নমো তস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স

ৱিনযপিটকে

পৰিৱাৰ-অট্ঠকথা

সোড়সমহাৱাৰো

পঞ্ঞত্তিৱাৰৱণ্ণনা

ৱিসুদ্ধপৰিৱাৰস্স, পৰিৱাৰোতি সাসনে;

ধম্মক্খন্ধসৰীৰস্স, খন্ধকানং অনন্তৰা.

সঙ্গহং যো সমাৰুড়্হো, তস্স পুব্বাগতং নযং;

হিত্ৱা দানি কৰিস্সামি, অনুত্তানত্থৱণ্ণনং.

১. তত্থ যং তেন ভগৱতা…পে… পঞ্ঞত্তন্তি আদিনযপ্পৱত্তায তাৱ পুচ্ছায অযং সঙ্খেপত্থো – যো সো ভগৱা সাসনস্স চিৰট্ঠিতিকত্থং ধম্মসেনাপতিনা সদ্ধম্মগাৰৱবহুমানৱেগসমুস্সিতং অঞ্জলিং সিৰস্মিং পতিট্ঠাপেত্ৱা যাচিতো দস অত্থৱসে পটিচ্চ ৱিনযপঞ্ঞত্তিং পঞ্ঞপেসি, তেন ভগৱতা তস্স তস্স সিক্খাপদস্স পঞ্ঞত্তিকালং জানতা, তস্সা তস্সা সিক্খাপদপঞ্ঞত্তিযা দস অত্থৱসে পস্সতা; অপিচ পুব্বেনিৱাসাদীহি জানতা, দিব্বেন চক্খুনা পস্সতা, তীহি ৱিজ্জাহি ছহি ৱা পন অভিঞ্ঞাহি জানতা, সব্বত্থ অপ্পটিহতেন সমন্তচক্খুনা পস্সতা, সব্বধম্মজাননসমত্থায পঞ্ঞায জানতা, সব্বসত্তানং চক্খুৱিসযাতীতানি তিৰোকুট্টাদিগতানি চাপি ৰূপানি অতিৱিসুদ্ধেন মংসচক্খুনা চ পস্সতা, অত্তহিতসাধিকায সমাধিপদট্ঠানায পটিৱেধপঞ্ঞায জানতা, পৰহিতসাধিকায কৰুণাপদট্ঠানায দেসনাপঞ্ঞায পস্সতা, অৰহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন ‘‘যং পঠমং পাৰাজিকং পঞ্ঞত্তং, তং কত্থ পঞ্ঞত্তং, কং আৰব্ভ পঞ্ঞত্তং, কিস্মিং ৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, অত্থি তত্থ পঞ্ঞত্তি…পে… কেনাভত’’ন্তি.

২. পুচ্ছাৱিস্সজ্জনে পন ‘‘যং তেন ভগৱতা জানতা পস্সতা অৰহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন পঠমং পাৰাজিক’’ন্তি ইদং কেৱলং পুচ্ছায আগতস্স আদিপদস্স পচ্চুদ্ধৰণমত্তমেৱ, ‘‘কত্থ পঞ্ঞত্তন্তি ৱেসালিযা পঞ্ঞত্তং; কং আৰব্ভাতি সুদিন্নং কলন্দপুত্তং আৰব্ভা’’তি এৱমাদিনা পন নযেন পুনপি এত্থ একেকং পদং পুচ্ছিত্ৱাৱ ৱিস্সজ্জিতং. একা পঞ্ঞত্তীতি ‘‘যো পন ভিক্খু মেথুনং ধম্মং পটিসেৱেয্য পাৰাজিকো হোতি অসংৱাসো’’তি অযং একা পঞ্ঞত্তি. দ্ৱে অনুপঞ্ঞত্তিযোতি ‘‘অন্তমসো তিৰচ্ছানগতাযপী’’তি চ, ‘‘সিক্খং অপচ্চক্খাযা’’তি চ মক্কটিৱজ্জিপুত্তকৱত্থূনং ৱসেন ৱুত্তা – ইমা দ্ৱে অনুপঞ্ঞত্তিযো. এত্তাৱতা ‘‘অত্থি তত্থ পঞ্ঞত্তি অনুপঞ্ঞত্তি অনুপ্পন্নপঞ্ঞত্তী’’তি ইমিস্সা পুচ্ছায দ্ৱে কোট্ঠাসা ৱিস্সজ্জিতা হোন্তি. ততিযং ৱিস্সজ্জেতুং পন ‘‘অনুপ্পন্নপঞ্ঞত্তি তস্মিং নত্থী’’তি ৱুত্তং. অযঞ্হি অনুপ্পন্নপঞ্ঞত্তি নাম অনুপ্পন্নে দোসে পঞ্ঞত্তা; সা অট্ঠগৰুধম্মৱসেন ভিক্খুনীনংযেৱ আগতা, অঞ্ঞত্ৰ নত্থি. তস্মা ৱুত্তং ‘‘অনুপ্পন্নপঞ্ঞত্তি তস্মিং নত্থী’’তি. সব্বত্থপঞ্ঞত্তীতি মজ্ঝিমদেসে চেৱ পচ্চন্তিমজনপদেসু চ সব্বত্থপঞ্ঞত্তি. ৱিনযধৰপঞ্চমেন গণেন ‘‘উপসম্পদা, গুণঙ্গুণূপাহনা, ধুৱনহানং, চম্মত্থৰণ’’ন্তি ইমানি হি চত্তাৰি সিক্খাপদানি মজ্ঝিমদেসেযেৱ পঞ্ঞত্তি. এত্থেৱ এতেহি আপত্তি হোতি, ন পচ্চন্তিমজনপদেসু. সেসানি সব্বানেৱ সব্বত্থপঞ্ঞত্তি নাম.

সাধাৰণপঞ্ঞত্তীতি ভিক্খূনঞ্চেৱ ভিক্খুনীনঞ্চ সাধাৰণপঞ্ঞত্তি; সুদ্ধভিক্খূনমেৱ হি সুদ্ধভিক্খুনীনং ৱা পঞ্ঞত্তং সিক্খাপদং অসাধাৰণপঞ্ঞত্তি নাম হোতি. ইদং পন ভিক্খুং আৰব্ভ উপ্পন্নে ৱত্থুস্মিং ‘‘যা পন ভিক্খুনী ছন্দসো মেথুনং ধম্মং পটিসেৱেয্য, অন্তমসো তিৰচ্ছানগতেনপি পাৰাজিকা হোতি অসংৱাসা’’তি ভিক্খুনীনম্পি পঞ্ঞত্তং, ৱিনীতকথামত্তমেৱ হি তাসং নত্থি, সিক্খাপদং পন অত্থি, তেন ৱুত্তং ‘‘সাধাৰণপঞ্ঞত্তী’’তি. উভতোপঞ্ঞত্তিযম্পি এসেৱ নযো. ব্যঞ্জনমত্তমেৱ হি এত্থ নানং, ভিক্খূনং ভিক্খুনীনম্পি সাধাৰণত্তা সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, উভিন্নম্পি পঞ্ঞত্তত্তা উভতোপঞ্ঞত্তীতি. অত্থে পন ভেদো নত্থি.

নিদানোগধন্তি ‘‘যস্স সিযা আপত্তি সো আৱিকৰেয্যা’’তি এত্থ সব্বাপত্তীনং অনুপৱিট্ঠত্তা নিদানোগধং; নিদানে অনুপৱিট্ঠন্তি অত্থো. দুতিযেন উদ্দেসেনাতি নিদানোগধং নিদানপৰিযাপন্নম্পি সমানং ‘‘তত্ৰিমে চত্তাৰো পাৰাজিকা ধম্মা’’তিআদিনা দুতিযেনেৱ উদ্দেসেন উদ্দেসং আগচ্ছতি. চতুন্নং ৱিপত্তীনন্তি সীলৱিপত্তিআদীনং. পঠমা হি দ্ৱে আপত্তিক্খন্ধা সীলৱিপত্তি নাম, অৱসেসা পঞ্চ আচাৰৱিপত্তি নাম. মিচ্ছাদিট্ঠি চ অন্তগ্গাহিকদিট্ঠি চ দিট্ঠিৱিপত্তি নাম, আজীৱহেতু পঞ্ঞত্তানি ছ সিক্খাপদানি আজীৱৱিপত্তি নাম. ইতি ইমাসং চতুন্নং ৱিপত্তীনং ইদং পাৰাজিকং সীলৱিপত্তি নাম হোতি.

একেন সমুট্ঠানেনাতি দ্ৱঙ্গিকেন একেন সমুট্ঠানেন. এত্থ হি চিত্তং অঙ্গং হোতি, কাযেন পন আপত্তিং আপজ্জতি. তেন ৱুত্তং ‘‘কাযতো চ চিত্ততো চ সমুট্ঠাতী’’তি. দ্ৱীহি সমথেহি সম্মতীতি ‘‘আপন্নোসী’’তি সম্মুখা পুচ্ছিযমানো ‘‘আম আপন্নোম্হী’’তি পটিজানাতি, তাৱদেৱ ভণ্ডনকলহৱিগ্গহা ৱূপসন্তা হোন্তি, সক্কা চ হোতি তং পুগ্গলং অপনেত্ৱা উপোসথো ৱা পৱাৰণা ৱা কাতুং. ইতি সম্মুখাৱিনযেন চ পটিঞ্ঞাতকৰণেন চাতি দ্ৱীহি সমথেহি সম্মতি, ন চ তপ্পচ্চযা কোচি উপদ্দৱো হোতি. যং পন উপৰি পঞ্ঞত্তিৱগ্গে ‘‘ন কতমেন সমথেন সম্মতী’’তি ৱুত্তং, তং সমথং ওতাৰেত্ৱা অনাপত্তি কাতুং ন সক্কাতি ইমমত্থং সন্ধায ৱুত্তং.

পঞ্ঞত্তি ৱিনযোতি ‘‘যো পন ভিক্খূ’’তিআদিনা নযেন ৱুত্তমাতিকা পঞ্ঞত্তি ৱিনযোতি অত্থো. ৱিভত্তীতি পদভাজনং ৱুচ্চতি; ৱিভত্তীতি হি ৱিভঙ্গস্সেৱেতং নামং. অসংৱৰোতি ৱীতিক্কমো. সংৱৰোতি অৱীতিক্কমো. যেসং ৱত্ততীতি যেসং ৱিনযপিটকঞ্চ অট্ঠকথা চ সব্বা পগুণাতি অত্থো. তে ধাৰেন্তীতি তে এতং পঠমপাৰাজিকং পাড়িতো চ অত্থতো চ ধাৰেন্তি; ন হি সক্কা সব্বং ৱিনযপিটকং অজানন্তেন এতস্স অত্থো জানিতুন্তি. কেনাভতন্তি ইদং পঠমপাৰাজিকং পাড়িৱসেন চ অত্থৱসেন চ যাৱ অজ্জতনকালং কেন আনীতন্তি. পৰম্পৰাভতন্তি পৰম্পৰায আনীতং.

৩. ইদানি যায পৰম্পৰায আনীতং, তং দস্সেতুং ‘‘উপালি দাসকো চেৱা’’তিআদিনা নযেন পোৰাণকেহি মহাথেৰেহি গাথাযো ঠপিতা. তত্থ যং ৱত্তব্বং, তং নিদানৱণ্ণনাযমেৱ ৱুত্তং. ইমিনা নযেন দুতিযপাৰাজিকাদিপুচ্ছাৱিস্সজ্জনেসুপি ৱিনিচ্ছযো ৱেদিতব্বোতি.

মহাৱিভঙ্গে পঞ্ঞত্তিৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

কতাপত্তিৱাৰাদিৱণ্ণনা

১৫৭. ইতো পৰং ‘‘মেথুনং ধম্মং পটিসেৱন্তো কতি আপত্তিযো আপজ্জতী’’তি আদিপ্পভেদো কতাপত্তিৱাৰো, ‘‘মেথুনং ধম্মং পটিসেৱন্তস্স আপত্তিযো চতুন্নং ৱিপত্তীনং কতি ৱিপত্তিযো ভজন্তী’’তি আদিপ্পভেদো ৱিপত্তিৱাৰো, ‘‘মেথুনং ধম্মং পটিসেৱন্তস্স আপত্তিযো সত্তন্নং আপত্তিক্খন্ধানং কতিহি আপত্তিক্খন্ধেহি সঙ্গহিতা’’তি আদিপ্পভেদো সঙ্গহৱাৰো, ‘‘মেথুনং ধম্মং পটিসেৱন্তস্স আপত্তিযো ছন্নং আপত্তিসমুট্ঠানানং কতিহি সমুট্ঠানেহি সমুট্ঠহন্তী’’তি আদিপ্পভেদো সমুট্ঠানৱাৰো, ‘‘মেথুনং ধম্মং পটিসেৱন্তস্স আপত্তিযো চতুন্নং অধিকৰণানং কতমং অধিকৰণ’’ন্তি আদিপ্পভেদো অধিকৰণৱাৰো, ‘‘মেথুনং ধম্মং পটিসেৱন্তস্স আপত্তিযো সত্তন্নং সমথানং কতিহি সমথেহি সম্মন্তী’’তি আদিপ্পভেদো সমথৱাৰো, তদনন্তৰো সমুচ্চযৱাৰো চাতি ইমে সত্ত ৱাৰা উত্তানত্থা এৱ.

১৮৮. ততো পৰং ‘‘মেথুনং ধম্মং পটিসেৱনপচ্চযা পাৰাজিকং কত্থ পঞ্ঞত্ত’’ন্তিআদিনা নযেন পুন পচ্চযৱসেন একো পঞ্ঞত্তিৱাৰো, তস্স ৱসেন পুৰিমসদিসা এৱ কতাপত্তিৱাৰাদযো সত্ত ৱাৰাতি এৱং অপৰেপি অট্ঠ ৱাৰা ৱুত্তা, তেপি উত্তানত্থা এৱ. ইতি ইমে অট্ঠ, পুৰিমা অট্ঠাতি মহাৱিভঙ্গে সোড়স ৱাৰা দস্সিতা. ততো পৰং তেনেৱ নযেন ভিক্খুনিৱিভঙ্গেপি সোড়স ৱাৰা আগতাতি এৱমিমে উভতোৱিভঙ্গে দ্ৱত্তিংস ৱাৰা পাড়িনযেনেৱ ৱেদিতব্বা. ন হেত্থ কিঞ্চি পুব্বে অৱিনিচ্ছিতং নাম অত্থি.

মহাৱিভঙ্গে চ ভিক্খুনিৱিভঙ্গে চ

সোড়সমহাৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

সমুট্ঠানসীসৱণ্ণনা

২৫৭. তদনন্তৰায পন সমুট্ঠানকথায অনত্তা ইতি নিচ্ছযাতি অনত্তা ইতি নিচ্ছিতা. সভাগধম্মানন্তি অনিচ্চাকাৰাদীহি সভাগানং সঙ্খতধম্মানং. নামমত্তং ন নাযতীতি নামমত্তম্পি ন পঞ্ঞাযতি. দুক্খহানিন্তি দুক্খঘাতনং. খন্ধকা যা চ মাতিকাতি খন্ধকা যা চ মাতিকাতি অত্থো. অযমেৱ ৱা পাঠো. সমুট্ঠানং নিযতো কতন্তি সমুট্ঠানং নিযতোকতং নিযতকতং; নিযতসমুট্ঠানন্তি অত্থো. এতেন ভূতাৰোচনচোৰিৱুট্ঠাপনঅননুঞ্ঞাতসিক্খাপদত্তযস্স সঙ্গহো পচ্চেতব্বো. এতানেৱ হি তীণি সিক্খাপদানি নিযতসমুট্ঠানানি, অঞ্ঞেহি সদ্ধিং অসম্ভিন্নসমুট্ঠানানি.

সম্ভেদং নিদানঞ্চঞ্ঞন্তি অঞ্ঞম্পি সম্ভেদঞ্চ নিদানঞ্চ. তত্থ সম্ভেদৱচনেন সমুট্ঠানসম্ভেদস্স গহণং পচ্চেতব্বং, তানি হি তীণি সিক্খাপদানি ঠপেত্ৱা সেসানি সম্ভিন্নসমুট্ঠানানি. নিদানৱচনেন সিক্খাপদানং পঞ্ঞত্তিদেসসঙ্খাতং নিদানং পচ্চেতব্বং. সুত্তে দিস্সন্তি উপৰীতি সিক্খাপদানং সমুট্ঠাননিযমো সম্ভেদো নিদানন্তি ইমানি তীণি সুত্তম্হি এৱ দিস্সন্তি; পঞ্ঞাযন্তীতি অত্থো. তত্থ ‘‘একেন সমুট্ঠানেন সমুট্ঠাতি, কাযতো চ চিত্ততো চা’’তিআদিম্হি তাৱ পুৰিমনযে সমুট্ঠাননিযমো চ সম্ভেদো চ দিস্সন্তি. ইতৰং পন নিদানং নাম –

‘‘ৱেসালিযা ৰাজগহে, সাৱত্থিযা চ আড়ৱী;

কোসম্বিযা চ সক্কেসু, ভগ্গেসু চেৱ পঞ্ঞত্তা’’তি.

এৱং উপৰি দিস্সতি, পৰতো আগতে সুত্তে দিস্সতীতি ৱেদিতব্বং.

‘‘ৱিভঙ্গে দ্ৱীসূ’’তি গাথায অযমত্থো – যং সিক্খাপদং দ্ৱীসু ৱিভঙ্গেসু পঞ্ঞত্তং উপোসথদিৱসে ভিক্খূ চ ভিক্খুনিযো চ উদ্দিসন্তি, তস্স যথাঞাযং সমুট্ঠানং পৱক্খামি, তং মে সুণাথাতি.

সঞ্চৰিত্তানুভাসনঞ্চাতি সঞ্চৰিত্তঞ্চ সমনুভাসনঞ্চ. অতিৰেকঞ্চ চীৱৰন্তি অতিৰেকচীৱৰং; কথিনন্তি অত্থো. লোমানি পদসোধম্মোতি এড়কলোমানি চ পদসোধম্মো চ. ভূতং সংৱিধানেন চাতি ভূতাৰোচনঞ্চ সংৱিদহিত্ৱা অদ্ধানপ্পটিপজ্জনঞ্চ. থেয্যদেসনা চোৰিং চাতি থেয্যসত্থো চ ছত্তপাণিস্স অগিলানস্স ধম্মদেসনা চ চোৰিৱুট্ঠাপনঞ্চ. অননুঞ্ঞাতায তেৰসাতি মাতাপিতুসামিকেহি অননুঞ্ঞাতায সদ্ধিং ইমানি তেৰস সমুট্ঠানানি হোন্তি. সদিসা ইধ দিস্সৰেতি ইধ উভতোৱিভঙ্গে এতেসু তেৰসসু সমুট্ঠানসীসেসু একেকস্মিং অঞ্ঞানিপি সদিসানি সমুট্ঠানানি দিস্সন্তি.

পঠমপাৰাজিকসমুট্ঠানৱণ্ণনা

২৫৮. ইদানি তানি দস্সেতুং ‘‘মেথুনং সুক্কসংসগ্গো’’তিআদি ৱুত্তং. তত্থ মেথুনন্তি ইদং তাৱ পঠমপাৰাজিকং নাম একং সমুট্ঠানসীসং, সেসানি তেন সদিসানি. তত্থ সুক্কসংসগ্গোতি সুক্কৱিস্সট্ঠি চেৱ কাযসংসগ্গো চ. অনিযতা পঠমিকাতি পঠমং অনিযতসিক্খাপদং. পুব্বূপপৰিপাচিতাতি ‘‘জানং পুব্বূপগতং ভিক্খু’’ন্তি সিক্খাপদঞ্চ ভিক্খুনিপৰিপাচিতপিণ্ডপাতসিক্খাপদঞ্চ. ৰহো ভিক্খুনিযা সহাতি ভিক্খুনিযা সদ্ধিং ৰহো নিসজ্জসিক্খাপদঞ্চ.

সভোজনে ৰহো দ্ৱে চাতি সভোজনে কুলে অনুপখজ্জনিসজ্জসিক্খাপদঞ্চ দ্ৱে ৰহোনিসজ্জসিক্খাপদানি চ. অঙ্গুলি উদকে হসন্তি অঙ্গুলিপতোদকঞ্চ উদকে হসধম্মসিক্খাপদঞ্চ. পহাৰে উগ্গিৰে চেৱাতি পহাৰদানসিক্খাপদঞ্চ তলসত্তিকউগ্গিৰণসিক্খাপদঞ্চ. তেপঞ্ঞাসা চ সেখিযাতি পৰিমণ্ডলনিৱাসনাদীনি খুদ্দকৱণ্ণনাৱসানে ৱুত্তানি তেপঞ্ঞাস সেখিযসিক্খাপদানি চ.

অধক্খগামাৱস্সুতাতি ভিক্খুনীনং অধক্খকসিক্খাপদঞ্চ গামন্তৰগমনং অৱস্সুতা অৱস্সুতস্স হত্থতো খাদনীযভোজনীযগ্গহণসিক্খাপদঞ্চ. তলমট্ঠঞ্চ সুদ্ধিকাতি তলঘাতকং জতুমট্ঠং উদকসুদ্ধিকাদিযনঞ্চ. ৱস্সংৱুট্ঠা চ ওৱাদন্তি ৱস্সংৱুট্ঠা ছপ্পঞ্চযোজনানি সিক্খাপদঞ্চ ওৱাদায অগমনসিক্খাপদঞ্চ. নানুবন্ধে পৱত্তিনিন্তি যা পন ভিক্খুনী ৱুট্ঠাপিতং পৱত্তিনিং দ্ৱে ৱস্সানি নানুবন্ধেয্যাতি ৱুত্তসিক্খাপদং.

ইমে সিক্খাতি ইমা সিক্খাযো; লিঙ্গৱিপৰিযাযো কতো. কাযমানসিকা কতাতি কাযচিত্তসমুট্ঠানা কতা.

দুতিযপাৰাজিকসমুট্ঠানৱণ্ণনা

২৫৯. অদিন্নন্তি ইদং তাৱ অদিন্নাদানন্তি ৱা দুতিযপাৰাজিকন্তি ৱা একং সমুট্ঠানসীসং, সেসানি তেন সদিসানি. তত্থ ৱিগ্গহুত্তৰীতি মনুস্সৱিগ্গহউত্তৰিমনুস্সধম্মসিক্খাপদানি. দুট্ঠুল্লা অত্তকামিনন্তি দুট্ঠুল্লৱাচাঅত্তকামপাৰিচৰিযসিক্খাপদানি. অমূলা অঞ্ঞভাগিযাতি দ্ৱে দুট্ঠদোসসিক্খাপদানি. অনিযতা দুতিযিকাতি দুতিযং অনিযতসিক্খাপদং.

অচ্ছিন্দে পৰিণামনেতি সামং চীৱৰং দত্ৱা অচ্ছিন্দনঞ্চ সঙ্ঘিকলাভস্স অত্তনো পৰিণামনঞ্চ. মুসা ওমসপেসুণাতি মুসাৱাদো চ ওমসৱাদো চ ভিক্খুপেসুঞ্ঞঞ্চ. দুট্ঠুল্লা পথৱীখণেতি দুট্ঠুল্লাপত্তিআৰোচনঞ্চ পথৱীখণঞ্চ. ভূতং অঞ্ঞায উজ্ঝাপেতি ভূতগামঅঞ্ঞৱাদকউজ্ঝাপনকসিক্খাপদানি.

নিক্কড্ঢনং সিঞ্চনঞ্চাতি ৱিহাৰতো নিক্কড্ঢনঞ্চ উদকেন তিণাদিসিঞ্চনঞ্চ. আমিসহেতু ভুত্তাৱীতি ‘‘আমিসহেতু ভিক্খুনিযো ওৱদন্তী’’তি সিক্খাপদঞ্চ, ভুত্তাৱিং অনতিৰিত্তেন খাদনীযাদিনা পৱাৰণাসিক্খাপদঞ্চ. এহি অনাদৰি ভিংসাতি ‘‘এহাৱুসো গামং ৱা’’তি সিক্খাপদঞ্চ, অনাদৰিযঞ্চ ভিক্খুভিংসাপনকঞ্চ. অপনিধে চ জীৱিতন্তি পত্তাদীনং অপনিধানসিক্খাপদঞ্চ, সঞ্চিচ্চ পাণং জীৱিতাৱোৰোপনঞ্চ.

জানং সপ্পাণকং কম্মন্তি জানং সপ্পাণকউদকসিক্খাপদঞ্চ পুনকম্মায উক্কোটনঞ্চ. ঊনসংৱাসনাসনাতি ঊনৱীসতিৱস্সসিক্খাপদঞ্চ উক্খিত্তকেন সদ্ধিং সংৱাসসিক্খাপদঞ্চ নাসিতকসামণেৰসম্ভোগসিক্খাপদঞ্চ. সহধম্মিকং ৱিলেখাতি সহধম্মিকং ৱুচ্চমানসিক্খাপদঞ্চ, ৱিলেখায সংৱত্তন্তীতি আগতসিক্খাপদঞ্চ. মোহো অমূলকেন চাতি মোহনকে পাচিত্তিযসিক্খাপদঞ্চ, অমূলকেন সঙ্ঘাদিসেসেন অনুদ্ধংসনসিক্খাপদঞ্চ.

কুক্কুচ্চং ধম্মিকং চীৱৰং দত্ৱাতি কুক্কুচ্চউপদহনঞ্চ, ধম্মিকানং কম্মানং ছন্দং দত্ৱা খীযনঞ্চ, চীৱৰং দত্ৱা খীযনঞ্চ. পৰিণামেয্য পুগ্গলেতি সঙ্ঘিকং লাভং পুগ্গলস্স পৰিণামনসিক্খাপদং. কিং তে অকালং অচ্ছিন্দেতি ‘‘কিং তে অয্যে এসো পুৰিসপুগ্গলো কৰিস্সতী’’তি আগতসিক্খাপদঞ্চ, ‘‘অকালচীৱৰং কালচীৱৰ’’ন্তি অধিট্ঠহিত্ৱা ভাজনসিক্খাপদঞ্চ, ভিক্খুনিযা সদ্ধিং চীৱৰং পৰিৱত্তেত্ৱা অচ্ছিন্দনসিক্খাপদঞ্চ. দুগ্গহী নিৰযেন চাতি দুগ্গহিতেন দুপ্পধাৰিতেন পৰং উজ্ঝাপনসিক্খাপদঞ্চ, নিৰযেন ৱা ব্ৰহ্মচৰিযেন ৱা অভিসপনসিক্খাপদঞ্চ.

গণং ৱিভঙ্গ দুব্বলন্তি ‘‘গণস্স চীৱৰলাভং অন্তৰাযং কৰেয্যা’’তি চ ‘‘ধম্মিকং চীৱৰৱিভঙ্গং পটিবাহেয্যা’’তি চ ‘‘দুব্বলচীৱৰপচ্চাসায চীৱৰকালসমযং অতিক্কামেয্যা’’তি চ ৱুত্তসিক্খাপদানি. কথিনা ফাসু পস্সযন্তি ‘‘ধম্মিকং কথিনুদ্ধাৰং পটিবাহেয্য, ভিক্খুনিযা সঞ্চিচ্চ অফাসুং কৰেয্য, ভিক্খুনিযা উপস্সযং দত্ৱা কুপিতা অনত্তমনা নিক্কড্ঢেয্য ৱা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদানি. অক্কোসচণ্ডী মচ্ছৰীতি ‘‘ভিক্খুং অক্কোসেয্য ৱা পৰিভাসেয্য ৱা, চণ্ডিকতা গণং পৰিভাসেয্য, কুলে মচ্ছৰিনী অস্সা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদানি. গব্ভিনিঞ্চ পাযন্তিযাতি ‘‘গব্ভিনিং ৱুট্ঠাপেয্য, পাযন্তিং ৱুট্ঠাপেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদানি.

দ্ৱেৱস্সং সিক্খা সঙ্ঘেনাতি ‘‘দ্ৱে ৱস্সানি ছসু ধম্মেসু অসিক্খিতসিক্খং সিক্খমানং ৱুট্ঠাপেয্য, সিক্খিতসিক্খং সিক্খমানং সঙ্ঘেন অসম্মতং ৱুট্ঠাপেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদানি. তযো চেৱ গিহীগতাতি ঊনদ্ৱাদসৱস্সং গিহিগতং, পৰিপুণ্ণদ্ৱাদসৱস্সং গিহিগতং ‘‘দ্ৱে ৱস্সানি ছসু ধম্মেসু অসিক্খিতসিক্খং দ্ৱে ৱস্সানি সিক্খিতসিক্খং সঙ্ঘেন অসম্মত’’ন্তি ৱুত্তসিক্খাপদানি. কুমাৰিভূতা তিস্সোতি ‘‘ঊনৱীসতিৱস্সং কুমাৰিভূত’’ন্তিআদিনা নযেন ৱুত্তা তিস্সো. ঊনদ্ৱাদসসম্মতাতি ‘‘ঊনদ্ৱাদসৱস্সা ৱুট্ঠাপেয্য, পৰিপুণ্ণদ্ৱাদসৱস্সা সঙ্ঘেন অসম্মতা ৱুট্ঠাপেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং.

অলং তাৱ সোকাৱাসন্তি ‘‘অলং তাৱ তে অয্যে ৱুট্ঠাপিতেনা’’তি চ, ‘‘চণ্ডিং সোকাৱাসং সিক্খমানং ৱুট্ঠাপেয্যা’’তি চ ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং. ছন্দা অনুৱস্সা চ দ্ৱেতি ‘‘পাৰিৱাসিকছন্দদানেন সিক্খমানং ৱুট্ঠাপেয্য, অনুৱস্সং ৱুট্ঠাপেয্য, একং ৱস্সং দ্ৱে ৱুট্ঠাপেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদত্তযং. সমুট্ঠানা তিকা কতাতি তিকসমুট্ঠানা কতা.

সঞ্চৰিত্তসমুট্ঠানৱণ্ণনা

২৬০. সঞ্চৰী কুটি ৱিহাৰোতি সঞ্চৰিত্তং সঞ্ঞাচিকায কুটিকৰণং মহল্লকৱিহাৰকৰণঞ্চ. ধোৱনঞ্চ পটিগ্গহোতি অঞ্ঞাতিকায ভিক্খুনিযা পুৰাণচীৱৰধোৱাপনঞ্চ চীৱৰপটিগ্গহণঞ্চ. ৱিঞ্ঞত্তুত্তৰি অভিহট্ঠুন্তি অঞ্ঞাতকং গহপতিং চীৱৰৱিঞ্ঞাপনং ততুত্তৰিসাদিযনসিক্খাপদঞ্চ. উভিন্নং দূতকেন চাতি ‘‘চীৱৰচেতাপন্নং উপক্খটং হোতী’’তি আগতসিক্খাপদদ্ৱযঞ্চ দূতেন চীৱৰচেতাপন্নপহিতসিক্খাপদঞ্চ.

কোসিযা সুদ্ধদ্ৱেভাগা, ছব্বস্সানি নিসীদনন্তি ‘‘কোসিযমিস্সকং সন্থত’’ন্তিআদীনি পঞ্চ সিক্খাপদানি. ৰিঞ্চন্তি ৰূপিকা চেৱাতি ৱিভঙ্গে ‘‘ৰিঞ্চন্তি উদ্দেস’’ন্তি আগতং এড়কলোমধোৱাপনং ৰূপিযপ্পটিগ্গহণসিক্খাপদঞ্চ. উভো নানপ্পকাৰকাতি ৰূপিযসংৱোহাৰকযৱিক্কযসিক্খাপদদ্ৱযং.

ঊনবন্ধনৱস্সিকাতি ঊনপঞ্চবন্ধনপত্তসিক্খাপদঞ্চ ৱস্সিকসাটিকসিক্খাপদঞ্চ. সুত্তং ৱিকপ্পনেন চাতি সুত্তং ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা চীৱৰৱাযাপনঞ্চ তন্তৱাযে উপসঙ্কমিত্ৱা চীৱৰে ৱিকপ্পাপজ্জনঞ্চ. দ্ৱাৰদানসিব্বানি চাতি যাৱ দ্ৱাৰকোসা অগ্গড়ট্ঠপনায, ‘‘অঞ্ঞাতিকায ভিক্খুনিযা চীৱৰং দদেয্য, চীৱৰং সিব্বেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদত্তযং. পূৱপচ্চযজোতি চাতি পূৱেহি ৱা মন্থেহি ৱা অভিহট্ঠুং পৱাৰণাসিক্খাপদং চাতুমাসপচ্চযপ্পৱাৰণাজোতিসমাদহনসিক্খাপদানি চ.

ৰতনং সূচি মঞ্চো চ, তূলং নিসীদনকণ্ডু চ, ৱস্সিকা চ সুগতেনাতি ৰতনসিক্খাপদঞ্চেৱ সূচিঘৰসিক্খাপদাদীনি চ সত্ত সিক্খাপদানি. ৱিঞ্ঞত্তি অঞ্ঞং চেতাপনা, দ্ৱে সঙ্ঘিকা মহাজনিকা, দ্ৱে পুগ্গললহুকা গৰূতি ‘‘যা পন ভিক্খুনী অঞ্ঞং ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা অঞ্ঞং ৱিঞ্ঞাপেয্যা’’তিআদীনি নৱ সিক্খাপদানি. দ্ৱে ৱিঘাসা সাটিকা চাতি ‘‘উচ্চাৰং ৱা পস্সাৱং ৱা সঙ্কাৰং ৱা ৱিঘাসং ৱা তিৰোকুট্টে ৱা তিৰোপাকাৰে ৱা ছড্ডেয্য ৱা ছড্ডাপেয্য ৱা, হৰিতে ছড্ডেয্য ৱা ছড্ডাপেয্য ৱা’’তি এৱং ৱুত্তানি দ্ৱে ৱিঘাসসিক্খাপদানি চ উদকসাটিকাসিক্খাপদঞ্চ. সমণচীৱৰেন চাতি ‘‘সমণচীৱৰং দদেয্যা’’তি ইদমেতং সন্ধায ৱুত্তং.

সমনুভাসনাসমুট্ঠানৱণ্ণনা

২৬১. ভেদানুৱত্তদুব্বচদূসদুট্ঠুল্লদিট্ঠি চাতি সঙ্ঘভেদানুৱত্তকদুব্বচকুলদূসকদুট্ঠুল্লপ্পটিচ্ছাদনদিট্ঠিঅপ্পটিনিস্সজ্জনসিক্খাপদানি. ছন্দং উজ্জগ্ঘিকা দ্ৱে চাতি ছন্দং অদত্ৱা গমনসিক্খাপদং উজ্জগ্ঘিকায অন্তৰঘৰে গমননিসীদনসিক্খাপদদ্ৱযঞ্চ. দ্ৱে চ সদ্দাতি ‘‘অপ্পসদ্দো অন্তৰঘৰে গমিস্সামি, নিসীদিস্সামী’’তি সিক্খাপদদ্ৱযঞ্চ. ন ব্যাহৰেতি ‘‘ন সকবড়েন মুখেন ব্যাহৰিস্সামী’’তি সিক্খাপদং.

ছমা নীচাসনে ঠানং, পচ্ছতো উপ্পথেন চাতি ছমাযং নিসীদিত্ৱা, নীচে আসনে নিসীদিত্ৱা; ঠিতেন নিসিন্নস্স, পচ্ছতো গচ্ছন্তেন পুৰতো গচ্ছন্তস্স, উপ্পথেন গচ্ছন্তেন পথেন গচ্ছন্তস্স ধম্মদেসনাসিক্খাপদানি. ৱজ্জানুৱত্তিগহণাতি ৱজ্জপ্পটিচ্ছাদন, উক্খিত্তানুৱত্তক, হত্থগ্গহণাদিসঙ্খাতানি তীণি পাৰাজিকানি. ওসাৰে পচ্চাচিক্খনাতি ‘‘অনপলোকেত্ৱা কাৰকসঙ্ঘং অনঞ্ঞায গণস্স ছন্দং ওসাৰেয্যা’’তি চ ‘‘বুদ্ধং পচ্চক্খামী’’তি চ ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং.

কিস্মিং সংসট্ঠা দ্ৱে ৱধীতি ‘‘কিস্মিঞ্চিদেৱ অধিকৰণে পচ্চাকতা’’তি চ ‘‘ভিক্খুনিযো পনেৱ সংসট্ঠা ৱিহৰন্তী’’তি চ ‘‘যা পন ভিক্খুনী এৱং ৱদেয্য সংসট্ঠাৱ অয্যে তুম্হে ৱিহৰথা’’তি চ ‘‘অত্তানং ৱধিত্ৱা ৱধিত্ৱা ৰোদেয্যা’’তি চ ৱুত্তসিক্খাপদানি. ৱিসিব্বে দুক্খিতায চাতি ‘‘ভিক্খুনিযা চীৱৰং ৱিসিব্বেত্ৱা ৱা ৱিসিব্বাপেত্ৱা ৱা’’তি চ ‘‘দুক্খিতং সহজীৱিনি’’ন্তি চ ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং. পুন সংসট্ঠা ন ৱূপসমেতি ‘‘সংসট্ঠা ৱিহৰেয্য গহপতিনা ৱা গহপতিপুত্তেন ৱা’’তি এৱং পুন ৱুত্তসংসট্ঠসিক্খাপদঞ্চ ‘‘এহয্যে, ইমং অধিকৰণং ৱূপসমেহী’’তি ৱুচ্চমানা, ‘‘সাধূ’’তি পটিস্সুণিত্ৱা ‘‘সা পচ্ছা অনন্তৰাযিকিনী নেৱ ৱূপসম্মেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদঞ্চ. আৰামঞ্চ পৱাৰণাতি ‘‘জানং সভিক্খুকং আৰামং অনাপুচ্ছা পৱিসেয্যা’’তি চ ‘‘উভতোসঙ্ঘে তীহি ঠানেহি ন পৱাৰেয্যা’’তি চ ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং.

অন্ৱদ্ধং সহজীৱিনিং দ্ৱেতি ‘‘অন্ৱদ্ধমাসং ভিক্খুনিযা ভিক্খুসঙ্ঘতো দ্ৱে ধম্মা পচ্চাসীসিতব্বা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদঞ্চ, ‘‘সহজীৱিনিং ৱুট্ঠাপেত্ৱা দ্ৱে ৱস্সানি নেৱ অনুগ্গণ্হেয্য, সহজীৱিনিং ৱুট্ঠাপেত্ৱা নেৱ ৱূপকাসেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযঞ্চ. চীৱৰং অনুবন্ধনাতি ‘‘সচে মে ত্ৱং, অয্যে, চীৱৰং দস্সসি, এৱাহং তং ৱুট্ঠাপেস্সামী’’তি চ ‘‘সচে মং ত্ৱং, অয্যে, দ্ৱে ৱস্সানি অনুবন্ধিস্সসি, এৱাহং তং ৱুট্ঠাপেস্সামী’’তি চ ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং.

কথিনসমুট্ঠানৱণ্ণনা

২৬২. উব্ভতং কথিনং তীণীতি ‘‘নিট্ঠিতচীৱৰস্মিং ভিক্খুনা উব্ভতস্মিং কথিনে’’তি ৱুত্তানি আদিতোৱ তীণি সিক্খাপদানি. পঠমং পত্তভেসজ্জন্তি ‘‘দসাহপৰমং অতিৰেকপত্তো’’তি ৱুত্তং পঠমপত্তসিক্খাপদঞ্চ ‘‘পটিসাযনীযানি ভেসজ্জানী’’তি ৱুত্তসিক্খাপদঞ্চ. অচ্চেকঞ্চাপি সাসঙ্কন্তি অচ্চেকচীৱৰসিক্খাপদঞ্চ তদনন্তৰমেৱ সাসঙ্কসিক্খাপদঞ্চ. পক্কমন্তেন ৱা দুৱেতি ‘‘তং পক্কমন্তো নেৱ উদ্ধৰেয্যা’’তি ভূতগামৱগ্গে ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং.

উপস্সযং পৰম্পৰাতি ‘‘ভিক্খুনুপস্সযং গন্ত্ৱা ভিক্খুনিযো ওৱদেয্যা’’তি চ ‘‘পৰম্পৰভোজনে পাচিত্তিয’’ন্তি চ ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং. অনতিৰিত্তং নিমন্তনাতি ‘‘অনতিৰিত্তং খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা’’তি চ ‘‘নিমন্তিতো সভত্তো সমানো’’তি চ ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং. ৱিকপ্পং ৰঞ্ঞো ৱিকালেতি ‘‘সামং চীৱৰং ৱিকপ্পেত্ৱা’’তি চ ‘‘ৰঞ্ঞো খত্তিযস্সা’’তি চ ‘‘ৱিকালে গামং পৱিসেয্যা’’তি চ ৱুত্তসিক্খাপদত্তযং. ৱোসাসাৰঞ্ঞকেন চাতি ‘‘ৱোসাসমানৰূপা ঠিতা’’তি চ ‘‘তথাৰূপেসু আৰঞ্ঞকেসু সেনাসনেসু পুব্বে অপ্পটিসংৱিদিত’’ন্তি চ ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং.

উস্সযা সন্নিচযঞ্চাতি ‘‘উস্সযৱাদিকা’’তি চ ‘‘পত্তসন্নিচযং কৰেয্যা’’তি চ ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং. পুৰে পচ্ছা ৱিকালে চাতি ‘‘যা পন ভিক্খুনী পুৰেভত্তং কুলানি উপসঙ্কমিত্ৱা’’তি চ, ‘‘পচ্ছাভত্তং কুলানি উপসঙ্কমিত্ৱা’’তি চ, ‘‘ৱিকালে কুলানি উপসঙ্কমিত্ৱা’’তি চ ৱুত্তসিক্খাপদত্তযং. পঞ্চাহিকা সঙ্কমনীতি ‘‘পঞ্চাহিকা সঙ্ঘাটিচাৰং অতিক্কমেয্যা’’তি চ ‘‘চীৱৰসঙ্কমনীযং ধাৰেয্যা’’তি চ ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং. দ্ৱেপি আৱসথেন চাতি ‘‘আৱসথচীৱৰং অনিস্সজ্জিত্ৱা পৰিভুঞ্জেয্য, আৱসথং অনিস্সজ্জিত্ৱা চাৰিকং পক্কমেয্যা’’তি চ এৱং আৱসথেন সদ্ধিং ৱুত্তসিক্খাপদানি চ দ্ৱে.

পসাখে আসনে চেৱাতি ‘‘পসাখে জাতং গণ্ডং ৱা’’তি চ ‘‘ভিক্খুস্স পুৰতো অনাপুচ্ছা আসনে নিসীদেয্যা’’তি চ ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং.

এড়কলোমসমুট্ঠানৱণ্ণনা

২৬৩. এড়কলোমা দ্ৱে সেয্যাতি এড়কলোমসিক্খাপদঞ্চেৱ দ্ৱে চ সহসেয্যসিক্খাপদানি. আহচ্চ পিণ্ডভোজনন্তি আহচ্চপাদকসিক্খাপদঞ্চ আৱসথপিণ্ডভোজনসিক্খাপদঞ্চ. গণৱিকালসন্নিধীতি গণভোজনৱিকালভোজনসন্নিধিকাৰকসিক্খাপদত্তযং. দন্তপোনেন চেলকাতি দন্তপোনসিক্খাপদঞ্চ অচেলকসিক্খাপদঞ্চ. উয্যুত্তং সেনং উয্যোধীতি ‘‘উয্যুত্তং সেনং দস্সনায গচ্ছেয্য, সেনায ৱসেয্য, উয্যোধিকং ৱা…পে… অনীকদস্সনং ৱা গচ্ছেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদত্তযং. সুৰা ওৰেন ন্হাযনাতি সুৰাপানসিক্খাপদঞ্চ ওৰেনদ্ধমাসনহানসিক্খাপদঞ্চ. দুব্বণ্ণে দ্ৱে দেসনিকাতি ‘‘তিণ্ণং দুব্বণ্ণকৰণান’’ন্তি ৱুত্তসিক্খাপদঞ্চ ৱুত্তাৱসেসপাটিদেসনীযদ্ৱযঞ্চ. লসুণুপতিট্ঠে নচ্চনাতি লসুণসিক্খাপদং, ‘‘ভিক্খুস্স ভুঞ্জন্তস্স পানীযেন ৱা ৱিধূপনেন ৱা উপতিট্ঠেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদং, ‘‘নচ্চং ৱা গীতং ৱা ৱাদিতং ৱা দস্সনায গচ্ছেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদঞ্চ. ইতো পৰং পাড়িং ৱিৰজ্ঝিত্ৱা লিখন্তি. যথা পন অত্থং ৱণ্ণযিস্সাম; এৱমেত্থ অনুক্কমো ৱেদিতব্বো.

ন্হানমত্থৰণং সেয্যাতি ‘‘নগ্গা নহাযেয্য, একত্থৰণপাৱুৰণা তুৱট্টেয্যুং, একমঞ্চে তুৱট্টেয্যু’’ন্তি ৱুত্তসিক্খাপদত্তযং. অন্তোৰট্ঠে তথা বহীতি ‘‘অন্তোৰট্ঠে সাসঙ্কসম্মতে, তিৰোৰট্ঠে সাসঙ্কসম্মতে’’তি ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং. অন্তোৱস্সং চিত্তাগাৰন্তি ‘‘অন্তোৱস্সং চাৰিকং পক্কমেয্য, ৰাজাগাৰং ৱা চিত্তাগাৰং ৱা…পে… পোক্খৰণিং ৱা দস্সনায গচ্ছেয্যা’’তি চ ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং. আসন্দিং সুত্তকন্তনাতি ‘‘আসন্দিং ৱা পল্লঙ্কং ৱা পৰিভুঞ্জেয্য, সুত্তং কন্তেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং.

ৱেয্যাৱচ্চং সহত্থা চাতি ‘‘গিহিৱেয্যাৱচ্চং কৰেয্য, অগাৰিকস্স ৱা পৰিব্বাজকস্স ৱা পৰিব্বাজিকায ৱা সহত্থা খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা দদেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং. অভিক্খুকাৱাসেন চাতি ‘‘অভিক্খুকে আৱাসে ৱস্সং ৱসেয্যা’’তি ইদমেতং সন্ধায ৱুত্তং. ছত্তং যানঞ্চ সঙ্ঘাণিন্তি ‘‘ছত্তুপাহনং ধাৰেয্য, যানেন যাযেয্য, সঙ্ঘাণিং ধাৰেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদত্তযং. অলঙ্কাৰগন্ধৱাসিতন্তি ‘‘ইত্থালঙ্কাৰং ধাৰেয্য, গন্ধচুণ্ণকেন নহাযেয্য, ৱাসিতকেন পিঞ্ঞাকেন নহাযেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদত্তযং. ভিক্খুনীতিআদিনা ‘‘ভিক্খুনিযা উম্মদ্দাপেয্যা’’তিআদীনি চত্তাৰি সিক্খাপদানি ৱুত্তানি. অসঙ্কচ্চিকা আপত্তীতি ‘‘অসঙ্কচ্চিকা গামং পৱিসেয্য পাচিত্তিয’’ন্তি এৱং ৱুত্তআপত্তি চ. চত্তাৰীসা চতুত্তৰীতি এতানি সব্বানিপি চতুচত্তালীস সিক্খাপদানি ৱুত্তানি.

কাযেন ন ৱাচাচিত্তেন, কাযচিত্তেন ন ৱাচতোতি কাযেন চেৱ কাযচিত্তেন চ সমুট্ঠহন্তি; ন ৱাচাচিত্তেন ন ৱাচতোতি অত্থো. দ্ৱিসমুট্ঠানিকা সব্বে, সমা এড়কলোমিকাতি ইদং উত্তানত্থমেৱ.

পদসোধম্মসমুট্ঠানৱণ্ণনা

২৬৪. পদঞ্ঞত্ৰ অসম্মতাতি ‘‘পদসো ধম্মং, মাতুগামস্স উত্তৰিছপ্পঞ্চৱাচাহি ধম্মং দেসেয্য, অঞ্ঞত্ৰ ৱিঞ্ঞুনা পুৰিসৱিগ্গহেন, অসম্মতো ভিক্খুনিযো ওৱদেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদত্তযং. তথা অত্থঙ্গতেন চাতি ‘‘অত্থঙ্গতে সূৰিযে ওৱদেয্যা’’তি ইদমেতং সন্ধায ৱুত্তং. তিৰচ্ছানৱিজ্জা দ্ৱেতি ‘‘তিৰচ্ছানৱিজ্জং পৰিযাপুণেয্য, ৱাচেয্যা’’তি এৱং ৱুত্তসিক্খাপদদ্ৱযং. অনোকাসো চ পুচ্ছনাতি ‘‘অনোকাসকতং ভিক্খুং পঞ্হং পুচ্ছেয্যা’’তি ইদমেতং সন্ধায ৱুত্তং.

অদ্ধানসমুট্ঠানৱণ্ণনা

২৬৫. অদ্ধাননাৱং পণীতন্তি ‘‘ভিক্খুনিযা সদ্ধিং সংৱিধায একদ্ধানমগ্গং পটিপজ্জেয্য, একং নাৱং অভিৰুহেয্য, পণীতভোজনানি অগিলানো অত্তনো অত্থায ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা ভুঞ্জেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদত্তযং. মাতুগামেন সংহৰেতি মাতুগামেন সদ্ধিং সংৱিধায গমনঞ্চ ‘‘সম্বাধে লোমং সংহৰাপেয্যা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদঞ্চ. ধঞ্ঞং নিমন্তিতা চেৱাতি ‘‘ধঞ্ঞং ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা ৱা’’তি চ ‘‘নিমন্তিতা ৱা পৱাৰিতা ৱা খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা খাদেয্য ৱা ভুঞ্জেয্য ৱা’’তি ৱুত্তসিক্খাপদঞ্চ. অট্ঠ চাতি ভিক্খুনীনং ৱুত্তা অট্ঠ পাটিদেসনীযা ৱা.

থেয্যসত্থসমুট্ঠানৱণ্ণনা

২৬৬. থেয্যসত্থং উপস্সুতীতি থেয্যসত্থেন সদ্ধিং সংৱিধায একদ্ধানমগ্গগমনঞ্চ উপস্সুতিতিট্ঠনঞ্চ. সূপৱিঞ্ঞাপনেন চাতি ইদং সূপোদনৱিঞ্ঞত্তিং সন্ধায ৱুত্তং. ৰত্তিছন্নঞ্চ ওকাসন্তি ‘‘ৰত্তন্ধকাৰে অপ্পদীপে, পটিচ্ছন্নে ওকাসে, অজ্ঝোকাসে পুৰিসেন সদ্ধি’’ন্তি এৱং ৱুত্তসিক্খাপদত্তযং. ব্যূহেন সত্তমাতি ইদং তদনন্তৰমেৱ ‘‘ৰথিকায ৱা ব্যূহে ৱা সিঙ্ঘাটকে ৱা পুৰিসেন সদ্ধি’’ন্তি আগতসিক্খাপদং সন্ধায ৱুত্তং.

ধম্মদেসনাসমুট্ঠানৱণ্ণনা

২৬৭. ধম্মদেসনাসমুট্ঠানানি একাদস উত্তানানেৱ. এৱং তাৱ সম্ভিন্নসমুট্ঠানং ৱেদিতব্বং. নিযতসমুট্ঠানং পন তিৱিধং, তং একেকস্সেৱ সিক্খাপদস্স হোতি, তং ৱিসুংযেৱ দস্সেতুং ‘‘ভূতং কাযেন জাযতী’’তিআদি ৱুত্তং, তং উত্তানমেৱ. নেত্তিধম্মানুলোমিকন্তি ৱিনযপাড়িধম্মস্স অনুলোমন্তি.

সমুট্ঠানসীসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

অন্তৰপেয্যালং

কতিপুচ্ছাৱাৰৱণ্ণনা

২৭১. ইদানি আপত্তিআদিকোট্ঠাসেসু কোসল্লজননত্থং ‘‘কতি আপত্তিযো’’তিআদিনা নযেন মাতিকং ঠপেত্ৱা নিদ্দেসপ্পটিনিদ্দেসৱসেন ৱিভঙ্গো ৱুত্তো.

তত্থ কতি আপত্তিযোতি মাতিকায চ ৱিভঙ্গে চ আগতাপত্তিপুচ্ছা. এস নযো দুতিযপদেপি. কেৱলঞ্হেত্থ আপত্তিযো এৱ ৰাসিৱসেন খন্ধাতি ৱুত্তা. ৱিনীতৱত্থূনীতি তাসং আপত্তীনং ৱিনযপুচ্ছা; ‘‘ৱিনীতং ৱিনযো ৱূপসমো’’তি ইদঞ্হি অত্থতো একং, ৱিনীতানিযেৱ ৱিনীতৱত্থূনীতি অযমেত্থ পদত্থো. ইদানি যেসু সতি আপত্তিযো হোন্তি, অসতি ন হোন্তি, তে দস্সেতুং ‘‘কতি অগাৰৱা’’তি পুচ্ছাদ্ৱযং. ৱিনীতৱত্থূনীতি অযং পন তেসং অগাৰৱানং ৱিনযপুচ্ছা. যস্মা পন তা আপত্তিযো ৱিপত্তিং আপত্তা নাম নত্থি, তস্মা ‘‘কতি ৱিপত্তিযো’’তি অযং আপত্তীনং ৱিপত্তিভাৱপুচ্ছা. কতি আপত্তিসমুট্ঠানানীতি তাসংযেৱ আপত্তীনং সমুট্ঠানপুচ্ছা. ৱিৱাদমূলানি অনুৱাদমূলানীতি ইমা ‘‘ৱিৱাদাধিকৰণং অনুৱাদাধিকৰণ’’ন্তি আগতানং ৱিৱাদানুৱাদানং মূলপুচ্ছা. সাৰণীযা ধম্মাতি ৱিৱাদানুৱাদমূলানং অভাৱকৰধম্মপুচ্ছা. ভেদকৰৱত্থূনীতি অযং ‘‘ভেদনসংৱত্তনিকং ৱা অধিকৰণ’’ন্তিআদীসু ৱুত্তভেদকৰণপুচ্ছা. অধিকৰণানীতি ভেদকৰৱত্থূসু সতি উপ্পজ্জনধম্মপুচ্ছা. সমথাতি তেসংযেৱ ৱূপসমনধম্মপুচ্ছা. পঞ্চ আপত্তিযোতি মাতিকায আগতৱসেন ৱুত্তা. সত্তাতি ৱিভঙ্গে আগতৱসেন.

আৰকা এতেহি ৰমতীতি আৰতি; ভুসা ৱা ৰতি আৰতি. ৱিনা এতেহি ৰমতীতি ৱিৰতি. পচ্চেকং পচ্চেকং ৱিৰমতীতি পটিৱিৰতি. ৱেৰং মণতি ৱিনাসেতীতি ৱেৰমণী. ন এতায এতে আপত্তিক্খন্ধা কৰীযন্তীতি অকিৰিযা. যং এতায অসতি আপত্তিক্খন্ধকৰণং উপ্পজ্জেয্য, তস্স পটিপক্খতো অকৰণং. আপত্তিক্খন্ধঅজ্ঝাপত্তিযা পটিপক্খতো অনজ্ঝাপত্তি. ৱেলনতো ৱেলা; চলযনতো ৱিনাসনতোতি অত্থো. নিয্যানং সিনোতি বন্ধতি নিৱাৰেতীতি সেতু. আপত্তিক্খন্ধানমেতং অধিৱচনং. সো সেতু এতায পঞ্ঞত্তিযা হঞ্ঞতীতি সেতুঘাতো. সেসৱিনীতৱত্থুনিদ্দেসেসুপি এসেৱ নযো.

বুদ্ধে অগাৰৱাদীসু যো বুদ্ধে ধৰমানে উপট্ঠানং ন গচ্ছতি, পৰিনিব্বুতে চেতিযট্ঠানং বোধিট্ঠানং ন গচ্ছতি, চেতিযং ৱা বোধিং ৱা ন ৱন্দতি, চেতিযঙ্গণে সছত্তো সউপাহনো চৰতি, নত্থেতস্স বুদ্ধে গাৰৱোতি ৱেদিতব্বো. যো পন সক্কোন্তোযেৱ ধম্মস্সৱনং ন গচ্ছতি, সৰভঞ্ঞং ন ভণতি, ধম্মকথং ন কথেতি, ধম্মস্সৱনগ্গং ভিন্দিত্ৱা গচ্ছতি, ৱিক্খিত্তো ৱা অনাদৰো ৱা নিসীদতি, নত্থেতস্স ধম্মে গাৰৱো. যো থেৰনৱমজ্ঝিমেসু চিত্তীকাৰং ন পচ্চুপট্ঠাপেতি, উপোসথাগাৰৱিতক্কমাড়কাদীসু কাযপ্পাগব্ভিযং দস্সেতি, যথাৱুড্ঢং ন ৱন্দতি, নত্থেতস্স সঙ্ঘে গাৰৱো. তিস্সো সিক্খা সমাদায অসিক্খমানোযেৱ পন সিক্খায অগাৰৱোতি ৱেদিতব্বো. পমাদে চ সতিৱিপ্পৱাসে তিট্ঠমানোযেৱ অপ্পমাদলক্খণং অব্ৰূহযমানো অপ্পমাদে অগাৰৱোতি ৱেদিতব্বো. তথা আমিসপ্পটিসন্থাৰং ধম্মপ্পটিসন্থাৰন্তি ইমং দুৱিধং পটিসন্থাৰং অকৰোন্তোযেৱ পটিসন্থাৰে অগাৰৱোতি ৱেদিতব্বো. গাৰৱনিদ্দেসে ৱুত্তৱিপৰিযাযেন অত্থো ৱেদিতব্বো.

২৭২. ৱিৱাদমূলনিদ্দেসে ‘‘সত্থৰিপি অগাৰৱো’’তিআদীনং বুদ্ধে অগাৰৱাদীসু ৱুত্তনযেনেৱ অত্থো ৱেদিতব্বো. অপ্পতিস্সোতি অনীচৱুত্তি; ন সত্থাৰং জেট্ঠকং কত্ৱা ৱিহৰতি. অজ্ঝত্তং ৱাতি অত্তনো সন্তানে ৱা অত্তনো পক্খে ৱা; সকায পৰিসাযাতি অত্থো. বহিদ্ধা ৱাতি পৰসন্তানে ৱা পৰপক্খে ৱা. তত্ৰ তুম্হেতি তস্মিং অজ্ঝত্তবহিদ্ধাভেদে সপৰসন্তানে ৱা সপৰপৰিসায ৱা. পহানায ৱাযমেয্যাথাতি মেত্তাভাৱনাদীহি নযেহি পহানত্থং ৱাযমেয্যাথ; মেত্তাভাৱনাদিনযেন হি তং অজ্ঝত্তম্পি বহিদ্ধাপি পহীযতি. অনৱস্সৱাযাতি অপ্পৱত্তিভাৱায.

সন্দিট্ঠিপৰামাসীতি সকমেৱ দিট্ঠিং পৰামসতি; যং অত্তনা দিট্ঠিগতং গহিতং, ইদমেৱ সচ্চন্তি গণ্হাতি. আধানগ্গাহীতি দড়্হগ্গাহী.

২৭৩. অনুৱাদমূলনিদ্দেসো কিঞ্চাপি ৱিৱাদমূলনিদ্দেসেনেৱ সমানো, অথ খো অট্ঠাৰস ভেদকৰৱত্থূনি নিস্সায ৱিৱদন্তানং কোধূপনাহাদযো ৱিৱাদমূলানি. তথা ৱিৱদন্তা পন সীলৱিপত্তিআদীসু অঞ্ঞতৰৱিপত্তিং আপজ্জিত্ৱা ‘‘অসুকো ভিক্খু অসুকং নাম ৱিপত্তিং আপন্নো’’তি ৱা, ‘‘পাৰাজিকং আপন্নোসি, সঙ্ঘাদিসেসং আপন্নোসী’’তি ৱা অনুৱদন্তি. এৱং অনুৱদন্তানং কোধূপনাহাদযো অনুৱাদমূলানীতি অযমেত্থ ৱিসেসো.

২৭৪. সাৰণীযধম্মনিদ্দেসে মেত্তচিত্তেন কতং কাযকম্মং মেত্তং কাযকম্মং নাম. আৱি চেৱ ৰহো চাতি সম্মুখা চ পৰম্মুখা চ. তত্থ নৱকানং চীৱৰকম্মাদীসু সহাযভাৱগমনং সম্মুখা মেত্তং কাযকম্মং নাম. থেৰানং পন পাদধোৱনবীজনৱাতদানাদিভেদম্পি সব্বং সামীচিকম্মং সম্মুখা মেত্তং কাযকম্মং নাম. উভযেহিপি দুন্নিক্খিত্তানং দাৰুভণ্ডাদীনং তেসু অৱমঞ্ঞং অকত্ৱা অত্তনা দুন্নিক্খিত্তানং ৱিয পটিসামনং পৰম্মুখা মেত্তং কাযকম্মং নাম. অযম্পি ধম্মো সাৰণীযোতি অযং মেত্তাকাযকম্মসঙ্খাতো ধম্মো সৰিতব্বো সতিজনকো; যো নং কৰোতি, তং পুগ্গলং; যেসং কতো হোতি, তে পসন্নচিত্তা ‘‘অহো সপ্পুৰিসো’’তি অনুস্সৰন্তীতি অধিপ্পাযো. পিযকৰণোতি তং পুগ্গলং সব্ৰহ্মচাৰীনং পিযং কৰোতি. গৰুকৰণোতি তং পুগ্গলং সব্ৰহ্মচাৰীনং গৰুং কৰোতি. সঙ্গহাযাতিআদীসু সব্ৰহ্মচাৰীহি সঙ্গহেতব্বভাৱায. তেহি সদ্ধিং অৱিৱাদায সমগ্গভাৱায একীভাৱায চ সংৱত্ততি.

মেত্তং ৱচীকম্মন্তিআদীসু দেৱত্থেৰো তিস্সত্থেৰোতি এৱং পগ্গয্হ ৱচনং সম্মুখা মেত্তং ৱচীকম্মং নাম. ৱিহাৰে অসন্তে পন তং পটিপুচ্ছন্তস্স ‘‘কুহিং অম্হাকং দেৱত্থেৰো, কুহিং অম্হাকং তিস্সত্থেৰো, কদা নু খো আগমিস্সতী’’তি এৱং মমাযনৱচনং পৰম্মুখা মেত্তং ৱচীকম্মং নাম. মেত্তাসিনেহসিনিদ্ধানি পন নযনানি উম্মীলেত্ৱা পসন্নেন মুখেন ওলোকনং সম্মুখা মেত্তং মনোকম্মং নাম. ‘‘দেৱত্থেৰো তিস্সত্থেৰো অৰোগো হোতু, অপ্পাবাধো’’তি সমন্নাহৰণং পৰম্মুখা মেত্তং মনোকম্মং নাম.

অপ্পটিৱিভত্তভোগীতি নেৱ আমিসং পটিৱিভজিত্ৱা ভুঞ্জতি, ন পুগ্গলং. যো হি ‘‘এত্তকং পৰেসং দস্সামি, এত্তকং অত্তনা ভুঞ্জিস্সামি, এত্তকং ৱা অসুকস্স চ অসুকস্স চ দস্সামি, এত্তকং অত্তনা ভুঞ্জিস্সামী’’তি ৱিভজিত্ৱা ভুঞ্জতি, অযং পটিৱিভত্তভোগী নাম. অযং পন এৱং অকত্ৱা আভতং পিণ্ডপাতং থেৰাসনতো পট্ঠায দত্ৱা গহিতাৱসেসং ভুঞ্জতি. ‘‘সীলৱন্তেহী’’তি ৱচনতো দুস্সীলস্স অদাতুম্পি ৱট্টতি, সাৰণীযধম্মপূৰকেন পন সব্বেসং দাতব্বমেৱাতি ৱুত্তং. গিলান-গিলানুপট্ঠাক-আগন্তুক-গমিকচীৱৰকম্মাদিপসুতানং ৱিচেয্য দাতুম্পি ৱট্টতি. ন হি এতে ৱিচিনিত্ৱা দেন্তেন পুগ্গলৱিভাগো কতো হোতি, ঈদিসানঞ্হি কিচ্ছলাভত্তা ৱিসেসো কাতব্বোযেৱাতি অযং কৰোতি.

অখণ্ডানীতিআদীসু যস্স সত্তসু আপত্তিক্খন্ধেসু আদিম্হি ৱা অন্তে ৱা সিক্খাপদং ভিন্নং হোতি, তস্স সীলং পৰিযন্তে ছিন্নসাটকো ৱিয খণ্ডং নাম. যস্স পন ৱেমজ্ঝে ভিন্নং, তস্স মজ্ঝে ছিদ্দসাটকো ৱিয ছিদ্দং নাম হোতি. যস্স পটিপাটিযা দ্ৱে তীণি ভিন্নানি, তস্স পিট্ঠিযং ৱা কুচ্ছিযং ৱা উট্ঠিতেন ৱিসভাগৱণ্ণেন কাড়ৰত্তাদীনং অঞ্ঞতৰসৰীৰৱণ্ণা গাৱী ৱিয সবলং নাম হোতি. যস্স অন্তৰন্তৰা ভিন্নানি, তস্স অন্তৰন্তৰা ৱিসভাগৱণ্ণবিন্দুৱিচিত্ৰা গাৱী ৱিয কম্মাসং নাম হোতি. যস্স পন সব্বেন সব্বং অভিন্নানি সীলানি, তস্স তানি সীলানি অখণ্ডানি অচ্ছিদ্দানি অসবলানি অকম্মাসানি নাম হোন্তি. তানি পনেতানি ভুজিস্সভাৱকৰণতো ভুজিস্সানি. ৱিঞ্ঞূহি পসত্থত্তা ৱিঞ্ঞুপ্পসত্থানি. তণ্হাদিট্ঠীহি অপৰামট্ঠত্তা অপৰামট্ঠানি. উপচাৰসমাধিং অপ্পনাসমাধিং ৱা সংৱত্তযন্তীতি সমাধিসংৱত্তনিকানীতি ৱুচ্চন্তি. সীলসামঞ্ঞগতো ৱিহৰতীতি তেসু তেসু দিসাভাগেসু ৱিহৰন্তেহি কল্যাণসীলেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং সমানভাৱূপগতসীলো ৱিহৰতি.

যাযং দিট্ঠীতি মগ্গসম্পযুত্তা সম্মাদিট্ঠি. অৰিযাতি নিদ্দোসা. নিয্যাতীতি নিয্যানিকা. তক্কৰস্সাতি যো তথাকাৰী হোতি, তস্স. দুক্খক্খযাযাতি সব্বদুক্খস্স খযত্থং. সেসং যাৱ সমথভেদপৰিযোসানা উত্তানত্থমেৱ.

কতিপুচ্ছাৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

খন্ধকপুচ্ছাৱাৰো

পুচ্ছাৱিস্সজ্জনাৱণ্ণনা

৩২০. উপসম্পদং পুচ্ছিস্সন্তি উপসম্পদক্খন্ধকং পুচ্ছিস্সং. সনিদানং সনিদ্দেসন্তি নিদানেন চ নিদ্দেসেন চ সদ্ধিং পুচ্ছিস্সামি. সমুক্কট্ঠপদানং কতি আপত্তিযোতি যানি তত্থ সমুক্কট্ঠানি উত্তমানি পদানি ৱুত্তানি, তেসং সমুক্কট্ঠপদানং উত্তমপদানং সঙ্খেপতো কতি আপত্তিযো হোন্তীতি. যেন যেন হি পদেন যা যা আপত্তি পঞ্ঞত্তা, সা সা তস্স তস্স পদস্স আপত্তীতি ৱুচ্চতি. তেন ৱুত্তং ‘‘সমুক্কট্ঠপদানং কতি আপত্তিযো’’তি. দ্ৱে আপত্তিযোতি ঊনৱীসতিৱস্সং উপসম্পাদেন্তস্স পাচিত্তিযং, সেসেসু সব্বপদেসু দুক্কটং.

তিস্সোতি ‘‘নস্সন্তেতে ৱিনস্সন্তেতে, কো তেহি অত্থো’’তি ভেদপুৰেক্খাৰানং উপোসথকৰণে থুল্লচ্চযং, উক্খিত্তকেন সদ্ধিং উপোসথকৰণে পাচিত্তিযং, সেসেসু দুক্কটন্তি এৱং উপোসথক্খন্ধকে তিস্সো আপত্তিযো. একাতি ৱস্সূপনাযিকক্খন্ধকে একা দুক্কটাপত্তিযেৱ.

তিস্সোতি ভেদপুৰেক্খাৰস্স পৱাৰযতো থুল্লচ্চযং, উক্খিত্তকেন সদ্ধিং পাচিত্তিযং, সেসেসু দুক্কটন্তি এৱং পৱাৰণাক্খন্ধকেপি তিস্সো আপত্তিযো.

তিস্সোতি ৱচ্ছতৰিং উগ্গহেত্ৱা মাৰেন্তানং পাচিত্তিযং, ৰত্তেন চিত্তেন অঙ্গজাতছুপনে থুল্লচ্চযং, সেসেসু দুক্কটন্তি এৱং চম্মসংযুত্তেপি তিস্সো আপত্তিযো. ভেসজ্জক্খন্ধকেপি সমন্তা দ্ৱঙ্গুলে থুল্লচ্চযং, ভোজ্জযাগুযা পাচিত্তিযং, সেসেসু দুক্কটন্তি এৱং তিস্সো আপত্তিযো.

কথিনং কেৱলং পঞ্ঞত্তিমেৱ, নত্থি তত্থ আপত্তি. চীৱৰসংযুত্তে কুসচীৰৱাকচীৰেসু থুল্লচ্চযং, অতিৰেকচীৱৰে নিস্সগ্গিযং, সেসেসু দুক্কটন্তি ইমা তিস্সো আপত্তিযো.

চম্পেয্যকে একা দুক্কটাপত্তিযেৱ. কোসম্বক-কম্মক্খন্ধক-পাৰিৱাসিকসমুচ্চযক্খন্ধকেসুপি একা দুক্কটাপত্তিযেৱ.

সমথক্খন্ধকে ছন্দদাযকো খিয্যতি, খিয্যনকং পাচিত্তিযং, সেসেসু দুক্কটন্তি ইমা দ্ৱে আপত্তিযো. খুদ্দকৱত্থুকে অত্তনো অঙ্গজাতং ছিন্দতি, থুল্লচ্চযং, ৰোমট্ঠে পাচিত্তিযং, সেসেসু দুক্কটন্তি ইমা তিস্সো আপত্তিযো. সেনাসনক্খন্ধকে গৰুভণ্ডৱিস্সজ্জনে থুল্লচ্চযং, সঙ্ঘিকা ৱিহাৰা নিক্কড্ঢনে পাচিত্তিযং, সেসেসু দুক্কটন্তি ইমা তিস্সো আপত্তিযো.

সঙ্ঘভেদেভেদকানুৱত্তকানং থুল্লচ্চযং, গণভোজনে পাচিত্তিযন্তি ইমা দ্ৱে আপত্তিযো. সমাচাৰং পুচ্ছিস্সন্তি ৱুত্তে ৱত্তক্খন্ধকে একা দুক্কটাপত্তিযেৱ. সা সব্বৱত্তেসু অনাদৰিযেন হোতি. তথা পাতিমোক্খট্ঠপনে. ভিক্খুনিক্খন্ধকে অপ্পৱাৰণায পাচিত্তিযং, সেসেসু দুক্কটন্তি দ্ৱে আপত্তিযো. পঞ্চসতিকসত্তসতিকেসু কেৱলং ধম্মো সঙ্গহং আৰোপিতো, নত্থি তত্থ আপত্তীতি.

খন্ধকপুচ্ছাৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

একুত্তৰিকনযো

এককৱাৰৱণ্ণনা

৩২১. আপত্তিকৰা ধম্মা জানিতব্বাতিআদিম্হি একুত্তৰিকনযে আপত্তিকৰা ধম্মা নাম ছ আপত্তিসমুট্ঠানানি. এতেসঞ্হি ৱসেন পুগ্গলো আপত্তিং আপজ্জতি, তস্মা ‘‘আপত্তিকৰা’’তি ৱুত্তা. অনাপত্তিকৰা নাম সত্ত সমথা. আপত্তি জানিতব্বাতি তস্মিং তস্মিং সিক্খাপদে চ ৱিভঙ্গে চ ৱুত্তা আপত্তি জানিতব্বা. অনাপত্তীতি ‘‘অনাপত্তি ভিক্খু অসাদিযন্তস্সা’’তিআদিনা নযেন অনাপত্তি জানিতব্বা. লহুকাতি লহুকেন ৱিনযকম্মেন ৱিসুজ্ঝনতো পঞ্চৱিধা আপত্তি. গৰুকাতি গৰুকেন ৱিনযকম্মেন ৱিসুজ্ঝনতো সঙ্ঘাদিসেসা আপত্তি. কেনচি আকাৰেন অনাপত্তিভাৱং উপনেতুং অসক্কুণেয্যতো পাৰাজিকাপত্তি চ. সাৱসেসাতি ঠপেত্ৱা পাৰাজিকং সেসা. অনৱসেসাতি পাৰাজিকাপত্তি. দ্ৱে আপত্তিক্খন্ধা দুট্ঠুল্লা; অৱসেসা অদুট্ঠুল্লা. সপ্পটিকম্মদুকং সাৱসেসদুকসদিসং. দেসনাগামিনিদুকং লহুকদুকসঙ্গহিতং.

অন্তৰাযিকাতি সত্তপি আপত্তিযো সঞ্চিচ্চ ৱীতিক্কন্তা সগ্গন্তৰাযঞ্চেৱ মোক্খন্তৰাযঞ্চ কৰোন্তীতি অন্তৰাযিকা. অজানন্তেন ৱীতিক্কন্তা পন পণ্ণত্তিৱজ্জাপত্তি নেৱ সগ্গন্তৰাযং ন মোক্খন্তৰাযং কৰোতীতি অনন্তৰাযিকা. অন্তৰাযিকং আপন্নস্সাপি দেসনাগামিনিং দেসেত্ৱা ৱুট্ঠানগামিনিতো ৱুট্ঠায সুদ্ধিপত্তস্স সামণেৰভূমিযং ঠিতস্স চ অৱাৰিতো সগ্গমোক্খমগ্গোতি. সাৱজ্জপঞ্ঞত্তীতি লোকৱজ্জা. অনৱজ্জপঞ্ঞত্তীতি পণ্ণত্তিৱজ্জা. কিৰিযতো সমুট্ঠিতা নাম যং কৰোন্তো আপজ্জতি পাৰাজিকাপত্তি ৱিয. অকিৰিযতোতি যং অকৰোন্তো আপজ্জতি, চীৱৰঅনধিট্ঠানাপত্তি ৱিয. কিৰিযাকিৰিযতোতি যং কৰোন্তো চ অকৰোন্তো চ আপজ্জতি, কুটিকাৰাপত্তি ৱিয.

পুব্বাপত্তীতি পঠমং আপন্নাপত্তি. অপৰাপত্তীতি পাৰিৱাসিকাদীহি পচ্ছা আপন্নাপত্তি. পুব্বাপত্তীনং অন্তৰাপত্তি নাম মূলৱিসুদ্ধিযা অন্তৰাপত্তি. অপৰাপত্তীনং অন্তৰাপত্তি নাম অগ্ঘৱিসুদ্ধিযা অন্তৰাপত্তি. কুৰুন্দিযং পন ‘‘পুব্বাপত্তি নাম পঠমং আপন্না. অপৰাপত্তি নাম মানত্তাৰহকালে আপন্না. পুব্বাপত্তীনং অন্তৰাপত্তি নাম পৰিৱাসে আপন্না. অপৰাপত্তীনং অন্তৰাপত্তি নাম মানত্তচাৰে আপন্না’’তি ৱুত্তং. ইদম্পি একেন পৰিযাযেন যুজ্জতি.

দেসিতা গণনূপগা নাম যা ধুৰনিক্খেপং কত্ৱা পুন ন আপজ্জিস্সামীতি দেসিতা হোতি. অগণনূপগা নাম যা ধুৰনিক্খেপং অকত্ৱা সউস্সাহেনেৱ চিত্তেন অপৰিসুদ্ধেন দেসিতা হোতি. অযঞ্হি দেসিতাপি দেসিতগণনং ন উপেতি. অট্ঠমে ৱত্থুস্মিং ভিক্খুনিযা পাৰাজিকমেৱ হোতি. পঞ্ঞত্তি জানিতব্বাতিআদীসু নৱসু পদেসু পঠমপাৰাজিকপুচ্ছায ৱুত্তনযেনেৱ ৱিনিচ্ছযো ৱেদিতব্বো.

থুল্লৱজ্জাতি থুল্লদোসে পঞ্ঞত্তা গৰুকাপত্তি. অথুল্লৱজ্জাতি লহুকাপত্তি. গিহিপটিসংযুত্তাতি সুধম্মত্থেৰস্স আপত্তি, যা চ ধম্মিকস্স পটিস্সৱস্স অসচ্চাপনে আপত্তি, অৱসেসা ন গিহিপটিসংযুত্তা. পঞ্চানন্তৰিযকম্মাপত্তি নিযতা, সেসা অনিযতা. আদিকৰোতি সুদিন্নত্থেৰাদি আদিকম্মিকো. অনাদিকৰোতি মক্কটিসমণাদি অনুপঞ্ঞত্তিকাৰকো. অধিচ্চাপত্তিকো নাম যো কদাচি কৰহচি আপত্তিং আপজ্জতি. অভিণ্হাপত্তিকো নাম যো নিচ্চং আপজ্জতি.

চোদকো নাম যো ৱত্থুনা ৱা আপত্তিযা ৱা পৰং চোদেতি. যো পন এৱং চোদিতো অযং চুদিতকো নাম. পঞ্চদসসু ধম্মেসু অপ্পতিট্ঠহিত্ৱা অভূতেন ৱত্থুনা চোদেন্তো অধম্মচোদকো নাম, তেন তথা চোদিতো অধম্মচুদিতকো নাম. ৱিপৰিযাযেন ধম্মচোদকচুদিতকা ৱেদিতব্বা. মিচ্ছত্তনিযতেহি ৱা সম্মত্তনিযতেহি ৱা ধম্মেহি সমন্নাগতো নিযতো, ৱিপৰীতো অনিযতো.

সাৱকা ভব্বাপত্তিকা নাম, বুদ্ধা চ পচ্চেকবুদ্ধা চ অভব্বাপত্তিকা নাম. উক্খেপনীযকম্মকতো উক্খিত্তকো নাম, অৱসেসচতুব্বিধতজ্জনীযাদিকম্মকতো অনুক্খিত্তকো নাম. অযঞ্হি উপোসথং ৱা পৱাৰণং ৱা ধম্মপৰিভোগং ৱা আমিসপৰিভোগং ৱা ন কোপেতি. ‘‘মেত্তিযং ভিক্খুনিং নাসেথ, দূসকো নাসেতব্বো, কণ্টকো সমণুদ্দেসো নাসেতব্বো’’তি এৱং লিঙ্গদণ্ডকম্ম-সংৱাসনাসনাহি নাসিতব্বো নাসিতকো নাম. সেসা সব্বে অনাসিতকা. যেন সদ্ধিং উপোসথাদিকো সংৱাসো অত্থি, অযং সমানসংৱাসকো, ইতৰো নানাসংৱাসকো. সো কম্মনানাসংৱাসকো লদ্ধিনানাসংৱাসকোতি দুৱিধো হোতি. ঠপনং জানিতব্বন্তি ‘‘একং ভিক্খৱে অধম্মিকং পাতিমোক্খট্ঠপন’’ন্তিআদিনা নযেন ৱুত্তং পাতিমোক্খট্ঠপনং জানিতব্বন্তি অত্থো.

এককৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

দুকৱাৰৱণ্ণনা

৩২২. দুকেসু সচিত্তকা আপত্তি সঞ্ঞাৱিমোক্খা, অচিত্তকা নোসঞ্ঞাৱিমোক্খা. লদ্ধসমাপত্তিকস্স আপত্তি নাম ভূতাৰোচনাপত্তি, অলদ্ধসমাপত্তিকস্স আপত্তি নাম অভূতাৰোচনাপত্তি. সদ্ধম্মপটিসঞ্ঞুত্তা নাম পদসোধম্মাদিকা, অসদ্ধম্মপটিসঞ্ঞুত্তা নাম দুট্ঠুল্লৱাচাপত্তি. সপৰিক্খাৰপটিসঞ্ঞুত্তা নাম নিস্সগ্গিযৱত্থুনো অনিস্সজ্জিত্ৱা পৰিভোগে, পত্তচীৱৰানং নিদহনে, কিলিট্ঠচীৱৰানং অধোৱনে, মলগ্গহিতপত্তস্স অপচনেতি এৱং অযুত্তপৰিভোগে আপত্তি. পৰপৰিক্খাৰপটিসঞ্ঞুত্তা নাম সঙ্ঘিকমঞ্চপীঠাদীনং অজ্ঝোকাসে সন্থৰণঅনাপুচ্ছাগমনাদীসু আপজ্জিতব্বা আপত্তি. সপুগ্গলপটিসঞ্ঞুত্তা নাম ‘‘মুদুপিট্ঠিকস্স লম্বিস্স ঊৰুনা অঙ্গজাতং পীড়েন্তস্সা’’তিআদিনা নযেন ৱুত্তাপত্তি. পৰপুগ্গলপটিসঞ্ঞুত্তা নাম মেথুনধম্মকাযসংসগ্গপহাৰদানাদীসু ৱুত্তাপত্তি, ‘‘সিখৰণীসী’’তি সচ্চং ভণন্তো গৰুকং আপজ্জতি, ‘‘সম্পজানমুসাৱাদে পাচিত্তিয’’ন্তি মুসা ভণন্তো লহুকং. অভূতাৰোচনে মুসা ভণন্তো গৰুকং. ভূতাৰোচনে সচ্চং ভণন্তো লহুকং.

‘‘সঙ্ঘকম্মং ৱগ্গং কৰিস্সামী’’তি অন্তোসীমায একমন্তে নিসীদন্তো ভূমিগতো আপজ্জতি নাম. সচে পন অঙ্গুলিমত্তম্পি আকাসে তিট্ঠেয্য, ন আপজ্জেয্য, তেন ৱুত্তং ‘‘নো ৱেহাসগতো’’তি. ৱেহাসকুটিযা আহচ্চপাদকং মঞ্চং ৱা পীঠং ৱা অভিনিসীদন্তো ৱেহাসগতো আপজ্জতি নাম. সচে পন তং ভূমিযং পঞ্ঞাপেত্ৱা নিপজ্জেয্য ন আপজ্জেয্য, তেন ৱুত্তং – ‘‘নো ভূমিগতো’’তি. গমিযো গমিযৱত্তং অপূৰেত্ৱা গচ্ছন্তো নিক্খমন্তো আপজ্জতি নাম, নো পৱিসন্তো. আগন্তুকো আগন্তুকৱত্তং অপূৰেত্ৱা সছত্তুপাহনো পৱিসন্তো পৱিসন্তো আপজ্জতি নাম, নো নিক্খমন্তো.

আদিযন্তো আপজ্জতি নাম ভিক্খুনী অতিগম্ভীৰং উদকসুদ্ধিকং আদিযমানা; দুব্বণ্ণকৰণং অনাদিযিত্ৱা চীৱৰং পৰিভুঞ্জন্তো পন অনাদিযন্তো আপজ্জতি নাম. মূগব্বতাদীনি তিত্থিযৱত্তানি সমাদিযন্তো সমাদিযন্তো আপজ্জতি নাম. পাৰিৱাসিকাদযো পন তজ্জনীযাদিকম্মকতা ৱা অত্তনো ৱত্তং অসমাদিযন্তা আপজ্জন্তি, তে সন্ধায ৱুত্তং ‘‘অত্থাপত্তি ন সমাদিযন্তো আপজ্জতী’’তি. অঞ্ঞাতিকায ভিক্খুনিযা চীৱৰং সিব্বন্তো ৱেজ্জকম্মভণ্ডাগাৰিককম্মচিত্তকম্মাদীনি ৱা কৰোন্তো কৰোন্তো আপজ্জতি নাম. উপজ্ঝাযৱত্তাদীনি অকৰোন্তো অকৰোন্তো আপজ্জতি নাম. অঞ্ঞাতিকায ভিক্খুনিযা চীৱৰং দদমানো দেন্তো আপজ্জতি নাম. সদ্ধিৱিহাৰিকঅন্তেৱাসিকানং চীৱৰাদীনি অদেন্তো অদেন্তো আপজ্জতি নাম. অঞ্ঞাতিকায ভিক্খুনিযা চীৱৰং গণ্হন্তো পটিগ্গণ্হন্তো আপজ্জতি নাম. ‘‘ন ভিক্খৱে ওৱাদো ন গহেতব্বো’’তি ৱচনতো ওৱাদং অগণ্হন্তো ন পটিগ্গণ্হন্তো আপজ্জতি নাম.

নিস্সগ্গিযৱত্থুং অনিস্সজ্জিত্ৱা পৰিভুঞ্জন্তো পৰিভোগেন আপজ্জতি নাম. পঞ্চাহিকং সঙ্ঘাটিচাৰং অতিক্কামযমানা অপৰিভোগেন আপজ্জতি নাম. সহগাৰসেয্যং ৰত্তিং আপজ্জতি নাম, নো দিৱা, দ্ৱাৰং অসংৱৰিত্ৱা পটিসল্লীযন্তো দিৱা আপজ্জতি, নো ৰত্তিং. একৰত্তছাৰত্তসত্তাহদসাহমাসাতিক্কমেসু ৱুত্তআপত্তিং আপজ্জন্তো অৰুণুগ্গে আপজ্জতি নাম, পৱাৰেত্ৱা ভুঞ্জন্তো ন অৰুণুগ্গে আপজ্জতি নাম.

ভূতগামঞ্চেৱ অঙ্গজাতঞ্চ ছিন্দন্তো ছিন্দন্তো আপজ্জতি নাম, কেসে ৱা নখে ৱা ন ছিন্দন্তো ন ছিন্দন্তো আপজ্জতি নাম. আপত্তিং ছাদেন্তো ছাদেন্তো আপজ্জতি নাম, ‘‘তিণেন ৱা পণ্ণেন ৱা পটিচ্ছাদেত্ৱা আগন্তব্বং, নত্ৱেৱ নগ্গেন আগন্তব্বং, যো আগচ্ছেয্য আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি ইমং পন আপত্তিং ন ছাদেন্তো আপজ্জতি নাম. কুসচীৰাদীনি ধাৰেন্তো ধাৰেন্তো আপজ্জতি নাম, ‘‘অযং তে ভিক্খু পত্তো যাৱ ভেদনায ধাৰেতব্বো’’তি ইমং আপত্তিং ন ধাৰেন্তো আপজ্জতি নাম.

‘‘অত্তনা ৱা অত্তানং নানাসংৱাসকং কৰোতী’’তি একসীমাযং দ্ৱীসু সঙ্ঘেসু নিসিন্নেসু একস্মিং পক্খে নিসীদিত্ৱা পৰপক্খস্স লদ্ধিং গণ্হন্তো যস্মিং পক্খে নিসিন্নো তেসং অত্তনাৱ অত্তানং নানাসংৱাসকং কৰোতি নাম. যেসং সন্তিকে নিসিন্নো তেসং গণপূৰকো হুত্ৱা কম্মং কোপেতি, ইতৰেসং হত্থপাসং অনাগতত্তা. সমানসংৱাসকেপি এসেৱ নযো. যেসঞ্হি সো লদ্ধিং ৰোচেতি, তেসং সমানসংৱাসকো হোতি, ইতৰেসং নানাসংৱাসকো. সত্ত আপত্তিযো সত্ত আপত্তিক্খন্ধাতি আপজ্জিতব্বতো আপত্তিযো, ৰাসট্ঠেন খন্ধাতি এৱং দ্ৱেযেৱ নামানি হোন্তীতি নামৱসেন দুকং দস্সিতং. কম্মেন ৱা সলাকগ্গাহেন ৱাতি এত্থ উদ্দেসো চেৱ কম্মঞ্চ একং, ৱোহাৰো চেৱ অনুস্সাৱনা চ সলাকগ্গাহো চ একং, ৱোহাৰানুস্সাৱনসলাকগ্গাহা পুব্বভাগা, কম্মঞ্চেৱ উদ্দেসো চ পমাণং.

অদ্ধানহীনো নাম ঊনৱীসতিৱস্সো. অঙ্গহীনো নাম হত্থচ্ছিন্নাদিভেদো. ৱত্থুৱিপন্নো নাম পণ্ডকো তিৰচ্ছানগতো উভতোব্যঞ্জনকো চ. অৱসেসা থেয্যসংৱাসকাদযো অট্ঠ অভব্বপুগ্গলা কৰণদুক্কটকা নাম. দুক্কটকিৰিযা দুক্কটকম্মা, ইমস্মিংযেৱ অত্তভাৱে কতেন অত্তনো কম্মেন অভব্বট্ঠানং পত্তাতি অত্থো. অপৰিপূৰো নাম অপৰিপুণ্ণপত্তচীৱৰো. নো চ যাচতি নাম উপসম্পদং ন যাচতি. অলজ্জিস্স চ বালস্স চাতি অলজ্জী সচেপি তেপিটকো হোতি, বালো চ সচেপি সট্ঠিৱস্সো হোতি, উভোপি নিস্সায ন ৱত্থব্বং. বালস্স চ লজ্জিস্স চাতি এত্থ বালস্স ‘‘ত্ৱং নিস্সযং গণ্হা’’তি আণাযপি নিস্সযো দাতব্বো, লজ্জিস্স পন যাচন্তস্সেৱ. সাতিসাৰন্তি সদোসং; যং অজ্ঝাচৰন্তো আপত্তিং আপজ্জতি.

কাযেন পটিক্কোসনা নাম হত্থৱিকাৰাদীহি পটিক্কোসনা. কাযেন পটিজানাতীতি হত্থৱিকাৰাদীহি পটিজানাতি. উপঘাতিকা নাম উপঘাতা. সিক্খূপঘাতিকা নাম সিক্খূপঘাতো. ভোগূপঘাতিকা নাম পৰিভোগূপঘাতো, তত্থ তিস্সো সিক্খা অসিক্খতো সিক্খূপঘাতিকাতি ৱেদিতব্বা. সঙ্ঘিকং ৱা পুগ্গলিকং ৱা দুপ্পৰিভোগং ভুঞ্জতো ভোগূপঘাতিকাতি ৱেদিতব্বা. দ্ৱে ৱেনযিকাতি দ্ৱে অত্থা ৱিনযসিদ্ধা. পঞ্ঞত্তং নাম সকলে ৱিনযপিটকে কপ্পিযাকপ্পিযৱসেন পঞ্ঞত্তং. পঞ্ঞত্তানুলোমং নাম চতূসু মহাপদেসেসু দট্ঠব্বং. সেতুঘাতোতি পচ্চযঘাতো; যেন চিত্তেন অকপ্পিযং কৰেয্য, তস্স চিত্তস্সাপি অনুপ্পাদনন্তি অত্থো. মত্তকাৰিতাতি মত্তায পমাণেন কৰণং; পমাণে ঠানন্তি অত্থো. কাযেন আপজ্জতীতি কাযদ্ৱাৰিকং কাযেন আপজ্জতি; ৱচীদ্ৱাৰিকং ৱাচায. কাযেন ৱুট্ঠাতীতি তিণৱত্থাৰকসমথে ৱিনাপি দেসনায কাযেনেৱ ৱুট্ঠাতি; দেসেত্ৱা ৱুট্ঠহন্তো পন ৱাচায ৱুট্ঠাতি. অব্ভন্তৰপৰিভোগো নাম অজ্ঝোহৰণপৰিভোগো. বাহিৰপৰিভোগো নাম সীসমক্খনাদি.

অনাগতং ভাৰং ৱহতীতি অথেৰোৱ সমানো থেৰেহি ৱহিতব্বং বীজনগাহধম্মজ্ঝেসনাদিভাৰং ৱহতি; তং নিত্থৰিতুং ৱীৰিযং আৰভতি. আগতং ভাৰং ন ৱহতীতি থেৰো থেৰকিচ্চং ন কৰোতি, ‘‘অনুজানামি ভিক্খৱে থেৰেন ভিক্খুনা সামং ৱা ধম্মং ভাসিতুং, পৰং ৱা অজ্ঝেসিতুং, অনুজানামি ভিক্খৱে থেৰাধেয্যং পাতিমোক্খ’’ন্তি এৱমাদি সব্বং পৰিহাপেতীতি অত্থো. ন কুক্কুচ্চাযিতব্বং কুক্কুচ্চাযতীতি ন কুক্কুচ্চাযিতব্বং কুক্কুচ্চাযিত্ৱা কৰোতি. কুক্কুচ্চাযিতব্বং ন কুক্কুচ্চাযতীতি কুক্কুচ্চাযিতব্বং ন কুক্কুচ্চাযিত্ৱা কৰোতি. এতেসং দ্ৱিন্নং দিৱা চ ৰত্তো চ আসৱা ৱড্ঢন্তীতি অত্থো. অনন্তৰদুকেপি ৱুত্তপটিপক্খৱসেন অত্থো ৱেদিতব্বো. সেসং তত্থ তত্থ ৱুত্তনযত্তা উত্তানমেৱাতি.

দুকৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

তিকৱাৰৱণ্ণনা

৩২৩. তিকেসু অত্থাপত্তি তিট্ঠন্তে ভগৱতি আপজ্জতীতি অত্থি আপত্তি, যং তিট্ঠন্তে ভগৱতি আপজ্জতীতি অত্থো. এসেৱ নযো সব্বত্থ. তত্থ লোহিতুপ্পাদাপত্তিং তিট্ঠন্তে আপজ্জতি. ‘‘এতৰহি খো পনানন্দ, ভিক্খূ অঞ্ঞমঞ্ঞং আৱুসোৱাদেন সমুদাচৰন্তি, ন ৱো মমচ্চযেন এৱং সমুদাচৰিতব্বং, নৱকেন, আনন্দ, ভিক্খুনা থেৰো ভিক্খূ ‘ভন্তে’তি ৱা ‘আযস্মা’তি ৱা সমুদাচৰিতব্বো’’তি ৱচনতো থেৰং আৱুসোৱাদেন সমুদাচৰণপচ্চযা আপত্তিং পৰিনিব্বুতে ভগৱতি আপজ্জতি, নো তিট্ঠন্তে. ইমা দ্ৱে আপত্তিযো ঠপেত্ৱা অৱসেসা ধৰন্তেপি ভগৱতি আপজ্জতি, পৰিনিব্বুতেপি.

পৱাৰেত্ৱা অনতিৰিত্তং ভুঞ্জন্তো আপত্তিং কালে আপজ্জতি নো ৱিকালে. ৱিকালভোজনাপত্তিং পন ৱিকালে আপজ্জতি নো কালে. অৱসেসা কালে চেৱ আপজ্জতি ৱিকালে চ. সহগাৰসেয্যং ৰত্তিং আপজ্জতি, দ্ৱাৰং অসংৱৰিত্ৱা পটিসল্লীযনং দিৱা. সেসা ৰত্তিঞ্চেৱ দিৱা চ. ‘‘দসৱস্সোম্হি অতিৰেকদসৱস্সোম্হী’’তি বালো অব্যত্তো পৰিসং উপট্ঠাপেন্তো দসৱস্সো আপজ্জতি নো ঊনদসৱস্সো. ‘‘অহং পণ্ডিতো ব্যত্তো’’তি নৱো ৱা মজ্ঝিমো ৱা পৰিসং উপট্ঠাপেন্তো ঊনদসৱস্সো আপজ্জতি নো দসৱস্সো. সেসা দসৱস্সো চেৱ আপজ্জতি ঊনদসৱস্সো চ. ‘‘পঞ্চৱস্সোম্হী’’তি বালো অব্যত্তো অনিস্সায ৱসন্তো পঞ্চৱস্সো আপজ্জতি. ‘‘অহং পণ্ডিতো ব্যত্তো’’তি নৱকো অনিস্সায ৱসন্তো ঊনপঞ্চৱস্সো আপজ্জতি. সেসং পঞ্চৱস্সো চেৱ আপজ্জতি ঊনপঞ্চৱস্সো চ. অনুপসম্পন্নং পদসোধম্মং ৱাচেন্তো, মাতুগামস্স ধম্মং দেসেন্তো এৱৰূপং আপত্তিং কুসলচিত্তো আপজ্জতি, পাৰাজিক-সুক্কৱিস্সট্ঠি-কাযসংসগ্গ-দুট্ঠুল্ল-অত্তকামপাৰিচৰিয-দুট্ঠদোস-সঙ্ঘভেদপহাৰদান-তলসত্তিকাদিভেদং অকুসলচিত্তো আপজ্জতি, অসঞ্চিচ্চ সহগাৰসেয্যাদিং অব্যাকতচিত্তো আপজ্জতি, যং অৰহাৱ আপজ্জতি, সব্বং অব্যাকতচিত্তোৱ আপজ্জতি, মেথুনধম্মাদিভেদমাপত্তিং সুখৱেদনাসমঙ্গী আপজ্জতি, দুট্ঠদোসাদিভেদং দুক্খৱেদনাসমঙ্গী, যং সুখৱেদনাসমঙ্গী আপজ্জতি, তংযেৱ মজ্ঝত্তো হুত্ৱা আপজ্জন্তো অদুক্খমসুখৱেদনাসমঙ্গী আপজ্জতি.

তযো পটিক্খেপাতি বুদ্ধস্স ভগৱতো তযো পটিক্খেপা. চতূসু পচ্চযেসু মহিচ্ছতা অসন্তুট্ঠিতা কিলেসসল্লেখনপটিপত্তিযা অগোপাযনা, ইমে হি তযো ধম্মা বুদ্ধেন ভগৱতা পটিক্খিত্তা. অপ্পিচ্ছতাদযো পন তযো বুদ্ধেন ভগৱতা অনুঞ্ঞাতা, তেন ৱুত্তং ‘‘তযো অনুঞ্ঞাতা’’তি.

‘‘দসৱস্সোম্হী’’তি পৰিসং উপট্ঠাপেন্তো ‘‘পঞ্চৱস্সোম্হী’’তি নিস্সযং অগণ্হন্তো বালো আপজ্জতি নো পণ্ডিতো, ঊনদসৱস্সো ‘‘ব্যত্তোম্হী’’তি বহুস্সুতত্তা পৰিসং উপট্ঠাপেন্তো ঊনপঞ্চৱস্সো চ নিস্সযং অগণ্হন্তো পণ্ডিতো আপজ্জতি নো বালো; অৱসেসং পণ্ডিতো চেৱ আপজ্জতি বালো চ. ৱস্সং অনুপগচ্ছন্তো কাড়ে আপজ্জতি নো জুণ্হে; মহাপৱাৰণায অপ্পৱাৰেন্তো জুণ্হে আপজ্জতি নো কাড়ে; অৱসেসং কাড়ে চেৱ আপজ্জতি জুণ্হে চ. ৱস্সূপগমনং কাড়ে কপ্পতি নো জুণ্হে; মহাপৱাৰণায পৱাৰণা জুণ্হে কপ্পতি নো কাড়ে; সেসং অনুঞ্ঞাতকং কাড়ে চেৱ কপ্পতি জুণ্হে চ.

কত্তিকপুণ্ণমাসিযা পচ্ছিমে পাটিপদদিৱসে ৱিকপ্পেত্ৱা ঠপিতং ৱস্সিকসাটিকং নিৱাসেন্তো হেমন্তে আপজ্জতি. কুৰুন্দিযং পন ‘‘কত্তিকপুণ্ণমদিৱসে অপচ্চুদ্ধৰিত্ৱা হেমন্তে আপজ্জতী’’তি ৱুত্তং, তম্পি সুৱুত্তং. ‘‘চাতুমাসং অধিট্ঠাতুং ততো পৰং ৱিকপ্পেতু’’ন্তি হি ৱুত্তং. অতিৰেকমাসে সেসে গিম্হানে পৰিযেসন্তো অতিৰেকড্ঢমাসে সেসে কত্ৱা নিৱাসেন্তো চ গিম্হে আপজ্জতি নাম. সতিযা ৱস্সিকসাটিকায নগ্গো কাযং ওৱস্সাপেন্তো ৱস্সে আপজ্জতি নাম. পাৰিসুদ্ধিউপোসথং ৱা অধিট্ঠানুপোসথং ৱা কৰোন্তো সঙ্ঘো আপজ্জতি. সুত্তুদ্দেসঞ্চ অধিট্ঠানুপোসথঞ্চ কৰোন্তো গণো আপজ্জতি. এককো সুত্তুদ্দেসং পাৰিসুদ্ধিউপোসথঞ্চ কৰোন্তো পুগ্গলো আপজ্জতি. পৱাৰণাযপি এসেৱ নযো.

সঙ্ঘুপোসথো চ সঙ্ঘপৱাৰণা চ সঙ্ঘস্সেৱ কপ্পতি. গণুপোসথো চ গণপৱাৰণা চ গণস্সেৱ কপ্পতি. অধিট্ঠানুপোসথো চ অধিট্ঠানপৱাৰণা চ পুগ্গলস্সেৱ কপ্পতি. ‘‘পাৰাজিকং আপন্নোম্হী’’তিআদীনি ভণন্তো ৱত্থুং ছাদেতি ন আপত্তিং, ‘‘মেথুনং ধম্মং পটিসেৱি’’ন্তিআদীনি ভণন্তো আপত্তিং ছাদেতি নো ৱত্থুং, যো নেৱ ৱত্থুং ন আপত্তিং আৰোচেতি, অযং ৱত্থুঞ্চেৱ ছাদেতি আপত্তিঞ্চ.

পটিচ্ছাদেতীতি পটিচ্ছাদি. জন্তাঘৰমেৱ পটিচ্ছাদি জন্তাঘৰপটিচ্ছাদি. ইতৰাসুপি এসেৱ নযো. দ্ৱাৰং পিদহিত্ৱা অন্তোজন্তাঘৰে ঠিতেন পৰিকম্মং কাতুং ৱট্টতি. উদকে ওতিণ্ণেনাপি এতদেৱ ৱট্টতি. উভযত্থ খাদিতুং ভুঞ্জিতুং ৱা ন ৱট্টতি. ৱত্থপটিচ্ছাদি সব্বকপ্পিযতায পটিচ্ছন্নেন সব্বং কাতুং ৱট্টতি. ৱহন্তীতি যন্তি নিয্যন্তি; নিন্দং ৱা পটিক্কোসং ৱা ন লভন্তি. চন্দমণ্ডলং অব্ভামহিকাধূমৰজৰাহুৱিমুত্তং ৱিৱটংযেৱ ৱিৰোচতি, ন তেসু অঞ্ঞতৰেন পটিচ্ছন্নং. তথা সূৰিযমণ্ডলং, ধম্মৱিনযোপি ৱিৱৰিত্ৱা ৱিভজিত্ৱা দেসিযমানোৱ ৱিৰোচতি নো পটিচ্ছন্নো.

অঞ্ঞেন ভেসজ্জেন কৰণীযেন অঞ্ঞং ৱিঞ্ঞাপেন্তো গিলানো আপজ্জতি, ন ভেসজ্জেন কৰণীযেন ভেসজ্জং ৱিঞ্ঞাপেন্তো অগিলানো আপজ্জতি, অৱসেসং আপত্তিং গিলানো চেৱ আপজ্জতি অগিলানো চ.

অন্তো আপজ্জতি নো বহীতি অনুপখজ্জ সেয্যং কপ্পেন্তো অন্তো আপজ্জতি নো বহি, বহি আপজ্জতি নো অন্তোতি সঙ্ঘিকং মঞ্চাদিং অজ্ঝোকাসে সন্থৰিত্ৱা পক্কমন্তো বহি আপজ্জতি নো অন্তো, অৱসেসং পন অন্তো চেৱ আপজ্জতি বহি চ. অন্তোসীমাযাতি আগন্তুকো আগন্তুকৱত্তং অদস্সেত্ৱা সছত্তুপাহনো ৱিহাৰং পৱিসন্তো উপচাৰসীমং ওক্কন্তমত্তোৱ আপজ্জতি. বহিসীমাযাতি গমিকো দাৰুভণ্ডপটিসামনাদিগমিকৱত্তং অপূৰেত্ৱা পক্কমন্তো উপচাৰসীমং অতিক্কন্তমত্তোৱ আপজ্জতি. অৱসেসং অন্তোসীমায চেৱ আপজ্জতি বহিসীমায চ. সতি ৱুড্ঢতৰে অনজ্ঝিট্ঠো ধম্মং ভাসন্তো সঙ্ঘমজ্ঝে আপজ্জতি নাম. গণমজ্ঝেপি পুগ্গলসন্তিকেপি এসেৱ নযো. কাযেন ৱুট্ঠাতীতি তিণৱত্থাৰকসমথেন ৱুট্ঠাতি. কাযং অচালেত্ৱা ৱাচায দেসেন্তস্স ৱাচায ৱুট্ঠাতি. ৱচীসম্পযুত্তং কাযকিৰিযং কত্ৱা দেসেন্তস্স কাযেন ৱাচায ৱুট্ঠাতি নাম. সঙ্ঘমজ্ঝে দেসনাগামিনীপি ৱুট্ঠানগামিনীপি ৱুট্ঠাতি. গণপুগ্গলমজ্ঝে পন দেসনাগামিনীযেৱ ৱুট্ঠাতি.

আগাড়্হায চেতেয্যাতি আগাড়্হায দড়্হভাৱায চেতেয্য; তজ্জনীযকম্মাদিকতস্স ৱত্তং ন পূৰযতো ইচ্ছমানো সঙ্ঘো উক্খেপনীযকম্মং কৰেয্যাতি অত্থো. অলজ্জী চ হোতি বালো চ অপকতত্তো চাতি এত্থ বালো ‘‘অযং ধম্মাধম্মং ন জানাতি’’ অপকতত্তো ৱা ‘‘আপত্তানাপত্তিং ন জানাতী’’তি ন এত্তাৱতা কম্মং কাতব্বং; বালভাৱমূলকং পন অপকতত্তভাৱমূলকঞ্চ আপত্তিং আপন্নস্স কম্মং কাতব্বন্তি অত্থো. অধিসীলে সীলৱিপন্নো নাম দ্ৱে আপত্তিক্খন্ধে আপন্নো; আচাৰৱিপন্নো নাম পঞ্চ আপত্তিক্খন্ধে আপন্নো; দিট্ঠিৱিপন্নো নাম অন্তগ্গাহিকায দিট্ঠিযা সমন্নাগতো. তেসং আপত্তিং অপস্সন্তানং অপ্পটিকৰোন্তানং দিট্ঠিঞ্চ অনিস্সজ্জন্তানংযেৱ কম্মং কাতব্বং.

কাযিকো দৱো নাম পাসকাদীহি জূতকীড়নাদিভেদো অনাচাৰো; ৱাচসিকো দৱো নাম মুখালম্বৰকৰণাদিভেদো অনাচাৰো; কাযিকৱাচসিকো নাম নচ্চনগাযনাদিভেদো দ্ৱীহিপি দ্ৱাৰেহি অনাচাৰো. কাযিকো অনাচাৰো নাম কাযদ্ৱাৰে পঞ্ঞত্তসিক্খাপদৱীতিক্কমো; ৱাচসিকো অনাচাৰো নাম ৱচীদ্ৱাৰে পঞ্ঞত্তসিক্খাপদৱীতিক্কমো; কাযিকৱাচসিকো নাম দ্ৱাৰদ্ৱযেপি পঞ্ঞত্তসিক্খাপদৱীতিক্কমো. কাযিকেন উপঘাতিকেনাতি কাযদ্ৱাৰে পঞ্ঞত্তস্স সিক্খাপদস্স অসিক্খনেন, যো হি তং ন সিক্খতি, সো নং উপঘাতেতি, তস্মা তস্স তং অসিক্খনং ‘‘কাযিকং উপঘাতিক’’ন্তি ৱুচ্চতি. সেসপদদ্ৱযেপি এসেৱ নযো. কাযিকেন মিচ্ছাজীৱেনাতি জঙ্ঘপেসনিকাদিনা ৱা গণ্ডফালনাদিনা ৱা ৱেজ্জকম্মেন; ৱাচসিকেনাতি সাসনউগ্গহণআৰোচনাদিনা; ততিযপদং উভযসম্পযোগৱসেন ৱুত্তং.

অলং ভিক্খু মা ভণ্ডনন্তি অলং ভিক্খু মা ভণ্ডনং কৰি, মা কলহং, মা ৱিৱাদং কৰীতি অত্থো. ন ৱোহৰিতব্বন্তি ন কিঞ্চি ৱত্তব্বং; ৱদতোপি হি তাদিসস্স ৱচনং ন সোতব্বং মঞ্ঞন্তি. ন কিস্মিঞ্চি পচ্চেকট্ঠানেতি কিস্মিঞ্চি বীজনগ্গাহাদিকে একস্মিম্পি জেট্ঠকট্ঠানে ন ঠপেতব্বোতি অত্থো. ওকাসকম্মং কাৰেন্তস্সাতি ‘‘কৰোতু আযস্মা ওকাসং, অহং তং ৱত্তুকামো’’তি এৱং ওকাসং কাৰেন্তস্স. নালং ওকাসকম্মং কাতুন্তি ‘‘কিং ত্ৱং কৰিস্সসী’’তি ওকাসো ন কাতব্বো. সৱচনীযং নাদাতব্বন্তি ৱচনং ন আদাতব্বং, ৱচনম্পি ন সোতব্বং; যত্থ গহেত্ৱা গন্তুকামো হোতি, ন তত্থ গন্তব্বন্তি অত্থো.

তীহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো ৱিনযোতি যং সো জানাতি, সো তস্স ৱিনযো নাম হোতি; সো ন পুচ্ছিতব্বোতি অত্থো. অনুযোগো ন দাতব্বোতি ‘‘ইদং কপ্পতী’’তি পুচ্ছন্তস্স পুচ্ছায ওকাসো ন দাতব্বো, ‘‘অঞ্ঞং পুচ্ছা’’তি ৱত্তব্বো. ইতি সো নেৱ পুচ্ছিতব্বো নাস্স পুচ্ছা সোতব্বাতি অত্থো. ৱিনযো ন সাকচ্ছাতব্বোতি ৱিনযপঞ্হো ন সাকচ্ছিতব্বো, কপ্পিযাকপ্পিযকথা ন সংসন্দেতব্বা.

ইদমপ্পহাযাতি এতং ব্ৰহ্মচাৰিপটিঞ্ঞাতাদিকং লদ্ধিং অৱিজহিত্ৱা. সুদ্ধং ব্ৰহ্মচাৰিন্তি খীণাসৱং ভিক্খুং. ‘‘পাতব্যতং আপজ্জতী’’তি পাতব্যভাৱং পটিসেৱনং আপজ্জতি. ‘‘ইদমপ্পহাযা’’তি ৱচনতো পন তং ব্ৰহ্মচাৰিপটিঞ্ঞাতং পহায খীণাসৱং ‘‘মুসা মযা ভণিতং, খমথ মে’’তি খমাপেত্ৱা ‘‘নত্থি কামেসু দোসো’’তি লদ্ধিং ৱিজহিত্ৱা গতিৱিসোধনং কৰেয্য. অকুসলমূলানীতি অকুসলানি চেৱ মূলানি চ, অকুসলানং ৱা মূলানি অকুসলমূলানি. কুসলমূলেসুপি এসেৱ নযো. দুট্ঠু চৰিতানি ৱিৰূপানি ৱা চৰিতানি দুচ্চৰিতানি. সুট্ঠু চৰিতানি সুন্দৰানি ৱা চৰিতানি সুচৰিতানি. কাযেন কৰণভূতেন কতং দুচ্চৰিতং কাযদুচ্চৰিতং. এস নযো সব্বত্থ. সেসং তত্থ তত্থ ৱুত্তনযত্তা উত্তানমেৱাতি.

তিকৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

চতুক্কৱাৰৱণ্ণনা

৩২৪. চতুক্কেসু সকৱাচায আপজ্জতি পৰৱাচায ৱুট্ঠাতীতি ৱচীদ্ৱাৰিকং পদসোধম্মাদিভেদং আপত্তিং আপজ্জিত্ৱা তিণৱত্থাৰকসমথট্ঠানং গতো পৰস্স কম্মৱাচায ৱুট্ঠাতি. পৰৱাচায আপজ্জতি সকৱাচায ৱুট্ঠাতীতি পাপিকায দিট্ঠিযা অপ্পটিনিস্সগ্গে পৰস্স কম্মৱাচায আপজ্জতি, পুগ্গলস্স সন্তিকে দেসেন্তো সকৱাচায ৱুট্ঠাতি. সকৱাচায আপজ্জতি সকৱাচায ৱুট্ঠাতীতি ৱচীদ্ৱাৰিকং পদসোধম্মাদিভেদং আপত্তিং সকৱাচায আপজ্জতি, দেসেত্ৱা ৱুট্ঠহন্তোপি সকৱাচায ৱুট্ঠাতি. পৰৱাচায আপজ্জতি পৰৱাচায ৱুট্ঠাতীতি যাৱততিযকং সঙ্ঘাদিসেসং পৰস্স কম্মৱাচায আপজ্জতি, ৱুট্ঠহন্তোপি পৰস্স পৰিৱাসকম্মৱাচাদীহি ৱুট্ঠাতি. ততো পৰেসু কাযদ্ৱাৰিকং কাযেন আপজ্জতি, দেসেন্তো ৱাচায ৱুট্ঠাতি. ৱচীদ্ৱাৰিকং ৱাচায আপজ্জতি, তিণৱত্থাৰকে কাযেন ৱুট্ঠাতি. কাযদ্ৱাৰিকং কাযেনআপজ্জতি, তমেৱ তিণৱত্থাৰকে কাযেন ৱুট্ঠাতি. ৱচীদ্ৱাৰিকং ৱাচায আপজ্জতি, তমেৱ দেসেন্তো ৱাচায ৱুট্ঠাতি. সঙ্ঘিকমঞ্চস্স অত্তনো পচ্চত্থৰণেন অনত্থৰতো কাযসম্ফুসনে লোমগণনায আপজ্জিতব্বাপত্তিং সহগাৰসেয্যাপত্তিঞ্চ পসুত্তো আপজ্জতি, পবুজ্ঝিত্ৱা পন আপন্নভাৱং ঞত্ৱা দেসেন্তো পটিবুদ্ধো ৱুট্ঠাতি. জগ্গন্তো আপজ্জিত্ৱা পন তিণৱত্থাৰকসমথট্ঠানে সযন্তো পটিবুদ্ধো আপজ্জতি পসুত্তো ৱুট্ঠাতি নাম. পচ্ছিমপদদ্ৱযম্পি ৱুত্তানুসাৰেনেৱ ৱেদিতব্বং.

অচিত্তকাপত্তিং অচিত্তকো আপজ্জতি নাম. পচ্ছা দেসেন্তো সচিত্তকো ৱুট্ঠাতি. সচিত্তকাপত্তিং সচিত্তকো আপজ্জতি নাম. তিণৱত্থাৰকট্ঠানে সযন্তো অচিত্তকো ৱুট্ঠাতি. সেসপদদ্ৱযম্পি ৱুত্তানুসাৰেনেৱ ৱেদিতব্বং. যো সভাগং আপত্তিং দেসেতি, অযং দেসনাপচ্চযা দুক্কটং আপজ্জন্তো পাচিত্তিযাদীসু অঞ্ঞতৰং দেসেতি, তঞ্চ দেসেন্তো দুক্কটং আপজ্জতি. তং পন দুক্কটং আপজ্জন্তো পাচিত্তিযাদিতো ৱুট্ঠাতি. পাচিত্তিযাদিতো চ ৱুট্ঠহন্তো তং আপজ্জতি. ইতি একস্স পুগ্গলস্স একমেৱ পযোগং সন্ধায ‘‘আপত্তিং আপজ্জন্তো দেসেতী’’তি ইদং চতুক্কং ৱুত্তন্তি ৱেদিতব্বং.

কম্মচতুক্কে পাপিকায দিট্ঠিযা অপ্পটিনিস্সগ্গাপত্তিং কম্মেন আপজ্জতি, দেসেন্তো অকম্মেন ৱুট্ঠাতি. ৱিস্সট্ঠিআদিকং অকম্মেন আপজ্জতি, পৰিৱাসাদিনা কম্মেন ৱুট্ঠাতি. সমনুভাসনং কম্মেনেৱ আপজ্জতি, কম্মেন ৱুট্ঠাতি. সেসং অকম্মেন আপজ্জতি,অকম্মেনৱুট্ঠাতি.

পৰিক্খাৰচতুক্কে পঠমো সকপৰিক্খাৰো, দুতিযো সঙ্ঘিকোৱ ততিযো চেতিযসন্তকো, চতুত্থো গিহিপৰিক্খাৰো. সচে পন সো পত্তচীৱৰনৱকম্মভেসজ্জানং অত্থায আহটো হোতি, অৱাপুৰণং দাতুং অন্তো ঠপাপেতুঞ্চ ৱট্টতি.

সম্মুখাচতুক্কে পাপিকায দিট্ঠিযা অপ্পটিনিস্সগ্গাপত্তিং সঙ্ঘস্স সম্মুখা আপজ্জতি, ৱুট্ঠানকালে পন সঙ্ঘেন কিচ্চং নত্থীতি পৰম্মুখা ৱুট্ঠাতি. ৱিস্সট্ঠিআদিকং পৰম্মুখা আপজ্জতি, সঙ্ঘস্স সম্মুখা ৱুট্ঠাতি. সমনুভাসনং সঙ্ঘস্স সম্মুখা এৱ আপজ্জতি, সম্মুখা ৱুট্ঠাতি. সেসং সম্পজানমুসাৱাদাদিভেদং পৰম্মুখাৱ আপজ্জতি, পৰম্মুখাৱ ৱুট্ঠাতি. অজানন্তচতুক্কং অচিত্তকচতুক্কসদিসং.

লিঙ্গপাতুভাৱেনাতি সযিতস্সেৱ ভিক্খুস্স ৱা ভিক্খুনিযা ৱা লিঙ্গপৰিৱত্তে জাতে সহগাৰসেয্যাপত্তি হোতি ইদমেৱ তং পটিচ্চ ৱুত্তং. উভিন্নম্পি পন অসাধাৰণাপত্তি লিঙ্গপাতুভাৱেন ৱুট্ঠাতি. সহপটিলাভচতুক্কে যস্স ভিক্খুনো লিঙ্গং পৰিৱত্ততি, সো সহ লিঙ্গপটিলাভেন পঠমং উপ্পন্নৱসেন সেট্ঠভাৱেন চ পুৰিমং পুৰিসলিঙ্গং জহতি, পচ্ছিমে ইত্থিলিঙ্গে পতিট্ঠাতি, পুৰিসকুত্তপুৰিসাকাৰাদিৱসেন পৱত্তা কাযৱচীৱিঞ্ঞত্তিযো পটিপ্পস্সম্ভন্তি, ভিক্খূতি ৱা পুৰিসোতি ৱা এৱং পৱত্তা পণ্ণত্তিযো নিৰুজ্ঝন্তি, যানি ভিক্খুনীহি অসাধাৰণানি ছচত্তালীস সিক্খাপদানি তেহি অনাপত্তিযেৱ হোতি. দুতিযচতুক্কে পন যস্সা ভিক্খুনিযা লিঙ্গং পৰিৱত্ততি, সা পচ্ছাসমুপ্পত্তিযা ৱা হীনভাৱেন ৱা পচ্ছিমন্তি সঙ্খ্যং গতং ইত্থিলিঙ্গং জহতি, ৱুত্তপ্পকাৰেন পুৰিমন্তি সঙ্খ্যং গতে পুৰিসলিঙ্গে পতিট্ঠাতি. ৱুত্তৱিপৰীতা ৱিঞ্ঞত্তিযো পটিপ্পস্সম্ভন্তি, ভিক্খুনীতি ৱা ইত্থীতি ৱা এৱং পৱত্তা পণ্ণত্তিযোপি নিৰুজ্ঝন্তি, যানি ভিক্খূহি অসাধাৰণানি সতং তিংসঞ্চ সিক্খাপদানি, তেহি অনাপত্তিযেৱ হোতি.

চত্তাৰো সামুক্কংসাতি চত্তাৰো মহাপদেসা, তে হি ভগৱতা অনুপ্পন্নে ৱত্থুম্হি সযং উক্কংসিত্ৱা উক্খিপিত্ৱা ঠপিতত্তা ‘‘সামুক্কংসা’’তি ৱুচ্চন্তি. পৰিভোগাতি অজ্ঝোহৰণীযপৰিভোগা, উদকং পন অকালিকত্তা অপ্পটিগ্গহিতকং ৱট্টতি. যাৱকালিকাদীনি অপ্পটিগ্গহিতকানি অজ্ঝোহৰিতুং ন ৱট্টন্তি. চত্তাৰি মহাৱিকটানি কালোদিস্সত্তা যথাৱুত্তে কালে ৱট্টন্তি. উপাসকো সীলৱাতি পঞ্চ ৱা দস ৱা সীলানি গোপযমানো.

আগন্তুকাদিচতুক্কে সছত্তুপাহনো সসীসং পাৰুতো ৱিহাৰং পৱিসন্তো তত্থ ৱিচৰন্তো চ আগন্তুকোৱ আপজ্জতি, নো আৱাসিকো. আৱাসিকৱত্তং অকৰোন্তো পন আৱাসিকো আপজ্জতি, নো আগন্তুকো. সেসং কাযৱচীদ্ৱাৰিকং আপত্তিং উভোপি আপজ্জন্তি, অসাধাৰণং আপত্তিং নেৱ আগন্তুকো আপজ্জতি, নো আৱাসিকো. গমিযচতুক্কেপি গমিযৱত্তং অপূৰেত্ৱা গচ্ছন্তো গমিকো আপজ্জতি, নো আৱাসিকো. আৱাসিকৱত্তং অকৰোন্তো পন আৱাসিকো আপজ্জতি, নো গমিকো. সেসং উভোপি আপজ্জন্তি, অসাধাৰণং উভোপি নাপজ্জন্তি. ৱত্থুনানত্ততাদিচতুক্কে চতুন্নং পাৰাজিকানং অঞ্ঞমঞ্ঞং ৱত্থুনানত্ততাৱ হোতি,নআপত্তিনানত্ততা. সব্বাপি হি সা পাৰাজিকাপত্তিযেৱ. সঙ্ঘাদিসেসাদীসুপি এসেৱ নযো. ভিক্খুস্স চ ভিক্খুনিযা চ অঞ্ঞমঞ্ঞং কাযসংসগ্গে ভিক্খুস্স সঙ্ঘাদিসেসো ভিক্খুনিযা পাৰাজিকন্তি এৱং আপত্তিনানত্ততাৱ হোতি, ন ৱত্থুনানত্ততা, উভিন্নম্পি হি কাযসংসগ্গোৱ ৱত্থু. তথা ‘‘লসুণক্খাদনে ভিক্খুনিযা পাচিত্তিযং, ভিক্খুস্স দুক্কট’’ন্তি এৱমাদিনাপেত্থ নযেন যোজনা ৱেদিতব্বা. চতুন্নং পাৰাজিকানং তেৰসহি সঙ্ঘাদিসেসেহি সদ্ধিং ৱত্থুনানত্ততা চেৱ আপত্তিনানত্ততা চ. এৱং সঙ্ঘাদিসেসাদীনং অনিযতাদীহি. আদিতো পট্ঠায চত্তাৰি পাৰাজিকানি একতো আপজ্জন্তানং ভিক্খুভিক্খুনীনং নেৱ ৱত্থুনানত্ততা নো আপত্তিনানত্ততা. ৱিসুং আপজ্জন্তেসুপি সেসা সাধাৰণাপত্তিযো আপজ্জন্তেসুপি এসেৱ নযো.

ৱত্থুসভাগাদিচতুক্কে ভিক্খুস্স চ ভিক্খুনিযা চ কাযসংসগ্গে ৱত্থুসভাগতা, নো আপত্তিসভাগতা, চতূসু পাৰাজিকেসু আপত্তিসভাগতা, নো ৱত্থুসভাগতা. এস নযো সঙ্ঘাদিসেসাদীসু. ভিক্খুস্স চ ভিক্খুনিযা চ চতূসু পাৰাজিকেসু ৱত্থুসভাগতা চেৱ আপত্তিসভাগতা চ. এস নযো সব্বাসু সাধাৰণাপত্তীসু. অসাধাৰণাপত্তিযং নেৱ ৱত্থুসভাগতা নো আপত্তিসভাগতা. যো হি পুৰিমচতুক্কে পঠমো পঞ্হো, সো ইধ দুতিযো; যো চ তত্থ দুতিযো, সো ইধ পঠমো. ততিযচতুত্থেসু নানাকৰণং নত্থি.

উপজ্ঝাযচতুক্কে সদ্ধিৱিহাৰিকস্স উপজ্ঝাযেন কত্তব্বৱত্তস্স অকৰণে আপত্তিং উপজ্ঝাযো আপজ্জতি, নো সদ্ধিৱিহাৰিকো উপজ্ঝাযস্স কত্তব্বৱত্তং অকৰোন্তো সদ্ধিৱিহাৰিকো আপজ্জতি, নো উপজ্ঝাযো; সেসং উভোপি আপজ্জন্তি, অসাধাৰণং উভোপি নাপজ্জন্তি. আচৰিযচতুক্কেপি এসেৱ নযো.

আদিযন্তচতুক্কে পাদং ৱা অতিৰেকপাদং ৱা সহত্থা আদিযন্তো গৰুকং আপজ্জতি, ঊনকপাদং গণ্হাহীতি আণত্তিযা অঞ্ঞং পযোজেন্তো লহুকং আপজ্জতি. এতেন নযেন সেসপদত্তযং ৱেদিতব্বং.

অভিৱাদনাৰহচতুক্কে ভিক্খুনীনং তাৱ ভত্তগ্গে নৱমভিক্খুনিতো পট্ঠায উপজ্ঝাযাপি অভিৱাদনাৰহা নো পচ্চুট্ঠানাৰহা. অৱিসেসেন চ ৱিপ্পকতভোজনস্স ভিক্খুস্স যো কোচি ৱুড্ঢতৰো. সট্ঠিৱস্সস্সাপি পাৰিৱাসিকস্স সমীপগতো তদহুপসম্পন্নোপি পচ্চুট্ঠানাৰহো নো অভিৱাদনাৰহো. অপ্পটিক্খিত্তেসু ঠানেসু ৱুড্ঢো নৱকস্স অভিৱাদনাৰহো চেৱ পচ্চুট্ঠানাৰহো চ. নৱকো পন ৱুড্ঢস্স নেৱ অভিৱাদনাৰহো ন পচ্চুট্ঠানাৰহো. আসনাৰহচতুক্কস্স পঠমপদং পুৰিমচতুক্কে দুতিযপদেন, দুতিযপদঞ্চ পঠমপদেন অত্থতো সদিসং.

কালচতুক্কে পৱাৰেত্ৱা ভুঞ্জন্তো কালে আপজ্জতি নো ৱিকালে, ৱিকালভোজনাপত্তিং ৱিকালে আপজ্জতি নো কালে, সেসং কালে চেৱ আপজ্জতি ৱিকালে চ, অসাধাৰণং নেৱ কালে নো ৱিকালে. পটিগ্গহিতচতুক্কে পুৰেভত্তং পটিগ্গহিতামিসং কালে কপ্পতি নো ৱিকালে. পানকং ৱিকালে কপ্পতি, পুনদিৱসম্হি নো কালে. সত্তাহকালিকং যাৱজীৱিকং কালে চেৱ কপ্পতি ৱিকালে চ. অত্তনো অত্তনো কালাতীতং যাৱকালিকাদিত্তযং অকপ্পিযমংসং উগ্গহিতকমপ্পটিগ্গহিতকঞ্চ নেৱ কালে কপ্পতি নো ৱিকালে.