২. কাযসংসগ্গসিক্খাপদৱণ্ণনা
২৬৯. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱাতি কাযসংসগ্গসিক্খাপদং. তত্ৰাযং অনুত্তানপদৱণ্ণনা – অৰঞ্ঞে ৱিহৰতীতি ন আৱেণিকে অৰঞ্ঞে, জেতৱনৱিহাৰস্সেৱ পচ্চন্তে একপস্সে. মজ্ঝে গব্ভোতি তস্স চ ৱিহাৰস্স মজ্ঝে গব্ভো হোতি. সমন্তা পৰিযাগাৰোতি সমন্তা পনস্স মণ্ডলমাড়পৰিক্খেপো হোতি. সো কিৰ মজ্ঝে চতুৰস্সং গব্ভং কত্ৱা বহি মণ্ডলমাড়পৰিক্খেপেন কতো, যথা সক্কা হোতি অন্তোযেৱ আৱিঞ্ছন্তেহি ৱিচৰিতুং.
সুপঞ্ঞত্তন্তি সুট্ঠ ঠপিতং, যথা যথা যস্মিং যস্মিঞ্চ ওকাসে ঠপিতং পাসাদিকং হোতি লোকৰঞ্জকং তথা তথা তস্মিং তস্মিং ওকাসে ঠপিতং, ৱত্তসীসেন হি সোং এককিচ্চম্পি ন কৰোতি. একচ্চে ৱাতপানে ৱিৱৰন্তোতি যেসু ৱিৱটেসু অন্ধকাৰো হোতি তানি ৱিৱৰন্তো যেসু ৱিৱটেসু আলোকো হোতি তানি থকেন্তো.
এৱং ৱুত্তে সা ব্ৰাহ্মণী তং ব্ৰাহ্মণং এতদৱোচাতি এৱং তেন ব্ৰাহ্মণেন পসংসিত্ৱা ৱুত্তে সা ব্ৰাহ্মণী ‘‘পসন্নো অযং ব্ৰাহ্মণো পব্বজিতুকামো মঞ্ঞে’’তি সল্লক্খেত্ৱা নিগূহিতব্বম্পি তং অত্তনো ৱিপ্পকাৰং পকাসেন্তী কেৱলং তস্স সদ্ধাৱিঘাতাপেক্খা হুত্ৱা এতং ‘‘কুতো তস্স উড়াৰত্ততা’’তিআদিৱচনমৱোচ. তত্থ উড়াৰো অত্তা অস্সাতি উড়াৰত্তা, উড়াৰত্তনো ভাৱো উট্ঠাৰত্ততা. কুলিত্থীহীতিআদীসু কুলিত্থিযো নাম ঘৰস্সামিনিযো. কুলধীতৰো নাম পুৰিসন্তৰগতা কুলধীতৰো. কুলকুমাৰিযো নাম অনিৱিট্ঠা ৱুচ্চন্তি. কুলসুণ্হা নাম পৰকুলতো আনীতা কুলদাৰকানং ৱধুযো.
২৭০. ওতিণ্ণোতি যক্খাদীহি ৱিয সত্তা অন্তো উপ্পজ্জন্তেন ৰাগেন ওতিণ্ণো, কূপাদীনি ৱিয সত্তা অসমপেক্খিত্ৱা ৰজনীযে ঠানে ৰজ্জন্তো সযং ৱা ৰাগং ওতিণ্ণো, যস্মা পন উভযথাপি ৰাগসমঙ্গিস্সেৱেতং অধিৱচনং, তস্মা ‘‘ওতিণ্ণো নাম সাৰত্তো অপেক্খৱা পটিবদ্ধচিত্তো’’তি এৱমস্স পদভাজনং ৱুত্তং.
তত্থ সাৰত্তোতি কাযসংসগ্গৰাগেন সুট্ঠু ৰত্তো. অপেক্খৱাতি কাযসংসগ্গাপেক্খায অপেক্খৱা. পটিবদ্ধচিত্তোতি কাযসংসগ্গৰাগেনেৱ তস্মিং ৱত্থুস্মিং পটিবদ্ধচিত্তো. ৱিপৰিণতেনাতি পৰিসুদ্ধভৱঙ্গসন্ততিসঙ্খাতং পকতিং ৱিজহিত্ৱা অঞ্ঞথা পৱত্তেন, ৱিৰূপং ৱা পৰিণতেন ৱিৰূপং পৰিৱত্তেন, যথা পৰিৱত্তমানং ৱিৰূপং হোতি এৱং পৰিৱত্তিত্ৱা ঠিতেনাতি অধিপ্পাযো.
২৭১. যস্মা পনেতং ৰাগাদীহি সম্পযোগং নাতিৱত্ততি, তস্মা ‘‘ৱিপৰিণতন্তি ৰত্তম্পি চিত্ত’’ন্তিআদিনা নযেনস্স পদভাজনং ৱত্ৱা অন্তে ইধাধিপ্পেতমত্থং দস্সেন্তো ‘‘অপিচ ৰত্তং চিত্তং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতং ৱিপৰিণত’’ন্তি আহ.
তদহুজাতাতি তংদিৱসং জাতা জাতমত্তা অল্লমংসপেসিৱণ্ণা, এৱৰূপাযপি হি সদ্ধিং কাযসংসগ্গে সঙ্ঘাদিসেসো, মেথুনৱীতিক্কমে পাৰাজিকং, ৰহো নিসজ্জস্সাদে পাচিত্তিযঞ্চ হোতি. পগেৱাতি পঠমমেৱ.
কাযসংসগ্গং সমাপজ্জেয্যাতি হত্থগ্গহণাদিকাযসম্পযোগং কাযমিস্সীভাৱং সমাপজ্জেয্য, যস্মা পনেতং সমাপজ্জন্তস্স যো সো কাযসংসগ্গো নাম সো অত্থতো অজ্ঝাচাৰো হোতি, ৰাগৱসেন অভিভৱিত্ৱা সঞ্ঞমৱেলং আচাৰো, তস্মাস্স সঙ্খেপন অত্থং দস্সেন্তো ‘‘অজ্ঝাচাৰো ৱুচ্চতী’’তি পদভাজনমাহ.
হত্থগ্গাহং ৱাতিআদিভেদং পনস্স ৱিত্থাৰেন অত্থদস্সনং. তত্থ হত্থাদীনং ৱিভাগদস্সনত্থং ‘‘হত্থো নাম কপ্পৰং উপাদাযা’’তিআদিমাহ তত্থ কপ্পৰং উপাদাযাতি দুতিযং. মহাসন্ধিং উপাদায. অঞ্ঞত্থ পন মণিবন্ধতো পট্ঠায যাৱ অগ্গনখা হত্থো ইধ সদ্ধিং অগ্গবাহায কপ্পৰতো পট্ঠায অধিপ্পেতো.
সুদ্ধকেসা ৱাতি সুত্তাদীহি অমিস্সা সুদ্ধা কেসাযেৱ. ৱেণীতি তীহি কেসৱট্টীহি ৱিনন্ধিত্ৱা কতকেসকলাপস্সেতং নামং. সুত্তমিস্সাতি পঞ্চৱণ্ণেন সুত্তেন কেসে মিস্সেত্ৱা কতা. মালামিস্সাতি ৱস্সিকপুপ্ফাদীহি মিস্সেত্ৱা তীহি কেসৱট্টীহি ৱিনন্ধিত্ৱা কতা, অৱিনদ্ধোপি ৱা কেৱলং পুপ্ফমিস্সকো কেসকলাপো ইধ ‘‘ৱেণী’’তি ৱেদিতব্বো. হিৰঞ্ঞমিস্সাতি কহাপণমালায মিস্সেত্ৱা কতা. সুৱণ্ণমিস্সাতি সুৱণ্ণচীৰকেহি ৱা পামঙ্গাদীহি ৱা মিস্সেত্ৱা কতা. মুত্তামিস্সাতি মুত্তাৱলীহি মিস্সেত্ৱা কতা. মণিমিস্সাতি সুত্তাৰূড়্হেহি মণীহি মিস্সেত্ৱা কতা. এতাসু হি যংকিঞ্চি ৱেণিং গণ্হন্তস্স সঙ্ঘাদিসেসোযেৱ. ‘‘অহং মিস্সকৱেণিং অগ্গহেসি’’ন্তি ৱদন্তস্স মোক্খো নত্থি. ৱেণিগ্গহণেন চেত্থ কেসাপি গহিতাৱ হোন্তি, তস্মা যো একম্পি কেসং গণ্হাতি তস্সপি আপত্তিযেৱ.
হত্থঞ্চ ৱেণিঞ্চ ঠপেত্ৱাতি ইধ ৱুত্তলক্খণং হত্থঞ্চ সব্বপ্পকাৰঞ্চ ৱেণিং ঠপেত্ৱা অৱসেসং সৰীৰং ‘‘অঙ্গ’’ন্তি ৱেদিতব্বং. এৱং পৰিচ্ছিন্নেসু হত্থাদীসু হত্থস্স গহণং হত্থগ্গাহো, ৱেণিযা গহণং ৱেণিগ্গাহো, অৱসেসসসৰীৰস্স পৰামসনং অঞ্ঞতৰস্স ৱা অঞ্ঞতৰস্স ৱা অঙ্গস্স পৰামসনং, যো তং হত্থগ্গাহং ৱা ৱেণিগ্গাহং ৱা অঞ্ঞতৰস্স ৱা অঞ্ঞতৰস্স ৱা অঙ্গস্স পৰামসনং সমাপজ্জেয্য, তস্স সঙ্ঘাদিসেসো নাম আপত্তিনিকাযো হোতীতি. অযং সিক্খাপদস্স অত্থো.
২৭২. যস্মা পন যো চ হত্থগ্গাহো যো চ ৱেণিগ্গাহো যঞ্চ অৱসেসস্স অঙ্গস্স পৰামসনং তং সব্বম্পি ভেদতো দ্ৱাদসৱিধং হোতি, তস্মা তং ভেদং দস্সেতুং ‘‘আমসনা পৰামসনা’’তিআদিনা নযেনস্স পদভাজনং ৱুত্তং. তত্থ যঞ্চ ৱুত্তং ‘‘আমসনা নাম আমট্ঠমত্তা’’তি যঞ্চ ‘‘ছুপনং নাম ফুট্ঠমত্ত’’ন্তি, ইমেসং অযং ৱিসেসো – আমসনাতি আমজ্জনা ফুট্ঠোকাসং অনতিক্কমিত্ৱাপি তত্থেৱ সঙ্ঘট্টনা. অযঞ্হি ‘‘আমট্ঠমত্তা’’তি ৱুচ্চতি. ছুপনন্তি অসঙ্ঘট্টেত্ৱা ফুট্ঠমত্তং.
যম্পি উম্মসনায চ উল্লঙ্ঘনায চ নিদ্দেসে ‘‘উদ্ধং উচ্চাৰণা’’তি একমেৱ পদং ৱুত্তং. তত্ৰাপি অযং ৱিসেসো – পঠমং অত্তনো কাযস্স ইত্থিযা কাযে উদ্ধং পেসনৱসেন ৱুত্তং, দুতিযং ইত্থিযা কাযং উক্খিপনৱসেন, সেসং পাকটমেৱ.
২৭৩. ইদানি য্ৱাযং ওতিণ্ণো ৱিপৰিণতেন চিত্তেন কাযসংসগ্গং সমাপজ্জতি, তস্স এতেসং পদানং ৱসেন ৱিত্থাৰতো আপত্তিভেদং দস্সেন্তো ‘‘ইত্থী চ হোতি ইত্থিসঞ্ঞী সাৰত্তো চ ভিক্খু চ নং ইত্থিযা কাযেন কায’’ন্তিআদিমাহ. তত্থ ভিক্খু চ নং ইত্থিযা কাযেন কাযন্তি সো সাৰত্তো চ ইত্থিসঞ্ঞী চ ভিক্খু অত্তনো কাযেন. নন্তি নিপাতমত্তং. অথ ৱা এতং তস্সা ইত্থিযা হত্থাদিভেদং কাযং. আমসতি পৰামসতীতি এতেসু চে একেনাপি আকাৰেন অজ্ঝাচৰতি, আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স. তত্থ সকিং আমসতো একা আপত্তি, পুনপ্পুনং আমসতো পযোগে পযোগে সঙ্ঘাদিসেসো.
পৰামসন্তোপি সচে কাযতো অমোচেত্ৱাৱ ইতো চিতো চ অত্তনো হত্থং ৱা কাযং ৱা সঞ্চোপেতি হৰতি পেসেতি দিৱসম্পি পৰামসতো একাৱ আপত্তি. সচে কাযতো মোচেত্ৱা মোচেত্ৱা পৰামসতি পযোগে পযোগে আপত্তি.
ওমসন্তোপি সচে কাযতো অমোচেত্ৱাৱ ইত্থিযা মত্থকতো পট্ঠায যাৱ পাদপিট্ঠিং ওমসতি একাৱ আপত্তি. সচে পন উদৰাদীসু তং তং ঠানং পত্ৱা মুঞ্চিত্ৱা মুঞ্চিত্ৱা ওমসতি পযোগে পযোগে আপত্তি. উম্মসনাযপি পাদতো পট্ঠায যাৱ সীসং উম্মসন্তস্স এসেৱ নযো.
ওলঙ্ঘনায মাতুগামং কেসেসু গহেত্ৱা নামেত্ৱা চুম্বনাদীসু যং অজ্ঝাচাৰং ইচ্ছতি তং কত্ৱা মুঞ্চতো একাৱ আপত্তি. উট্ঠিতং পুনপ্পুনং নামযতো পযোগে পযোগে আপত্তি. উল্লঙ্ঘনাযপি কেসেসু ৱা হত্থেসু ৱা গহেত্ৱা ৱুট্ঠাপযতো এসেৱ নযো.
আকড্ঢনায অত্তনো অভিমুখং আকড্ঢন্তো যাৱ ন মুঞ্চতি তাৱ একাৱ আপত্তি. মুঞ্চিত্ৱা মুঞ্চিত্ৱা আকড্ঢন্তস্স পযোগে পযোগে আপত্তি. পতিকড্ঢনাযপি পৰম্মুখং পিট্ঠিযং গহেত্ৱা পটিপ্পণামযতো এসেৱ নযো.
অভিনিগ্গণ্হনায হত্থে ৱা বাহায ৱা দড়্হং গহেত্ৱা যোজনম্পি গচ্ছতো একাৱ আপত্তি. মুঞ্চিত্ৱা পুনপ্পুনং গণ্হতো পযোগে পযোগে আপত্তি. অমুঞ্চিত্ৱা পুনপ্পুনং ফুসতো চ আলিঙ্গতো চ পযোগে পযোগে আপত্তীতি মহাসুমত্থেৰো আহ. মহাপদুমত্থেৰো পনাহ – ‘‘মূলগ্গহণমেৱ পমাণং, তস্মা যাৱ ন মুঞ্চতি তাৱ একা এৱ আপত্তী’’তি.
অভিনিপ্পীড়নায ৱত্থেন ৱা আভৰণেন ৱা সদ্ধিং পীড়যতো অঙ্গং অফুসন্তস্স থুল্লচ্চযং, ফুসন্তস্স সঙ্ঘাদিসেসো, একপযোগেন একা আপত্তি, নানাপযোগেন নানা.
গহণছুপনেসু অঞ্ঞং কিঞ্চি ৱিকাৰং অকৰোন্তোপি গহিতমত্তফুট্ঠমত্তেনাপি আপত্তিং আপজ্জতি.
এৱমেতেসু আমসনাদীসু একেনাপি আকাৰেন অজ্ঝাচাৰতো ইত্থিযা ইত্থিসঞ্ঞিস্স সঙ্ঘাদিসেসো, ৱেমতিকস্স থুল্লচ্চযং, পণ্ডকপুৰিসতিৰচ্ছানগতসঞ্ঞিস্সাপি থুল্লচ্চযমেৱ. পণ্ডকে পণ্ডকসঞ্ঞিস্স থুল্লচ্চযং, ৱেমতিকস্স দুক্কটং. পুৰিসতিৰচ্ছানগতইত্থিসঞ্ঞিস্সাপি দুক্কটমেৱ. পুৰিসে পুৰিসসঞ্ঞিস্সাপি ৱেমতিকস্সাপি ইত্থিপণ্ডকতিৰচ্ছানগতসঞ্ঞিস্সাপি দুক্কটমেৱ. তিৰচ্ছানগতেপি সব্বাকাৰেন দুক্কটমেৱাতি. ইমা একমূলকনযে ৱুত্তা আপত্তিযো সল্লক্খেত্ৱা ইমিনাৱ উপাযেন ‘‘দ্ৱে ইত্থিযো দ্ৱিন্নং ইত্থীন’’ন্তিআদিৱসেন ৱুত্তে দুমূলকনযেপি দিগুণা আপত্তিযো ৱেদিতব্বা. যথা চ দ্ৱীসু ইত্থীসু দ্ৱে সঙ্ঘাদিসেসা; এৱং সম্বহুলাসু সম্বহুলা ৱেদিতব্বা.
যো হি একতো ঠিতা সম্বহুলা ইত্থিযো বাহাহি পৰিক্খিপিত্ৱা গণ্হাতি সো যত্তকা ইত্থিযো ফুট্ঠা তাসং গণনায সঙ্ঘাদিসেসে আপজ্জতি, মজ্ঝগতানং গণনায থুল্লচ্চযে. তা হি তেন কাযপ্পটিবদ্ধেন আমট্ঠা হোন্তি. যো পন সম্বহুলানং অঙ্গুলিযো ৱা কেসে ৱা একতো কত্ৱা গণ্হাতি, সো অঙ্গুলিযো চ কেসে চ অগণেত্ৱা ইত্থিযো গণেত্ৱা সঙ্ঘাদিসেসেহি কাৰেতব্বো. যাসঞ্চ ইত্থীনং অঙ্গুলিযো ৱা কেসা ৱা মজ্ঝগতা হোন্তি, তাসং গণনায থুল্লচ্চযে আপজ্জতি. তা হি তেন কাযপ্পটিবদ্ধেন আমট্ঠা হোন্তি, সম্বহুলা পন ইত্থিযো কাযপ্পটিবদ্ধেহি ৰজ্জুৱত্থাদীহি পৰিক্খিপিত্ৱা গণ্হন্তো সব্বাসংযেৱ অন্তোপৰিক্খেপগতানং গণনায থুল্লচ্চযে আপজ্জতি. মহাপচ্চৰিযং অফুট্ঠাসু দুক্কটং ৱুত্তং. তত্থ যস্মা পাড়িযং কাযপ্পটিবদ্ধপ্পটিবদ্ধেন আমসনং নাম নত্থি, তস্মা সব্বম্পি কাযপ্পটিবদ্ধপ্পটিবদ্ধং কাযপ্পটিবদ্ধেনেৱ সঙ্গহেত্ৱা মহাঅট্ঠকথাযঞ্চ কুৰুন্দিযঞ্চ ৱুত্তো পুৰিমনযোযেৱেত্থ যুত্ততৰো দিস্সতি.
যো হি হত্থেন হত্থং গহেত্ৱা পটিপাটিযা ঠিতাসু ইত্থীসু সমসাৰাগো একং হত্থে গণ্হাতি, সো গহিতিত্থিযা ৱসেন একং সঙ্ঘাদিসেসং আপজ্জতি, ইতৰাসং গণনায পুৰিমনযেনেৱ থুল্লচ্চযে. সচে সো তং কাযপ্পটিবদ্ধে ৱত্থে ৱা পুপ্ফে ৱা গণ্হাতি, সব্বাসং গণনায থুল্লচ্চযে আপজ্জতি. যথেৱ হি ৰজ্জুৱত্থাদীহি পৰিক্খিপন্তেন সব্বাপি কাযপ্পটিবদ্ধেন আমট্ঠা হোন্তি, তথা ইধাপি সব্বাপি কাযপ্পটিবদ্ধেন আমট্ঠা হোন্তি. সচে পন তা ইত্থিযো অঞ্ঞমঞ্ঞং ৱত্থকোটিযং গহেত্ৱা ঠিতা হোন্তি, তত্ৰ চেসো পুৰিমনযেনেৱ পঠমং ইত্থিং হত্থে গণ্হাতি গহিতায ৱসেন সঙ্ঘাদিসেসং আপজ্জতি, ইতৰাসং গণনায দুক্কটানি. সব্বাসঞ্হি তাসং তেন পুৰিমনযেনেৱ কাযপটিবদ্ধেন কাযপ্পটিবদ্ধং আমট্ঠং হোতি. সচে পন সোপি তং কাযপ্পটিবদ্ধেযেৱ গণ্হাতি তস্সা ৱসেন থুল্লচ্চযং আপজ্জতি, ইতৰাসং গণনায অনন্তৰনযেনেৱ দুক্কটানি.
যো পন ঘনৱত্থনিৱত্থং ইত্থিং কাযসংসগ্গৰাগেন ৱত্থে ঘট্টেতি, থুল্লচ্চযং. ৱিৰড়ৱত্থনিৱত্থং ঘট্টেতি, তত্ৰ চে ৱত্থন্তৰেহি ইত্থিযা ৱা নিক্খন্তলোমানি ভিক্খুং ভিক্খুনো ৱা পৱিট্ঠলোমানি ইত্থিং ফুসন্তি, উভিন্নং লোমানিযেৱ ৱা লোমানি ফুসন্তি, সঙ্ঘাদিসেসো. উপাদিন্নকেন হি কম্মজৰূপেন উপাদিন্নকং ৱা অনুপাদিন্নকং ৱা অনুপাদিন্নকেনপি কেনচি কেসাদিনা উপাদিন্নকং ৱা অনুপাদিন্নকং ৱা ফুসন্তোপি সঙ্ঘাদিসেসং আপজ্জতিযেৱ.
তত্থ কুৰুন্দিযং ‘‘লোমানি গণেত্ৱা সঙ্ঘাদিসেসো’’তি ৱুত্তং. মহাঅট্ঠকথাযং পন ‘‘লোমানি গণেত্ৱা আপত্তিযা ন কাৰেতব্বো, একমেৱ সঙ্ঘাদিসেসং আপজ্জতি. সঙ্ঘিকমঞ্চে পন অপচ্চত্থৰিত্ৱা নিপন্নো লোমানি গণেত্ৱা কাৰেতব্বো’’তি ৱুত্তং, তদেৱ যুত্তং. ইত্থিৱসেন হি অযং আপত্তি, ন কোট্ঠাসৱসেনাতি.
এত্থাহ ‘‘যো পন ‘কাযপ্পটিবদ্ধং গণ্হিস্সামী’তি কাযং গণ্হাতি, ‘কাযং গণ্হিস্সামী’তি কাযপ্পটিবদ্ধং গণ্হাতি, সো কিং আপজ্জতী’’তি. মহাসুমত্থেৰো তাৱ ‘‘যথাৱত্থুকমেৱা’’তি ৱদতি. অযং কিৰস্স লদ্ধি –
‘‘ৱত্থু সঞ্ঞা চ ৰাগো চ, ফস্সপ্পটিৱিজাননা;
যথানিদ্দিট্ঠনিদ্দেসে, গৰুকং তেন কাৰযে’’তি.
এত্থ ‘‘ৱত্থূ’’তি ইত্থী. ‘‘সঞ্ঞা’’তি ইত্থিসঞ্ঞা. ‘‘ৰাগো’’তি কাযসংসগ্গৰাগো. ‘‘ফস্সপ্পটিৱিজাননা’’তি কাযসংসগ্গফস্সজাননা. তস্মা যো ইত্থিযা ইত্থিসঞ্ঞী কাযসংসগ্গৰাগেন ‘‘কাযপ্পটিবদ্ধং গহেস্সামী’’তি পৱত্তোপি কাযং ফুসতি, গৰুকং সঙ্ঘাদিসেসংযেৱ আপজ্জতি. ইতৰোপি থুল্লচ্চযন্তি মহাপদুমত্থেৰো পনাহ –
‘‘সঞ্ঞায ৱিৰাগিতম্হি, গহণে চ ৱিৰাগিতে;
যথানিদ্দিট্ঠনিদ্দেসে, গৰুকং তত্থ ন দিস্সতী’’তি.
অস্সাপাযং লদ্ধি ইত্থিযা ইত্থিসঞ্ঞিনো হি সঙ্ঘাদিসেসো ৱুত্তো. ইমিনা চ ইত্থিসঞ্ঞা ৱিৰাগিতা কাযপ্পটিবদ্ধে কাযপ্পটিবদ্ধসঞ্ঞা উপ্পাদিতা, তং গণ্হন্তস্স পন থুল্লচ্চযং ৱুত্তং. ইমিনা চ গহণম্পি ৱিৰাগিতং তং অগ্গহেত্ৱা ইত্থী গহিতা, তস্মা এত্থ ইত্থিসঞ্ঞায অভাৱতো সঙ্ঘাদিসেসো ন দিস্সতি, কাযপ্পটিবদ্ধস্স অগ্গহিতত্তা থুল্লচ্চযং ন দিস্সতি, কাযসংসগ্গৰাগেন ফুট্ঠত্তা পন দুক্কটং. কাযসংসগ্গৰাগেন হি ইমং নাম ৱত্থুং ফুসতো অনাপত্তীতি নত্থি, তস্মা দুক্কটমেৱাতি.
ইদঞ্চ পন ৱত্ৱা ইদং চতুক্কমাহ. ‘‘সাৰত্তং গণ্হিস্সামী’তি সাৰত্তং গণ্হি সঙ্ঘাদিসেসো, ‘ৱিৰত্তং গণ্হিস্সামী’তি ৱিৰত্তং গণ্হি দুক্কটং, ‘সাৰত্তং গণ্হিস্সামী’তি ৱিৰত্তং গণ্হি দুক্কটং, ‘ৱিৰত্তং গণ্হিস্সামী’তি সাৰত্তং গণ্হি দুক্কটমেৱা’’তি. কিঞ্চাপি এৱমাহ? অথ খো মহাসুমত্থেৰৱাদোযেৱেত্থ ‘‘ইত্থি চ হোতি ইত্থিসঞ্ঞী সাৰত্তো চ ভিক্খু চ নং ইত্থিযা কাযেন কাযপ্পটিবদ্ধং আমসতি পৰামসতি…পে… গণ্হাতি ছুপতি আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি ইমায পাড়িযা ‘‘যো হি একতো ঠিতা সম্বহুলা ইত্থিযো বাহাহি পৰিক্খিপিত্ৱা গণ্হাতি, সো যত্তকা ইত্থিযো ফুট্ঠা তাসং গণনায সঙ্ঘাদিসেসে আপজ্জতি, মজ্ঝগতানং গণনায থুল্লচ্চযে’’তিআদীহি অট্ঠকথাৱিনিচ্ছযেহি চ সমেতি. যদি হি সঞ্ঞাদিৱিৰাগেন ৱিৰাগিতং নাম ভৱেয্য ‘‘পণ্ডকো চ হোতি ইত্থিসঞ্ঞী’’তিআদীসু ৱিয ‘‘কাযপ্পটিবদ্ধঞ্চ হোতি কাযসঞ্ঞী চা’’তিআদিনাপি নযেন পাড়িযং ৱিসেসং ৱদেয্য. যস্মা পন সো ন ৱুত্তো, তস্মা ইত্থিযা ইত্থিসঞ্ঞায সতি ইত্থিং আমসন্তস্স সঙ্ঘাদিসেসো, কাযপ্পটিবদ্ধং আমসন্তস্স থুল্লচ্চযন্তি যথাৱত্থুকমেৱ যুজ্জতি.
মহাপচ্চৰিযম্পি চেতং ৱুত্তং – ‘‘নীলং পাৰুপিত্ৱা সযিতায কাড়িত্থিযা কাযং ঘট্টেস্সামী’তি কাযং ঘট্টেতি, সঙ্ঘাদিসেসো; ‘কাযং ঘট্টেস্সামী’তি নীলং ঘট্টেতি, থুল্লচ্চযং; ‘নীলং ঘট্টেস্সামী’তি কাযং ঘট্টেতি, সঙ্ঘাদিসেসো; ‘নীলং ঘট্টেস্সামী’তি নীলং ঘট্টেতি, থুল্লচ্চয’’ন্তি. যোপাযং ‘‘ইত্থী চ পণ্ডকো চা’’তিআদিনা নযেন ৱত্থুমিস্সকনযো ৱুত্তো, তস্মিম্পি ৱত্থু সঞ্ঞাৱিমতিৱসেন ৱুত্তা আপত্তিযো পাড়িযং অসম্মুয্হন্তেন ৱেদিতব্বা.
কাযেনকাযপ্পটিবদ্ধৱাৰে পন ইত্থিযা ইত্থিসঞ্ঞিস্স কাযপ্পটিবদ্ধং গণ্হতো থুল্লচ্চযং, সেসে সব্বত্থ দুক্কটং. কাযপ্পটিবদ্ধেনকাযৱাৰেপি এসেৱ নযো. কাযপ্পটিবদ্ধেনকআযপ্পটিবদ্ধৱাৰে চ নিস্সগ্গিযেনকাযৱাৰাদীসু চস্স সব্বত্থ দুক্কটমেৱ.
‘‘ইত্থী চ হোতি ইত্থিসঞ্ঞী সাৰত্তো চ ইত্থী চ নং ভিক্খুস্স কাযেন কায’’ন্তিআদিৱাৰো পন ভিক্খুম্হি মাতুগামস্স ৰাগৱসেন ৱুত্তো. তত্থ ইত্থী চ নং ভিক্খুস্স কাযেন কাযন্তি ভিক্খুম্হি সাৰত্তা ইত্থী তস্স নিসিন্নোকাসং ৱা নিপন্নোকাসং ৱা গন্ত্ৱা অত্তনো কাযেন তং ভিক্খুস্স কাযং আমসতি…পে… ছুপতি. সেৱনাধিপ্পাযো কাযেন ৱাযমতি, ফস্সং পটিৱিজানাতীতি এৱং তায আমট্ঠো ৱা ছুপিতো ৱা সেৱনাধিপ্পাযো হুত্ৱা সচে ফস্সপ্পটিৱিজাননত্থং ঈসকম্পি কাযং চালেতি ফন্দেতি, সঙ্ঘাদিসেসং আপজ্জতি.
দ্ৱে ইত্থিযোতি এত্থ দ্ৱে সঙ্ঘাদিসেসে আপজ্জতি, ইত্থিযা চ পণ্ডকে চ সঙ্ঘাদিসেসেন সহ দুক্কটং. এতেন উপাযেন যাৱ ‘‘নিস্সগ্গিযেন নিস্সগ্গিযং আমসতি, সেৱনাধিপ্পাযো কাযেন ৱাযমতি ন চ ফস্সং পটিৱিজানাতি, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি তাৱ পুৰিমনযেনেৱ আপত্তিভেদো ৱেদিতব্বো.
এত্থ চ কাযেন ৱাযমতি ন চ ফস্সং পটিৱিজানাতীতি অত্তনা নিস্সট্ঠং পুপ্ফং ৱা ফলং ৱা ইত্থিং অত্তনো নিস্সগ্গিযেন পুপ্ফেন ৱা ফলেন ৱা পহৰন্তিং দিস্ৱা কাযেন ৱিকাৰং কৰোতি, অঙ্গুলিং ৱা চালেতি, ভমুকং ৱা উক্খিপতি, অক্খিং ৱা নিখণতি, অঞ্ঞং ৱা এৱৰূপং ৱিকাৰং কৰোতি, অযং ৱুচ্চতি ‘‘কাযেন ৱাযমতি ন চ ফস্সং পটিৱিজানাতী’’তি. অযম্পি কাযেন ৱাযমিতত্তা দুক্কটং আপজ্জতি, দ্ৱীসু ইত্থীসু দ্ৱে, ইত্থীপণ্ডকেসুপি দ্ৱে এৱ দুক্কটে আপজ্জতি.
২৭৯. এৱং ৱত্থুৱসেন ৱিত্থাৰতো আপত্তিভেদং দস্সেত্ৱা ইদানি লক্খণৱসেন সঙ্খেপতো আপত্তিভেদঞ্চ অনাপত্তিভেদঞ্চ দস্সেন্তো ‘‘সেৱনাধিপ্পাযো’’তিআদিমাহ. তত্থ পুৰিমনযে ইত্থিযা ফুট্ঠো সমানো সেৱনাধিপ্পাযো কাযেন ৱাযমতি, ফস্সং পটিৱিজানাতীতি তিৱঙ্গসম্পত্তিযা সঙ্ঘাদিসেসো. দুতিযে নযে নিস্সগ্গিযেন নিস্সগ্গিযামসনে ৱিয ৱাযমিত্ৱা অছুপনে ৱিয চ ফস্সস্স অপ্পটিৱিজাননতো দুৱঙ্গসম্পত্তিযা দুক্কটং. ততিযে কাযেন অৱাযমতো অনাপত্তি. যো হি সেৱনাধিপ্পাযোপি নিচ্চলেন কাযেন কেৱলং ফস্সং পটিৱিজানাতি সাদিযতি অনুভোতি, তস্স চিত্তুপ্পাদমত্তে আপত্তিযা অভাৱতো অনাপত্তি. চতুত্থে পন নিস্সগ্গিযেন নিস্সগ্গিযামসনে ৱিয ফস্সপ্পটিৱিজাননাপি নত্থি, কেৱলং চিত্তুপ্পাদমত্তমেৱ, তস্মা অনাপত্তি. মোক্খাধিপ্পাযস্স সব্বাকাৰেসু অনাপত্তিযেৱ.
এত্থ পন যো ইত্থিযা গহিতো তং অত্তনো সৰীৰা মোচেতুকামো পটিপ্পণামেতি ৱা পহৰতি ৱা অযং কাযেন ৱাযমতি ফস্সং পটিৱিজানাতি. যো আগচ্ছন্তিং দিস্ৱা ততো মুঞ্চিতুকামো উত্তাসেত্ৱা পলাপেতি, অযং কাযেন ৱাযমতি ন চ ফস্সং পটিৱিজানাতি. যো তাদিসং দীঘজাতিং কাযে আৰূড়্হং দিস্ৱা ‘‘সণিকং গচ্ছতু ঘট্টিযমানা অনত্থায সংৱত্তেয্যা’’তি ন ঘট্টেতি, ইত্থিমেৱ ৱা অঙ্গং ফুসমানং ঞত্ৱা ‘‘এসা ‘অনত্থিকো অযং মযা’তি সযমেৱ পক্কমিস্সতী’’তি অজানন্তো ৱিয নিচ্চলো হোতি, বলৱিত্থিযা ৱা গাড়্হং আলিঙ্গিত্ৱা গহিতো দহৰভিক্খু পলাযিতুকামোপি সুট্ঠু গহিতত্তা নিচ্চলো হোতি, অযং ন চ কাযেন ৱাযমতি, ফস্সং পটিৱিজানাতি. যো পন আগচ্ছন্তিং দিস্ৱা ‘‘আগচ্ছতু তাৱ ততো নং পহৰিত্ৱা ৱা পণামেত্ৱা ৱা পক্কমিস্সামী’’তি নিচ্চলো হোতি, অযং মোক্খাধিপ্পাযো ন চ কাযেন ৱাযমতি, ন চ ফস্সং পটিৱিজানাতীতি ৱেদিতব্বো.
২৮০. অসঞ্চিচ্চাতি ইমিনা উপাযেন ইমং ফুসিস্সামীতি অচেতেত্ৱা, এৱঞ্হি অচেতেত্ৱা পত্তপ্পটিগ্গহণাদীসু মাতুগামস্স অঙ্গে ফুট্ঠেপি অনাপত্তি.
অসতিযাতি অঞ্ঞৱিহিতো হোতি মাতুগামং ফুসামীতি সতি নত্থি, এৱং অসতিযা হত্থপাদপসাৰণাদিকালে ফুসন্তস্স অনাপত্তি.
অজানন্তস্সাতি দাৰকৱেসেন ঠিতং দাৰিকং ‘‘ইত্থী’’তি অজানন্তো কেনচিদেৱ কৰণীযেন ফুসতি, এৱং ‘‘ইত্থী’’তি অজানন্তস্স ফুসতো অনাপত্তি.
অসাদিযন্তস্সাতি কাযসংসগ্গং অসাদিযন্তস্স, তস্স বাহাপৰম্পৰায নীতভিক্খুস্স ৱিয অনাপত্তি. উম্মত্তকাদযো ৱুত্তনযাএৱ. ইধ পন উদাযিত্থেৰো আদিকম্মিকো, তস্স অনাপত্তি আদিকম্মিকস্সাতি.
পদভাজনীযৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সমুট্ঠানাদীসু ইদং সিক্খাপদং পঠমপাৰাজিকসমুট্ঠানং কাযচিত্ততো সমুট্ঠাতি, কিৰিযং, সঞ্ঞাৱিমোক্খং, সচিত্তকং, লোকৱজ্জং, কাযকম্মং, অকুসলচিত্তং, দ্ৱিৱেদনং, সুখমজ্ঝত্তদ্ৱযেনাতি.
২৮১. ৱিনীতৱত্থূসু – মাতুযা মাতুপেমেনাতি মাতুপেমেন মাতুযা কাযং আমসি. এস নযো ধীতুভগিনিৱত্থূসু. তত্থ যস্মা মাতা ৱা হোতু ধীতা ৱা ইত্থী নাম সব্বাপি ব্ৰহ্মচৰিযস্স পাৰিপন্থিকাৱ. তস্মা ‘‘অযং মে মাতা অযং ধীতা অযং মে ভগিনী’’তি গেহস্সিতপেমেন আমসতোপি দুক্কটমেৱ ৱুত্তং.
ইমং পন ভগৱতো আণং অনুস্সৰন্তেন সচেপি নদীসোতেন ৱুয্হমানং মাতৰং পস্সতি নেৱ হত্থেন পৰামসিতব্বা. পণ্ডিতেন পন ভিক্খুনা নাৱা ৱা ফলকং ৱা কদলিক্খন্ধো ৱা দাৰুক্খন্ধো ৱা উপসংহৰিতব্বো. তস্মিং অসতি কাসাৱম্পি উপসংহৰিত্ৱা পুৰতো ঠপেতব্বং, ‘‘এত্থ গণ্হাহী’’তি পন ন ৱত্তব্বা. গহিতে পৰিক্খাৰং কড্ঢামীতি কড্ঢন্তেন গন্তব্বং. সচে ভাযতি পুৰতো পুৰতো গন্ত্ৱা ‘‘মা ভাযী’’তি সমস্সাসেতব্বা. সচে ভাযমানা পুত্তস্স সহসা খন্ধে ৱা অভিৰুহতি, হত্থে ৱা গণ্হাতি, ন ‘‘অপেহি মহল্লিকে’’তি নিদ্ধুনিতব্বা, থলং পাপেতব্বা. কদ্দমে লগ্গাযপি কূপে পতিতাযপি এসেৱ নযো.
তত্ৰপি হি যোত্তং ৱা ৱত্থং ৱা পক্খিপিত্ৱা হত্থেন গহিতভাৱং ঞত্ৱা উদ্ধৰিতব্বা, নত্ৱেৱ আমসিতব্বা. ন কেৱলঞ্চ মাতুগামস্স সৰীৰমেৱ অনামাসং, নিৱাসনপাৱুৰণম্পি আভৰণভণ্ডম্পি তিণণ্ডুপকং ৱা তাড়পণ্ণমুদ্দিকং ৱা উপাদায অনামাসমেৱ, তঞ্চ খো নিৱাসনপাৰুপনং পিড়ন্ধনত্থায ঠপিতমেৱ. সচে পন নিৱাসনং ৱা পাৰুপনং ৱা পৰিৱত্তেত্ৱা চীৱৰত্থায পাদমূলে ঠপেতি ৱট্টতি. আভৰণভণ্ডেসু পন সীসপসাধনকদন্তসূচিআদিকপ্পিযভণ্ডং ‘‘ইমং ভন্তে তুম্হাকং গণ্হথা’’তি দিয্যমানং সিপাটিকাসূচিআদিউপকৰণত্থায গহেতব্বং. সুৱণ্ণৰজতমুত্তাদিমযং পন অনামাসমেৱ দীয্যমানম্পি ন গহেতব্বং. ন কেৱলঞ্চ এতাসং সৰীৰূপগমেৱ অনামাসং, ইত্থিসণ্ঠানেন কতং কট্ঠৰূপম্পি দন্তৰূপম্পি অযৰূপম্পি লোহৰূপম্পি তিপুৰূপম্পি পোত্থকৰূপম্পি সব্বৰতনৰূপম্পি অন্তমসো পিট্ঠমযৰূপম্পি অনামাসমেৱ. পৰিভোগত্থায পন ‘‘ইদং তুম্হাকং হোতূ’’তি লভিত্ৱা ঠপেত্ৱা সব্বৰতনমযং অৱসেসং ভিন্দিত্ৱা উপকৰণাৰহং উপকৰণে পৰিভোগাৰহং পৰিভোগে উপনেতুং ৱট্টতি.
যথা চ ইত্থিৰূপকং; এৱং সত্তৱিধম্পি ধঞ্ঞং অনামাসং. তস্মা খেত্তমজ্ঝেন গচ্ছতা তত্থজাতকম্পি ধঞ্ঞফলং ন আমসন্তেন গন্তব্বং. সচে ঘৰদ্ৱাৰে ৱা অন্তৰামগ্গে ৱা ধঞ্ঞং পসাৰিতং হোতি পস্সেন চ মগ্গো অত্থি ন মদ্দন্তেন গন্তব্বং. গমনমগ্গে অসতি মগ্গং অধিট্ঠায গন্তব্বং. অন্তৰঘৰে ধঞ্ঞস্স উপৰি আসনং পঞ্ঞাপেত্ৱা দেন্তি নিসীদিতুং ৱট্টতি. কেচি আসনসালাযং ধঞ্ঞং আকিৰন্তি, সচে সক্কা হোতি হৰাপেতুং হৰাপেতব্বং, নো চে একমন্তং ধঞ্ঞং অমদ্দন্তেন পীঠকং পঞ্ঞপেত্ৱা নিসীদিতব্বং. সচে ওকাসো ন হোতি, মনুস্সা ধঞ্ঞমজ্ঝেযেৱ আসনং পঞ্ঞপেত্ৱা দেন্তি, নিসীদিতব্বং. তত্থজাতকানি মুগ্গমাসাদীনি অপৰণ্ণানিপি তালপনসাদীনি ৱা ফলানি কীড়ন্তেন ন আমসিতব্বানি. মনুস্সেহি ৰাসিকতেসুপি এসেৱ নযো. অৰঞ্ঞে পন ৰুক্খতো পতিতানি ফলানি ‘‘অনুপসম্পন্নানং দস্সামী’’তি গণ্হিতুং ৱট্টতি.
মুত্তা, মণি, ৱেড়ুৰিযো, সঙ্খো, সিলা, পৱাড়ং, ৰজতং, জাতৰূপং, লোহিতঙ্কো, মসাৰগল্লন্তি ইমেসু দসসু ৰতনেসু মুত্তা অধোতা অনিৱিদ্ধা যথাজাতাৱ আমসিতুং ৱট্টতি. সেসা অনামাসাতি ৱদন্তি. মহাপচ্চৰিযং পন ‘‘মুত্তা ধোতাপি অধোতাপি অনামাসা ভণ্ডমূলত্থায চ সম্পটিচ্ছিতুং ন ৱট্টতি, কুট্ঠৰোগস্স ভেসজ্জত্থায পন ৱট্টতী’’তি ৱুত্তং. অন্তমসো জাতিফলিকং উপাদায সব্বোপি নীলপীতাদিৱণ্ণভেদো মণি ধোতৱিদ্ধৱট্টিতো অনামাসো, যথাজাতো পন আকৰমুত্তো পত্তাদিভণ্ডমূলত্থং সম্পটিচ্ছিতুং ৱট্টতীতি ৱুত্তো. সোপি মহাপচ্চৰিযং পটিক্খিত্তো, পচিত্ৱা কতো কাচমণিযেৱেকো ৱট্টতীতি ৱুত্তো. ৱেড়ুৰিযেপি মণিসদিসোৱ ৱিনিচ্ছযো.
সঙ্খো ধমনসঙ্খো চ ধোতৱিদ্ধো চ ৰতনমিস্সো অনামাসো. পানীযসঙ্খো ধোতোপি অধোতোপি আমাসোৱ সেসঞ্চ অঞ্জনাদিভেসজ্জত্থাযপি ভণ্ডমূলত্থাযপি সম্পটিচ্ছিতুং ৱট্টতি. সিলা ধোতৱিদ্ধা ৰতনসংযুত্তা মুগ্গৱণ্ণাৱ অনামাসা. সেসা সত্থকনিসানাদিঅত্থায গণ্হিতুং ৱট্টতি. এত্থ চ ৰতনসংযুত্তাতি সুৱণ্ণেন সদ্ধিং যোজেত্ৱা পচিত্ৱা কতাতি ৱদন্তি. পৱাড়ং ধোতৱিদ্ধং অনামাসং. সেসং আমাসং ভণ্ডমূলত্থঞ্চ সম্পটিচ্ছিতুং ৱট্টতি. মহাপচ্চৰিযং পন ‘‘ধোতম্পি অধোতম্পি সব্বং অনামাসং, ন চ সম্পটিচ্ছিতুং ৱট্টতী’’তি ৱুত্তং.
ৰজতং জাতৰূপঞ্চ কতভণ্ডম্পি অকতভণ্ডম্পি সব্বেন সব্বং বীজতো পট্ঠায অনামাসঞ্চ অসম্পটিচ্ছিযঞ্চ, উত্তৰৰাজপুত্তো কিৰ সুৱণ্ণচেতিযং কাৰেত্ৱা মহাপদুমত্থেৰস্স পেসেসি. থেৰো ‘‘ন কপ্পতী’’তি পটিক্খিপি. চেতিযঘৰে সুৱণ্ণপদুমসুৱণ্ণবুব্বুড়কাদীনি হোন্তি, এতানিপি অনামাসানি. চেতিযঘৰগোপকা পন ৰূপিযছড্ডকট্ঠানে ঠিতা, তস্মা তেসং কেড়াপযিতুং ৱট্টতীতি ৱুত্তং. কুৰুন্দিযং পন তং পটিক্খিত্তং. সুৱণ্ণচেতিযে কচৱৰমেৱ হৰিতুং ৱট্টতীতি এত্তকমেৱ অনুঞ্ঞাতং. আৰকূটলোহম্পি জাতৰূপগতিকমেৱ অনামাসন্তি সব্বঅট্ঠকথাসু ৱুত্তং. সেনাসনপৰিভোগো পন সব্বকপ্পিযো, তস্মা জাতৰূপৰজতমযা সব্বেপি সেনাসনপৰিক্খাৰা আমাসা. ভিক্খূনং ধম্মৱিনযৱণ্ণনট্ঠানে ৰতনমণ্ডপে কৰোন্তি ফলিকত্থম্ভে ৰতনদামপতিমণ্ডিতে, তত্থ সব্বূপকৰণানি ভিক্খূনং পটিজগ্গিতুং ৱট্টতি.
লোহিতঙ্কমসাৰগল্লা ধোতৱিদ্ধা অনামাসা, ইতৰে আমাসা, ভণ্ডমূলত্থায ৱট্টন্তীতি ৱুত্তা. মহাপচ্চৰিযং পন ‘‘ধোতাপি অধোতাপি সব্বসো অনামাসা ন চ সম্পটিচ্ছিতুং ৱট্টন্তী’’তি ৱুত্তং.
সব্বং আৱুধভণ্ডং অনামাসং, ভণ্ডমূলত্থায দীয্যমানম্পি ন সম্পটিচ্ছিতব্বং. সত্থৱণিজ্জা নাম ন ৱট্টতি. সুদ্ধধনুদণ্ডোপি ধনুজিযাপি পতোদোপি অঙ্কুসোপি অন্তমসো ৱাসিফৰসুআদীনিপি আৱুধসঙ্খেপেন কতানি অনামাসানি. সচে কেনচি ৱিহাৰে সত্তি ৱা তোমৰো ৱা ঠপিতো হোতি, ৱিহাৰং জগ্গন্তেন ‘‘হৰন্তূ’’তি সামিকানং পেসেতব্বং. সচে ন হৰন্তি, তং অচালেন্তেন ৱিহাৰো পটিজগ্গিতব্বো. যুদ্ধভূমিযং পতিতং অসিং ৱা সত্তিং ৱা তোমৰং ৱা দিস্ৱা পাসাণেন ৱা কেনচি ৱা অসিং ভিন্দিত্ৱা সত্থকত্থায গহেতুং ৱট্টতি, ইতৰানিপি ৱিযোজেত্ৱা কিঞ্চি সত্থকত্থায গহেতুং ৱট্টতি কিঞ্চি কত্তৰদণ্ডাদিঅত্থায. ‘‘ইদং গণ্হথা’’তি দীয্যমানং পন ‘‘ৱিনাসেত্ৱা কপ্পিযভণ্ডং কৰিস্সামী’’তি সব্বম্পি সম্পটিচ্ছিতুং ৱট্টতি.
মচ্ছজালপক্খিজালাদীনিপি ফলকজালিকাদীনি সৰপৰিত্তানানীপি সব্বানি অনামাসানি. পৰিভোগত্থায লব্ভমানেসু পন জালং তাৱ ‘‘আসনস্স ৱা চেতিযস্স ৱা উপৰি বন্ধিস্সামি, ছত্তং ৱা ৱেঠেস্সামী’’তি গহেতুং ৱট্টতি. সৰপৰিত্তানং সব্বম্পি ভণ্ডমূলত্থায সম্পটিচ্ছিতুং ৱট্টতি. পৰূপৰোধনিৱাৰণঞ্হি এতং ন উপৰোধকৰন্তি ফলকং দন্তকট্ঠভাজনং কৰিস্সামীতি গহেতুং ৱট্টতি.
চম্মৱিনদ্ধানি ৱীণাভেৰিআদীনি অনামাসানি. কুৰুন্দিযং পন ‘‘ভেৰিসঙ্ঘাটোপি ৱীণাসঙ্ঘাটোপি তুচ্ছপোক্খৰম্পি মুখৱট্টিযং আৰোপিতচম্মম্পি ৱীণাদণ্ডকোপি সব্বং অনামাস’’ন্তি ৱুত্তং. ওনহিতুং ৱা ওনহাপেতুং ৱা ৱাদেতুং ৱা ৱাদাপেতুং ৱা ন লব্ভতিযেৱ. চেতিযঙ্গণে পূজং কত্ৱা মনুস্সেহি ছড্ডিতং দিস্ৱাপি অচালেত্ৱাৱ অন্তৰন্তৰে সম্মজ্জিতব্বং, কচৱৰছড্ডনকালে পন কচৱৰনিযামেনেৱ হৰিত্ৱা একমন্তং নিক্খিপিতুং ৱট্টতীতি মহাপচ্চৰিযং ৱুত্তং. ভণ্ডমূলত্থায সম্পটিচ্ছিতুম্পি ৱট্টতি. পৰিভোগত্থায লব্ভমানেসু পন ৱীণাদোণিকঞ্চ ভেৰিপোক্খৰঞ্চ দন্তকট্ঠভাজনং কৰিস্সাম চম্মং সত্থককোসকন্তি এৱং তস্স তস্স পৰিক্খাৰস্স উপকৰণত্থায গহেত্ৱা তথা তথা কাতুং ৱট্টতি.
পুৰাণদুতিযিকাৱত্থু উত্তানমেৱ. যক্খিৱত্থুস্মিং সচেপি পৰনিম্মিতৱসৱত্তিদেৱিযা কাযসংসগ্গং সমাপজ্জতি থুল্লচ্চযমেৱ. পণ্ডকৱত্থু চ সুত্তিত্থিৱত্থু চ পাকটমেৱ. মতিত্থিৱত্থুস্মিং পাৰাজিকপ্পহোনককালে থুল্লচ্চযং, ততো পৰং দুক্কটং. তিৰচ্ছানগতৱত্থুস্মিং নাগমাণৱিকাযপি সুপণ্ণমাণৱিকাযপি কিন্নৰিযাপি গাৱিযাপি দুক্কটমেৱ. দাৰুধীতলিকাৱত্থুস্মিং ন কেৱলং দাৰুনা এৱ, অন্তমসো চিত্তকম্মলিখিতেপি ইত্থিৰূপে দুক্কটমেৱ.
২৮২. সম্পীড়নৱত্থু উত্তানত্থমেৱ. সঙ্কমৱত্থুস্মিং একপদিকসঙ্কমো ৱা হোতু সকটমগ্গসঙ্কমো ৱা, চালেস্সামীতি পযোগে কতমত্তেৱ চালেতু ৱা মা ৱা, দুক্কটং. মগ্গৱত্থু পাকটমেৱ. ৰুক্খৱত্থুস্মিং ৰুক্খো মহন্তো ৱা হোতু মহাজম্বুপ্পমাণো খুদ্দকো ৱা, তং চালেতুং সক্কোতু ৱা মা ৱা, পযোগমত্তেন দুক্কটং. নাৱাৱত্থুস্মিম্পি এসেৱ নযো. ৰজ্জৱত্থুস্মিং যং ৰজ্জুং আৱিঞ্ছন্তো ঠানা চালেতুং সক্কোতি, তত্থ থুল্লচ্চযং. যা মহাৰজ্জু হোতি, ঈসকম্পি ঠানা ন চলতি, তত্থ দুক্কটং. দণ্ডেপি এসেৱ নযো. ভূমিযং পতিতমহাৰুক্খোপি হি দণ্ডগ্গহণেনেৱ ইধ গহিতো. পত্তৱত্থু পাকটমেৱ. ৱন্দনৱত্থুস্মিং ইত্থী পাদে সম্বাহিত্ৱা ৱন্দিতুকামা ৱাৰেতব্বা পাদা ৱা পটিচ্ছাদেতব্বা, নিচ্চলেন ৱা ভৱিতব্বং. নিচ্চলস্স হি চিত্তেন সাদিযতোপি অনাপত্তি. অৱসানে গহণৱত্থুপাকটমেৱাতি.
কাযসংসগ্গসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.