১০. কিমিলসুত্তৱণ্ণনা
৯৮৬. দসমে কিমিলাযন্তি এৱংনামকে নগৰে. এতদৱোচাতি থেৰো কিৰ চিন্তেসি – ‘‘অযং দেসনা ন যথানুসন্ধিকা কতা, যথানুসন্ধিং গমেস্সামী’’তি দেসনানুসন্ধিং ঘটেন্তো এতং অৱোচ. কাযঞ্ঞতৰন্তি পথৱীআদীসু কাযেসু অঞ্ঞতৰং ৱদামি ৱাযোকাযং ৱদামীতি অত্থো. অথ ৱা চক্খাযতনং…পে… কবড়ীকাৰো আহাৰোতি পঞ্চৱীসতি ৰূপকোট্ঠাসা ৰূপকাযো নাম, তেসু আনাপানং ফোট্ঠব্বাযতনে সঙ্গহিতত্তা কাযঞ্ঞতৰং হোতি, তস্মাপি এৱমাহ. তস্মাতিহাতি যস্মা চতূসু কাযেসু অঞ্ঞতৰং ৱাযোকাযং, পঞ্চৱীসতি কোট্ঠাসে ৱা ৰূপকাযে অঞ্ঞতৰং আনাপানং অনুপস্সতি, তস্মা কাযে কাযানুপস্সীতি অত্থো. এৱং সব্বত্থ অত্থো ৱেদিতব্বো. ৱেদনাঞ্ঞতৰন্তি তীসু ৱেদনাসু অঞ্ঞতৰং, সুখৱেদনং সন্ধাযেতং ৱুত্তং.
সাধুকং মনসিকাৰন্তি পীতিপটিসংৱেদিতাদিৱসেন উপ্পন্নং সুন্দৰং মনসিকাৰং. কিং পন মনসিকাৰো সুখা ৱেদনা হোতীতি? ন হোতি, দেসনাসীসং পনেতং. যথেৱ হি ‘‘অনিচ্চসঞ্ঞাভাৱনানুযোগমনুযুত্তা’’তি (ম. নি. ৩.১৪৭) এত্থ সঞ্ঞানামেন পঞ্ঞা ৱুত্তা, এৱমিধাপি মনসিকাৰনামেন ঝানৱেদনা ৱুত্তাতি ৱেদিতব্বা. এতস্মিঞ্হি চতুক্কে পঠমপদে পীতিসীসেন ৱেদনা ৱুত্তা, দুতিযপদে সুখন্তি সৰূপেনেৱ ৱুত্তা. চিত্তসঙ্খাৰপদদ্ৱযে ‘‘সঞ্ঞা চ ৱেদনা চ চেতসিকা এতে ধম্মা চিত্তপ্পটিবদ্ধা চিত্তসঙ্খাৰা’’তি (পটি. ম. ১.১৭৪) ৱচনতো ‘‘ৱিতক্কৱিচাৰে ঠপেত্ৱা সব্বেপি চিত্তসম্পযুত্তকা ধম্মা চিত্তসঙ্খাৰে সঙ্গহিতা’’তি ৱচনতো চিত্তসঙ্খাৰনামেন ৱেদনা ৱুত্তা. তং সব্বং মনসিকাৰনামেন সঙ্গহেত্ৱা ইধ ‘‘সাধুকং মনসিকাৰ’’ন্তি আহ.
এৱং সন্তেপি যস্মা এসা ৱেদনা আৰম্মণং ন হোতি, তস্মা ৱেদনানুপস্সনা ন যুজ্জতীতি. নো ন যুজ্জতি, মহাসতিপট্ঠানাদীসুপি হি তং তং সুখাদীনং ৱত্থুং আৰম্মণং কত্ৱা ৱেদনা ৱেদযতি, তং পন ৱেদনাপৱত্তিং উপাদায ‘‘অহং ৱেদযামী’’তি ৱোহাৰমত্তং হোতি, তং সন্ধায ‘‘সুখং ৱেদনং ৱেদযমানো সুখং ৱেদনং ৱেদযামী’’তিআদি ৱুত্তং. অপিচ ‘‘পীতিপ্পটিসংৱেদী’’তিআদীনং অত্থৱণ্ণনাযমেতস্স পৰিহাৰো ৱুত্তোযেৱ. ৱুত্তঞ্হেতং ৱিসুদ্ধিমগ্গে –
‘‘দ্ৱীহাকাৰেহি পীতি পটিসংৱিদিতা হোতি – আৰম্মণতো চ অসম্মোহতো চ. কথং আৰম্মণতো পীতি পটিসংৱিদিতা হোতি? সপ্পীতিকে দ্ৱে ঝানে সমাপজ্জতি, তস্স সমাপত্তিক্খণে ঝানপটিলাভেন আৰম্মণতো পীতি পটিসংৱিদিতা হোতি আৰম্মণস্স পটিসংৱিদিতত্তা. কথং অসম্মোহতো পীতি পটিসংৱিদিতা হোতি? সপ্পীতিকে দ্ৱে ঝানে সমাপজ্জিত্ৱা ৱুট্ঠায ঝানসম্পযুত্তপীতিং খযতো ৱযতো সম্মসতি, তস্স ৱিপস্সনাক্খণে লক্খণপ্পটিৱেধেন অসম্মোহতো পীতি পটিসংৱিদিতা হোতি. ৱুত্তঞ্হেতং পটিসম্ভিদাযং (পটি. ম. ১.১৭২) ‘‘‘দীঘং অস্সাসৱসেন চিত্তস্স একগ্গতং অৱিক্খেপং পজানতো সতি উপট্ঠিতা হোতি, তায সতিযা তেন ঞাণেন সা পীতি পটিসংৱিদিতা হোতী’তি. এতেনেৱ নযেন অৱসেসপদানিপি অত্থতো ৱেদিতব্বানী’’তি.
ইতি যথেৱ ঝানপটিলাভেন আৰম্মণতো পীতিসুখচিত্তসঙ্খাৰা পটিসংৱিদিতা হোন্তি, এৱং ইমিনাপি ঝানসম্পযুত্তেন ৱেদনাসঙ্খাতমনসিকাৰপটিলাভেন আৰম্মণতো ৱেদনা পটিসংৱিদিতা হোতি. তস্মা সুৱুত্তমেতং ‘‘ৱেদনাসু ৱেদনানুপস্সী ভিক্খু তস্মিং সমযে ৱিহৰতী’’তি.
নাহং, আনন্দ, মুট্ঠস্সতিস্স অসম্পজানস্সাতি এত্থ অযমধিপ্পাযো – যস্মা ‘‘চিত্তপটিসংৱেদী অস্সাসিস্সামী’’তিআদিনা নযেন পৱত্তো ভিক্খু কিঞ্চাপি অস্সাসপস্সাসনিমিত্তমাৰম্মণং কৰোতি, তস্স পন চিত্তস্স আৰম্মণে সতিঞ্চ সম্পজঞ্ঞঞ্চ উপট্ঠাপেত্ৱা পৱত্তনতো চিত্তে চিত্তানুপস্সীযেৱ নামেস হোতি. ন হি মুট্ঠস্সতিস্স অসম্পজানস্স আনাপানস্সতিসমাধিভাৱনা অত্থি, তস্মা আৰম্মণতো চিত্তপটিসংৱিদিতৱসেন ‘‘চিত্তে চিত্তানুপস্সী ভিক্খু তস্মিং সমযে ৱিহৰতী’’তি.
সো যং তং হোতি অভিজ্ঝাদোমনস্সানং পহানং, তং পঞ্ঞায দিস্ৱা সাধুকং অজ্ঝুপেক্খিতা হোতীতি এত্থ অভিজ্ঝা কামচ্ছন্দনীৱৰণমেৱ, দোমনস্সৱসেন ব্যাপাদনীৱৰণং দস্সিতং. ইদঞ্হি চতুক্কং ৱিপস্সনাৱসেনেৱ ৱুত্তং, ধম্মানুপস্সনা চ নীৱৰণপব্বাদিৱসেন পঞ্চৱিধা হোতি, তস্সা নীৱৰণপব্বং আদি, তস্সাপি ইদং নীৱৰণদ্ৱযং আদি. ইতি ধম্মানুপস্সনায আদিং দস্সেতুং অভিজ্ঝাদোমনস্সানন্তি আহ. পহানন্তি অনিচ্চানুপস্সনায নিচ্চসঞ্ঞং পজহতীতি এৱং পহানকৰঞাণং অধিপ্পেতং. তং পঞ্ঞায দিস্ৱাতি তং অনিচ্চৱিৰাগনিৰোধপটিনিস্সগ্গঞাণসঙ্খাতং পহানঞাণং অপৰায ৱিপস্সনাপঞ্ঞায, তম্পি অপৰাযাতি এৱং ৱিপস্সনাপৰম্পৰং দস্সেতি. অজ্ঝুপেক্খিতা হোতীতি যঞ্চস্স পথপটিপন্নং অজ্ঝুপেক্খতি, যঞ্চ একতো উপট্ঠানং অজ্ঝুপেক্খতীতি দ্ৱিধা অজ্ঝুপেক্খতি নাম. তত্থ সহজাতানম্পিঅজ্ঝুপেক্খনা হোতি আৰম্মণস্সাপি অজ্ঝুপেক্খনা. ইধ আৰম্মণ অজ্ঝুপেক্খনা অধিপ্পেতা. তস্মাতিহানন্দাতি যস্মা ‘‘অনিচ্চানুপস্সী অস্সাসিস্সামী’’তিআদিনা নযেন পৱত্তো ন কেৱলং নীৱৰণাদিধম্মে, অভিজ্ঝাদোমনস্সসীসেন পন ৱুত্তানং ধম্মানং পহানকৰঞাণম্পি পঞ্ঞায দিস্ৱা অজ্ঝুপেক্খিতা হোতি, তস্মা ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ভিক্খু তস্মিং সমযে ৱিহৰতীতি ৱেদিতব্বো.
এৱমেৱ খোতি এত্থ চতুমহাপথো ৱিয ছ আযতনানি দট্ঠব্বানি. তস্মিং পংসুপুঞ্জো ৱিয ছসু আযতনেসু কিলেসা. চতূহি দিসাহি আগচ্ছন্তা সকটৰথা ৱিয চতূসু আৰম্মণেসু পৱত্তা চত্তাৰো সতিপট্ঠানা. একেন সকটেন ৱা ৰথেন ৱা পংসুপুঞ্জস্স উপহননং ৱিয কাযানুপস্সনাদীহি পাপকানং অকুসলানং ধম্মানং উপঘাতো ৱেদিতব্বোতি.
একধম্মৱগ্গো পঠমো.