১০. হত্থিঙ্গপঞ্হো

১০. ‘‘ভন্তে নাগসেন, ‘হত্থিস্স পঞ্চ অঙ্গানি গহেতব্বানী’তি যং ৱদেসি, কতমানি তানি পঞ্চ অঙ্গানি গহেতব্বানী’’তি? ‘‘যথা, মহাৰাজ, হত্থী নাম চৰন্তো যেৱ পথৱিং দালেতি, এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, যোগিনা যোগাৱচৰেন কাযং সম্মসমানেনেৱ সব্বে কিলেসা দালেতব্বা. ইদং, মহাৰাজ, হত্থিস্স পঠমং অঙ্গং গহেতব্বং.

‘‘পুন চপৰং, মহাৰাজ, হত্থী সব্বকাযেনেৱ অপলোকেতি, উজুকং যেৱ পেক্খতি, ন দিসাৱিদিসা ৱিলোকেতি, এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, যোগিনা যোগাৱচৰেন সব্বকাযেন অপলোকিনা ভৱিতব্বং, ন দিসাৱিদিসা ৱিলোকেতব্বা, ন উদ্ধং উল্লোকেতব্বং, ন অধো ওলোকেতব্বং, যুগমত্তপেক্খিনা ভৱিতব্বং. ইদং, মহাৰাজ, হত্থিস্স দুতিযং অঙ্গং গহেতব্বং.

‘‘পুন চপৰং, মহাৰাজ, হত্থী অনিবদ্ধসযনো গোচৰাযমনুগন্ত্ৱা ন তমেৱ দেসং ৱাসত্থমুপগচ্ছতি, ন ধুৱপ্পতিট্ঠালযো, এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, যোগিনা যোগাৱচৰেন অনিবদ্ধসযনেন ভৱিতব্বং, নিৰালযেন পিণ্ডায গন্তব্বং, যদি পস্সতি ৱিপস্সকো মনুঞ্ঞং পতিৰূপং ৰুচিৰদেসে ভৱং মণ্ডপং ৱা ৰুক্খমূলং ৱা গুহং ৱা পব্ভাৰং ৱা, তত্থেৱ ৱাসমুপগন্তব্বং, ধুৱপ্পতিট্ঠালযো ন কাতব্বো. ইদং, মহাৰাজ, হত্থিস্স ততিযং অঙ্গং গহেতব্বং.

‘‘পুন চপৰং, মহাৰাজ, হত্থী উদকং ওগাহিত্ৱা সুচিৱিমলসীতলসলিলপৰিপুণ্ণং কুমুদুপ্পলপদুমপুণ্ডৰীকসঞ্ছন্নং মহতিমহন্তং পদুমসৰং ওগাহিত্ৱা কীড়তি গজৱৰকীড়ং, এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, যোগিনা যোগাৱচৰেন সুচিৱিমলৱিপ্পসন্নমনাৱিলধম্মৱৰৱাৰিপুণ্ণং ৱিমুত্তিকুসুমসঞ্ছন্নং মহাসতিপট্ঠানপোক্খৰণিং ওগাহিত্ৱা ঞাণেন সঙ্খাৰা ওধুনিতব্বা ৱিধুনিতব্বা, যোগাৱচৰকীড়া কীড়িতব্বা. ইদং, মহাৰাজ, হত্থিস্স চতুত্থং অঙ্গং গহেতব্বং.

‘‘পুন চপৰং, মহাৰাজ, হত্থী সতো পাদং উদ্ধৰতি, সতো পাদং নিক্খিপতি, এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, যোগিনা যোগাৱচৰেন সতেন সম্পজানেন পাদং উদ্ধৰিতব্বং, সতেন সম্পজানেন পাদং নিক্খিপিতব্বং, অভিক্কমপটিক্কমে সমিঞ্জনপসাৰণে সব্বত্থ সতেন সম্পজানেন ভৱিতব্বং. ইদং, মহাৰাজ, হত্থিস্স পঞ্চমং অঙ্গং গহেতব্বং. ভাসিতম্পেতং, মহাৰাজ, ভগৱতা দেৱাতিদেৱেন সংযুত্তনিকাযৱৰে –

‘‘‘কাযেন সংৱৰো সাধু, সাধু ৱাচায সংৱৰো;

মনসা সংৱৰো সাধু, সাধু সব্বত্থ সংৱৰো;

সব্বত্থ সংৱুতো লজ্জী, ৰক্খিতোতি পৱুচ্চতী’’’তি.

হত্থিঙ্গপঞ্হো দসমো.উপচিকাৱগ্গো চতুত্থো.

তস্সুদ্দানং –

উপচিকা বিড়াৰো চ, উন্দূৰো ৱিচ্ছিকেন চ;

নকুলো সিঙ্গালো মিগো,

গোৰূপো ৱৰাহো হত্থিনা দসাতি.