো সমন্নাগতো. তস্মা বুদ্ধো সুমেধোতি – কপ্পঞ্জহং অভিযাচে সুমেধং.

সুত্ৱান নাগস্স অপনমিস্সন্তি ইতোতি. নাগস্সাতি নাগো. ভগৱা আগুং ন কৰোতীতি নাগো, ন গচ্ছতীতি নাগো, ন আগচ্ছতীতি নাগো…পে… এৱং ভগৱা ন গচ্ছতীতি নাগো. সুত্ৱান নাগস্স অপনমিস্সন্তি ইতোতি তুয্হং ৱচনং ব্যপ্পথং দেসনং অনুসাসনং অনুসিট্ঠং সুত্ৱা সুণিত্ৱা উগ্গহেত্ৱা উপধাৰযিত্ৱা উপলক্খযিত্ৱা ইতো অপনমিস্সন্তি ৱজিস্সন্তি পক্কমিস্সন্তি দিসাৱিদিসং গমিস্সন্তীতি – সুত্ৱান নাগস্স অপনমিস্সন্তি ইতো. তেনাহ সো ব্ৰাহ্মণো –

‘‘ওকঞ্জহং তণ্হচ্ছিদং অনেজং, [ইচ্চাযস্মা ভদ্ৰাৱুধো]

নন্দিঞ্জহং ওঘতিণ্ণং ৱিমুত্তং;

কপ্পঞ্জহং অভিযাচে সুমেধং, সুত্ৱান নাগস্স অপনমিস্সন্তি ইতো’’তি.

৭১. নানাজনা জনপদেহি সঙ্গতা, তৱ ৱীৰ ৱাক্যং অভিকঙ্খমানা;

তেসং তুৱং সাধু ৱিযাকৰোহি, তথা হি তে ৱিদিতো এস ধম্মো.

নানাজনা জনপদেহি সঙ্গতাতি. নানাজনাতি খত্তিযা চ ব্ৰাহ্মণা চ ৱেস্সা চ সুদ্দা চ গহট্ঠা চ পব্বজিতা চ দেৱা চ মনুস্সা চ. জনপদেহি সঙ্গতাতি অঙ্গা চ মগধা চ কলিঙ্গা চ কাসিযা চ কোসলা চ ৱজ্জিযা চ মল্লা চ চেতিযম্হা চ [চেতিযম্হা চ সাগৰম্হা চ (স্যা.)] ৱংসা চ কুৰুম্হা চ পঞ্চালা চ মচ্ছা চ সুৰসেনা চ অস্সকা চ অৱন্তিযা চ যোনা [যোনকা (ক.) মহানি. ৫৫] চ কম্বোজা চ. সঙ্গতাতি সঙ্গতা সমাগতা সমোহিতা সন্নিপতিতাতি – নানাজনা জনপদেহি সঙ্গতা.

তৱ ৱীৰ ৱাক্যং অভিকঙ্খমানাতি. ৱীৰাতি ৱীৰো. ভগৱা ৱীৰিযৱাতি ৱীৰো, পহূতি ৱীৰো, ৱিসৱীতি ৱীৰো, অলমত্তোতি ৱীৰো, ৱিগতলোমহংসোতিপি ৱীৰো.

ৱিৰতো ইধ সব্বপাপকেহি, নিৰযদুক্খং অতিচ্চ ৱীৰিযৱা সো;

সো ৱীৰিযৱা পধানৱা, ৱীৰো তাদি পৱুচ্চতে তথত্তাতি.

তৱ ৱীৰ ৱাক্যং অভিকঙ্খমানাতি তুয্হং ৱচনং ব্যপ্পথং দেসনং অনুসাসনং অনুসিট্ঠং. অভিকঙ্খমানাতি অভিকঙ্খমানা ইচ্ছমানা সাদিযমানা পত্থযমানা পিহযমানা অভিজপ্পমানাতি – তৱ ৱীৰ ৱাক্যং অভিকঙ্খমানা.

তেসং তুৱং সাধু ৱিযাকৰোহীতি. তেসন্তি তেসং খত্তিযানং ব্ৰাহ্মণানং ৱেস্সানং সুদ্দানং গহট্ঠানং পব্বজিতানং দেৱানং মনুস্সানং. তুৱন্তি ভগৱন্তং ভণতি. সাধু ৱিযাকৰোহীতি সাধু আচিক্খাহি দেসেহি পঞ্ঞপেহি পট্ঠপেহি ৱিৱৰাহি ৱিভজাহি উত্তানীকৰোহি পকাসেহীতি – তেসং তুৱং সাধু ৱিযাকৰোহি.

তথা হি তে ৱিদিতো এস ধম্মোতি তথা হি তে ৱিদিতো তুলিতো তীৰিতো ৱিভূতো ৱিভাৱিতো এস ধম্মোতি – তথা হি তে ৱিদিতো এস ধম্মো. তেনাহ সো ব্ৰাহ্মণো –

‘‘নানাজনা জনপদেহি সঙ্গতা, তৱ ৱীৰ ৱাক্যং অভিকঙ্খমানা;

তেসং তুৱং সাধু ৱিযাকৰোহি, তথা হি তে ৱিদিতো এস ধম্মো’’তি.

৭২. আদানতণ্হং ৱিনযেথ সব্বং, [ভদ্ৰাৱুধাতি ভগৱা]

উদ্ধং অধো তিৰিযঞ্চাপি মজ্ঝে;

যং যঞ্হি লোকস্মিমুপাদিযন্তি, তেনেৱ মাৰো অন্ৱেতি জন্তুং.

আদানতণ্হং ৱিনযেথ সব্বন্তি আদানতণ্হং ৱুচ্চতি ৰূপতণ্হা…পে… আদানতণ্হাতি কিংকাৰণা ৱুচ্চতি আদানতণ্হা? তায তণ্হায ৰূপং আদিযন্তি উপাদিযন্তি গণ্হন্তি পৰামসন্তি অভিনিৱিসন্তি. ৱেদনং…পে… সঞ্ঞং… সঙ্খাৰে… ৱিঞ্ঞাণং… গতিং… উপপত্তিং… পটিসন্ধিং… ভৱং… সংসাৰং… ৱট্টং আদিযন্তি উপাদিযন্তি গণ্হন্তি পৰামসন্তি অভিনিৱিসন্তি. তংকাৰণা ৱুচ্চতি আদানতণ্হা. আদানতণ্হং ৱিনযেথ সব্বন্তি সব্বং আদানতণ্হং ৱিনযেয্য পটিৱিনযেয্য পজহেয্য ৱিনোদেয্য ব্যন্তীকৰেয্য অনভাৱং গমেয্যাতি – আদানতণ্হং ৱিনযেথ সব্বং. ভদ্ৰাৱুধাতি ভগৱাতি. ভদ্ৰাৱুধাতি ভগৱা তং ব্ৰাহ্মণং নামেন আলপতি. ভগৱাতি গাৰৱাধিৱচনমেতং…পে… সচ্ছিকা পঞ্ঞত্তি, যদিদং ভগৱাতি – ভদ্ৰাৱুধাতি ভগৱা.

উদ্ধং অধো তিৰিযঞ্চাপি মজ্ঝেতি. উদ্ধন্তি অনাগতং; অধোতি অতীতং; তিৰিযঞ্চাপি মজ্ঝেতি পচ্চুপ্পন্নং. উদ্ধন্তি দেৱলোকো; অধোতি নিৰযলোকো; তিৰিযঞ্চাপি মজ্ঝেতি মনুস্সলোকো. অথ ৱা, উদ্ধন্তি কুসলা ধম্মা; অধোতি অকুসলা ধম্মা; তিৰিযঞ্চাপি মজ্ঝেতি অব্যাকতা ধম্মা. উদ্ধন্তি অৰূপধাতু; অধোতি কামধাতু; তিৰিযঞ্চাপি মজ্ঝেতি ৰূপধাতু. উদ্ধন্তি সুখা ৱেদনা; অধোতি দুক্খা ৱেদনা; তিৰিযঞ্চাপি মজ্ঝেতি অদুক্খমসুখা ৱেদনা. উদ্ধন্তি উদ্ধং পাদতলা; অধোতি অধো কেসমত্থকা; তিৰিযঞ্চাপি মজ্ঝেতি ৱেমজ্ঝেতি – উদ্ধং অধো তিৰিযঞ্চাপি মজ্ঝে.

যং যঞ্হি লোকস্মিমুপাদিযন্তীতি যং যং ৰূপগতং ৱেদনাগতং সঞ্ঞাগতং সঙ্খাৰগতং ৱিঞ্ঞাণগতং আদিযন্তি উপাদিযন্তি গণ্হন্তি পৰামসন্তি অভিনিৱিসন্তি. লোকস্মিন্তি অপাযলোকে…পে… আযতনলোকেতি – যং যঞ্হি লোকস্মিমুপাদিযন্তি.

তেনেৱ মাৰো অন্ৱেতি জন্তুন্তি তেনেৱ কম্মাভিসঙ্খাৰৱসেন পটিসন্ধিকো খন্ধমাৰো ধাতুমাৰো আযতনমাৰো গতিমাৰো উপপত্তিমাৰো পটিসন্ধিমাৰো ভৱমাৰো সংসাৰমাৰো ৱট্টমাৰো অন্ৱেতি অনুগচ্ছতি অন্ৱাযিকো হোতি. জন্তুন্তি সত্তং জনং নৰং মাণৱং [মানৱং (স্যা.)] পোসং পুগ্গলং জীৱং জাগুং জন্তুং ইন্দগুং মনুজন্তি – তেনেৱ মাৰো অন্ৱেতি জন্তুং. তেনাহ ভগৱা –

‘‘আদানতণ্হং ৱিনযেথ সব্বং, [ভদ্ৰাৱুধাতি ভগৱা]

উদ্ধং অধো তিৰিযঞ্চাপি মজ্ঝে;

যং যঞ্হি লোকস্মিমুপাদিযন্তি, তেনেৱ মাৰো অন্ৱেতি জন্তু’’ন্তি.

৭৩. তস্মা পজানং ন উপাদিযেথ,ভিক্খু সতো কিঞ্চনং সব্বলোকে;

আদানসত্তে ইতি পেক্খমানো, পজং ইমং মচ্চুধেয্যে ৱিসত্তং.

তস্মা পজানং ন উপাদিযেথাতি. তস্মাতি তস্মা তংকাৰণা তংহেতু তপ্পচ্চযা তংনিদানা, এতং আদীনৱং সম্পস্সমানো আদানতণ্হাযাতি – তস্মা. পজানন্তি জানন্তো পজানন্তো আজানন্তো ৱিজানন্তো পটিৱিজানন্তো পটিৱিজ্ঝন্তো ‘‘সব্বে সঙ্খাৰা অনিচ্চা’’তি…পে… ‘‘যং কিঞ্চি সমুদযধম্মং সব্বং তং নিৰোধধম্ম’’ন্তি জানন্তো পজানন্তো আজানন্তো ৱিজানন্তো পটিৱিজানন্তো পটিৱিজ্ঝন্তো. ন উপাদিযেথাতি ৰূপং নাদিযেয্য ন উপাদিযেয্য ন গণ্হেয্য ন পৰামসেয্য নাভিনিৱিসেয্য; ৱেদনং…পে… সঞ্ঞং… সঙ্খাৰে… ৱিঞ্ঞাণং… গতিং … উপপত্তিং… পটিসন্ধিং… ভৱং… সংসাৰং… ৱট্টং নাদিযেয্য ন উপাদিযেয্য ন গণ্হেয্য ন পৰামসেয্য নাভিনিৱিসেয্যাতি – তস্মা পজানং ন উপাদিযেথ.

ভিক্খু সতো কিঞ্চনং সব্বলোকেতি. ভিক্খূতি পুথুজ্জনকল্যাণকো ৱা ভিক্খু, সেক্খো ৱা ভিক্খু. সতোতি চতূহি কাৰণেহি সতো – কাযে কাযানুপস্সনাসতিপট্ঠানং ভাৱেন্তো সতো…পে… সো ৱুচ্চতি সতোতি – ভিক্খু সতো. কিঞ্চনন্তি কিঞ্চি ৰূপগতং ৱেদনাগতং সঞ্ঞাগতং সঙ্খাৰগতং ৱিঞ্ঞাণগতং. সব্বলোকেতি সব্বঅপাযলোকে সব্বমনুস্সলোকে সব্বদেৱলোকে সব্বখন্ধলোকে সব্বধাতুলোকে সব্বআযতনলোকেতি – ভিক্খু সতো কিঞ্চনং সব্বলোকে.

আদানসত্তে ইতি পেক্খমানোতি আদানসত্তা ৱুচ্চন্তি যে ৰূপং আদিযন্তি উপাদিযন্তি গণ্হন্তি পৰামসন্তি অভিনিৱিসন্তি; ৱেদনং…পে… সঞ্ঞং… সঙ্খাৰে… ৱিঞ্ঞাণং… গতিং… উপপত্তিং… পটিসন্ধিং… ভৱং… সংসাৰং… ৱট্টং আদিযন্তি উপাদিযন্তি গণ্হন্তি পৰামসন্তি অভিনিৱিসন্তি. ইতীতি পদসন্ধি…পে… পদানুপুব্বতাপেতং ইতীতি. পেক্খমানোতি পেক্খমানো দক্খমানো দিস্সমানো পস্সমানো ওলোকযমানো নিজ্ঝাযমানো উপপৰিক্খমানোতি – আদানসত্তে ইতি পেক্খমানো.

পজং ইমং মচ্চুধেয্যে ৱিসত্তন্তি. পজাতি সত্তাধিৱচনং মচ্চুধেয্যা ৱুচ্চন্তি কিলেসা চ খন্ধা চ অভিসঙ্খাৰা চ. পজা মচ্চুধেয্যে মাৰধেয্যে মৰণধেয্যে সত্তা ৱিসত্তা আসত্তা লগ্গা লগ্গিতা পলিবুদ্ধা. যথা ভিত্তিখিলে ৱা নাগদন্তে ৱা ভণ্ডং সত্তং ৱিসত্তং আসত্তং লগ্গং লগ্গিতং পলিবুদ্ধং, এৱমেৱ পজা মচ্চুধেয্যে মাৰধেয্যে মৰণধেয্যে সত্তা ৱিসত্তা আসত্তা লগ্গা লগ্গিতা পলিবুদ্ধাতি – পজং ইমং মচ্চুধেয্যে ৱিসত্তং. তেনাহ ভগৱা –

‘‘তস্মা পজানং ন উপাদিযেথ, ভিক্খু সতো কিঞ্চনং সব্বলোকে;

আদানসত্তে ইতি পেক্খমানো, পজং ইমং মচ্চুধেয্যে ৱিসত্ত’’ন্তি.

সহ গাথাপৰিযোসানা…পে… সত্থা মে ভন্তে ভগৱা, সাৱকোহমস্মীতি.

ভদ্ৰাৱুধমাণৱপুচ্ছানিদ্দেসো দ্ৱাদসমো.