(১) কাযিকাদিআপত্তিৱণ্ণনা
৪৭৪. ‘‘কতি আপত্তিযো কাযিকা’’তিআদিগাথানং ৱিস্সজ্জনে ছ আপত্তিযো কাযিকাতি অন্তৰপেয্যালে চতুত্থেন আপত্তিসমুট্ঠানেন ছ আপত্তিযো আপজ্জতি, ‘‘ভিক্খু মেথুনং ধম্মং পটিসেৱতি, আপত্তি পাৰাজিকস্সা’’তিআদিনা নযেন ৱুত্তাপত্তিযো. কাযদ্ৱাৰে সমুট্ঠিতত্তা হি এতা কাযিকাতি ৱুচ্চন্তি. ছ ৱাচসিকাতি তস্মিংযেৱ অন্তৰপেয্যালে পঞ্চমেন আপত্তিসমুট্ঠানেন ছ আপত্তিযো আপজ্জতি, ‘‘ভিক্খু পাপিচ্ছো ইচ্ছাপকতো’’তিআদিনা নযেন ৱুত্তাপত্তিযো. ছাদেন্তস্স তিস্সোতি ৱজ্জপটিচ্ছাদিকায ভিক্খুনিযা পাৰাজিকং, ভিক্খুস্স সঙ্ঘাদিসেসপটিচ্ছাদনে পাচিত্তিযং, অত্তনো দুট্ঠুল্লাপত্তিপটিচ্ছাদনে দুক্কটং. পঞ্চ সংসগ্গপচ্চযাতি ভিক্খুনিযা কাযসংসগ্গে পাৰাজিকং, ভিক্খুনো সঙ্ঘাদিসেসো, কাযেন কাযপটিবদ্ধে থুল্লচ্চযং, নিস্সগ্গিযেন কাযপটিবদ্ধে দুক্কটং, অঙ্গুলিপতোদকে পাচিত্তিযন্তি ইমা কাযসংসগ্গপচ্চযা পঞ্চাপত্তিযো.
অৰুণুগ্গে তিস্সোতি একৰত্তছাৰত্তসত্তাহদসাহমাসাতিক্কমৱসেন নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং, ভিক্খুনিযা ৰত্তিৱিপ্পৱাসে সঙ্ঘাদিসেসো, ‘‘পঠমম্পি যামং ছাদেতি, দুতিযম্পি ততিযম্পি যামং ছাদেতি, উদ্ধস্তে অৰুণে ছন্না হোতি আপত্তি, যো ছাদেতি সো দুক্কটং দেসাপেতব্বো’’তি ইমা অৰুণুগ্গে তিস্সো আপত্তিযো আপজ্জতি. দ্ৱে যাৱততিযকাতি একাদস যাৱততিযকা নাম, পঞ্ঞত্তিৱসেন পন দ্ৱে হোন্তি ভিক্খূনং যাৱততিযকা ভিক্খুনীনং যাৱততিযকাতি. একেত্থ অট্ঠৱত্থুকাতি ভিক্খুনীনংযেৱ একা এত্থ ইমস্মিং সাসনে অট্ঠৱত্থুকা নাম. একেন সব্বসঙ্গহোতি ‘‘যস্স সিযা আপত্তি, সো আৱিকৰেয্যা’’তি ইমিনা একেন নিদানুদ্দেসেন সব্বসিক্খাপদানঞ্চ সব্বপাতিমোক্খুদ্দেসানঞ্চ সঙ্গহো হোতি.
ৱিনযস্স দ্ৱে মূলানীতি কাযো চেৱ ৱাচা চ. গৰুকা দ্ৱে ৱুত্তাতি পাৰাজিকসঙ্ঘাদিসেসা. দ্ৱে দুট্ঠুল্লচ্ছাদনাতি ৱজ্জপটিচ্ছাদিকায পাৰাজিকং সঙ্ঘাদিসেসং পটিচ্ছাদকস্স পাচিত্তিযন্তি ইমা দ্ৱে দুট্ঠুল্লচ্ছাদনাপত্তিযো নাম.
গামন্তৰে চতস্সোতি ‘‘ভিক্খু ভিক্খুনিযা সদ্ধিং সংৱিদহতি, দুক্কটং; অঞ্ঞস্স গামস্স উপচাৰং ওক্কমতি, পাচিত্তিযং; ভিক্খুনিযা গামন্তৰং গচ্ছন্তিযা পৰিক্খিত্তে গামে পঠমপাদে থুল্লচ্চযং, দুতিযপাদে সঙ্ঘাদিসেসো; অপৰিক্খিত্তস্স পঠমপাদে উপচাৰোক্কমনে থুল্লচ্চযং, দুতিযপাদে সঙ্ঘাদিসেসো’’তি ইমা গামন্তৰে দুক্কটপাচিত্তিযথুল্লচ্চযসঙ্ঘআদিসেসৱসেন চতস্সো আপত্তিযো. চতস্সো নদিপাৰপচ্চযাতি ‘‘ভিক্খু ভিক্খুনিযা সদ্ধিং সংৱিদহতি, দুক্কটং; নাৱং অভিৰুহতি, পাচিত্তিযং; ভিক্খুনিযা নদিপাৰং গচ্ছন্তিযা উত্তৰণকালে পঠমপাদে থুল্লচ্চযং, দুতিযপাদে সঙ্ঘাদিসেসো’’তি ইমা চতস্সো. একমংসে থুল্লচ্চযন্তি মনুস্সমংসে. নৱমংসেসু দুক্কটন্তি সেসঅকপ্পিযমংসেসু.
দ্ৱে ৱাচসিকা ৰত্তিন্তি ভিক্খুনী ৰত্তন্ধকাৰে অপ্পদীপে পুৰিসেন সদ্ধিং হত্থপাসে ঠিতা সল্লপতি, পাচিত্তিযং; হত্থপাসং ৱিজহিত্ৱা ঠিতা সল্লপতি, দুক্কটং. দ্ৱে ৱাচসিকা দিৱাতি ভিক্খুনী দিৱা পটিচ্ছন্নে ওকাসে পুৰিসেন সদ্ধিং হত্থপাসে ঠিতা সল্লপতি, পাচিত্তিযং; হত্থপাসং ৱিজহিত্ৱা সল্লপতি, দুক্কটং. দদমানস্স তিস্সোতি মৰণাধিপ্পাযো মনুস্সস্স ৱিসং দেতি, সো চে তেন মৰতি, পাৰাজিকং; যক্খপেতানং দেতি, তে চে মৰন্তি, থুল্লচ্চযং; তিৰচ্ছানগতস্স দেতি, সো চে মৰতি, পাচিত্তিযং; অঞ্ঞাতিকায ভিক্খুনিযা চীৱৰদানে পাচিত্তিযন্তি এৱং দদমানস্স তিস্সো আপত্তিযো. চত্তাৰো চ পটিগ্গহেতি হত্থগ্গাহ-ৱেণিগ্গাহেসু সঙ্ঘাদিসেসো, মুখেন অঙ্গজাতগ্গহণে পাৰাজিকং, অঞ্ঞাতিকায ভিক্খুনিযা চীৱৰপটিগ্গহণে নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং, অৱস্সুতায অৱস্সুতস্স হত্থতো খাদনীযং ভোজনীযং পটিগ্গণ্হন্তিযা থুল্লচ্চযং; এৱং পটিগ্গহে চত্তাৰো আপত্তিক্খন্ধা হোন্তি.