৭. ইস্সাসঙ্গপঞ্হো

৭. ‘‘ভন্তে নাগসেন, ‘ইস্সাসস্স চত্তাৰি অঙ্গানি গহেতব্বানী’তি যং ৱদেসি, কতমানি তানি চত্তাৰি অঙ্গানি গহেতব্বানী’’তি? ‘‘যথা, মহাৰাজ, ইস্সাসো সৰে পাতযন্তো উভো পাদে পথৱিযং দড়্হং পতিট্ঠাপেতি, জণ্ণুঅৱেকল্লং কৰোতি, সৰকলাপং কটিসন্ধিম্হি ঠপেতি, কাযং উপত্থদ্ধং কৰোতি, দ্ৱে হত্থে সন্ধিট্ঠানং আৰোপেতি, মুট্ঠিং পীড়যতি, অঙ্গুলিযো নিৰন্তৰং কৰোতি, গীৱং পগ্গণ্হাতি, চক্খূনি মুখঞ্চ পিদহতি, নিমিত্তং উজুং কৰোতি, হাসমুপ্পাদেতি ‘ৱিজ্ঝিস্সামী’তি, এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, যোগিনা যোগাৱচৰেন সীলপথৱিযং ৱীৰিযপাদে পতিট্ঠাপেতব্বং, খন্তিসোৰচ্চং অৱেকল্লং কাতব্বং, সংৱৰে চিত্তং ঠপেতব্বং, সংযমনিযমে অত্তা উপনেতব্বো, ইচ্ছা মুচ্ছা পীড়যিতব্বা, যোনিসো মনসিকাৰে চিত্তং নিৰন্তৰং কাতব্বং, ৱীৰিযং পগ্গহেতব্বং, ছ দ্ৱাৰা পিদহিতব্বা, সতি উপট্ঠপেতব্বা, হাসমুপ্পাদেতব্বং ‘সব্বকিলেসে ঞাণনাৰাচেন ৱিজ্ঝিস্সামী’তি. ইদং, মহাৰাজ, ইস্সাসস্স পঠমং অঙ্গং গহেতব্বং.

‘‘পুন চপৰং, মহাৰাজ, ইস্সাসো আড়কং পৰিহৰতি ৱঙ্কজিম্হকুটিলনাৰাচস্স উজুকৰণায. এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, যোগিনা যোগাৱচৰেন ইমস্মিং কাযে সতিপট্ঠানআড়কং পৰিহৰিতব্বং ৱঙ্কজিম্হকুটিলচিত্তস্স উজুকৰণায. ইদং, মহাৰাজ, ইস্সাসস্স দুতিযং অঙ্গং গহেতব্বং.

‘‘পুন চপৰং, মহাৰাজ, ইস্সাসো লক্খে উপাসেতি, এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, যোগিনা যোগাৱচৰেন ইমস্মিং কাযে উপাসিতব্বং. কথং মহাৰাজ যোগিনা যোগাৱচৰেন ইমস্মিং কাযে উপাসিতব্বং? অনিচ্চতো উপাসিতব্বং, দুক্খতো উপাসিতব্বং, অনত্ততো উপাসিতব্বং, ৰোগতো…পে… গণ্ডতো…পে… সল্লতো…পে… অঘতো…পে… আবাধতো…পে… পৰতো…পে… পলোকতো…পে… ঈতিতো…পে… উপদ্দৱতো…পে… ভযতো…পে… উপসগ্গতো…পে… চলতো…পে… পভঙ্গুতো…পে… অদ্ধুৱতো…পে… অতাণতো…পে… অলেণতো…পে… অসৰণতো…পে… ৰিত্ততো…পে… তুচ্ছতো…পে… সুঞ্ঞতো…পে… আদীনৱতো…পে… ৱিপৰিণামধম্মতো…পে… অসাৰতো …পে… অঘমূলতো…পে… ৱধকতো…পে… ৱিভৱতো…পে… সাসৱতো…পে… সঙ্খততো…পে… মাৰামিসতো…পে… জাতিধম্মতো…পে… জৰাধম্মতো…পে… ব্যাধিধম্মতো…পে… মৰণধম্মতো…পে… সোকধম্মতো…পে… পৰিদেৱধম্মতো…পে… উপাযাসধম্মতো…পে… সংকিলেসধম্মতো…পে… এৱং খো, মহাৰাজ, যোগিনা যোগাৱচৰেন ইমস্মিং কাযে উপাসিতব্বং. ইদং, মহাৰাজ, ইস্সাসস্স ততিযং অঙ্গং গহেতব্বং.

‘‘পুন চপৰং, মহাৰাজ, ইস্সাসো সাযং পাতং উপাসতি. এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, যোগিনা যোগাৱচৰেন সাযং পাতং আৰম্মণে উপাসিতব্বং. ইদং, মহাৰাজ, ইস্সাসস্স চতুত্থং অঙ্গং গহেতব্বং. ভাসিতম্পেতং, মহাৰাজ, থেৰেন সাৰিপুত্তেন ধম্মসেনাপতিনা –

‘‘‘যথা ইস্সাসকো নাম, সাযং পাতং উপাসতি;

উপাসনং অৰিঞ্চন্তো [ন ৰিচ্ছন্তো (সী. ক.)], লভতে ভত্তৱেতনং.

‘‘‘তথেৱ বুদ্ধপুত্তোপি, কৰোতি কাযুপাসনং;

কাযুপাসনং অৰিঞ্চন্তো, অৰহত্তমধিগচ্ছতী’’’তি.

ইস্সাসঙ্গপঞ্হো সত্তমো.

কুম্ভৱগ্গো সত্তমো [ইতো পৰং ৰাজঙ্গপঞ্হাদিকা অট্ঠতিংস পঞ্হা ৱিনট্ঠা, যেহি তা দিট্ঠা,§তেহি নো আৰোচেতব্বা পুন মুদ্দাপনকালে পক্খিপনত্থাযাতি (ন, বু, স)].

তস্সুদ্দানং –

কুম্ভো চ কাড়াযসো চ, ছত্তং খেত্তঞ্চ অগদো;

ভোজনেন চ ইস্সাসো, ৱুত্তং দানি ৱিদূহীতি.

ওপম্মকথাপঞ্হো নিট্ঠিতো.