১১. জতুকণ্ণিমাণৱপুচ্ছানিদ্দেসো

৬৫. সুত্ৱানহং ৱীৰ অকামকামিং, [ইচ্চাযস্মা জতুকণ্ণি]

ওঘাতিগং পুট্ঠুমকামমাগমং;

সন্তিপদং ব্ৰূহি সহজনেত্ত, যথাতচ্ছং ভগৱা ব্ৰূহি মেতং.

সুত্ৱানহং ৱীৰ অকামকামিন্তি সুত্ৱা সুণিত্ৱা উগ্গহেত্ৱা উপধাৰেত্ৱা উপলক্খযিত্ৱা. ইতিপি সো ভগৱা অৰহং…পে… বুদ্ধো ভগৱাতি – সুত্ৱানহং. ৱীৰাতি ৱীৰো ভগৱা. ৱীৰিযৱাতি ৱীৰো, পহূতি ৱীৰো, ৱিসৱীতি ৱীৰো, অলমত্তোতি ৱীৰো, সূৰোতি ৱীৰো, ৱিক্কন্তো অভীৰূ অচ্ছম্ভী অনুত্ৰাসী অপলাযী পহীনভযভেৰৱো ৱিগতলোমহংসোতি ৱীৰো.

ৱিৰতো ইধ সব্বপাপকেহি, নিৰযদুক্খং অতিচ্চ ৱীৰিযৱা [ৱিৰিযৱা (স্যা.) সু. নি. ৫৩৬] সো;

সো ৱীৰিযৱা পধানৱা, ৱীৰো তাদি পৱুচ্চতে তথত্তাতি.

সুত্ৱানহং ৱীৰ. অকামকামিন্তি. কামাতি উদ্দানতো দ্ৱে কামা – ৱত্থুকামা চ কিলেসকামা চ…পে… ইমে ৱুচ্চন্তি ৱত্থুকামা…পে… ইমে ৱুচ্চন্তি কিলেসকামা. বুদ্ধস্স ভগৱতো ৱত্থুকামা পৰিঞ্ঞাতা, কিলেসকামা পহীনা. ৱত্থুকামানং পৰিঞ্ঞাতত্তা কিলেসকামানং পহীনত্তা ভগৱা ন কামে কামেতি, ন কামে পত্থেতি, ন কামে পিহেতি, ন কামে অভিজপ্পতি. যে কামে কামেন্তি, কামে পত্থেন্তি, কামে পিহেন্তি, কামে অভিজপ্পন্তি, তে কামকামিনো ৰাগৰাগিনো সঞ্ঞাসঞ্ঞিনো. ভগৱা ন কামে কামেতি, ন কামে পত্থেতি, ন কামে পিহেতি, ন কামে অভিজপ্পতি. তস্মা বুদ্ধো অকামো নিক্কামো চত্তকামো ৱন্তকামো মুত্তকামো পহীনকামো পটিনিস্সট্ঠকামো ৱীতৰাগো ৱিগতৰাগো চত্তৰাগো ৱন্তৰাগো মুত্তৰাগো পহীনৰাগো পটিনিস্সট্ঠৰাগো নিচ্ছাতো নিব্বুতো সীতিভূতো সুখপ্পটিসংৱেদী ব্ৰহ্মভূতেন অত্তনা ৱিহৰতীতি – সুত্ৱানহং ৱীৰ অমকামকামিং.

ইচ্চাযস্মা জতুকণ্ণীতি. ইচ্চাতি পদসন্ধি…পে… পদানুপুব্বতাপেতং – ইচ্চাতি. আযস্মাতি পিযৱচনং সগাৰৱসপ্পতিস্সাধিৱচনমেতং আযস্মাতি. জতুকণ্ণীতি তস্স ব্ৰাহ্মণস্স গোত্তং সঙ্খা সমঞ্ঞা পঞ্ঞত্তি ৱোহাৰোতি – ইচ্চাযস্মা জতুকণ্ণি.

ওঘাতিগং পুট্ঠুমকামমাগমন্তি. ওঘাতিগন্তি ওঘাতিগং ওঘং অতিক্কন্তং সমতিক্কন্তং ৱীতিৱত্তন্তি – ওঘাতিগং. পুট্ঠুন্তি পুট্ঠুং পুচ্ছিতুং যাচিতুং অজ্ঝেসিতুং পসাদেতুং. অকামমাগমন্তি অকামং পুট্ঠুং নিক্কামং চত্তকামং ৱন্তকামং মুত্তকামং পহীনকামং পটিনিস্সট্ঠকামং ৱীতৰাগং ৱিগতৰাগং চত্তৰাগং ৱন্তৰাগং মুত্তৰাগং পহীনৰাগং পটিনিস্সট্ঠৰাগং আগম্হা আগতম্হা উপাগতম্হা সম্পত্তম্হা তযা সদ্ধিং সমাগতম্হাতি – ওঘাতিগং পুট্ঠুমকামমাগমং.

সন্তিপদং ব্ৰূহি সহজনেত্তাতি. সন্তীতি একেন আকাৰেন সন্তিপি সন্তিপদম্পি [সন্তিপদন্তি (ক.)] তংযেৱ অমতং নিব্বানং. যো সো সব্বসঙ্খাৰসমথো সব্বূপধিপটিনিস্সগ্গো তণ্হক্খযো ৱিৰাগো নিৰোধো নিব্বানং. ৱুত্তঞ্হেতং ভগৱতা – ‘‘সন্তমেতং পদং, পণীতমেতং পদং, যদিদং সব্বসঙ্খাৰসমথো সব্বূপধিপটিনিস্সগ্গো তণ্হক্খযো ৱিৰাগো নিৰোধো নিব্বান’’ন্তি. অথাপৰেনাকাৰেন যে ধম্মা সন্তাধিগমায সন্তিফুসনায সন্তিসচ্ছিকিৰিযায সংৱত্তন্তি, সেয্যথিদং – চত্তাৰো সতিপট্ঠানা চত্তাৰো সম্মপ্পধানা চত্তাৰো ইদ্ধিপাদা পঞ্চিন্দ্ৰিযানি পঞ্চ বলানি সত্ত বোজ্ঝঙ্গা অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো – ইমে ৱুচ্চন্তি সন্তিপদা. সন্তিপদং তাণপদং লেণপদং সৰণপদং অভযপদং অচ্চুতপদং অমতপদং নিব্বানপদং ব্ৰূহি আচিক্খাহি দেসেহি পঞ্ঞপেহি পট্ঠপেহি ৱিৱৰাহি ৱিভজাহি উত্তানীকৰোহি পকাসেহি. সহজনেত্তাতি নেত্তং ৱুচ্চতি সব্বঞ্ঞুতঞাণং. বুদ্ধস্স ভগৱতো নেত্তঞ্চ জিনভাৱো চ বোধিযা মূলে অপুব্বং অচৰিমং একস্মিং খণে উপ্পন্নো, তস্মা বুদ্ধো সহজনেত্তোতি – সন্তিপদং ব্ৰূহি সহজনেত্ত.

যথাতচ্ছং ভগৱা ব্ৰূহি মেতন্তি যথাতচ্ছং ৱুচ্চতি অমতং নিব্বানং…পে… নিৰোধো নিব্বানং. ভগৱাতি গাৰৱাধিৱচনং…পে… সচ্ছিকা পঞ্ঞত্তি, যদিদং ভগৱাতি. ব্ৰূহি মেতন্তি ব্ৰূহি আচিক্খাহি…পে… পকাসেহীতি – যথাতচ্ছং ভগৱা ব্ৰূহি মেতং. তেনাহ সো ব্ৰাহ্মণো –

‘‘সুত্ৱানহং ৱীৰ অকামকামিং, [ইচ্চাযস্মা জতুকণ্ণি]

ওঘাতিগং পুট্ঠুমকামমাগমং;

সন্তিপদং ব্ৰূহি সহজনেত্ত, যথাতচ্ছং ভগৱা ব্ৰূহি মেত’’ন্তি.

৬৬. ভগৱা হি কামে অভিভুয্য ইৰিযতি, আদিচ্চোৱ পথৱিং তেজী তেজসা;

পৰিত্তপঞ্ঞস্স মে ভূৰিপঞ্ঞো, আচিক্খ ধম্মং যমহং ৱিজঞ্ঞং;

জাতিজৰায ইধ ৱিপ্পহানং.

ভগৱা হি কামে অভিভুয্য ইৰিযতীতি. ভগৱাতি গাৰৱাধিৱচনং…পে… সচ্ছিকা পঞ্ঞত্তি, যদিদং ভগৱাতি. কামাতি উদ্দানতো দ্ৱে কামা – ৱত্থুকামা চ কিলেসকামা চ…পে… ইমে ৱুচ্চন্তি ৱত্থুকামা…পে… ইমে ৱুচ্চন্তি কিলেসকামা. ভগৱা ৱত্থুকামে পৰিজানিত্ৱা কিলেসকামে পহায অভিভুয্য অভিভৱিত্ৱা অজ্ঝোত্থৰিত্ৱা পৰিযাদিযিত্ৱা চৰতি ৱিহৰতি ইৰিযতি ৱত্তেতি পালেতি যপেতি যাপেতীতি – ভগৱা হি কামে অভিভুয্য ইৰিযতি.

আদিচ্চোৱ পথৱিং তেজী তেজসাতি আদিচ্চো ৱুচ্চতি সূৰিযো [সুৰিযো (স্যা.)]. পথৱী ৱুচ্চতি জগতী [জৰা (স্যা.)]. যথা সূৰিযো তেজী তেজেন সমন্নাগতো পথৱিং অভিভুয্য অভিভৱিত্ৱা অজ্ঝোত্থৰিত্ৱা পৰিযাদিযিত্ৱা সন্তাপযিত্ৱা সব্বং আকাসগতং তমগতং অভিৱিহচ্চ অন্ধকাৰং ৱিধমিত্ৱা আলোকং দস্সযিত্ৱা আকাসে অন্তলিক্খে গগনপথে [গমনপথে (স্যা.) অট্ঠকথা ওলোকেতব্বা] গচ্ছতি, এৱমেৱ ভগৱা ঞাণতেজী ঞাণতেজেন সমন্নাগতো সব্বং অভিসঙ্খাৰসমুদযং…পে… কিলেসতমং অৱিজ্জন্ধকাৰং ৱিধমিত্ৱা ঞাণালোকং দস্সেত্ৱা ৱত্থুকামে পৰিজানিত্ৱা কিলেসকামে পহায অভিভুয্য অভিভৱিত্ৱা অজ্ঝোত্থৰিত্ৱা পৰিযাদিযিত্ৱা মদ্দিত্ৱা চৰতি ৱিহৰতি ইৰিযতি ৱত্তেতি পালেতি যপেতি যাপেতীতি – আদিচ্চোৱ পথৱিং তেজী তেজসা.

পৰিত্তপঞ্ঞস্স মে ভূৰিপঞ্ঞোতি অহমস্মি পৰিত্তপঞ্ঞো ওমকপঞ্ঞো লামকপঞ্ঞো ছতুক্কপঞ্ঞো. ত্ৱম্পি মহাপঞ্ঞো পুথুপঞ্ঞো হাসপঞ্ঞো জৱনপঞ্ঞো তিক্খপঞ্ঞো নিব্বেধিকপঞ্ঞো. ভূৰি ৱুচ্চতি পথৱী. ভগৱা তায পথৱিসমায পঞ্ঞায ৱিপুলায ৱিত্থতায সমন্নাগতোতি – পৰিত্তপঞ্ঞস্স মে ভূৰিপঞ্ঞো.

আচিক্খ ধম্মং যমহং ৱিজঞ্ঞন্তি. ধম্মন্তি আদিকল্যাণং মজ্ঝেকল্যাণং পৰিযোসানকল্যাণং সাত্থং সব্যঞ্জনং কেৱলপৰিপুণ্ণং পৰিসুদ্ধং ব্ৰহ্মচৰিযং, চত্তাৰো সতিপট্ঠানে…পে… নিব্বানঞ্চ নিব্বানগামিনিঞ্চ পটিপদং আচিক্খাহি দেসেহি পঞ্ঞপেহি পট্ঠপেহি ৱিৱৰাহি ৱিভজাহি উত্তানীকৰোহি পকাসেহি. যমহং ৱিজঞ্ঞন্তি যমহং জানেয্যং আজানেয্যং ৱিজানেয্যং পটিজানেয্যং পটিৱিজ্ঝেয্যং অধিগচ্ছেয্যং ফস্সেয্যং সচ্ছিকৰেয্যন্তি – আচিক্খ ধম্মং যমহং ৱিজঞ্ঞং.

জাতিজৰায ইধ ৱিপ্পহানন্তি ইধেৱ জাতিজৰায মৰণস্স পহানং ৱূপসমং পটিনিস্সগ্গং পটিপ্পস্সদ্ধিং অমতং নিব্বানন্তি – জাতিজৰায ইধ ৱিপ্পহানং. তেনাহ সো ব্ৰাহ্মণো –

‘‘ভগৱা হি কামে অভিভুয্য ইৰিযতি, আদিচ্চোৱ পথৱিং তেজী তেজসা;

পৰিত্তপঞ্ঞস্স মে ভূৰিপঞ্ঞো, আচিক্খ ধম্মং যমহং ৱিজঞ্ঞং;

জাতিজৰায ইধ ৱিপ্পহান’’ন্তি.

৬৭. কামেসু ৱিনয গেধং, [জতুকণ্ণীতি ভগৱা]

নেক্খম্মং দট্ঠু খেমতো;

উগ্গহিতং নিৰত্তং ৱা, মা তে ৱিজ্জিত্থ কিঞ্চনং.

কামেসু ৱিনয গেধন্তি. কামাতি উদ্দানতো দ্ৱে কামা – ৱত্থুকামা চ কিলেসকামা চ…পে… ইমে ৱুচ্চন্তি ৱত্থুকামা…পে… ইমে ৱুচ্চন্তি কিলেসকামা. গেধন্তি গেধো ৱুচ্চতি তণ্হা. যো ৰাগো সাৰাগো…পে… অভিজ্ঝা লোভো অকুসলমূলং. কামেসু ৱিনয গেধন্তি কামেসু গেধং ৱিনয পটিৱিনয পজহ ৱিনোদেহি ব্যন্তীকৰোহি অনভাৱং গমেহীতি – কামেসু ৱিনয গেধং. জতুকণ্ণীতি ভগৱা তং ব্ৰাহ্মণং গোত্তেন আলপতি. ভগৱাতি গাৰৱাধিৱচনমেতং…পে… সচ্ছিকা পঞ্ঞত্তি, যদিদং ভগৱাতি – জতুকণ্ণীতি ভগৱা.

নেক্খম্মং দট্ঠু খেমতোতি. নেক্খম্মন্তি সম্মাপটিপদং অনুলোমপটিপদং অপচ্চনীকপটিপদং অন্ৱত্থপটিপদং ধম্মানুধম্মপটিপদং সীলেসু পৰিপূৰকাৰিতং ইন্দ্ৰিযেসু গুত্তদ্ৱাৰতং ভোজনে মত্তঞ্ঞুতং জাগৰিযানুযোগং সতিসম্পজঞ্ঞং চত্তাৰো সতিপট্ঠানে চত্তাৰো সম্মপ্পধানে চত্তাৰো ইদ্ধিপাদে পঞ্চিন্দ্ৰিযানি পঞ্চ বলানি সত্ত বোজ্ঝঙ্গে অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং নিব্বানঞ্চ নিব্বানগামিনিঞ্চ পটিপদং খেমতো তাণতো লেণতো সৰণতো সৰণীভূততো অভযতো অচ্চুততো অমততো নিব্বানতো দট্ঠুং পস্সিত্ৱা তুলযিত্ৱা তীৰযিত্ৱা ৱিভাৱযিত্ৱা ৱিভূতং কত্ৱাতি – নেক্খম্মং দট্ঠু খেমতো.

উগ্গহিতং নিৰত্তং ৱাতি. উগ্গহিতন্তি তণ্হাৱসেন দিট্ঠিৱসেন গহিতং পৰামট্ঠং অভিনিৱিট্ঠং অজ্ঝোসিতং অধিমুত্তং. নিৰত্তং ৱাতি নিৰত্তং ৱা মুঞ্চিতব্বং ৱিজহিতব্বং ৱিনোদিতব্বং ব্যন্তীকাতব্বং অনভাৱং গমেতব্বন্তি – উগ্গহিতং নিৰত্তং ৱা.

মা তে ৱিজ্জিত্থ কিঞ্চনন্তি ৰাগকিঞ্চনং দোসকিঞ্চনং মোহকিঞ্চনং মানকিঞ্চনং দিট্ঠিকিঞ্চনং কিলেসকিঞ্চনং দুচ্চৰিতকিঞ্চনং. ইদং কিঞ্চনং [ইমে কিঞ্চনা (ক.)] তুয্হং মা ৱিজ্জিত্থ মা পৱিজ্জিত্থ মা সংৱিজ্জিত্থ পজহ ৱিনোদেহি ব্যন্তীকৰোহি অনভাৱং গমেহীতি – মা তে ৱিজ্জিত্থ কিঞ্চনং. তেনাহ ভগৱা –

‘‘কামেসু ৱিনয গেধং, [জতুকণ্ণীতি ভগৱা]

নেক্খম্মং দট্ঠু খেমতো;

উগ্গহিতং নিৰত্তং ৱা, মা তে ৱিজ্জিত্থ কিঞ্চন’’ন্তি.

৬৮. যং পুব্বে তং ৱিসোসেহি, পচ্ছা তে মাহু কিঞ্চনং;

মজ্ঝে চে নো গহেস্সসি, উপসন্তো চৰিস্সসি.

যং পুব্বে তং ৱিসোসেহীতি অতীতে সঙ্খাৰে আৰব্ভ যে কিলেসা উপ্পজ্জেয্যুং তে কিলেসে সোসেহি ৱিসোসেহি সুক্খাপেহি ৱিসুক্খাপেহি অবীজং কৰোহি পজহ ৱিনোদেহি ব্যন্তীকৰোহি অনভাৱং গমেহীতি – এৱম্পি যং পুব্বে তং ৱিসোসেহি. অথ ৱা, যে অতীতা কম্মাভিসঙ্খাৰা অৱিপক্কৱিপাকা তে কম্মাভিসঙ্খাৰে সোসেহি ৱিসোসেহি সুক্খাপেহি ৱিসুক্খাপেহি অবীজং [অৱীজং (স্যা.)] কৰোহি পজহ ৱিনোদেহি ব্যন্তীকৰোহি অনভাৱং গমেহীতি – এৱম্পি যং পুব্বে তং ৱিসোসেহি.

পচ্ছা তে মাহু কিঞ্চনন্তি পচ্ছা ৱুচ্চতি অনাগতে সঙ্খাৰে আৰব্ভ ৰাগকিঞ্চনং দোসকিঞ্চনং মোহকিঞ্চনং মানকিঞ্চনং দিট্ঠিকিঞ্চনং কিলেসকিঞ্চনং দুচ্চৰিতকিঞ্চনং. ইদং কিঞ্চনং তুয্হং মা অহু মা অহোসি মা জনেসি [মা জনেহি (স্যা.) তথাৱসেসেসু দ্ৱীসু পদেসুপি] মা সঞ্জনেসি মাভিনিব্বত্তেসি পজহ ৱিনোদেহি ব্যন্তীকৰোহি অনভাৱং গমেহীতি – পচ্ছা তে মাহু কিঞ্চনং.

মজ্ঝে চে নো গহেস্সসীতি মজ্ঝে ৱুচ্চতি পচ্চুপ্পন্নং ৰূপং ৱেদনা সঞ্ঞা সঙ্খাৰা ৱিঞ্ঞাণং. পচ্চুপ্পন্নে সঙ্খাৰে তণ্হাৱসেন দিট্ঠিৱসেন ন গহেস্সসি ন তণ্হিস্সসি ন পৰামসিস্সসি ন নন্দিস্সসি নাভিনন্দিস্সসি ন অজ্ঝোসিস্সসি. অভিনন্দনং অভিৱদনং অজ্ঝোসানং গাহং পৰামাসং অভিনিৱেসং পজহিস্সসি ৱিনোদেস্সসি ব্যন্তীকৰিস্সসি অনভাৱং গমেস্সসীতি – মজ্ঝে চে নো গহেস্সসি.

উপসন্তো চৰিস্সসীতি ৰাগস্স উপসমিতত্তা উপসন্তো চৰিস্সসি, দোসস্স…পে… সব্বাকুসলাভিসঙ্খাৰানং সন্তত্তা সমিতত্তা উপসমিতত্তা ৱূপসমিতত্তা নিজ্ঝাতত্তা নিব্বুতত্তা ৱিগতত্তা পটিপ্পস্সদ্ধত্তা সন্তো উপসন্তো ৱূপসন্তো নিব্বুতো পটিপ্পস্সদ্ধো চৰিস্সসি ৱিহৰিস্সসি ইৰিযিস্সসি ৱত্তিস্সসি পালেস্সসি যপেস্সসি যাপেস্সসীতি – উপসন্তো চৰিস্সসি. তেনাহ ভগৱা –

‘‘যং পুব্বে তং ৱিসোসেহি, পচ্ছা তে মাহু কিঞ্চনং;

মজ্ঝে চে নো গহেস্সসি, উপসন্তো চৰিস্সসী’’তি.

৬৯. সব্বসো নামৰূপস্মিং, ৱীতগেধস্স ব্ৰাহ্মণ;

আসৱাস্স ন ৱিজ্জন্তি, যেহি মচ্চুৱসং ৱজে.

সব্বসো নামৰূপস্মিং ৱীতগেধস্স ব্ৰাহ্মণাতি. সব্বসোতি সব্বেন সব্বং সব্বথা সব্বং অসেসং নিস্সেসং পৰিযাদিযনৱচনমেতং সব্বসোতি. নামন্তি চত্তাৰো অৰূপিনো খন্ধা. ৰূপন্তি চত্তাৰো চ মহাভূতা চতুন্নঞ্চ মহাভূতানং উপাদায ৰূপং. গেধো ৱুচ্চতি তণ্হা. যো ৰাগো সাৰাগো…পে… অভিজ্ঝা লোভো অকুসলমূলং. সব্বসো নামৰূপস্মিং ৱীতগেধস্স ব্ৰাহ্মণাতি সব্বসো নামৰূপস্মিং ৱীতগেধস্স ৱিগতগেধস্স চত্তগেধস্স ৱন্তগেধস্স মুত্তগেধস্স পহীনগেধস্স পটিনিস্সট্ঠগেধস্স ৱীতৰাগস্স ৱিগতৰাগস্স চত্তৰাগস্স ৱন্তৰাগস্স মুত্তৰাগস্স পহীনৰাগস্স পটিনিস্সট্ঠৰাগস্সাতি – সব্বসো নামৰূপস্মিং ৱীতগেধস্স ব্ৰাহ্মণ.

আসৱাস্স ন ৱিজ্জন্তীতি. আসৱাতি চত্তাৰো আসৱা – কামাসৱো, ভৱাসৱো, দিট্ঠাসৱো, অৱিজ্জাসৱো. অস্সাতি অৰহতো খীণাসৱস্স. ন ৱিজ্জন্তীতি ইমে আসৱা তস্স নত্থি ন সন্তি ন সংৱিজ্জন্তি নুপলব্ভন্তি পহীনা সমুচ্ছিন্না ৱূপসন্তা পটিপ্পস্সদ্ধা অভব্বুপ্পত্তিকা ঞাণগ্গিনা দড্ঢাতি – আসৱাস্স ন ৱিজ্জন্তি.

যেহি মচ্চুৱসং ৱজেতি যেহি আসৱেহি মচ্চুনো ৱা ৱসং গচ্ছেয্য, মৰণস্স ৱা ৱসং গচ্ছেয্য, মাৰপক্খস্স ৱা ৱসং গচ্ছেয্য; তে আসৱা তস্স নত্থি ন সন্তি ন সংৱিজ্জন্তি নুপলব্ভন্তি পহীনা সমুচ্ছিন্না ৱূপসন্তা পটিপ্পস্সদ্ধা অভব্বুপ্পত্তিকা ঞাণগ্গিনা দড্ঢাতি – যেহি মচ্চুৱসং ৱজে. তেনাহ ভগৱা –

‘‘সব্বসো নামৰূপস্মিং, ৱীতগেধস্স ব্ৰাহ্মণ;

আসৱাস্স ন ৱিজ্জন্তি, যেহি মচ্চুৱসং ৱজে’’তি.

সহ গাথাপৰিযোসানা…পে… সত্থা মে ভন্তে ভগৱা, সাৱকোহমস্মীতি.

জতুকণ্ণিমাণৱপুচ্ছানিদ্দেসো একাদসমো.