৪. তুলাকূটসুত্তৱণ্ণনা

১১৬৪. তুলাকূটাদীসু কূটন্তি ৱঞ্চনং. তত্থ তুলাকূটং তাৱ ৰূপকূটং, অঙ্গকূটং, গহণকূটং, পটিচ্ছন্নকূটন্তি চতুব্বিধং হোতি. তত্থ ৰূপকূটং নাম দ্ৱে তুলা সমৰূপা কত্ৱা গণ্হন্তো মহতিযা গণ্হাতি, দদন্তো খুদ্দিকায দেতি. অঙ্গকূটং নাম গণ্হন্তো পচ্ছাভাগে হত্থেন তুলং অক্কমতি, দদন্তো পুব্বভাগে. গহণকূটং নাম গণ্হন্তো মূলে ৰজ্জুং গণ্হাতি, দদন্তো অগ্গে. পটিচ্ছন্নকূটং নাম তুলং সুসিৰং কত্ৱা অন্তো অযচুণ্ণং পক্খিপিত্ৱা গণ্হন্তো তং পচ্ছাভাগে কৰোতি, দদন্তো অগ্গভাগে.

কংসো ৱুচ্চতি সুৱণ্ণপাতি, তায ৱঞ্চনং কংসকূটং. কথং? একং সুৱণ্ণপাতিং কত্ৱা অঞ্ঞা দ্ৱে তিস্সো লোহপাতিযো সুৱণ্ণৱণ্ণা কৰোন্তি. ততো জনপদং গন্ত্ৱা, কিঞ্চিদেৱ অড্ঢকুলং পৱিসিত্ৱা, ‘‘সুৱণ্ণভাজনানি কিণথা’’তি ৱত্ৱা, অগ্ঘে পুচ্ছিতে সমগ্ঘতৰং দাতুকামা হোন্তি, ততো তেহি ‘‘কথং ইমেসং সুৱণ্ণভাৱো জানিতব্বো’’তি ৱুত্তে ‘‘ৱীমংসিত্ৱা গণ্হথা’’তি সুৱণ্ণপাতিং পাসাণে ঘংসিত্ৱা সব্বপাতিযো দত্ৱা গচ্ছন্তি.

মানকূটং হদযভেদ-সিখাভেদ-ৰজ্জুভেদৱসেন তিৱিধং হোতি. তত্থ হদযভেদো সপ্পিতেলাদিমিননকালে লব্ভতি. তানি হি গণ্হন্তো হেট্ঠাছিদ্দেন মানেন ‘‘সণিকং আসিঞ্চা’’তি ৱত্ৱা অন্তোভাজনে বহুং পগ্ঘৰাপেত্ৱা গণ্হাতি, দদন্তো ছিদ্দং পিধায সীঘং পূৰেত্ৱা দেতি. সিখাভেদো তিলতণ্ডুলাদিমিননকালে লব্ভতি. তানি হি গণ্হন্তো সণিকং সিখং উস্সাপেত্ৱা গণ্হাতি, দদন্তো ৱেগেন সিখং ভিন্দন্তো দেতি. ৰজ্জুভেদো খেত্তৱত্থুমিননকালে লব্ভতি. লঞ্জং অলভন্তা হি খেত্তং অমহন্তং মহন্তং কত্ৱা মিনন্তি.