১০. চতুত্থআমকধঞ্ঞপেয্যালৱগ্গো

১. খেত্তৱত্থুসুত্তৱণ্ণনা

১১৬১. অজেড়কাদীসু খেত্তৱত্থুপৰিযোসানেসু কপ্পিযাকপ্পিযনযো ৱিনযৱসেন উপপৰিক্খিতব্বো. তত্থ খেত্তং নাম যস্মিং পুব্বণ্ণং ৰুহতি. ৱত্থু নাম যস্মিং অপৰণ্ণং ৰুহতি. যত্থ ৱা উভযং ৰুহতি, তং খেত্তং. তদত্থায অকতভূমিভাগো ৱত্থু. খেত্তৱত্থুসীসেন চেত্থ ৱাপিতড়াকাদীনিপি সঙ্গহিতানেৱ.

২-৩. কযৱিক্কযসুত্তাদিৱণ্ণনা

১১৬২-৬৩. কযৱিক্কযাতি কযা চ ৱিক্কযা চ. দূতেয্যং ৱুচ্চতি দূতকম্মং, গিহীনং পণ্ণং ৱা সাসনং ৱা গহেত্ৱা তত্থ তত্থ গমনং. পহিণগমনং ৱুচ্চতি ঘৰা ঘৰং পেসিতস্স খুদ্দকগমনং. অনুযোগো নাম তদুভযকৰণং. তস্মা দূতেয্যপহিণগমনানুযোগাতি এৱমেত্থ অত্থো ৱেদিতব্বো.

৪. তুলাকূটসুত্তৱণ্ণনা

১১৬৪. তুলাকূটাদীসু কূটন্তি ৱঞ্চনং. তত্থ তুলাকূটং তাৱ ৰূপকূটং, অঙ্গকূটং, গহণকূটং, পটিচ্ছন্নকূটন্তি চতুব্বিধং হোতি. তত্থ ৰূপকূটং নাম দ্ৱে তুলা সমৰূপা কত্ৱা গণ্হন্তো মহতিযা গণ্হাতি, দদন্তো খুদ্দিকায দেতি. অঙ্গকূটং নাম গণ্হন্তো পচ্ছাভাগে হত্থেন তুলং অক্কমতি, দদন্তো পুব্বভাগে. গহণকূটং নাম গণ্হন্তো মূলে ৰজ্জুং গণ্হাতি, দদন্তো অগ্গে. পটিচ্ছন্নকূটং নাম তুলং সুসিৰং কত্ৱা অন্তো অযচুণ্ণং পক্খিপিত্ৱা গণ্হন্তো তং পচ্ছাভাগে কৰোতি, দদন্তো অগ্গভাগে.

কংসো ৱুচ্চতি সুৱণ্ণপাতি, তায ৱঞ্চনং কংসকূটং. কথং? একং সুৱণ্ণপাতিং কত্ৱা অঞ্ঞা দ্ৱে তিস্সো লোহপাতিযো সুৱণ্ণৱণ্ণা কৰোন্তি. ততো জনপদং গন্ত্ৱা, কিঞ্চিদেৱ অড্ঢকুলং পৱিসিত্ৱা, ‘‘সুৱণ্ণভাজনানি কিণথা’’তি ৱত্ৱা, অগ্ঘে পুচ্ছিতে সমগ্ঘতৰং দাতুকামা হোন্তি, ততো তেহি ‘‘কথং ইমেসং সুৱণ্ণভাৱো জানিতব্বো’’তি ৱুত্তে ‘‘ৱীমংসিত্ৱা গণ্হথা’’তি সুৱণ্ণপাতিং পাসাণে ঘংসিত্ৱা সব্বপাতিযো দত্ৱা গচ্ছন্তি.

মানকূটং হদযভেদ-সিখাভেদ-ৰজ্জুভেদৱসেন তিৱিধং হোতি. তত্থ হদযভেদো সপ্পিতেলাদিমিননকালে লব্ভতি. তানি হি গণ্হন্তো হেট্ঠাছিদ্দেন মানেন ‘‘সণিকং আসিঞ্চা’’তি ৱত্ৱা অন্তোভাজনে বহুং পগ্ঘৰাপেত্ৱা গণ্হাতি, দদন্তো ছিদ্দং পিধায সীঘং পূৰেত্ৱা দেতি. সিখাভেদো তিলতণ্ডুলাদিমিননকালে লব্ভতি. তানি হি গণ্হন্তো সণিকং সিখং উস্সাপেত্ৱা গণ্হাতি, দদন্তো ৱেগেন সিখং ভিন্দন্তো দেতি. ৰজ্জুভেদো খেত্তৱত্থুমিননকালে লব্ভতি. লঞ্জং অলভন্তা হি খেত্তং অমহন্তং মহন্তং কত্ৱা মিনন্তি.

৫. উক্কোটনসুত্তৱণ্ণনা

১১৬৫. উক্কোটনাদীসু উক্কোটনন্তি সামিকে অস্সামিকে কাতুং লঞ্জগ্গহণং. ৱঞ্চনন্তি তেহি তেহি উপাযেহি পৰেসং ৱঞ্চনং. তত্ৰিদমেকংৱত্থু – একো কিৰ লুদ্দকো মিগঞ্চ মিগপোতকঞ্চ গহেত্ৱা আগচ্ছতি. তমেকো ধুত্তো ‘‘কিং, ভো, মিগো অগ্ঘতি, কিং মিগপোতকো’’তি?, আহ. ‘‘মিগো দ্ৱে কহাপণে, মিগপোতকো এক’’ন্তি চ ৱুত্তে কহাপণং দত্ৱা, মিগপোতকং গহেত্ৱা থোকং গন্ত্ৱা নিৱত্তো ‘‘ন মে, ভো, মিগপোতকেন অত্থো, মিগং মে দেহী’’তি আহ. তেন হি দ্ৱে কহাপণে দেহীতি. ননু, ভো, মযা পঠমং একো কহাপণো দিন্নোতি. আম দিন্নোতি. ইমম্পি মিগপোতকং গণ্হ, এৱং সো চ কহাপণো, অযঞ্চ কহাপণগ্ঘনকো মিগপোতকোতি দ্ৱে কহাপণা ভৱিস্সন্তীতি. সো ‘‘কাৰণং ৱদতী’’তি সল্লক্খেত্ৱা মিগপোতকং গহেত্ৱা মিগং অদাসীতি.

নিকতীতি যোগৱসেন ৱা মাযাৱসেন ৱা অপামঙ্গং পামঙ্গন্তি অমণিং মণিন্তি, অসুৱণ্ণং সুৱণ্ণন্তি কত্ৱা পতিৰূপকেন ৱঞ্চনং. সাচিযোগোতি কুটিলযোগো. এতেসংযেৱ উক্কোটনাদীনমেতং নামং. তস্মা উক্কোটনসাচিযোগা ৱঞ্চনসাচিযোগা নিকতিসাচিযোগাতি এৱমেত্থ অত্থো দট্ঠব্বো. কেচি অঞ্ঞং দস্সেত্ৱা অঞ্ঞস্স পৰিৱত্তনং সাচিযোগোতি ৱদন্তি. তং পন ৱঞ্চনেনেৱ সঙ্গহিতং.

৬-১১. ছেদনসুত্তাদিৱণ্ণনা

১১৬৬-৭১. ছেদনাদীসু ছেদনন্তি হত্থচ্ছেদনাদি. ৱধোতি মৰণং. বন্ধোতি ৰজ্জুবন্ধনাদীহি বন্ধনং. ৱিপৰামোসোতি হিমৱিপৰামোসো, গুম্বৱিপৰামোসোতি দুৱিধো. যং হিমপাতসমযে হিমেন পটিচ্ছন্না হুত্ৱা মগ্গপটিপন্নং জনং মুসন্তি, অযং হিমৱিপৰামোসো. যং গুম্বাদিপটিচ্ছন্না মুসন্তি, অযং গুম্বৱিপৰামোসো.

আলোপো ৱুচ্চতি গামনিগমাদীনং ৱিলোপকৰণং. সহসাকাৰোতি সাহসকিৰিযা, গেহং পৱিসিত্ৱা, মনুস্সানং উৰে সত্থং ঠপেত্ৱা, ইচ্ছিতভণ্ডগ্গহণং. এৱমেতস্মা ছেদনৱধবন্ধনৱিপৰামোসআলোপসহসাকাৰা পটিৱিৰতা. সেসং সব্বত্থ উত্তানত্থমেৱাতি.

আমকধঞ্ঞপেয্যালৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

ইতি সাৰত্থপ্পকাসিনিযা সংযুত্তনিকায-অট্ঠকথায

মহাৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.