১০. সমুদ্দঙ্গপঞ্হো

১০. ‘‘ভন্তে নাগসেন, ‘সমুদ্দস্স পঞ্চ অঙ্গানি গহেতব্বানী’তি যং ৱদেসি, কতমানি তানি পঞ্চ অঙ্গানি গহেতব্বানী’’তি? ‘‘যথা, মহাৰাজ, মহাসমুদ্দো মতেন কুণপেন সদ্ধিং ন সংৱসতি, এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, যোগিনা যোগাৱচৰেন ৰাগদোসমোহমানদিট্ঠিমক্খপড়াসইস্সামচ্ছৰিযমাযাসাঠেয্যকুটিলৱিসমদুচ্চৰিতকিলেসমলেহি সদ্ধিং ন সংৱসিতব্বং. ইদং, মহাৰাজ, সমুদ্দস্স পঠমং অঙ্গং গহেতব্বং.

‘‘পুন চপৰং, মহাৰাজ, মহাসমুদ্দো মুত্তামণিৱেড়ুৰিযসঙ্খসিলাপৱাড়ফলিকমণিৱিৱিধৰতননিচযং ধাৰেন্তো পিদহতি, ন বহি ৱিকিৰতি. এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, যোগিনা যোগাৱচৰেন মগ্গফলঝানৱিমোক্খসমাধিসমাপত্তিৱিপস্সনাভিঞ্ঞাৱিৱিধগুণৰতনানি অধিগন্ত্ৱা পিদহিতব্বানি, ন বহি নীহৰিতব্বানি. ইদং, মহাৰাজ, সমুদ্দস্স দুতিযং অঙ্গং গহেতব্বং.

‘‘পুন চপৰং, মহাৰাজ, মহাসমুদ্দো মহন্তেহি মহাভূতেহি সদ্ধিং সংৱসতি. এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, যোগিনা যোগাৱচৰেন অপ্পিচ্ছং সন্তুট্ঠং ধুতৱাদং সল্লেখৱুত্তিং আচাৰসম্পন্নং লজ্জিং পেসলং গৰুং ভাৱনীযং ৱত্তাৰং ৱচনক্খমং চোদকং পাপগৰহিং ওৱাদকং অনুসাসকং ৱিঞ্ঞাপকং সন্দস্সকং সমাদপকং সমুত্তেজকং সম্পহংসকং কল্যাণমিত্তং সব্ৰহ্মচাৰিং নিস্সায ৱসিতব্বং. ইদং, মহাৰাজ, মহাসমুদ্দস্স ততিযং অঙ্গং গহেতব্বং.

‘‘পুন চপৰং, মহাৰাজ, মহাসমুদ্দো নৱসলিলসম্পুণ্ণাহি গঙ্গাযমুনাঅচিৰৱতীসৰভূমহীআদীহি নদীসতসহস্সেহি অন্তলিক্খে সলিলধাৰাহি চ পূৰিতোপি সকং ৱেলং নাতিৱত্ততি. এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, যোগিনা যোগাৱচৰেন লাভসক্কাৰসিলোকৱন্দনমাননপূজনকাৰণা জীৱিতহেতুপি সঞ্চিচ্চ সিক্খাপদৱীতিক্কমো ন কৰণীযো. ইদং, মহাৰাজ, মহাসমুদ্দস্স চতুত্থং অঙ্গং গহেতব্বং. ভাসিতম্পেতং, মহাৰাজ, ভগৱতা দেৱাতিদেৱেন –

‘সেয্যথাপি, মহাৰাজ [পহাৰাধ (সী. পী.)], মহাসমুদ্দো ঠিতধম্মো ৱেলং নাতিক্কমতি, এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, যং মহা সাৱকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং, তং মম সাৱকা জীৱিতহেতুপি নাতিক্কমন্তী’তি.

‘‘পুন চপৰং, মহাৰাজ, মহাসমুদ্দো সব্বসৱন্তীহি গঙ্গাযমুনাঅচিৰৱতীসৰভূমহীহি অন্তলিক্খে উদকধাৰাহিপি ন পৰিপূৰতি. এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, যোগিনা যোগাৱচৰেন উদ্দেসপৰিপুচ্ছাসৱনধাৰণৱিনিচ্ছযঅভিধম্মৱিনযগাড়্হসুত্তন্তৱিগ্গহপদনিক্খেপপদসন্ধি পদৱিভত্তিনৱঙ্গজিনসাসনৱৰং সুণন্তেনাপি ন তপ্পিতব্বং. ইদং, মহাৰাজ, মহাসমুদ্দস্স পঞ্চমং অঙ্গং গহেতব্বং. ভাসিতম্পেতং, মহাৰাজ, ভগৱতা দেৱাতিদেৱেন সুতসোমজাতকে –

‘‘‘অগ্গি যথা তিণকট্ঠং দহন্তো, ন তপ্পতি সাগৰো ৱা নদীহি;

এৱম্পি চে [এৱম্পি ৱে (স্যা.), এৱং হি মে (ক.) জা. ১ অসীতিনিপাতে] পণ্ডিতা ৰাজসেট্ঠ, সুত্ৱা ন তপ্পন্তি সুভাসিতেনা’’’তি.

সমুদ্দঙ্গপঞ্হো দসমো.সমুদ্দৱগ্গো দুতিযো.

তস্সুদ্দানং –

লাবুলতা চ পদুমং, বীজং সালকল্যাণিকা;

নাৱা চ নাৱালগ্গনং, কূপো নিযামকো তথা;

কম্মকাৰো সমুদ্দো চ, ৱগ্গো তেন পৱুচ্চতীতি.