১. ৱিতক্কসুত্তং
৩৮. ৱুত্তঞ্হেতং ভগৱতা, ৱুত্তমৰহতাতি মে সুতং –
‘‘তথাগতং, ভিক্খৱে, অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং দ্ৱে ৱিতক্কা বহুলং সমুদাচৰন্তি – খেমো চ ৱিতক্কো, পৱিৱেকো চ [ৱিৱেকো চ (স্যা.)]. অব্যাপজ্ঝাৰামো [অব্যাপজ্জাৰামো (ক.), অব্যাবজ্ঝাৰামো (?)], ভিক্খৱে, তথাগতো অব্যাপজ্ঝৰতো. তমেনং, ভিক্খৱে, তথাগতং অব্যাপজ্ঝাৰামং অব্যাপজ্ঝৰতং এসেৱ ৱিতক্কো বহুলং সমুদাচৰতি – ‘ইমাযাহং ইৰিযায ন কিঞ্চি ব্যাবাধেমি তসং ৱা থাৱৰং ৱা’তি.
‘‘পৱিৱেকাৰামো, ভিক্খৱে, তথাগতো পৱিৱেকৰতো. তমেনং, ভিক্খৱে, তথাগতং পৱিৱেকাৰামং পৱিৱেকৰতং এসেৱ ৱিতক্কো বহুলং সমুদাচৰতি – ‘যং অকুসলং তং পহীন’ন্তি.
‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৱে, তুম্হেপি অব্যাপজ্ঝাৰামা ৱিহৰথ অব্যাপজ্ঝৰতা. তেসং ৱো, ভিক্খৱে, তুম্হাকং অব্যাপজ্ঝাৰামানং ৱিহৰতং অব্যাপজ্ঝৰতানং এসেৱ ৱিতক্কো বহুলং সমুদাচৰিস্সতি – ‘ইমায মযং ইৰিযায ন কিঞ্চি ব্যাবাধেম তসং ৱা থাৱৰং ৱা’তি.
‘‘পৱিৱেকাৰামা, ভিক্খৱে, ৱিহৰথ পৱিৱেকৰতা. তেসং ৱো, ভিক্খৱে, তুম্হাকং পৱিৱেকাৰামানং ৱিহৰতং পৱিৱেকৰতানং এসেৱ ৱিতক্কো বহুলং সমুদাচৰিস্সতি – ‘কিং অকুসলং, কিং অপ্পহীনং, কিং পজহামা’’’তি. এতমত্থং ভগৱা অৱোচ. তত্থেতং ইতি ৱুচ্চতি –
‘‘তথাগতং বুদ্ধমসয্হসাহিনং, দুৱে ৱিতক্কা সমুদাচৰন্তি নং;
খেমো ৱিতক্কো পঠমো উদীৰিতো, ততো ৱিৱেকো দুতিযো পকাসিতো.
‘‘তমোনুদং পাৰগতং মহেসিং, তং পত্তিপত্তং ৱসিমং অনাসৱং;
ৱিসন্তৰং [ৱেসন্তৰং (সী. ক.), ৱিস্সন্তৰং (পী.)] তণ্হক্খযে ৱিমুত্তং, তং ৱে মুনিং অন্তিমদেহধাৰিং;
মাৰঞ্জহং [মাৰজহং (স্যা.), মানজহং (সী. ক.), মানং জহং (পী.)] ব্ৰূমি জৰায পাৰগুং.
‘‘সেলে যথা পব্বতমুদ্ধনিট্ঠিতো, যথাপি পস্সে জনতং সমন্ততো;
তথূপমং ধম্মমযং সুমেধো, পাসাদমাৰুয্হ সমন্তচক্খু;
সোকাৱতিণ্ণং জনতমপেতসোকো, অৱেক্খতি জাতিজৰাভিভূত’’ন্তি.
অযম্পি অত্থো ৱুত্তো ভগৱতা, ইতি মে সুতন্তি. পঠমং.