৪. বোধিসত্তধম্মতাপঞ্হো

৪. ‘‘ভন্তে নাগসেন, ভাসিতম্পেতং ভগৱতা ধম্মতাধম্মপৰিযাযে ‘পুব্বেৱ বোধিসত্তানং মাতাপিতৰো নিযতা হোন্তি, বোধি নিযতা হোতি, অগ্গসাৱকা নিযতা হোন্তি, পুত্তো নিযতো হোতি, উপট্ঠাকো নিযতো হোতী’তি. পুন চ তুম্হে ভণথ ‘তুসিতে কাযে ঠিতো বোধিসত্তো অট্ঠ মহাৱিলোকনানি ৱিলোকেতি, কালং ৱিলোকেতি, দীপং ৱিলোকেতি, দেসং ৱিলোকেতি, কুলং ৱিলোকেতি, জনেত্তিং ৱিলোকেতি, আযুং ৱিলোকেতি, মাসং ৱিলোকেতি, নেক্খম্মং ৱিলোকেতী’তি. ভন্তে নাগসেন, অপৰিপক্কে ঞাণে বুজ্ঝনং নত্থি, পৰিপক্কে ঞাণে ন সক্কা নিমেসন্তৰম্পি আগমেতুং, অনতিক্কমনীযং পৰিপক্কমানসং. কস্মা বোধিসত্তো কালং ৱিলোকেহি ‘কম্হি কালে উপ্পজ্জামী’তি. অপৰিপক্কে ঞাণে বুজ্ঝনং নত্থি, পৰিপক্কে ঞাণে ন সক্কা নিমেসন্তৰম্পি আগমেতুং, কস্মা বোধিসত্তো কুলং ৱিলোকেতি ‘কুম্হি কুলে উপ্পজ্জামী’তি. যদি, ভন্তে নাগসেন, পুব্বেৱ বোধিসত্তস্স মাতাপিতৰো নিযতা, তেন হি ‘কুলং ৱিলোকেতী’তি যং ৱচনং, তং মিচ্ছা. যদি কুলং ৱিলোকেতি, তেন হি ‘পুব্বেৱ বোধিসত্তস্স মাতাপিতৰো নিযতা’তি তম্পি ৱচনং মিচ্ছা. অযম্পি উভতো কোটিকো পঞ্হো তৱানুপ্পত্তো, সো তযা নিব্বাহিতব্বো’’তি.

‘‘নিযতা, মহাৰাজ, পুব্বেৱ বোধিসত্তস্স মাতাপিতৰো, কুলঞ্চ বোধিসত্তো ৱিলোকেতি. কিন্তি পন কুলং ৱিলোকেতি ‘যে মে মাতাপিতৰো, তে খত্তিযা উদাহু ব্ৰাহ্মণা’তি. এৱং কুলং ৱিলোকেতি.

‘‘অট্ঠন্নং, মহাৰাজ, পুব্বেৱ অনাগতং ওলোকেতব্বং হোতি. কতমেসং অট্ঠন্নং? ৱাণিজস্স, মহাৰাজ, পুব্বেৱ ৱিক্কযভণ্ডং ওলোকেতব্বং হোতি, হত্থিনাগস্স পুব্বেৱ সোণ্ডায অনাগতো মগ্গো ওলোকেতব্বো হোতি, সাকটিকস্স পুব্বেৱ অনাগতং তিত্থং ওলোকেতব্বং হোতি, নিযামকস্স পুব্বেৱ অনাগতং তীৰং ওলোকেত্ৱা নাৱা পেসেতব্বা হোতি, ভিসক্কস্স পুব্বেৱ আযুং ওলোকেত্ৱা আতুৰো উপসঙ্কমিতব্বো হোতি, উত্তৰসেতুস্স পুব্বেৱ থিৰাথিৰভাৱং জানিত্ৱা অভিৰুহিতব্বং হোতি, ভিক্খুস্স পুব্বেৱ অনাগতং কালং পচ্চৱেক্খিত্ৱা ভোজনং ভুঞ্জিতব্বং হোতি, বোধিসত্তানং পুব্বেৱ কুলং ওলোকেতব্বং হোতি ‘খত্তিযকুলং ৱা ব্ৰাহ্মণকুলং ৱা’তি. ইমেসং খো, মহাৰাজ, অট্ঠন্নং পুব্বেৱ অনাগতং ওলোকেতব্বং হোতী’’তি. ‘‘সাধু, ভন্তে নাগসেন, এৱমেতং তথা সম্পটিচ্ছামী’’তি.

বোধিসত্তধম্মতাপঞ্হো চতুত্থো.