৯. একন্তসুখনিব্বানপঞ্হো

৯. ‘‘ভন্তে নাগসেন, কিং একন্তসুখং নিব্বানং, উদাহু দুক্খেন মিস্স’’ন্তি? ‘‘একন্তসুখং, মহাৰাজ, নিব্বানং, দুক্খেন অমিস্স’’ন্তি.

‘‘ন মযং তং, ভন্তে নাগসেন, ৱচনং সদ্দহাম ‘একন্তসুখং নিব্বান’ন্তি, এৱমেত্থ মযং, ভন্তে নাগসেন, পচ্চেম ‘নিব্বানং দুক্খেন মিস্স’ন্তি, কাৰণঞ্চেত্থ উপলভাম ‘নিব্বানং দুক্খেন মিস্স’ন্তি. কতমং এত্থ কাৰণং? যে তে, ভন্তে নাগসেন, নিব্বানং পৰিযেসন্তি, তেসং দিস্সতি কাযস্স চ চিত্তস্স চ আতাপো পৰিতাপো ঠানচঙ্কমনিসজ্জাসযনাহাৰপৰিগ্গহো মিদ্ধস্স চ উপৰোধো আযতনানঞ্চ পটিপীড়নং ধনধঞ্ঞপিযঞাতিমিত্তপ্পজহনং. যে কেচি লোকে সুখিতা সুখসমপ্পিতা, তে সব্বেপি পঞ্চহি কামগুণেহি আযতনে ৰমেন্তি ব্ৰূহেন্তি, মনাপিকমনাপিকবহুৱিধসুভনিমিত্তেন ৰূপেন চক্খুং ৰমেন্তি ব্ৰূহেন্তি, মনাপিকমনাপিকগীতৱাদিতবহুৱিধসুভনিমিত্তেন সদ্দেন সোতং ৰমেন্তি ব্ৰূহেন্তি, মনাপিকমনাপিকপুপ্ফফলপত্ততচমূলসাৰবহুৱিধসুভনিমিত্তেন গন্ধেন ঘানং ৰমেন্তি ব্ৰূহেন্তি, মনাপিকমনাপিকখজ্জভোজ্জলেয্যপেয্যসাযনীযবহুৱিধসুভনিমিত্তেন ৰসেন জিৱ্হং ৰমেন্তি ব্ৰুহেন্তি, মনাপিকমনাপিকসণ্হসুখুমমুদুমদ্দৱবহুৱিধসুভনিমিত্তেন ফস্সেন কাযং ৰমেন্তি ব্ৰূহেন্তি, মনাপিকমনাপিককল্যাণপাপকসুভাসুভবহুৱিধৱিতক্কমনসিকাৰেন মনং ৰমেন্তি ব্ৰূহেন্তি. তুম্হে তং চক্খুসোতঘানজিৱ্হাকাযমনোব্ৰূহনং হনথ উপহনথ, ছিন্দথ উপচ্ছিন্দথ, ৰুন্ধথ উপৰুন্ধথ. তেন কাযোপি পৰিতপতি, চিত্তম্পি পৰিতপতি, কাযে পৰিতত্তে কাযিকদুক্খৱেদনং ৱেদিযতি, চিত্তে পৰিতত্তে চেতসিকদুক্খৱেদনং ৱেদযতি. ননু মাগণ্ডিযোপি [মাগন্দিযোপি (সী. পী.)] পৰিব্বাজকো ভগৱন্তং গৰহমানো এৱমাহ ‘ভূনহু [ভূতহচ্চো (পী.), ভূনহচ্চো (ক.)] সমণো গোতমো’তি. ইদমেত্থ কাৰণং, যেনাহং কাৰণেন ব্ৰূমি ‘নিব্বানং দুক্খেন মিস্স’’’ন্তি.

‘‘ন হি, মহাৰাজ, নিব্বানং দুক্খেন মিস্সং, একন্তসুখং নিব্বানং. যং পন ত্ৱং, মহাৰাজ, ব্ৰূসি ‘নিব্বানং দুক্খ’ন্তি, নেতং দুক্খং নিব্বানং নাম, নিব্বানস্স পন সচ্ছিকিৰিযায পুব্বভাগো এসো, নিব্বানপৰিযেসনং এতং, একন্তসুখং যেৱ, মহাৰাজ, নিব্বানং, ন দুক্খেন মিস্সং. এত্থ কাৰণং ৱদামি. অত্থি, মহাৰাজ, ৰাজূনং ৰজ্জসুখং নামা’’তি? ‘‘আম, ভন্তে, অত্থি ৰাজূনং ৰজ্জসুখ’’ন্তি. ‘‘অপি নু খো তং, মহাৰাজ, ৰজ্জসুখং দুক্খেন মিস্স’’ন্তি? ‘‘ন হি, ভন্তে’’তি. ‘‘কিস্স পন তে, মহাৰাজ, ৰাজানো পচ্চন্তে কুপিতে তেসং পচ্চন্তনিস্সিতানং পটিসেধায অমচ্চেহি পৰিণাযকেহি ভটেহি বলত্থেহি পৰিৱুতা পৱাসং গন্ত্ৱা ডংসমকসৱাতাতপপটিপীড়িতা সমৱিসমে পৰিধাৱন্তি, মহাযুদ্ধঞ্চ কৰোন্তি, জীৱিতসংসযঞ্চ পাপুণন্তী’’তি? ‘‘নেতং, ভন্তে নাগসেন, ৰজ্জসুখং নাম, ৰজ্জসুখস্স পৰিযেসনায পুব্বভাগো এসো, দুক্খেন, ভন্তে নাগসেন, ৰাজানো ৰজ্জং পৰিযেসিত্ৱা ৰজ্জসুখং অনুভৱন্তি, এৱং, ভন্তে নাগসেন, ৰজ্জসুখং দুক্খেন অমিস্সং, অঞ্ঞং তং ৰজ্জসুখং, অঞ্ঞং দুক্খ’’ন্তি. ‘‘এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, একন্তসুখং নিব্বানং, ন দুক্খেন মিস্সং. যে পন তং নিব্বানং পৰিযেসন্তি, তে কাযঞ্চ চিত্তঞ্চ আতাপেত্ৱা ঠানচঙ্কমনিসজ্জাসযনাহাৰং পৰিগ্গহেত্ৱা মিদ্ধং উপৰুন্ধিত্ৱা আযতনানি পটিপীড়েত্ৱা কাযঞ্চ জীৱিতঞ্চ পৰিচ্চজিত্ৱা দুক্খেন নিব্বানং পৰিযেসিত্ৱা একন্তসুখং নিব্বানং অনুভৱন্তি, নিহতপচ্চামিত্তা ৱিয ৰাজানো ৰজ্জসুখং. এৱং, মহাৰাজ, একন্তসুখং নিব্বানং, ন দুক্খেন মিস্সং, অঞ্ঞং নিব্বানং, অঞ্ঞং দুক্খন্তি.

‘‘অপৰম্পি, মহাৰাজ, উত্তৰিং কাৰণং সুণোহি একন্তসুখং নিব্বানং, ন দুক্খেন মিস্সং, অঞ্ঞং দুক্খং, অঞ্ঞং নিব্বানন্তি. অত্থি, মহাৰাজ, আচৰিযানং সিপ্পৱন্তানং সিপ্পসুখং নামা’’তি? ‘‘আম, ভন্তে, অত্থি আচৰিযানং সিপ্পৱন্তানং সিপ্পসুখ’’ন্তি. ‘‘অপি নু খো তং, মহাৰাজ, সিপ্পসুখং দুক্খেন মিস্স’’ন্তি? ‘‘ন হি, ভন্তে’’তি. ‘‘কিস্স পন তে, মহাৰাজ, আচৰিযা [ইদং পদং সী. পী. পোত্থকেসু নত্থি] আচৰিযানং অভিৱাদনপচ্চুট্ঠানেন উদকাহৰণঘৰসম্মজ্জনদন্তকট্ঠমুখোদকানুপ্পদানেন উচ্ছিট্ঠপটিগ্গহণউচ্ছাদননহাপনপাদপৰিকম্মেন সকচিত্তং নিক্খিপিত্ৱা পৰচিত্তানুৱত্তনেন দুক্খসেয্যায ৱিসমভোজনেন কাযং আতাপেন্তী’’তি? ‘‘নেতং, ভন্তে নাগসেন, সিপ্পসুখং নাম, সিপ্পপৰিযেসনায পুব্বভাগো এসো, দুক্খেন, ভন্তে নাগসেন, আচৰিযা সিপ্পং পৰিযেসিত্ৱা সিপ্পসুখং অনুভৱন্তি, এৱং, ভন্তে নাগসেন, সিপ্পসুখং দুক্খেন অমিস্সং, অঞ্ঞং তং সিপ্পসুখং, অঞ্ঞং দুক্খ’’ন্তি. ‘‘এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, একন্তসুখং নিব্বানং, ন দুক্খেন মিস্সং. যে পন তং নিব্বানং পৰিযেসন্তি, তে কাযঞ্চ চিত্তঞ্চ আতাপেত্ৱা ঠানচঙ্কমনিসজ্জাসযনাহাৰং পৰিগ্গহেত্ৱা মিদ্ধং উপৰুন্ধিত্ৱা আযতনানি পটিপীড়েত্ৱা কাযঞ্চ জীৱিতঞ্চ পৰিচ্চজিত্ৱা দুক্খেন নিব্বানং পৰিযেসিত্ৱা একন্তসুখং নিব্বানং অনুভৱন্তি, আচৰিযা ৱিয সিপ্পসুখং. এৱং, মহাৰাজ, একন্তসুখং নিব্বানং, ন দুক্খেন মিস্সং, অঞ্ঞং দুক্খং, অঞ্ঞং নিব্বান’’ন্তি. ‘‘সাধু, ভন্তে নাগসেন, এৱমেতং তথা সম্পটিচ্ছামী’’তি.

একন্তসুখনিব্বানপঞ্হো নৱমো.