২. দেৱদহসুত্তৱণ্ণনা

২. দুতিযে দেৱদহন্তি দেৱা ৱুচ্চন্তি ৰাজানো, তেসং মঙ্গলদহো, সযংজাতো ৱা সো দহোতি, তস্মা ‘‘দেৱদহো’’তি ৱুত্তো. তস্স অৱিদূৰে নিগমো দেৱদহন্ত্ৱেৱ নপুংসকলিঙ্গৱসেন সঙ্খং গতো. পচ্ছাভূমগমিকাতি পচ্ছাভূমং অপৰদিসাযং নিৱিট্ঠং জনপদং গন্তুকামা. নিৱাসন্তি তেমাসং ৱস্সাৱাসং. অপলোকিতোতি আপুচ্ছিতো. অপলোকেথাতি আপুচ্ছথ. কস্মা থেৰং আপুচ্ছাপেতি? তে সভাৰে কাতুকামতায. যো হি একৱিহাৰে ৱসন্তোপি সন্তিকং ন গচ্ছতি পক্কমন্তো অনাপুচ্ছা পক্কমতি, অযং নিব্ভাৰো নাম. যো একৱিহাৰে ৱসন্তোপি আগন্ত্ৱা পস্সতি, পক্কমন্তো আপুচ্ছতি, অযং সভাৰো নাম. ইমেপি ভিক্খূ ভগৱা ‘‘এৱমিমে সীলাদীহি ৱড্ঢিস্সন্তী’’তি সভাৰে কাতুকামো আপুচ্ছাপেতি.

পণ্ডিতোতি ধাতুকোসল্লাদিনা চতুব্বিধেন পণ্ডিচ্চেন সমন্নাগতো. অনুগ্গাহকোতি আমিসানুগ্গহেন চ ধম্মানুগ্গহেন চাতি দ্ৱীহিপি অনুগ্গহেহি অনুগ্গাহকো. থেৰো কিৰ অঞ্ঞে ভিক্খূ ৱিয পাতোৱ পিণ্ডায অগন্ত্ৱা সব্বভিক্খূসু গতেসু সকলং সঙ্ঘাৰামং অনুৱিচৰন্তো অসম্মট্ঠট্ঠানং সম্মজ্জতি, অছড্ডিতং কচৱৰং ছড্ডেতি, সঙ্ঘাৰামে দুন্নিক্খিত্তানি মঞ্চপীঠদাৰুভণ্ডমত্তিকাভণ্ডানি পটিসামেতি. কিং কাৰণা? ‘‘মা অঞ্ঞতিত্থিযা ৱিহাৰং পৱিট্ঠা দিস্ৱা পৰিভৱং অকংসূ’’তি. ততো গিলানসালং গন্ত্ৱা গিলানে অস্সাসেত্ৱা ‘‘কেনত্থো’’তি পুচ্ছিত্ৱা যেন অত্থো হোতি, তদত্থং তেসং দহৰসামণেৰে আদায ভিক্খাচাৰৱত্তেন ৱা সভাগট্ঠানে ৱা ভেসজ্জং পৰিযেসিত্ৱা তেসং দত্ৱা, ‘‘গিলানুপট্ঠানং নাম বুদ্ধপচ্চেকবুদ্ধেহি ৱণ্ণিতং, গচ্ছথ সপ্পুৰিসা অপ্পমত্তা হোথা’’তি তে পেসেত্ৱা সযং পিণ্ডায চৰিত্ৱা উপট্ঠাককুলে ৱা ভত্তকিচ্চং কত্ৱা ৱিহাৰং গচ্ছতি. ইদং তাৱস্স নিবদ্ধৱাসট্ঠানে আচিণ্ণং.

ভগৱতি পন চাৰিকং চৰমানে ‘‘অহং অগ্গসাৱকো’’তি উপাহনং আৰুয্হ ছত্তং গহেত্ৱা পুৰতো পুৰতো ন গচ্ছতি. যে পন তত্থ মহল্লকা ৱা আবাধিকা ৱা অতিদহৰা ৱা, তেসং ৰুজ্জনট্ঠানানি তেলেন মক্খাপেত্ৱা পত্তচীৱৰং অত্তনো দহৰসামণেৰেহি গাহাপেত্ৱা তংদিৱসং ৱা দুতিযদিৱসং ৱা তে গণ্হিত্ৱাৱ গচ্ছতি. একদিৱসঞ্হি তঞ্ঞেৱ আযস্মন্তং অতিৱিকালে সম্পত্তত্তা সেনাসনং অলভিত্ৱা, চীৱৰকুটিযং নিসিন্নং দিস্ৱা, সত্থা পুনদিৱসে ভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতাপেত্ৱা, হত্থিৱানৰতিত্তিৰৱত্থুং কথেত্ৱা, ‘‘যথাৱুড্ঢং সেনাসনং দাতব্ব’’ন্তি সিক্খাপদং পঞ্ঞাপেসি. এৱং তাৱেস আমিসানুগ্গহেন অনুগ্গণ্হাতি. ওৱদন্তো পনেস সতৱাৰম্পি সহস্সৱাৰম্পি তাৱ ওৱদতি, যাৱ সো পুগ্গলো সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠাতি, অথ নং ৱিস্সজ্জেত্ৱা অঞ্ঞং ওৱদতি. ইমিনা নযেন ওৱদতো চস্স ওৱাদে ঠত্ৱা অৰহত্তং পত্তা গণনপথং অতিক্কন্তা. এৱং ধম্মানুগ্গহেন অনুগ্গণ্হাতি.

পচ্চস্সোসুন্তি তে ভিক্খূ ‘‘অম্হাকং নেৱ উপজ্ঝাযো, ন আচৰিযো ন সন্দিট্ঠসম্ভত্তো. কিং তস্স সন্তিকে কৰিস্সামা’’তি? তুণ্হীভাৱং অনাপজ্জিত্ৱা ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি সত্থু ৱচনং সম্পটিচ্ছিংসু. এড়গলাগুম্বেতি গচ্ছমণ্ডপকে. সো কিৰ এড়গলাগুম্বো ধুৱসলিলট্ঠানে জাতো. অথেত্থ চতূহি পাদেহি মণ্ডপং কত্ৱা তস্স উপৰি তং গুম্বং আৰোপেসুং, সো তং মণ্ডপং ছাদেসি. অথস্স হেট্ঠা ইট্ঠকাহি পৰিচিনিত্ৱা ৱালিকং ওকিৰিত্ৱা আসনং পঞ্ঞাপযিংসু. সীতলং দিৱাট্ঠানং উদকৱাতো ৱাযতি. থেৰো তস্মিং নিসীদি. তং সন্ধায ৱুত্তং ‘‘এড়গলাগুম্বে’’তি.

নানাৱেৰজ্জগতন্তি একস্স ৰঞ্ঞো ৰজ্জতো নানাৱিধং ৰজ্জগতং. ৱিৰজ্জন্তি অঞ্ঞং ৰজ্জং. যথা হি সদেসতো অঞ্ঞো ৱিদেসো, এৱং নিৱুত্থৰজ্জতো অঞ্ঞং ৰজ্জং ৱিৰজ্জং নাম, তং ৱেৰজ্জন্তি ৱুত্তং. খত্তিযপণ্ডিতাতি বিম্বিসাৰকোসলৰাজাদযো পণ্ডিতৰাজানো. ব্ৰাহ্মণপণ্ডিতাতি চঙ্কীতাৰুক্খাদযো পণ্ডিতব্ৰাহ্মণা. গহপতিপণ্ডিতাতি চিত্তসুদত্তাদযো পণ্ডিতগহপতযো. সমণপণ্ডিতাতি সভিযপিলোতিকাদযো পণ্ডিতপৰিব্বাজকা. ৱীমংসকাতি অত্থগৱেসিনো. কিংৱাদীতি কিং অত্তনো দস্সনং ৱদতি, কিং লদ্ধিকোতি অত্থো. কিমক্খাযীতি কিং সাৱকানং ওৱাদানুসাসনিং আচিক্খতি? ধম্মস্স চানুধম্মন্তি ভগৱতা ৱুত্তব্যাকৰণস্স অনুব্যাকৰণং. সহধম্মিকোতি সকাৰণো. ৱাদানুৱাদোতি ভগৱতা ৱুত্তৱাদস্স অনুৱাদো. ‘‘ৱাদানুপাতো’’তিপি পাঠো, সত্থু ৱাদস্স অনুপাতো অনুপতনং, অনুগমনন্তি অত্থো. ইমিনাপি ৱাদং অনুগতো ৱাদোযেৱ দীপিতো হোতি.

অৱিগতৰাগস্সাতিআদীসু তণ্হাৱসেনেৱ অত্থো ৱেদিতব্বো. তণ্হা হি ৰজ্জনতো ৰাগো, ছন্দিযনতো ছন্দো, পিযাযনট্ঠেন পেমং, পিৱিতুকামট্ঠেন পিপাসা, অনুদহনট্ঠেন পৰিড়াহোতি ৱুচ্চতি. অকুসলে চাৱুসো, ধম্মেতিআদি কস্মা আৰদ্ধং? পঞ্চসু খন্ধেসু অৱীতৰাগস্স আদীনৱং, ৱীতৰাগস্স চ আনিসংসং দস্সেতুং. তত্ৰ অৱিঘাতোতি নিদ্দুক্খো. অনুপাযাসোতি নিৰুপতাপো. অপৰিড়াহোতি নিদ্দাহো. এৱং সব্বত্থ অত্থো ৱেদিতব্বো. দুতিযং.