(১৭-১৯) সীহপুব্বদ্ধকাযাদিতিলক্খণং
২২৪. ‘‘যম্পি, ভিক্খৱে, তথাগতো পুৰিমং জাতিং পুৰিমং ভৱং পুৰিমং নিকেতং পুব্বে মনুস্সভূতো সমানো বহুজনস্স অত্থকামো অহোসি হিতকামো ফাসুকামো যোগক্খেমকামো – ‘কিন্তিমে সদ্ধায ৱড্ঢেয্যুং, সীলেন ৱড্ঢেয্যুং, সুতেন ৱড্ঢেয্যুং [সুতেন ৱড্ঢেয্যুং, বুদ্ধিযা ৱড্ঢেয্যুং (স্যা.)], চাগেন ৱড্ঢেয্যুং, ধম্মেন ৱড্ঢেয্যুং, পঞ্ঞায ৱড্ঢেয্যুং, ধনধঞ্ঞেন ৱড্ঢেয্যুং, খেত্তৱত্থুনা ৱড্ঢেয্যুং, দ্ৱিপদচতুপ্পদেহি ৱড্ঢেয্যুং, পুত্তদাৰেহি ৱড্ঢেয্যুং, দাসকম্মকৰপোৰিসেহি ৱড্ঢেয্যুং, ঞাতীহি ৱড্ঢেয্যুং, মিত্তেহি ৱড্ঢেয্যুং, বন্ধৱেহি ৱড্ঢেয্যু’ন্তি. সো তস্স কম্মস্স কটত্তা…পে… সো ততো চুতো ইত্থত্তং আগতো সমানো ইমানি তীণি মহাপুৰিসলক্খণানি পটিলভতি. সীহপুব্বদ্ধকাযো চ হোতি চিতন্তৰংসো চ সমৱট্টক্খন্ধো চ.
‘‘সো তেহি লক্খণেহি সমন্নাগতো সচে অগাৰং অজ্ঝাৱসতি, ৰাজা হোতি চক্কৱত্তী…পে… ৰাজা সমানো কিং লভতি? অপৰিহানধম্মো হোতি, ন পৰিহাযতি ধনধঞ্ঞেন খেত্তৱত্থুনা দ্ৱিপদচতুপ্পদেহি পুত্তদাৰেহি দাসকম্মকৰপোৰিসেহি ঞাতীহি মিত্তেহি বন্ধৱেহি, ন পৰিহাযতি সব্বসম্পত্তিযা. ৰাজা সমানো ইদং লভতি… বুদ্ধো সমানো কিং লভতি? অপৰিহানধম্মো হোতি, ন পৰিহাযতি সদ্ধায সীলেন সুতেন চাগেন পঞ্ঞায, ন পৰিহাযতি সব্বসম্পত্তিযা. বুদ্ধো সমানো ইদং লভতি’’. এতমত্থং ভগৱা অৱোচ.
২২৫. তত্থেতং ৱুচ্চতি –
‘‘সদ্ধায সীলেন সুতেন বুদ্ধিযা,
চাগেন ধম্মেন বহূহি সাধুহি;
ধনেন ধঞ্ঞেন চ খেত্তৱত্থুনা,
পুত্তেহি দাৰেহি চতুপ্পদেহি চ.
‘‘ঞাতীহি মিত্তেহি চ বন্ধৱেহি চ,
বলেন ৱণ্ণেন সুখেন চূভযং;
কথং ন হাযেয্যুং পৰেতি ইচ্ছতি,
অত্থস্স মিদ্ধী চ [ইদং সমিদ্ধঞ্চ (ক.), অদ্ধং সমিদ্ধঞ্চ (স্যা.)] পনাভিকঙ্খতি.
‘‘স সীহপুব্বদ্ধসুসণ্ঠিতো অহু,
সমৱট্টক্খন্ধো চ চিতন্তৰংসো;
পুব্বে সুচিণ্ণেন কতেন কম্মুনা,
অহানিযং পুব্বনিমিত্তমস্স তং.
‘‘গিহীপি ধঞ্ঞেন ধনেন ৱড্ঢতি,
পুত্তেহি দাৰেহি চতুপ্পদেহি চ;
অকিঞ্চনো পব্বজিতো অনুত্তৰং,
পপ্পোতি বোধিং অসহানধম্মত’’ন্তি [সম্বোধিমহানধম্মতন্তি (স্যা. ক.) টীকা ওলোকেতব্বা].